原典講読『結婚愛』83

(1)原文

[V.]

DE ORIGINE AMORIS CONJUGIALIS EX CONJUGIO BONI ET VERI.

 

83. Sunt origines amoris conjugialis internae et externae, ac internae sunt plures, similiter externae; at origo intima seu universalis omnium est una; quod haec sit conjugium boni et veri, in nunc sequentibus demonstrabitur. Quod adhuc non aliquis originem illius amoris inde deduxerit, est quia latuit, quod aliqua unio sit inter bonum et verum; et latuit, quia bonum non apparet in luce intellectus, sicut verum, et inde cognitio illius se abscondidit, ac subterfugit indagationes; et quia bonum inde est inter ignota, non potuit aliquis augurari aliquod conjugium inter hoc et verum. Imo coram visu rationali naturali apparet bonum ita distans a vero, ut non sit aliqua conjunctio; quod ita sit, videri potest a loquelis, dum nominantur; ut cum dicitur, Hoc bonum est, non cogitatur aliquid de vero; et cum dicitur, Hoc verum est, nec cogitatur aliquid de bono; quare a multis hodie creditur, quod verum sit prorsus aliud, pariter bonum; et a multis etiam, quod homo sit intelligens et sapiens, et sic homo secundum vera, quae cogitat, loquitur, scribit, et credit, et non simul secundum bona; quod tamen non detur bonum absque vero, nec verum absque bono, consequenter quod detur aeternum conjugium inter illa, tum quod hoc conjugium sit origo amoris conjugialis, nunc explanabitur; quod fiet in hoc ordine:

 

(i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam.

(ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint.

(iii.) Quod detur verum boni et ex hoc bonum veri, seu verum ex bono ac bonum ex illo vero, et quod illis duobus a creatione insita sit inclinatio ad conjungendum se in unum.

(iv.) Quod in subjectis regni animalis verum boni seu verum ex bono sit masculinum, et quod ex illo bonum veri seu bonum ex illo vero sit foemininum.

(v.) Quod ex influxu conjugii boni et veri a Domino, sit amor sexus, et quod sit amor conjugialis.

(vi.) Quod Amor sexus sit Externi seu naturalis hominis, et quod inde ille sit communis omni animali.

(vii.) Sed quod amor conjugialis sit interni seu spiritualis hominis, et quod inde hic sit proprius homini.

(viii.) Quod apud hominem amor conjugialis sit in amore sexus sicut gemma in sua matrice.

(ix.) Quod amor sexus apud hominem non sit origo amoris conjugialis, sed quod sit primum ejus, ita sicut est externum naturale cui implantatur Internum spirituale.

(x.) Quod dum amor conjugialis implantatus est, amor sexus invertat se, et fiat amor sexus castus.

(xi.) Quod mas et foemina creati sint, ut sint ipsa forma conjugii boni et veri.

(xii.) Quod sint illa forma in intimis suis, et inde in sequentibus ex illis, sicut interiora mentis illorum aperta sunt.

 

Sequitur nunc horum explicatio.

 

(2)直訳

[V.] DE ORIGINE AMORIS CONJUGIALIS EX CONJUGIO BONI ET VERI. (5)善と真理の結合からの結婚愛の起源について (83102番)

83. Sunt origines amoris conjugialis internae et externae, ac internae sunt plures, similiter externae; 結婚愛の起源は内なるものと外なるものがある、そして、内なるものはたくさんある、同様に外なるものは。

at origo intima seu universalis omnium est una; しかし、すべてのものの最も内なる起源は、または普遍的なものは、一つである。

quod haec sit conjugium boni et veri, in nunc sequentibus demonstrabitur. これが善と真理の結婚であるであることは、今や、続くものの中で示される。

Quod adhuc non aliquis originem illius amoris inde deduxerit, est quia latuit, quod aliqua unio sit inter bonum et verum; 今まで、だれもその愛の起源をここから導かなかった、隠れていたので、何らかの結合が善と真理の間にあること。

et latuit, quia bonum non apparet in luce intellectus, sicut verum, et inde cognitio illius se abscondidit, ac subterfugit indagationes; また隠れていた〔のは〕、善は理解力の光の中に見られないからである、真理のように、またここからその知識はそれ自体を隠した、そして見つけ出すこと(探求)を逃れた。

et quia bonum inde est inter ignota, non potuit aliquis augurari aliquod conjugium inter hoc et verum. また、善はここから知られていないものの間にあるので、だれもこれ(善)と真理の間の何らかの結婚を推量することができなかった。

