(1)原文
132. His adjiciam duo Memorabilia; Primum hoc:―
Quondam cum duobus angelis loquutus sum; unus erat e caelo orientali, alter e caelo meridionali; qui cum perceperunt quod arcana sapientiae de amore conjugiali meditarer, dicebant, "Nostine aliquid de Ludis sapientiae in nostro mundo?"
Respondi, quod nondum.
Et dixerunt, "Sunt plures;" et quod illi, qui amant vera ex affectione spirituali, seu vera quia vera sunt, et quia per illa est sapientia, ad datum signum conveniant, ac ventilent et concludant illa quae profundioris intellectus sunt.
Illi tunc prehenderunt me manu, inquientes, "Sequere nos et videbis et audies; datum est hodie signum conventus."
Ducebar per planitiem ad collem; et ecce ad pedem collis porticus ex palmis, continuatus usque ad ejus caput; intravimus illum, et ascendimus; et in capite seu vertice collis visus est lucus, cujus arbores super elevatione humi formabant sicut theatrum, intra quod erat planum lapillis varie coloratis stratum; circum illud in forma quadrata posita erant solia, super quibus sedebant amatores sapientiae; et in medio theatri erat mensa, super qua reposita fuit charta sigillo obsignata:
[2] Sedentes super soliis invitabant nos ad solia adhuc vacua. Et respondi, "Hic ductus sum a duobus angelis, ut videam et auscultem, et non ut sedeam:"
Et tunc bini illi angeli in medium plani ad mensam ibant, et sigillum chartae solvebant, et coram sedentibus legebant arcana sapientiae chartae inscripta, quae nunc ventilarent et evolverent; scripta fuerunt ab angelis tertii caeli, et super mensam demissa. Erant tria Arcana, Primum, Quid Imago Dei, et quid similitudo Dei, in quas homo creatus est: Secundum, Cur homo non nascitur in scientiam ullius amoris, cum tamen bestiae et aves tam nobiles quam ignobiles, nascuntur in scientias omnium suorum amorum. Tertium, Quid significat "arbor vitae," et quid "arbor scientiae boni et mali," et quid "esus ex illis."
His subscriptum erat, "Conjungite illa tria in unam sententiam, et scribite hanc super charta nova, et illam reponite super hac mensa, et videbimus; si sententia super lance aequilibris et justa apparet, dabitur cuique vestrum praemium sapientiae." His lectis recesserunt bini angeli, ac sublati sunt in suos caelos.
[3] Et tunc sedentes super soliis incipiebant ventilare et evolvere arcana illis proposita, et loquuti sunt in ordine, primum qui sedebant ad septentrionem, dein illi qui ad occidentem, postea qui ad meridiem, et ultimo qui ad orientem; et assumserunt primum subjectum ventilationis, quod erat, Quid Imago Dei, et quid similitudo Dei, in quas homo creatus est. Tunc primum ex Libro Creationis coram omnibus praelecta sunt haec:
"Dixit Deus, Faciamus hominem in imaginem nostram secundum similitudinem nostram;… et creavit Deus hominem in imaginem suam, in imaginem Dei creavit illum" (Genes. i. 26, 27):
"Quo die Deus creavit hominem, in similitudinem Dei fecit eum" (Genes. v. 1).
Illi qui sedebant ad septentrionem primum loquuti sunt, dicentes quod imago Dei et similitudo Dei sint binae vitae homini a Deo inspiratae, quae sunt vita voluntatis et vita intellectus; "nam legitur,
‘Jehovah Deus… inspiravit in nares’ Adami ‘animam vitarum; et factus est homo in animam viventem’ (Gen. ii. 7);
‘in nares’ est in perceptionem, quod voluntas boni ac intellectus veri, et sic anima vitarum illi inesset; et quia vita a Deo illi inspirata est, imago et similitudo Dei significant integritatem ex sapientia et amore, exque justitia et judicio in illo."
His illi qui sedebant ad occidentem faverunt; adjiciendo tamen hoc, quod status ille integritatis inspiratus a Deo, cuivis homini post illum continue inspiretur; sed quod in homine sit sicut in receptaculo; ac homo, sicut est receptaculum, est imago et similitudo Dei.
