(1) 原文
522. Quod omne malum nisi removetur, apud hominem maneat, et quod homo si in suis malis manet, non possit salvari, ex se consequitur; quod non aliquod malum possit removeri nisi a Domino apud illos qui credunt in Ipsum, et amant proximum, ex anteactis evidenter constare potest; imprimis ex his in capite de Fide,
Quod Dominus, charitas et fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus, et si dividuntur, unumquodvis pereat sicut unio dilapsa in pollinem;
et ex his ibi,
Quod Dominus sit Charitas et Fides in homini, et quod homo sit charitas et fides in Domino.
Sed quaeritur, Quomodo homo in illam unionem intrare potest? Respondetur, quod non possit, nisi mala sua quoad partem removeat per paenitentiam. Dicitur, ut homo removeat, quia Dominus absque cooperatione hominis non immediate id facit quod etiam in eodem capite, et in sequente de Libero Arbitrio, plene ostensum est.
(2) 直訳
522. Quod omne malum nisi removetur, apud hominem maneat, et quod homo si in suis malis manet, non possit salvari, ex se consequitur; すべての悪は取り去られない(遠ざけられない)☆なら、人間のもとに残ることは、また人間がもし自分の悪の中に残るなら、救われることができないことは、それ自体から(結果として)続けられる。
☆ ここは「遠ざける」か「取り去る」か迷います。というのは、人間の悪は実際には「取り去る」ができないで「遠ざけられる」だけだからです(いつぶり返すかわかりません、それで、取り去った、と安心してはならず、常に警戒すべきものだからです)。悪が実際に活動することがないように、隅に追いやって、閉じ込めておくだけのことです、でも目の前からは「取り去られた」ように思えます。
遠ざけておくかぎり救われます。でも「残る」の言葉を強調すれば「取り去る」となります。遠ざけるだけなら当然「残る」ので、ここの文面だけでは「救われない」ことになります。事情はわかっているでしょうが、訳文の文章としてうまく構成できません。
quod non aliquod malum possit removeri nisi a Domino apud illos qui credunt in Ipsum, et amant proximum, ex anteactis evidenter constare potest; 何らかの悪が取り去られない(遠ざけられない)ことは、彼らのもとに主よりでないなら、その者はその方を信じる、また隣人を愛する、前のものからはっきりと明らかにすることができる。
imprimis ex his in capite de Fide, 特に、「信仰について」の章の中のこれらから、
Quod Dominus, charitas et fides unum faciant, sicut vita, voluntas et intellectus, et si dividuntur, unumquodvis pereat sicut unio dilapsa in pollinem; 主・仁愛・信仰は、いのち・意志・理解力のように、一つとなっている、またもし分割されるなら、真珠が粉へとこなごなにされるように、それぞれのものが滅びること〔同章の(6)〕。
et ex his ibi, またそこにこれらから、
Quod Dominus sit Charitas et Fides in homini, et quod homo sit charitas et fides in Domino. 主は人間の中の仁愛と信仰であること、また人間は主の中の仁愛と信仰であること〔同章の(7)〕。
Sed quaeritur, Quomodo homo in illam unionem intrare potest‽ しかし、質問される、どのように
人間はその結合の中に入ることができるのか?
Respondetur, quod non possit, nisi mala sua quoad partem removeat per paenitentiam. 答えられる、できないこと、自分の悪を部分に関して☆、悔い改めによって取り去らない(遠ざけない)なら。
☆ 直訳となっています、意味は「悔い改めによってでしか取り去れない」です。
Dicitur, ut homo removeat, quia Dominus absque cooperatione hominis non immediate id facit quod etiam in eodem capite, et in sequente de Libero Arbitrio, plene ostensum est. 言われる、人間が取り去る(遠ざける)こと、主は人間の協力(協同)なしにそれを直接に行なわないので、そのこともまた同じ章の中に、また続いて「選択の自由について」の章の中に、十分に示されている。
(3) 訳文
522. すべての悪が取り去られない☆なら、人間のもとに残ること、また人間がもし自分の悪の中に残るなら、救われることができないことは、それ自体から(結果として)続けられる。主を信じ、隣人を愛する者のもとでないなら主により何らかの悪が取り去られないことは、前のものからはっきりと明らかにすることができる。特に、「信仰について」の章の中のこれらから、
主・仁愛・信仰は、いのち・意志・理解力のように、一つとなっている、またもし分割されるなら、真珠が粉へとこなごなにされるように、それぞれのものが滅びること〔同章の(6)〕。
またそこにこれらから、
主は人間の中の仁愛と信仰であること、また人間は主の中の仁愛と信仰であること〔同章の(7)〕。
しかし、どのように人間はその結合の中に入ることができるのか? と質問される。
自分の悪を悔い改めによって取り去る部分に関してでないなら、できない、と答えられる。
主は人間の協力(協同)なしにそれを直接に行なわないので、人間が取り去る、と言われる、そのこともまた同じ章の中に、また続いて「選択の自由について」の章の中に、十分に示されている。
☆ 人間の悪は「取り除く」ことはできません、実際は「遠ざけられ」て、取り除かれたように思えるだけです、それでも遠ざけるかぎり救われます。
月: 2015年4月
雑記
◎ジョン・ジン牧師について
韓国のソウル新教会を訪問した(17~20日)ことは述べた。その時に、(もちろん、米国から来た)ジョン・ジン師もいた。その同師が23~27日に来日した。25日には同師と面談した(日本の新教会の今後についてなど)。それに先立って丸の内界隈の『東京案内』をした(同師が日本を訪れた時は、必ず私が案内している、昨年秋には川越まで案内し、そこでウナギを食べている(名店:東屋))。今回は「松本楼」を紹介したが、これには非常に興味を持ってもらえた(孫文について、中国については相当勉強したようであり、漢字は得意である)。
ジョン・ジン師に出会ったのは2000年カナダのトロントから少し離れたゲルフでの大会であった。そこで、私は彼から、元気のよく、たどたどしい英語で話しかけられた、「同じアジアの一員である」といったような内容であった(その頃は牧師でなかったかもしれない、候補生だったようだ)。
その後、日本に来るようになった(私が推薦した、またアジア地区の統括牧師でもある)、渡米する以前、日本で働いていたこともあった。
大の親友(?)であり、彼は私をビック・ブラザーと呼ぶこともある、訳せば「大兄」。ここで25、26日(礼拝と話し合いなど)と親交を深めることができたのは幸いであった。(同師はいったんソウルに戻り、その後、フィアデルフィア郊外のブリン・アシンに帰る)。