Imo coram visu rationali naturali apparet bonum ita distans a vero, ut non sit aliqua conjunctio; それどころか、自然的で理性的な視覚の前に善は真理からそのように遠く離れて見えた、何らかの結合がないように。

quod ita sit, videri potest a loquelis, dum nominantur; そのようであることは、話し方(会話)から見られることができる、~のことが言われている時。

ut cum dicitur, Hoc bonum est, non cogitatur aliquid de vero; 例えば、これは善である、と言われるとき、真理について何らかのものが考えられていない。

et cum dicitur, Hoc verum est, nec cogitatur aliquid de bono; また、これは真理である、と言われているとき、善についても何らかのものが考えられていない。

quare a multis hodie creditur, quod verum sit prorsus aliud, pariter bonum; それゆえ、今日、多くの者により信じられている、真理はまったく〔善とは別の〕何らかのものであること、同じく善は。

et a multis etiam, quod homo sit intelligens et sapiens, et sic homo secundum vera, quae cogitat, loquitur, scribit, et credit, et non simul secundum bona; また、多くの者からもまた、人間は知的であり、また賢明である(知恵がある)こと、またこのように人間は真理にしたがって、それらを考え、話し、書き、また信じる、また同時に、善にしたがってない。

quod tamen non detur bonum absque vero, nec verum absque bono, consequenter quod detur aeternum conjugium inter illa, tum quod hoc conjugium sit origo amoris conjugialis, nunc explanabitur; それでも、真理なしに善は存在しないこと、善なしに真理も〔存在し〕ない、したがって、永遠の結婚がそれらの間に存在すること、なおまたこの結婚は結婚愛の起源であることが、今や説明される。

quod fiet in hoc ordine:― これはこの順序の中で行なわれる――

(i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; (1) 善と真理は創造の普遍的なものであること、またここから、創造されたすべてのものの中に。

sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam. しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

(ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint. (2) ひとりぼっちの(孤立した)善は存在しないこと、ひとりぼっちの(孤立した)真理も〔存在し〕ない、しかし、どこでも結合していること。

(iii.) Quod detur verum boni et ex hoc bonum veri, seu verum ex bono ac bonum ex illo vero, et quod illis duobus a creatione insita sit inclinatio ad conjungendum se in unum. (3) 善の真理が存在することまたこれから真理の善が、すなわち、善からの真理そしてその真理からの善が、またそれらの二つのものに創造から傾向(性向)植え付けられていること、それ自体を結合させるための(向けて)、一つのものの中へ。

(iv.) Quod in subjectis regni animalis verum boni seu verum ex bono sit masculinum, et quod ex illo bonum veri seu bonum ex illo vero sit femininum. (4) 動物界☆の主体の中で、善の真理、すなわち、善からの真理は男性であること、またそれからの善の真理、すなわち、その真理からの善は女性であること。

これまで「動物界」と訳されてきたこの言葉は、これを詳細に述べたこの後の90番で「動物」について何も触れていません。すなわち、この言葉は直訳「霊魂の王国(領域)」が正しい訳となります。

ただ94番では「動物界」と訳すことも可能と思えます、これは( )を付けておけばよいでしょう。

私見ですが、animalとはanima(霊魂)がその中にあると思えるもの、それで「動物」という言葉となったと思います(日本語からは“活「動」する物〟を感じます)

(v.) Quod ex influxu conjugii boni et veri a Domino, sit amor sexus, et quod sit amor conjugialis. (5) 主からの善と真理の結婚の流入から、性愛があること、また結婚愛があること。

(vi.) Quod Amor sexus sit Externi seu naturalis hominis, et quod inde ille sit communis omni animali. (6) 性愛は、外なる、すなわち、自然的な人のものであること、またここからそれはすべての動物に共通であること。

(vii.) Sed quod amor conjugialis sit interni seu spiritualis hominis, et quod inde hic sit proprius homini. (7) しかし、結婚愛は、内なる、すなわち、霊的な人のものであること、またここからこれは人間にプロプリウム(固有のもの)であること。

(viii.) Quod apud hominem amor conjugialis sit in amore sexus sicut gemma in sua matrice. (8) 人間のもとで、結婚愛は性愛の中にあること、宝石がその母岩の中にのように。

(ix.) Quod amor sexus apud hominem non sit origo amoris conjugialis, sed quod sit primum ejus, ita sicut est externum naturale cui implantatur Internum spirituale. (9) 人間のもとの性愛は結婚愛の起源ではないこと、しかし、その最初のものであること、そのように外なる自然的なものとしてであり、それに内なる霊的なものが植え付けられていること。

(x.) Quod dum amor conjugialis implantatus est, amor sexus invertat se, et fiat amor sexus castus. (10) 結婚愛が植え付けられている時、性愛はそれ自体を逆さにする(ひっくり返す)、また貞潔な性愛になる。

(xi.) Quod mas et femina creati sint, ut sint ipsa forma conjugii boni et veri. (11) 男と女は創造されたこと、善と真理の結婚の形そのものであるために。

(xii.) Quod sint illa forma in intimis suis, et inde in sequentibus ex illis, sicut interiora mentis illorum aperta sunt. (12) その最内部の中でその形であること、またここからそれらから続くものの中で、彼ら〔男女〕の心の内的なものが開かれるほど。

Sequitur nunc horum explicatio. 今や、これらの説明が続けられる。

 

(3)訳文

 (5)善と真理の結合からの結婚愛の起源について (83102番)

83.結婚愛の起源に内なるものと外なるものがあり、そして、多くの内なる起源、同様に多くの外なる起源がある。しかし、すべてのものの最も内なる起源は、または普遍的な起源は、一つである。これが善と真理の結婚であるであることは、今や、続くものの中で示される。

