(1)原文
[V.]
DE ORIGINE AMORIS CONJUGIALIS EX CONJUGIO BONI ET VERI.
83. Sunt origines amoris conjugialis internae et externae, ac internae sunt plures, similiter externae; at origo intima seu universalis omnium est una; quod haec sit conjugium boni et veri, in nunc sequentibus demonstrabitur. Quod adhuc non aliquis originem illius amoris inde deduxerit, est quia latuit, quod aliqua unio sit inter bonum et verum; et latuit, quia bonum non apparet in luce intellectus, sicut verum, et inde cognitio illius se abscondidit, ac subterfugit indagationes; et quia bonum inde est inter ignota, non potuit aliquis augurari aliquod conjugium inter hoc et verum. Imo coram visu rationali naturali apparet bonum ita distans a vero, ut non sit aliqua conjunctio; quod ita sit, videri potest a loquelis, dum nominantur; ut cum dicitur, Hoc bonum est, non cogitatur aliquid de vero; et cum dicitur, Hoc verum est, nec cogitatur aliquid de bono; quare a multis hodie creditur, quod verum sit prorsus aliud, pariter bonum; et a multis etiam, quod homo sit intelligens et sapiens, et sic homo secundum vera, quae cogitat, loquitur, scribit, et credit, et non simul secundum bona; quod tamen non detur bonum absque vero, nec verum absque bono, consequenter quod detur aeternum conjugium inter illa, tum quod hoc conjugium sit origo amoris conjugialis, nunc explanabitur; quod fiet in hoc ordine:―
(i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam.
(ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint.
(iii.) Quod detur verum boni et ex hoc bonum veri, seu verum ex bono ac bonum ex illo vero, et quod illis duobus a creatione insita sit inclinatio ad conjungendum se in unum.
(iv.) Quod in subjectis regni animalis verum boni seu verum ex bono sit masculinum, et quod ex illo bonum veri seu bonum ex illo vero sit foemininum.
(v.) Quod ex influxu conjugii boni et veri a Domino, sit amor sexus, et quod sit amor conjugialis.
(vi.) Quod Amor sexus sit Externi seu naturalis hominis, et quod inde ille sit communis omni animali.
(vii.) Sed quod amor conjugialis sit interni seu spiritualis hominis, et quod inde hic sit proprius homini.
(viii.) Quod apud hominem amor conjugialis sit in amore sexus sicut gemma in sua matrice.
(ix.) Quod amor sexus apud hominem non sit origo amoris conjugialis, sed quod sit primum ejus, ita sicut est externum naturale cui implantatur Internum spirituale.
(x.) Quod dum amor conjugialis implantatus est, amor sexus invertat se, et fiat amor sexus castus.
(xi.) Quod mas et foemina creati sint, ut sint ipsa forma conjugii boni et veri.
(xii.) Quod sint illa forma in intimis suis, et inde in sequentibus ex illis, sicut interiora mentis illorum aperta sunt.
Sequitur nunc horum explicatio.
(2)直訳
[V.] DE ORIGINE AMORIS CONJUGIALIS EX CONJUGIO BONI ET VERI. (5)善と真理の結合からの結婚愛の起源について (83~102番)
83. Sunt origines amoris conjugialis internae et externae, ac internae sunt plures, similiter externae; 結婚愛の起源は内なるものと外なるものがある、そして、内なるものはたくさんある、同様に外なるものは。