[4] Postea tertii in ordine, qui erant qui sedebant ad meridiem, dixerunt, "Imago Dei et similitudo Dei sunt duo distincta, sed in homine a creatione unita; et videmus sicut ex luce interiore, quod imago Dei possit disperdi ab homine, non autem similitudo Dei; hoc apparet sicut per transennam ex eo, quod Adamus retinuerit similitudinem Dei, postquam amiserat imaginem Dei, nam legitur post maledictionem,
‘Ecce homo est sicut unus ex nobis, sciendo bonum et malum’ (Genes. iii. 22):
et postea vocatur Similitudo Dei, et non imago Dei (Gen. v. 1). Sed relinquamus consociis nostris, qui ad orientem sedent, et inde in superiore luce sunt, dicere, quid proprie imago Dei est, et quid proprie similitudo Dei."
[5] Et tunc post silentium factum, sedentes ad orientem e soliis surrexerunt, et suspexerunt ad Dominum, et post remiserunt se super solia, et dixerunt, quod Imago Dei sit receptaculum Dei, et quia Deus est ipse amor et ipsa sapientia, quod imago Dei sit receptaculum amoris et sapientiae a Deo in illo; at quod similitudo Dei sit perfecta similitudo et plena apparentia sicut amor et sapientia sint in homine, et inde prorsus sicut ejus; "homo enim non sentit aliter, quam quod amet a se, et sapiat a se, seu quod bonum velit et verum intelligat a se, cum tamen ne hilum a se, sed a Deo; solus Deus amat a Se, et sapit a Se, quia Deus est ipse Amor et ipsa Sapientia; similitudo seu apparentia, quod amor et sapientia, seu bonum et verum, sint in homine sicut ejus, facit ut homo sit homo, utque possit conjungi Deo, et sic vivere in aeternum; ex quo fluit, quod homo sit homo ex eo, quod possit velle bonum ac intelligere verum prorsus sicut a se, et usque scire et credere quod a Deo; nam sicut hoc scit et credit, ponit Deus imaginem suam in homine; aliter si crederet quod a se et non a Deo."
[6] His dictis, supervenit illos zelus ex amore veritatis, ex quo loquuti sunt haec: "Quomodo potest homo recipere aliquid amoris et sapientiae, ac retinere illud, ac reproducere illud, nisi sentiat illud sicut suum? et quomodo potest conjunctio dari cum Deo per amorem et sapientiam, nisi datum sit homini aliquod reciprocum conjunctionis? nam absque reciproco nulla conjunctio dabilis est; et reciprocum conjunctionis est, quod homo amet Deum, et sapiat illa quae Dei sunt, sicut a se, et tamen credat quod a Deo: tum quomodo potest homo vivere in aeternum, nisi conjunctus sit Deo aeterno? consequenter quomodo homo potest esse homo absque illa similitudine Dei in illo?"
[7] His auditis faverunt omnes, et dixerunt, fiat conclusum ex his, hoc: "Homo est receptaculum Dei, et receptaculum Dei est iago Dei; et quia Deus est ise Amor et isa Sapientia, est homo receptaculum illorum; ac rceptaculum fit iago Dei sicut recipit: et quod homo sit smilitudo Dei ex eo, quod sentiat in se, quod illa quae a Deo sunt, sint in illo sicut ejus, at usque quod tantum ex smilitudine illa sit iago Dei, quantum agnoscit quod amor et sapientia, seu bonum et verum, non sint in illo ejus, et inde nec ab illo, sed solum in Deo, et inde a Deo."