 今まで、だれもその愛の起源をここから導かなかった、何らかの結合が善と真理の間にあることが隠れていたからである。隠れていた〔のは〕、善は、真理のように、理解力の光の中に見られないからである、またここからその知識はそれ自体を隠し、そして探求を逃れた。また、善はここから未知のものの間にあるので、だれもこれ(善)と真理の間の何らかの結婚を推量することができなかった。それどころか、自然的で理性的な視覚の前に、善は真理から、何らかの結合がないようにも遠く離れて見えた。そのようであることは、これが言われている時の会話から見られることができる。例えば、これは善である、と言われるとき、真理について何も考えられていない。また、これは真理である、と言われているとき、善についてもまた何も考えられていない。それゆえ、今日、多くの者により、真理はまったく〔善とは別の〕何らかのものであること、同じく善も〔そうであると〕信じられている。また、多くの者からもまた、人間は知的であり、賢明であり、このように人間は真理にしたがって、それらを考え、話し、書き、また信じ、また同時に、善にしたがってない〔と信じられている〕。それでも、真理なしに善は存在しない、善なしに真理も〔存在し〕ない、したがって、永遠の結婚がそれらの間に存在っうること、なおまたこの結婚は結婚愛の起源であることが、今や説明される。

 これは次の順序で行なわれる――

 

 (1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

 (2) 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しないで、どこでも結合している。

(3) 善の真理がまたこれから真理の善が存在する、すなわち、善からの真理そしてその真理からの善が存在する、またそれらの二つのものに創造から一つのものの中への性向が、それ自体を結合させるために植え付けられている。

 (4) 霊魂の領域の主体の中で、善の真理、すなわち、善からの真理は男性であり、それからの善の真理、すなわち、その真理からの善は女性である。

 (5) 主からの善と真理の結婚の流入から、性愛があり、結婚愛がある。

 (6) 性愛は、外なる人、すなわち、自然的な人のものであり、ここからそれはすべての動物に共通である。

 (7) しかし、結婚愛は、内なる人、すなわち、霊的な人のものであり、ここからこれは人間にプロプリウム(固有のもの)である。

 (8) 人間のもとで、結婚愛は、宝石がその母岩の中にあるように、性愛の中にある。

 (9) 人間のもとの性愛は結婚愛の起源ではない、しかし、その最初のものである、そのように外なる自然的なものとしてであり、それに内なる霊的なものが植え付けられている。

 (10) 結婚愛が植え付けられている時、性愛はひっくり返り、貞潔な性愛になる。

 (11) 男と女は、善と真理の結婚の形そのものであるために創造された。

(12) その最内部の中で、またここからそれらから続くものの中で、彼ら〔男女〕の心の内的なものが開かれるほどその形である。

 

 今や、これらの説明が続けられる。

原典講読『結婚愛』84

(1)原文

84. (i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam. Quod bonum et verum sint universalia creationis, est quia illa duo sunt in Domino Deo Creatore, imo sunt Ipse, est enim ipsum Divinum Bonum et ipsum Divinum Verum; sed lucidius in perceptionem intellectus et sic in ideam cogitationis cadit, si pro bono dicatur amor, et pro vero dicatur sapientia; proinde quod in Domino Deo Creatore sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod haec sint Ipse, hoc est, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia; haec duo enim sunt idem cum Bono et Vero; causa est, quia bonum est amoris, et verum est sapientiae, amor enim consistit ex bonis, et sapientia ex veris. Quoniam haec duo et illa duo unum idem sunt, in sequentibus nunc haec nunc illa dicentur, ac per utraque simile intelligitur. Hoc praeliminariter hic dicitur, ne intellectus in sequentibus, ubi dicuntur, diversum percipiat.

 

(2)直訳

84. (i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; (1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。

sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam.― しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

Quod bonum et verum sint universalia creationis, est quia illa duo sunt in Domino Deo Creatore, imo sunt Ipse, est enim ipsum Divinum Bonum et ipsum Divinum Verum; 善と真理が創造の普遍的なものであることは、それらの二つのものは創造者なる神、主の中にあるからである、それどころかその方である、というのは、神的な善そのものと神的な真理そのものであるから。

sed lucidius in perceptionem intellectus et sic in ideam cogitationis cadit, si pro bono dicatur amor, et pro vero dicatur sapientia; しかし、さらに照らされて、理解力の知覚の中に、またこのように思考の観念の中に落ち込む、もし、善の代わりに愛と言われるなら、また真理の代わりに知恵を言われるなら。

proinde quod in Domino Deo Creatore sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod haec sint Ipse, hoc est, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia; それゆえ、創造者なる神,主の中に神的な愛と神的な知恵があること,またこれらはその方である,すなわち,愛そのものと知恵そのものである.

haec duo enim sunt idem cum Bono et Vero; というのは,これら二つのものは,善と真理と同じものであるから。

causa est, quia bonum est amoris, et verum est sapientiae, amor enim consistit ex bonis, et sapientia ex veris. 理由がある,善は愛のものであり,真理は知恵のものである,というのは,愛は善から,知恵は真理から構成されるからである。