at origo intima seu universalis omnium est una; しかし、すべてのものの最も内なる起源は、または普遍的なものは、一つである。
quod haec sit conjugium boni et veri, in nunc sequentibus demonstrabitur. これが善と真理の結婚であるであることは、今や、続くものの中で示される。
Quod adhuc non aliquis originem illius amoris inde deduxerit, est quia latuit, quod aliqua unio sit inter bonum et verum; 今まで、だれもその愛の起源をここから導かなかった、隠れていたので、何らかの結合が善と真理の間にあること。
et latuit, quia bonum non apparet in luce intellectus, sicut verum, et inde cognitio illius se abscondidit, ac subterfugit indagationes; また隠れていた〔のは〕、善は理解力の光の中に見られないからである、真理のように、またここからその知識はそれ自体を隠した、そして見つけ出すこと(探求)を逃れた。
et quia bonum inde est inter ignota, non potuit aliquis augurari aliquod conjugium inter hoc et verum. また、善はここから知られていないものの間にあるので、だれもこれ(善)と真理の間の何らかの結婚を推量することができなかった。
Imo coram visu rationali naturali apparet bonum ita distans a vero, ut non sit aliqua conjunctio; それどころか、自然的で理性的な視覚の前に善は真理からそのように遠く離れて見えた、何らかの結合がないように。
quod ita sit, videri potest a loquelis, dum nominantur; そのようであることは、話し方(会話)から見られることができる、~のことが言われている時。
ut cum dicitur, Hoc bonum est, non cogitatur aliquid de vero; 例えば、これは善である、と言われるとき、真理について何らかのものが考えられていない。
et cum dicitur, Hoc verum est, nec cogitatur aliquid de bono; また、これは真理である、と言われているとき、善についても何らかのものが考えられていない。
quare a multis hodie creditur, quod verum sit prorsus aliud, pariter bonum; それゆえ、今日、多くの者により信じられている、真理はまったく〔善とは別の〕何らかのものであること、同じく善は。
et a multis etiam, quod homo sit intelligens et sapiens, et sic homo secundum vera, quae cogitat, loquitur, scribit, et credit, et non simul secundum bona; また、多くの者からもまた、人間は知的であり、また賢明である(知恵がある)こと、またこのように人間は真理にしたがって、それらを考え、話し、書き、また信じる、また同時に、善にしたがってない。
quod tamen non detur bonum absque vero, nec verum absque bono, consequenter quod detur aeternum conjugium inter illa, tum quod hoc conjugium sit origo amoris conjugialis, nunc explanabitur; それでも、真理なしに善は存在しないこと、善なしに真理も〔存在し〕ない、したがって、永遠の結婚がそれらの間に存在すること、なおまたこの結婚は結婚愛の起源であることが、今や説明される。
quod fiet in hoc ordine:― これはこの順序の中で行なわれる――
(i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; (1) 善と真理は創造の普遍的なものであること、またここから、創造されたすべてのものの中に。
sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam. しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。
(ii.) Quod non detur bonum solitarium, nec verum solitarium, sed quod ubivis conjuncta sint. (2) ひとりぼっちの(孤立した)善は存在しないこと、ひとりぼっちの(孤立した)真理も〔存在し〕ない、しかし、どこでも結合していること。
(iii.) Quod detur verum boni et ex hoc bonum veri, seu verum ex bono ac bonum ex illo vero, et quod illis duobus a creatione insita sit inclinatio ad conjungendum se in unum. (3) 善の真理が存在することまたこれから真理の善が、すなわち、善からの真理そしてその真理からの善が、またそれらの二つのものに創造から傾向(性向)が植え付けられていること、それ自体を結合させるための(向けて)、一つのものの中へ。
(iv.) Quod in subjectis regni animalis verum boni seu verum ex bono sit masculinum, et quod ex illo bonum veri seu bonum ex illo vero sit femininum. (4) 動物界☆の主体の中で、善の真理、すなわち、善からの真理は男性であること、またそれからの善の真理、すなわち、その真理からの善は女性であること。
☆ これまで「動物界」と訳されてきたこの言葉は、これを詳細に述べたこの後の90番で「動物」について何も触れていません。すなわち、この言葉は直訳「霊魂の王国(領域)」が正しい訳となります。
ただ94番では「動物界」と訳すことも可能と思えます、これは( )を付けておけばよいでしょう。
私見ですが、animalとはanima(霊魂)がその中にあると思えるもの、それで「動物」という言葉となったと思います(日本語からは“活「動」する物〟を感じます)
