原典講読『結婚愛』84

(1)原文

84. (i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam. Quod bonum et verum sint universalia creationis, est quia illa duo sunt in Domino Deo Creatore, imo sunt Ipse, est enim ipsum Divinum Bonum et ipsum Divinum Verum; sed lucidius in perceptionem intellectus et sic in ideam cogitationis cadit, si pro bono dicatur amor, et pro vero dicatur sapientia; proinde quod in Domino Deo Creatore sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod haec sint Ipse, hoc est, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia; haec duo enim sunt idem cum Bono et Vero; causa est, quia bonum est amoris, et verum est sapientiae, amor enim consistit ex bonis, et sapientia ex veris. Quoniam haec duo et illa duo unum idem sunt, in sequentibus nunc haec nunc illa dicentur, ac per utraque simile intelligitur. Hoc praeliminariter hic dicitur, ne intellectus in sequentibus, ubi dicuntur, diversum percipiat.

 

(2)直訳

84. (i.) Quod bonum et verum sint universalia creationis, et inde in omnibus creatis; (1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。

sed quod in subjectis creatis sint secundum cujusvis formam.― しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

Quod bonum et verum sint universalia creationis, est quia illa duo sunt in Domino Deo Creatore, imo sunt Ipse, est enim ipsum Divinum Bonum et ipsum Divinum Verum; 善と真理が創造の普遍的なものであることは、それらの二つのものは創造者なる神、主の中にあるからである、それどころかその方である、というのは、神的な善そのものと神的な真理そのものであるから。

sed lucidius in perceptionem intellectus et sic in ideam cogitationis cadit, si pro bono dicatur amor, et pro vero dicatur sapientia; しかし、さらに照らされて、理解力の知覚の中に、またこのように思考の観念の中に落ち込む、もし、善の代わりに愛と言われるなら、また真理の代わりに知恵を言われるなら。

proinde quod in Domino Deo Creatore sit Divinus Amor et Divina Sapientia, et quod haec sint Ipse, hoc est, quod sit ipse Amor et ipsa Sapientia; それゆえ、創造者なる神,主の中に神的な愛と神的な知恵があること,またこれらはその方である,すなわち,愛そのものと知恵そのものである.

haec duo enim sunt idem cum Bono et Vero; というのは,これら二つのものは,善と真理と同じものであるから。

causa est, quia bonum est amoris, et verum est sapientiae, amor enim consistit ex bonis, et sapientia ex veris. 理由がある,善は愛のものであり,真理は知恵のものである,というのは,愛は善から,知恵は真理から構成されるからである。

Quoniam haec duo et illa duo unum idem sunt, in sequentibus nunc haec nunc illa dicentur, ac per utraque simile intelligitur. これらの二つのものとそれらの二つのものは一つの同じものであるので、続くものの中で、時にはこれら、時にはそれらが言われる、そして両方のものによって同様のものが意味される。

Hoc praeliminariter hic dicitur, ne intellectus in sequentibus, ubi dicuntur, diversum percipiat. このことが予備的にここに言われる、理解力が続くものの中で、そこに言われる、いろいろに(異なって)知覚しないように(把握しないように)

 

(3)訳文

 84.(1) 善と真理は、創造の普遍的なものであり、ここから、創造されたすべてのものの中にある。しかし、創造された主体の中に、それぞれの形にしたがって存在する。

 善と真理が創造の普遍的なものであることは、それらの二つのものは創造者なる神、主の中にある、それどころかその方であるからである、というのは、神的な善そのものと神的な真理そのものであるから。しかし、もし、善の代わりに愛と言われ、真理の代わりに知恵を言われるなら、さらに照らされて、理解力の知覚の中に、またこのように思考の観念の中に落ち込む。それゆえ、創造者なる神,主の中に神的な愛と神的な知恵があり,これらはその方である,すなわち,愛そのものと知恵そのものである。というのは,これら二つのものは,善と真理と同じものであるから。その理由は,善は愛のものであり,真理は知恵のものである,というのは,愛は善から,知恵は真理から構成されるからである。

 後者の二つのものと前者の二つのものは一つの同じものであるので、続くものの中で、時には後者、時には前者が言われ、そして両方のものによって同様のものが意味される。

 続くものの中で、そこに言われるものを、理解力がいろいろに(異なって)知覚しないように、このことが予備的にここに言われる。

 