Quoniam haec duo et illa duo unum idem sunt, in sequentibus nunc haec nunc illa dicentur, ac per utraque simile intelligitur. これらの二つのものとそれらの二つのものは一つの同じものであるので、続くものの中で、時にはこれら、時にはそれらが言われる、そして両方のものによって同様のものが意味される。

Hoc praeliminariter hic dicitur, ne intellectus in sequentibus, ubi dicuntur, diversum percipiat. このことが予備的にここに言われる、理解力が続くものの中で、そこに言われる、いろいろに(異なって)知覚しないように(把握しないように)

 

(3)訳文

 84.(1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

 善と真理が創造の普遍的なものであることは、それらの二つのものは創造者なる神、主の中にある、それどころかその方であるからである、というのは、神的な善そのものと神的な真理そのものであるから。しかし、もし、善の代わりに愛と言われ、真理の代わりに知恵を言われるなら、さらに照らされて、理解力の知覚の中に、またこのように思考の観念の中に落ち込む。それゆえ、創造者なる神,主の中に神的な愛と神的な知恵があり,これらはその方である,すなわち,愛そのものと知恵そのものである。というのは,これら二つのものは,善と真理と同じものであるから。その理由は,善は愛のものであり,真理は知恵のものである,というのは,愛は善から,知恵は真理から構成されるからである。

 後者の二つのものと前者の二つのものは一つの同じものであるので、続くものの中で、時には後者、時には前者が言われ、そして両方のものによって同様のものが意味される。

 続くものの中で、そこに言われるものを、理解力がいろいろに(異なって)知覚しないように、このことが予備的にここに言われる。

 

前回の83の(4)について、間違いの指摘がありました、「・・・それからの善の真理、すなわち・・・」は、「・・・それからの真理の善、すなわち・・・」が正しいです。

さっそくのご指摘、ありがとうございます。

原典講読『結婚愛』85

(1)原文

85. Cum itaque Dominus Deus Creator est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, et ab Ipso creatum est universum, quod inde est sicut opus procedens ab Ipso, non potest aliter, quam quod in omnibus et singulis creatis sit aliquid boni et veri ab Ipso; nam quod fit et procedit ab aliquo, trahit simile ab illo. Quod ita sit, etiam potest ratione videri ex ordine in quo omnia et singula universi creati sunt; qui est, quod unum sit propter alterum, et quod inde unum pendeat ab altero, sicut catena ex uncis; sunt enim omnia propter humanum genus, ut ex illo sit caelum angelicum, per quod redit creatio ad Ipsum Creatorem, a Quo: inde est conjunctio universi creati cum suo Creatore, et per conjunctionem sempiterna conservatio. Ex hoc est, quod bonum et verum dicantur universalia creationis: quod ita sit, patet cuivis contemplatori ex ratione; hic videt in omni creato id quod se refert ad bonum, et id quod se refert ad verum.

 

(2)直訳

85. Cum itaque Dominus Deus Creator est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, et ab Ipso creatum est universum, quod inde est sicut opus procedens ab Ipso, non potest aliter, quam quod in omnibus et singulis creatis sit aliquid boni et veri ab Ipso; ~であるからには☆、そこで、創造者なる神、主は愛そのものと知恵そのものである、またその方から全世界は創造された、それはその方から発出している作品(働き)のようである、異なってできない、創造されたすべてと個々のものの中にその方からの善と真理の何らかのものがあること以外に。

ここのcumはもちろん、接続詞、直接法(ここ)を導く場合と、接続法を導く場合で、やや意味が異なってきます。

nam quod fit et procedit ab aliquo, trahit simile ab illo. なぜなら、何らかのものから生じ、発出したものは、それから似たものを得るからである。

Quod ita sit, etiam potest ratione videri ex ordine in quo omnia et singula universi creati sunt; そのようであることは、さらにまた理性で秩序から見られることもまたできる、その中に創造された全世界のすべてと個々のものがある。

qui est, quod unum sit propter alterum, et quod inde unum pendeat ab altero, sicut catena ex uncis; それ〔秩序〕である、一つ(あるもの)はもう一つ(他のもの)のためにあること、また、ここから一つ(あるもの)はもう一つ(他のもの)からぶるさがっている(依存する)、鉤から鎖のように。

sunt enim omnia propter humanum genus, ut ex illo sit caelum angelicum, per quod redit creatio ad Ipsum Creatorem, a Quo: というのは、すべてのものは人類のために存在しているから、それから天界の天使が存在するために、そのことによって創造(物)は創造主そのものに戻る、もとある(そこから)☆。

a quoはどのように訳すべきでしょうか、その場に応じで訳すしかないようです、そしてどうしても意訳となってしまいそうです。

inde est conjunctio universi creati cum suo Creatore, et per conjunctionem sempiterna conservatio. ここからである、創造者との創造された全世界の結合があること、また結合によって永久不変の維持〔がある〕。