(2)直訳
132. His adjiciam duo Memorabilia; Primum hoc:― 132.これらに私は二つのメモラビリアを付け加える。第一の(最初の)ものはこれ――
Quondam cum duobus angelis loquutus sum; かつて、私は二人の天使と話した。
unus erat e caelo orientali, alter e caelo meridionali; 一人は東の天界からであった、もう一人は南の天界から。
qui cum perceperunt quod arcana sapientiae de amore conjugiali meditarer, dicebant, "Nostine aliquid de Ludis sapientiae in nostro mundo?" その者は知覚したとき、私が愛について知恵のアルカナを熟考していたこと、言った、「あなたは私たちの世界の中の知恵の学校(遊び)について何らかのものを知っていますか?」
Respondi, quod nondum. 私は答えた、まだないこと。
Et dixerunt, "Sunt plures;" また言った、「多くのものがあります」――
et quod illi, qui amant vera ex affectione spirituali, seu vera quia vera sunt, et quia per illa est sapientia, ad datum signum conveniant, ac ventilent et concludant illa quae profundioris intellectus sunt. また、彼らは、その者は霊的な情愛から真理を愛すること、すなわち、真理であるから真理を〔愛する〕、またそれ(真理)によって知恵があるので、与えられたしるしによって集まる、そして、それらを議論する、また結論へと導く、それらはさらに深い理解力のものである。
Illi tunc prehenderunt me manu, inquientes, "Sequere nos et videbis et audies; その時、彼らは私を手でつかまえた、言って(inquam)、「私たちを従いなさい、また、あなたは見ます、また、あなたは聞きます。
datum est hodie signum conventus." 今日、集会のしるしが与えられています」。
Ducebar per planitiem ad collem; 私は平地(平野)を通って丘へ導かれた。
et ecce ad pedem collis porticus ex palmis, continuatus usque ad ejus caput; また、見よ、丘の足部(pes)にシュロの木からの並木道、その頂上にまで続けられた。
intravimus illum, et ascendimus; 私たちはそれを入った、また私たちは上った。
et in capite seu vertice collis visus est lucus, cujus arbores super elevatione humi formabant sicut theatrum, intra quod erat planum lapillis varie coloratis stratum; 丘の頂上またはてっぺんの中に☆木立ち(杜)が見られた、盛り上げられた土の上にその木々が劇場(舞台)のように形作られた、その内側にいろいろな色の小石で舗装された平面(舞台)があった。
☆『真のキリスト教』48ではこれを「上に」に代えています(in⇒super)。その後も著述を変えています。すなわち、「木々が舞台のようにつくられた」ではなく「木々の間に舞台がつくられた」です。
circum illud in forma quadrata posita erant solia, super quibus sedebant amatores sapientiae; その周りに正方形の形に椅子(席)が置かれた、それらの上に知恵の愛好家が座った。
et in medio theatri erat mensa, super qua reposita fuit charta sigillo obsignata: また劇場(舞台)の真ん中に机があった、その上に紙が置かれていた、封印で封じられた。
[2] Sedentes super soliis invitabant nos ad solia adhuc vacua. [2] 椅子の上に座っている者が私たちを招いた、まだ空いている椅子へ。
Et respondi, "Hic ductus sum a duobus angelis, ut videam et auscultem, et non ut sedeam:" また、私は答えた、「ここに私に二人の天使により導かれました、私が見て、また聞くために、また私が座るためではありません」。
Et tunc bini illi angeli in medium plani ad mensam ibant, et sigillum chartae solvebant, et coram sedentibus legebant arcana sapientiae chartae inscripta, quae nunc ventilarent et evolverent; またその時、それらの二人の天使は平面(舞台)の中に机に行った、紙の封印を解いた、また座っている者たちの前で紙に書かれた知恵のアルカナを読んだ、それらは今や議論される、また解釈される。
scripta fuerunt ab angelis tertii caeli, et super mensam demissa. 第三の天界の天使により書かれたものであった、また机の上に降ろされた。
Erant tria Arcana, Primum, Quid Imago Dei, et quid similitudo Dei, in quas homo creatus est: 三つのアルカナであった、最初の(第一の)ものは、「神の映像とは何か、また神の似姿とは何か、それらに人間は創造された」。
Secundum, Cur homo non nascitur in scientiam ullius amoris, cum tamen bestiae et aves tam nobiles quam ignobiles, nascuntur in scientias omnium suorum amorum. 第二のものは、「なぜ人間はだれも(の)愛の知識☆の中に生まれないのか、そのときそれでも、獣と鳥は、高貴なものも低級なものも、すべてのものは自分の愛の知識の中に生まれている」。
☆ 「愛の知識」ではわかりづらいかもしれません、「自分の愛するものについての知識」、「自分の行動原理に関する知識」です。
Tertium, Quid significat "arbor vitae," et quid "arbor scientiae boni et mali," et quid "esus ex illis." 第三のものは、「『いのちの木』は何を意味するか、また『善と悪の知識の木』は何を、また『それらから食べること』は何を」。