前回の83の(4)について、間違いの指摘がありました、「・・・それからの善の真理、すなわち・・・」は、「・・・それからの真理の善、すなわち・・・」が正しいです。

さっそくのご指摘、ありがとうございます。

原典講読『結婚愛』85

(1)原文

85. Cum itaque Dominus Deus Creator est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, et ab Ipso creatum est universum, quod inde est sicut opus procedens ab Ipso, non potest aliter, quam quod in omnibus et singulis creatis sit aliquid boni et veri ab Ipso; nam quod fit et procedit ab aliquo, trahit simile ab illo. Quod ita sit, etiam potest ratione videri ex ordine in quo omnia et singula universi creati sunt; qui est, quod unum sit propter alterum, et quod inde unum pendeat ab altero, sicut catena ex uncis; sunt enim omnia propter humanum genus, ut ex illo sit caelum angelicum, per quod redit creatio ad Ipsum Creatorem, a Quo: inde est conjunctio universi creati cum suo Creatore, et per conjunctionem sempiterna conservatio. Ex hoc est, quod bonum et verum dicantur universalia creationis: quod ita sit, patet cuivis contemplatori ex ratione; hic videt in omni creato id quod se refert ad bonum, et id quod se refert ad verum.

 

(2)直訳

85. Cum itaque Dominus Deus Creator est Ipse Amor et Ipsa Sapientia, et ab Ipso creatum est universum, quod inde est sicut opus procedens ab Ipso, non potest aliter, quam quod in omnibus et singulis creatis sit aliquid boni et veri ab Ipso; ~であるからには☆、そこで、創造者なる神、主は愛そのものと知恵そのものである、またその方から全世界は創造された、それはその方から発出している作品(働き)のようである、異なってできない、創造されたすべてと個々のものの中にその方からの善と真理の何らかのものがあること以外に。

ここのcumはもちろん、接続詞、直接法(ここ)を導く場合と、接続法を導く場合で、やや意味が異なってきます。

nam quod fit et procedit ab aliquo, trahit simile ab illo. なぜなら、何らかのものから生じ、発出したものは、それから似たものを得るからである。

Quod ita sit, etiam potest ratione videri ex ordine in quo omnia et singula universi creati sunt; そのようであることは、さらにまた理性で秩序から見られることもまたできる、その中に創造された全世界のすべてと個々のものがある。

qui est, quod unum sit propter alterum, et quod inde unum pendeat ab altero, sicut catena ex uncis; それ〔秩序〕である、一つ(あるもの)はもう一つ(他のもの)のためにあること、また、ここから一つ(あるもの)はもう一つ(他のもの)からぶるさがっている(依存する)、鉤から鎖のように。

sunt enim omnia propter humanum genus, ut ex illo sit caelum angelicum, per quod redit creatio ad Ipsum Creatorem, a Quo: というのは、すべてのものは人類のために存在しているから、それから天界の天使が存在するために、そのことによって創造(物)は創造主そのものに戻る、もとある(そこから)☆。

a quoはどのように訳すべきでしょうか、その場に応じで訳すしかないようです、そしてどうしても意訳となってしまいそうです。

inde est conjunctio universi creati cum suo Creatore, et per conjunctionem sempiterna conservatio. ここからである、創造者との創造された全世界の結合があること、また結合によって永久不変の維持〔がある〕。

Ex hoc est, quod bonum et verum dicantur universalia creationis: このことからである、善と真理が創造の普遍的なものと言われること。

quod ita sit, patet cuivis contemplatori ex ratione; そのようであることは、理性から熟慮するそれぞれの者に明らかである。

hic videt in omni creato id quod se refert ad bonum, et id quod se refert ad verum. この者は、すべての創造()の中に、それを見る、善に関係するもの、またそれを、真理に関係するもの。

 

訳文

 85.そこで、愛そのものと知恵そのものである創造者なる神、主は、その方から全世界は創造され、それはその方から発出している作品のようであるからには、創造されたすべてと個々のものの中にその方からの善と真理の何らかのものがあることしかありえない。なぜなら、何らかのものから生じ、発出したものは、それから似たものを得るからである。

そのようであることは、秩序の中に創造された全世界のすべてと個々のものがあるその秩序からもまた理性で見られることができる。その秩序とは、あるものは他のもののために存在し、また、ここから、鉤から〔ぶるさがっている〕鎖のように、るものは他のものに依存することである。というのは、すべてのものは人類のために存在し、それから天界の天使が存在するためであり、そのことによって被造物は、そのことから創造主そのものに戻るからである。ここから、創造者と創造された全世界との結合があり、また結合によって永久不変の維持がある。

 このことから、善と真理が創造の普遍的なものと言われる。そのようであることは、理性から熟慮するそれぞれの者に明らかである。この者は、すべての被造物の中に、善に関係するもの、また真理に関係するものを見る。