Ex hoc est, quod bonum et verum dicantur universalia creationis: このことからである、善と真理が創造の普遍的なものと言われること。

quod ita sit, patet cuivis contemplatori ex ratione; そのようであることは、理性から熟慮するそれぞれの者に明らかである。

hic videt in omni creato id quod se refert ad bonum, et id quod se refert ad verum. この者は、すべての創造()の中に、それを見る、善に関係するもの、またそれを、真理に関係するもの。

 

訳文

 85.そこで、愛そのものと知恵そのものである創造者なる神、主は、その方から全世界は創造され、それはその方から発出している作品のようであるからには、創造されたすべてと個々のものの中にその方からの善と真理の何らかのものがあることしかありえない。なぜなら、何らかのものから生じ、発出したものは、それから似たものを得るからである。

そのようであることは、秩序の中に創造された全世界のすべてと個々のものがあるその秩序からもまた理性で見られることができる。その秩序とは、あるものは他のもののために存在し、また、ここから、鉤から〔ぶるさがっている〕鎖のように、るものは他のものに依存することである。というのは、すべてのものは人類のために存在し、それから天界の天使が存在するためであり、そのことによって被造物は、そのことから創造主そのものに戻るからである。ここから、創造者と創造された全世界との結合があり、また結合によって永久不変の維持がある。

 このことから、善と真理が創造の普遍的なものと言われる。そのようであることは、理性から熟慮するそれぞれの者に明らかである。この者は、すべての被造物の中に、善に関係するもの、また真理に関係するものを見る。

原典講読『結婚愛』86

(1)原文

86. Quod bonum et verum in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam, est quia omne subjectum recipit influxum secundum illam; conservatio totius non est aliud quam perpetuus influxus Divini Boni et Divini Veri in formas a se creatas, sic enim subsistentia seu conservatio est perpetua existentia seu creatio. Quod omne subjectum recipiat influxum secundum suam formam, illustrari potest per varia; ut per influxum caloris et lucis e sole in omnis generis vegetabilia; quodlibet ex his recipit illum secundum suam formam, ita omnis arbor secundum suam, omne virgultum secundum suam, omnis herba et omne gramen secundum suam; influxus est similis in omnia, sed receptio, quia est secundum formam, facit ut quaelibet species maneat sua species. Idem hoc etiam illustrari potest per influxum in omnis generis animalia secundum cujusvis formam. Quod influxus sit secundum cujusvis formam, etiam a rustico potest videri, si attendit ad varia instrumenta soni, ad fistulas, tibias, tubas, buccinas, et organa, quod haec sonent ex simili afflatu seu influxu aeris secundum suas formas.

 

(2)直訳

86. Quod bonum et verum in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam, est quia omne subjectum recipit influxum secundum illam; 創造された主体の中の善と真理は、それぞれの形にしたがっていること、すべての主体はそれ(形)にしたがって流入を受けるからである。

conservatio totius non est aliud quam perpetuus influxus Divini Boni et Divini Veri in formas a se creatas, sic enim subsistentia seu conservatio est perpetua existentia seu creatio. 全体の維持は、神的な善と神的な真理の流入以外の他のものではない、それ自体により形の中へ創造された、というのは、このように存続または維持は絶え間のない存在または創造であるから。

Quod omne subjectum recipiat influxum secundum suam formam, illustrari potest per varia; すべての主体が流入をその形にしたがって受けていることは、いろいろなものによって説明されることができる。

ut per influxum caloris et lucis e sole in omnis generis vegetabilia; 例えば、太陽からの熱と光の流入によって、すべての種類の植物の中への。

quodlibet ex his recipit illum secundum suam formam, ita omnis arbor secundum suam, omne virgultum secundum suam, omnis herba et omne gramen secundum suam; これらからのどんなものでも、それ〔流入〕をその形にしたがって受けている、そのように、すべての木は、それ自体のもの(形)にしたがって、すべての灌木は、それ自体のもの(形)にしたがって、すべての草本とすべての草は、それ自体のもの(形)にしたがって。

influxus est similis in omnia, sed receptio, quia est secundum formam, facit ut quaelibet species maneat sua species. 流入はすべてのものの中で同様である、しかし、受け入れることが、形にしたがっているので、どんな種類でも、その種類を続ける(残す)ようにする。

Idem hoc etiam illustrari potest per influxum in omnis generis animalia secundum cujusvis formam. さらにまた、この同じことがすべての種類の動物の中への流入によって説明されることができる、それぞれの形にしたがって。

Quod influxus sit secundum cujusvis formam, etiam a rustico potest videri, si attendit ad varia instrumenta soni, ad fistulas, tibias, tubas, buccinas, et organa, quod haec sonent ex simili afflatu seu influxu aeris secundum suas formas. 流入がそれぞれの形にしたがっていることは、さらにまた田舎者により見られることができる、もし、いろいろな音の器具に注意するなら、笛、笛(管楽器)、らっぱ、角笛、またバグパイプ☆(風笛、オルガン)、これらは似た息を吹きかけること(息)から、すなわち、空気の流入から、その形にしたがって鳴る(音がする)こと。

バクパイプはスコットランドのものが有名。単に「オルガン」と訳しては誤解してしまうかもしれません。

 