(v.) Quod ex influxu conjugii boni et veri a Domino, sit amor sexus, et quod sit amor conjugialis. (5) 主からの善と真理の結婚の流入から、性愛があること、また結婚愛があること。
(vi.) Quod Amor sexus sit Externi seu naturalis hominis, et quod inde ille sit communis omni animali. (6) 性愛は、外なる、すなわち、自然的な人のものであること、またここからそれはすべての動物に共通であること。
(vii.) Sed quod amor conjugialis sit interni seu spiritualis hominis, et quod inde hic sit proprius homini. (7) しかし、結婚愛は、内なる、すなわち、霊的な人のものであること、またここからこれは人間にプロプリウム(固有のもの)であること。
(viii.) Quod apud hominem amor conjugialis sit in amore sexus sicut gemma in sua matrice. (8) 人間のもとで、結婚愛は性愛の中にあること、宝石がその母岩の中にのように。
(ix.) Quod amor sexus apud hominem non sit origo amoris conjugialis, sed quod sit primum ejus, ita sicut est externum naturale cui implantatur Internum spirituale. (9) 人間のもとの性愛は結婚愛の起源ではないこと、しかし、その最初のものであること、そのように外なる自然的なものとしてであり、それに内なる霊的なものが植え付けられていること。
(x.) Quod dum amor conjugialis implantatus est, amor sexus invertat se, et fiat amor sexus castus. (10) 結婚愛が植え付けられている時、性愛はそれ自体を逆さにする(ひっくり返す)、また貞潔な性愛になる。
(xi.) Quod mas et femina creati sint, ut sint ipsa forma conjugii boni et veri. (11) 男と女は創造されたこと、善と真理の結婚の形そのものであるために。
(xii.) Quod sint illa forma in intimis suis, et inde in sequentibus ex illis, sicut interiora mentis illorum aperta sunt. (12) その最内部の中でその形であること、またここからそれらから続くものの中で、彼ら〔男女〕の心の内的なものが開かれるほど。
Sequitur nunc horum explicatio. 今や、これらの説明が続けられる。
(3)訳文
(5)善と真理の結合からの結婚愛の起源について (83~102番)
83.結婚愛の起源に内なるものと外なるものがあり、そして、多くの内なる起源、同様に多くの外なる起源がある。しかし、すべてのものの最も内なる起源は、または普遍的な起源は、一つである。これが善と真理の結婚であるであることは、今や、続くものの中で示される。
今まで、だれもその愛の起源をここから導かなかった、何らかの結合が善と真理の間にあることが隠れていたからである。隠れていた〔のは〕、善は、真理のように、理解力の光の中に見られないからである、またここからその知識はそれ自体を隠し、そして探求を逃れた。また、善はここから未知のものの間にあるので、だれもこれ(善)と真理の間の何らかの結婚を推量することができなかった。それどころか、自然的で理性的な視覚の前に、善は真理から、何らかの結合がないようにも遠く離れて見えた。そのようであることは、これが言われている時の会話から見られることができる。例えば、これは善である、と言われるとき、真理について何も考えられていない。また、これは真理である、と言われているとき、善についてもまた何も考えられていない。それゆえ、今日、多くの者により、真理はまったく〔善とは別の〕何らかのものであること、同じく善も〔そうであると〕信じられている。また、多くの者からもまた、人間は知的であり、賢明であり、このように人間は真理にしたがって、それらを考え、話し、書き、また信じ、また同時に、善にしたがってない〔と信じられている〕。それでも、真理なしに善は存在しない、善なしに真理も〔存在し〕ない、したがって、永遠の結婚がそれらの間に存在っうること、なおまたこの結婚は結婚愛の起源であることが、今や説明される。
これは次の順序で行なわれる――
(1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。
(2) 孤立した善は存在しない、孤立した真理も存在しないで、どこでも結合している。
(3) 善の真理がまたこれから真理の善が存在する、すなわち、善からの真理そしてその真理からの善が存在する、またそれらの二つのものに創造から一つのものの中への性向が、それ自体を結合させるために植え付けられている。
(4) 霊魂の領域の主体の中で、善の真理、すなわち、善からの真理は男性であり、それからの善の真理、すなわち、その真理からの善は女性である。
(5) 主からの善と真理の結婚の流入から、性愛があり、結婚愛がある。
(6) 性愛は、外なる人、すなわち、自然的な人のものであり、ここからそれはすべての動物に共通である。
(7) しかし、結婚愛は、内なる人、すなわち、霊的な人のものであり、ここからこれは人間にプロプリウム(固有のもの)である。
(8) 人間のもとで、結婚愛は、宝石がその母岩の中にあるように、性愛の中にある。
(9) 人間のもとの性愛は結婚愛の起源ではない、しかし、その最初のものである、そのように外なる自然的なものとしてであり、それに内なる霊的なものが植え付けられている。
(10) 結婚愛が植え付けられている時、性愛はひっくり返り、貞潔な性愛になる。
(11) 男と女は、善と真理の結婚の形そのものであるために創造された。
(12) その最内部の中で、またここからそれらから続くものの中で、彼ら〔男女〕の心の内的なものが開かれるほどその形である。
今や、これらの説明が続けられる。
(iv.) Quod in subjectis regni animalis verum boni seu verum ex bono sit masculinum, et quod ex illo bonum veri seu bonum ex illo vero sit femininum.
ここの[ex illo bonum veri ]の訳が逆になっています。