His subscriptum erat, "Conjungite illa tria in unam sententiam, et scribite hanc super charta nova, et illam reponite super hac mensa, et videbimus; これらに下に書かれた、「それらの三つを一つの見解の中に結合しなさい、またこれを新しい紙の上に書きなさい、またそれをこの机の上に戻しなさい、私たちは見る(未来)。
si sententia super lance aequilibris et justa apparet, dabitur cuique vestrum praemium sapientiae." もし(その)見解が、はかりの上で釣り合いが取れて正当なものに見えるなら、あなたがたのそれぞれの者に知恵の褒美(賞)が与えられる」。
His lectis recesserunt bini angeli, ac sublati sunt in suos caelos. これらで読んで、二人の天使は引き下がった、そして自分の天界の中に上げられた(tollo)。
[3] Et tunc sedentes super soliis incipiebant ventilare et evolvere arcana illis proposita, et loquuti sunt in ordine, primum qui sedebant ad septentrionem, dein illi qui ad occidentem, postea qui ad meridiem, et ultimo qui ad orientem; [3] また、椅子の上に座っている者たちは議論し、解釈し始めた、彼らに提示されたアルカナを、また順に話した、最初に北に座っていた者、その後、彼ら、西に〔座っていた〕者、その後、南に〔座っていた〕者、また最後に、東に〔座っていた〕者。
et assumserunt primum subjectum ventilationis, quod erat, Quid Imago Dei, et quid similitudo Dei, in quas homo creatus est. また議論の最初の主題を取り上げた、それは、「神の映像とは何か、また神の似姿とは何か、それらに人間は創造されたであった。
Tunc primum ex Libro Creationis coram omnibus praelecta sunt haec: その時、最初に、「創造の書」からすべての者の前でこれらが朗読された――
"Dixit Deus, Faciamus hominem in imaginem nostram secundum similitudinem nostram; 「神は言われた、わたしたちはわたしたちの映像に人間をつくる、わたしたちの似姿にしたがって。
… et creavit Deus hominem in imaginem suam, in imaginem Dei creavit illum" (Genes. i. 26, 27): ……また神は人間を自分の映像に創造した、神の映像に彼をつくった」(創世記1:26, 27)。
"Quo die Deus creavit hominem, in similitudinem Dei fecit eum" (Genes. v. 1). 「神が人間を創造したその日に、神の似姿に彼をつくった」(創世記5:1)。
Illi qui sedebant ad septentrionem primum loquuti sunt, dicentes quod imago Dei et similitudo Dei sint binae vitae homini a Deo inspiratae, quae sunt vita voluntatis et vita intellectus; 彼らは、その者は北に座った、最初に話した、言って、神の映像と神の似姿は、神により人間に吹き込まれた二つのいのちである、それらは意志のいのちと理解力のいのちである。
"nam legitur, 「なぜなら、読まれるから、
‘Jehovah Deus… inspiravit in nares’ Adami ‘animam vitarum; 『神エホバは(アダムの)鼻の中にいのちの息☆を吹き込んだ、
et factus est homo in animam viventem’ (Gen. ii. 7); また人間は生きている生き物☆になった』(創世記2:7)。
☆ animaにはいろいろな意味があります。もともとはここが起源である「息」でしょう、それが次のように「生き物」となり、また(次の箇所のように)「魂」また身体に対する「霊魂」、そして何かを本質的に生かすものとしての「魂・霊感」の意味となります。
‘in nares’ est in perceptionem, quod voluntas boni ac intellectus veri, et sic anima vitarum illi inesset; 「鼻の中に」は知覚の中にである、善の意志とそして真理の理解力、またこのように生きた魂☆が彼に内在することである☆。
☆(ここの文は『真のキリスト教』で代えられています。
et quia vita a Deo illi inspirata est, imago et similitudo Dei significant integritatem ex sapientia et amore, exque justitia et judicio in illo." また、いのちが神により彼に吹き込まれたので、神の映像と似姿は知恵と愛からの完全性(全体)を意味する、そして公正と判断(力)から、彼の中に」。
His illi qui sedebant ad occidentem faverunt; これらに彼らは、その者は西に座った、好感をもった(賛同した)。
adjiciendo tamen hoc, quod status ille integritatis inspiratus a Deo, cuivis homini post illum continue inspiretur; それでもこのことを付け加えて、神から彼に吹き込まれた完全性の状態は、人間のそれぞれの者に、その後、絶えず吹き込まれている。
sed quod in homine sit sicut in receptaculo; しかし、人間の中に容器の中へのようにである。
ac homo, sicut est receptaculum, est imago et similitudo Dei. しかし、人間は、容器であるかぎり、神の映像と似姿である。
[4] Postea tertii in ordine, qui erant qui sedebant ad meridiem, dixerunt, "Imago Dei et similitudo Dei sunt duo distincta, sed in homine a creatione unita; [4] その後、第三の