◎これはよい「たとえ」ですね。すなわち、神からの息吹は同じでも、それぞれの人間に合わせて、それなりの音がする(人間性を発露している、それぞれ、それなりに生きている)。人間は器である(楽器である)ことがよくわかります。

 

(3)訳文

 86.創造された主体の中の善と真理が、それぞれの形にしたがっていることは、すべての主体はそのにしたがって流入を受けるからである。全体の維持は、それ自体により創造された形の中への神的な善と神的な真理の流入以外の他のものではない、というのは、このように存続または維持は絶え間のない存在または創造であるから。

 すべての主体が流入をその形にしたがって受けていることは、いろいろなものによって説明されることができる。例えば、すべての種類の植物の中への太陽からの熱と光の流入によって。これら植物からのどんなものでも、その流入をその形にしたがって、そのように、すべての木は、それ自体のもの(形)にしたがって、すべての灌木は、それ自体のもの(形)にしたがって、すべての草本とすべての草は、それ自体のもの(形)にしたがって受けている。流入はすべてのものの中で同様である、しかし、受け入れることが、形にしたがっているので、どんな種(しゅ)でも、その種を残すようにしている。

さらにまた、この同じことがすべての種類の動物の中への、それぞれの形にしたがっている流入によって説明されることができる。

 流入がそれぞれの形にしたがっていることは、田舎者にもまた見られることができる、もし、笛、管楽器、らっぱ、角笛、バグパイプ(風笛)〔など〕、いろいろな楽器に注意するなら、これらは似た息を吹きかけること(息)から、すなわち、空気の流入から、その形にしたがって音がしている。

原典講読『結婚愛』87

(1)原文

87. (ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint. Qui ex aliquo sensu vult sibi comparare ideam de bono, non potest invenire illam absque aliquo adjecto, quod sistit et manifestat illud; absque hoc est bonum ens nullius nominis; id per quod sistitur et manifestatur, se refert ad verum: dic modo bonum, et non simul hoc et illud cum quo est, seu define id abstracte seu absque aliquo adjecto cohaerente, et videbis quod non sit aliquid, sed quod sit aliquid cum adjecto; et si intendis aciem rationis, percipies quod bonum absque aliquo adjecto sit nullius praedicationis, et inde nullius relationis, nullius affectionis, et nullius status, verbo nullius qualitatis; simile est cum vero, si id absque injuncto auditur; quod ejus injunctum se referat ad bonum, ratio elimata potest videre. [2] Sed quia bona sunt innumerabilia, et quodlibet ascendit ad suum maximum et descendit ad suum minimum sicut per gradus scalae, et quoque secundum progressionem suam, et secundum quale suum, variat nomen, difficile est aliis quam sapientibus videre relationem boni et veri ad objecta, et conjunctionem illorum in illis. Quod tamen bonum non detur absque vero, nec verum absque bono, a communi perceptione patet, dum primum agnoscitur, quod omnia et singula universi se referant ad bonum et verum, ut in superiori articulo (n. 84, 85) ostensum est. [3] Quod non detur bonum solitarium nec verum solitarium, illustrari et simul confirmari potest per varia; ut per haec: quod non detur essentia absque forma, nec forma absque essentia; ac bonum est essentia seu esse, et verum est per quod essentia formatur ac esse existit. Adhuc, in homine est voluntas et intellectus; bonum est voluntatis, ac verum est intellectus, ac sola voluntas nihil facit nisi per intellectum, nec solus intellectus aliquid nisi ex voluntate. Adhuc, sunt duo fontes vitae corporis in homine, cor et pulmo; cor non potest producere aliquam vitam sensitivam et motivam absque pulmone respirante, nec potest pulmo absque corde; cor se refert ad bonum, et pulmonis respiratio ad verum; est etiam correspondentia. [4] Simile est in omnibus et singulis mentis, ac in omnibus et singulis corporis apud hominem; sed producere confirmationes ulterius hic non vacat; at videantur haec plenius confirmata in Sapientia Angelica de Divina Providentia (n. 3-26), ubi illa in hoc ordine explanata sunt: (i.) Quod universum cum singulis ejus creatis sit ex Divino Amore per Divinam Sapientiam, seu quod idem, ex Divino Bono per Divinum Verum: (ii.) Quod Divinum Bonum et Divinum Verum ut unum procedant a Domino: (iii.) Quod hoc unum in quadam imagine sit in omni creato: (iv.) Quod Bonum non sit bonum nisi quantum unitum est vero, et quod Verum non sit verum nisi quantum unitum est bono: (v.) Quod Dominus non patiatur, ut aliquid sit divisum, quare homo vel erit in bono et simul vero, vel erit in malo et simul falso. Praeter plura.

 

(2)直訳

87. (ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint.― (2) 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しない、(しかし)どこでも結合している。

Qui ex aliquo sensu vult sibi comparare ideam de bono, non potest invenire illam absque aliquo adjecto, quod sistit et manifestat illud; 何らかの感覚から、善についての観念を自分自身に得ることを欲する者は、何らかの付加なしにそれ〔観念〕を見いだすことができない、それ〔善〕を見せる、また示すもの。

absque hoc est bonum ens nullius nominis; これなしに、善は何もない(真実性に欠けた)名前の存在物である。

id per quod sistitur et manifestatur, se refert ad verum: それは、それによって見せられ、示される、真理に関係する。

dic modo bonum, et non simul hoc et illud cum quo est, seu define id abstracte seu absque aliquo adjecto cohaerente, et videbis quod non sit aliquid, sed quod sit aliquid cum adjecto; ただ善だけを言え、また同時にこれやそれをそれとともにでなく、または、それを抽象的に定義づけよ(定めよ)、すなわち、密着した何らかの付加なしに、するとあなたは見るであろう、何らかのものでないこと、しかし、付加したものととに〔なら〕何らかのものである〔ことを見るであろう〕。

et si intendis aciem rationis, percipies quod bonum absque aliquo adjecto sit nullius praedicationis, et inde nullius relationis, nullius affectionis, et nullius status, verbo nullius qualitatis; もし、あなたが理性の切っ先を伸ばす(向ける)ら、あなたは知覚する、何らかの付加なしに善は述語(属性の割り当て)何もないものであること、またここから、関係の何もないもの、情愛の何もないもの、また状態の何もがないもの、一言でいえば、特質(性質)何もないもの。

simile est cum vero, si id absque injuncto auditur; 真理に同様である、もしそれが、属性(連結したもの)しに聞かれるなら。

quod ejus injunctum se referat ad bonum, ratio elimata potest videre. その属性(連結したもの)は善に関係することを、鋭い理性は見ることができる。

[2] Sed quia bona sunt innumerabilia, et quodlibet ascendit ad suum maximum et descendit ad suum minimum sicut per gradus scalae, et quoque secundum progressionem suam, et secundum quale suum, variat nomen, difficile est aliis quam sapientibus videre relationem boni et veri ad objecta, et conjunctionem illorum in illis. [2] しかし、善は無数にあるので、またどんなものでも、その最大のものへ上昇する、またその最小のものへ下降する、はしご(階段)の段階によってのように、そしてまた、それ自体の進行にしたがって、またそれ自体の性質にしたがって、名前を変える〔ので〕、賢明な者に〔よって〕以外の他の者に困難である、対象への善と真理の関係を見ること、またそれらの中のそれらの結合を。

Quod tamen bonum non detur absque vero, nec verum absque bono, a communi perceptione patet, dum primum agnoscitur, quod omnia et singula universi se referant ad bonum et verum, ut in superiori articulo (n. 84, 85) ostensum est. それでも、真理なしに善は存在しないこと、善なしに真理も、普通の(一般的な)知覚から明らかである、最初に認められる時、全世界のすべてと個々のものは善と真理に関係すること、以前の節(8485)に示されているように。

[3] Quod non detur bonum solitarium nec verum solitarium, illustrari et simul confirmari potest per varia; [3] 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しないことは、いろいろなものによって説明され、同時に確信されることができる。

ut per haec: 例えば、これらによって――

quod non detur essentia absque forma, nec forma absque essentia; 形なしに本質は存在しないこと、本質なしに形もない。

ac bonum est essentia seu esse, et verum est per quod essentia formatur ac esse existit. そして、善は本質またはエッセ(存在)である、また真理はそれによって本質が形成され、そしてエッセ(存在)が存在する(生じる)〔もの〕である。

Adhuc, in homine est voluntas et intellectus; さらに、人間の中に意志と理解力がある。

bonum est voluntatis, ac verum est intellectus, ac sola voluntas nihil facit nisi per intellectum, nec solus intellectus aliquid nisi ex voluntate. 善は意志のものである、そして真理は理解力のものである、そして意志だけでは理解力によってでないなら何も行なわない、理解力だけでも何らかのものを〔行なわない〕意志からでないなら。

Adhuc, sunt duo fontes vitae corporis in homine, cor et pulmo; さらに、人間の中に身体のいのちの二つの泉(源泉)がある、心臓と肺。

cor non potest producere aliquam vitam sensitivam et motivam absque pulmone respirante, nec potest pulmo absque corde; 心臓は肺の呼吸なしに感覚と運動の何らかのいのちを生み出すことができない、肺も心臓なしに〔でき〕ない。

cor se refert ad bonum, et pulmonis respiratio ad verum; 心臓は善に関係する、また肺の呼吸は真理に。

est etiam correspondentia. 対応もまた存在する。

[4] Simile est in omnibus et singulis mentis, ac in omnibus et singulis corporis apud hominem; [4] 心のすべてと個々のものの中に同様のものがある、そして人間のもとの身体のすべてと個々のものの中に。

sed producere confirmationes ulterius hic non vacat; しかし、ここにさらに進んで確証を生み出すことは時間がない。

at videantur haec plenius confirmata in Sapientia Angelica de Divina Providentia (n. 3-26), ubi illa in hoc ordine explanata sunt: しかし、これらの十分な確信したものが、『神の摂理についての天使の知恵』(3-26)の中に見られる、そこに、それらがこの順序で説明されている――

(i.) Quod universum cum singulis ejus creatis sit ex Divino Amore per Divinam Sapientiam, seu quod idem, ex Divino Bono per Divinum Verum: (1) 全世界はその個々のものとともに、神的な愛から神的な知恵を通して創造されていること、すなわち、同じことであるが、神的な善から神的な真理を通して。

(ii.) Quod Divinum Bonum et Divinum Verum ut unum procedant a Domino: (2) 神的な愛から神的な知恵は、一つのもの(固体)として主から発出していること。

(iii.) Quod hoc unum in quadam imagine sit in omni creato: (3) この一つのもの(固体)は、ある種の映像の中に、すべての被造物の中にあること。

(iv.) Quod Bonum non sit bonum nisi quantum unitum est vero, et quod Verum non sit verum nisi quantum unitum est bono: (4) 善は真理と結合しているかぎりでないなら善でないこと、また真理は善と結合しているかぎりでないなら真理でないこと。

(v.) Quod Dominus non patiatur, ut aliquid sit divisum, quare homo vel erit in bono et simul vero, vel erit in malo et simul falso. (5) 主は、何かが分割されていることを許されない、それゆえ、人間は☆(あるいは)善と同時に真理の中にいなくてはならない、あるいは、悪と同時に虚偽の中にいなくてはならない。

『神の摂理』にはこの「人間は」の言葉はありませんが、同書の内容からはここに「人間は」があるほうがよいです。スヴェーデンボリが後から気づいて、加えたのでしょう。

Praeter plura. ほかに、多くのもの。

 

(3)訳文

 87. 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しない、(しかし)どこでも結合している。

 何らかの感覚から、善についての観念を自分自身に得ることを欲する者は、それ〔善〕を見せ、示す何らかの付加なしにそれ〔観念〕を見いだすことができない。これなしに、善は名前〔だけ〕の何もない存在物である。それは、真理に関係するそれによって見せられ、示される――ただ善だけを、また同時にこれやそれをそれとともにでなく言え、または、それを抽象的に、すなわち、密着した何らかの付加なしに定義づけよ、するとあなたは、何らかのものでないこと、しかし、付加したものととに〔なら〕何らかのものである〔ことを〕見るであろう。もし、あなたが理性の切っ先を伸ばす(向ける)ら、あなたは、何らかの付加なしに善は属性の割り当てが何もないものであること、またここから、関係が何もないもの、情愛が何もないもの、また状態が何もがないもの、一言でいえば、特質何もないもの〔であることを〕知覚する。真理も、もしそれが属性(連結したもの)しに聞かれるなら同様である。善に関係するその属性(連結したもの)を、鋭い理性は見ることができる。

 [2] しかし、善は無数にあり、どんなものでも、はしご(階段)の段階によってのように、その最大のものへ上昇し、その最小のものへ下降する、そしてまた、それ自体の進行にしたがって、またそれ自体の性質にしたがって、名前を変えるので、賢明な者以外の他の者に、対象への善と真理の関係を、またそれらの中のそれらの結合を見ることは困難である。

 それでも、以前の節(8485)に示されているように最初に、全世界のすべてと個々のものは善と真理に関係することが認められる時、真理なしに善は、善なしに真理も存在しないことは、一般的な知覚から明らかである、。

 [3] 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しない」ことは、いろいろなものによって説明され、同時に確信されることができる。例えば、これらによって――形なしに本質は存在しない、本質なしに形もないこと。そして、善は本質またはエッセであり、真理はそれによって本質が形成され、そしてエッセ(存在)が生じる〔もの〕である。

 さらに、人間の中に意志と理解力がある。善は意志のものであり、そして真理は理解力のものである、そして理解力によってでないなら意志だけでは何も行なわない、理解力だけでも意志からでないなら何らかのものを〔行なわない〕。

 さらに、人間の中に身体のいのちの二つの源泉、心臓と肺がある。心臓は肺の呼吸なしに感覚と運動の何らかのいのちを、肺も心臓なしに生み出すことができない。心臓は善に、肺の呼吸は真理に関係する。対応もまた存在する。

 [4] 心のすべてと個々のものの中に、そして人間のもとの身体のすべてと個々のものの中に同様のものがある。しかし、さらに進んで確証を生み出すことはここに時間がない。しかし、これらの十分な確信したものが、『神の摂理についての天使の知恵』(3-26)の中に見られ、そこに、それらが次の順序で説明されている――

 (1) 全世界はその個々のものとともに、神的な愛から神的な知恵を通して、すなわち、同じことであるが、神的な善から神的な真理を通して創造されていること。

 (2) 神的な愛から神的な知恵は、一つのもの(固体)として主から発出していること。

 (3) この一つのもの(固体)は、ある種の映像の中に、すべての被造物の中にあること。

 (4) 善は真理と結合していないかぎり善でないこと、また真理は善と結合していないかぎり真理でないこと。

 (5) 主は、何かが分割されていることを許されない、それゆえ、人間は☆善と同時に真理の中にいなくてはならない、あるいは、悪と同時に虚偽の中にいなくてはならない。

 ほかに、多くのもの。

 

『神の摂理』にはこの「人間は」の言葉はありませんが、同書の内容からはここに「人間は」があるほうがよいです。スヴェーデンボリが後から気づいて、加えたのでしょう。