原典講読『真のキリスト教』523
(1) 原文
523. Perhibetur, quod nemo possit implere legem, et eo minus, quoniam qui praevaricatur contra unum praeceptum decalogi, praevaricatur contra omnia. Verum haec locutionis formula non est sicut sonat; nam hoc ita intelligendum est, quod qui ex proposito aut confirmato agit contra unum praeceptum, ille agat contra reliqua; quoniam ex proposito et confirmato agere, est prorsus negare quod peccatum sit, et quod si dicitur quod sit, id ut nihili rejiciat; et qui ita negat et rejicit peccatum, ille nihili pendit omne quod peccatum vocatur. In hoc propositum veniunt illi, qui non volunt audire aliquid de paenitentia: vicissim autem in propositum credendi in Dominum et amandi proximum veniunt illi, qui per paenitentiam removerunt aliqua mala quae peccata sunt. Hi a Domino in proposito abstinendi a pluribus tenentur; quare si hi ex inscitia aut ex praepollente aliqua concupiscentia peccant, hoc illis non imputatur, quia id sibi non proposuerunt, nec apud se confirmant. Hoc confirmare licet per haec: In mundo spirituali offendi plures, qui in mundo naturali similes aliis vixerant, splendide se vestiendo, laute epulando, cum faenore sicut alii negotiando, ludos scenicos spectando, de amatoribus sicut ex libidine jocando, praeter consimilia alia, et tamen angeli quibusdam inculpabant illa ut mala peccati, et quibusdam non inculpabant illa ut mala, et hos declarabant insontes, illos autem sontes. Ad interrogationem cur ita, cum tamen parilia fecerunt, respondebant, quod ex proposito, intentione et fine omnes contemplentur, et secundum illa distinguant, et quod ideo illos quos finis aut excusat aut damnat, ipsi excusent aut damnent, quoniam finis boni est omnibus in caelo, et finis mali est omnibus in inferno.
(2) 直訳(ここは『結婚愛』453と同じです)
523. Perhibetur, quod nemo possit implere legem, et eo minus, quoniam qui praevaricatur contra unum praeceptum decalogi, praevaricatur contra omnia. 述べられる、だれも律法を満たすことができなこと、またそれだけ〔満たすことが〕より少なく、十戒の一つの戒めに反して罪を犯す者は、すべてのものに反して罪を犯すので。
Verum haec locutionis formula non est sicut sonat; けれども、この話し方の決まり文句はそのように聞こえない。
nam hoc ita intelligendum est, quod qui ex proposito aut confirmato agit contra unum praeceptum, ille agat contra reliqua; なぜなら、これはそのように理解されなければならないからである、目的または確信した心から一つの戒めに反して行なう者は、彼は残りのものに反して行なうこと。
quoniam ex proposito et confirmato agere, est prorsus negare quod peccatum sit, et quod si dicitur quod sit, id ut nihili rejiciat; 目的または確信した心から行なうことは、まったく否定することであるからである、罪であることを、またもし〔罪〕であることが言われるなら、それを無意味なものとして退ける。
et qui ita negat et rejicit peccatum, ille nihili pendit omne quod peccatum vocatur. またこのように戒めを否定し、退ける者は、彼はすべてのものを何も評価しない(見なさない)、罪と呼ばれるもの。
In hoc propositum veniunt illi, qui non volunt audire aliquid de paenitentia: この意図の中に彼はやって来る、その者は悔い改めについて何らかのものを聞くことを欲しない。
vicissim autem in propositum credendi in Dominum et amandi proximum veniunt illi, qui per paenitentiam removerunt aliqua mala quae peccata sunt. けれども逆に、主を信じる、また隣人を愛する意図の中に彼はやって来る、その者は悔い改めによって何らかの悪を遠ざけた、それは罪である。
Hi a Domino in proposito abstinendi a pluribus tenentur; これらの者は主により多くのもの〔悪〕から断つように守られる。
quare si hi ex inscitia aut ex praepollente aliqua concupiscentia peccant, hoc illis non imputatur, quia id sibi non proposuerunt, nec apud se confirmant. それゆえ、もし、これらの者は無知からまたは強く働きかけることから何らかの欲望を罪を犯すなら、これは彼に転嫁されない、それを自分自身に前に置かないから、自分自身のもとに強めもしない(確信もしない)。
Hoc confirmare licet per haec: このことをこれらによって確信することが許される――
In mundo spirituali offendi plures, qui in mundo naturali similes aliis vixerant, splendide se vestiendo, laute epulando, cum faenore sicut alii negotiando, ludos scenicos spectando, de amatoribus sicut ex libidine jocando, praeter consimilia alia, et tamen angeli quibusdam inculpabant illa ut mala peccati, et quibusdam non inculpabant illa ut mala, et hos declarabant insontes, illos autem sontes. 霊界の中で、私は多くの者に出会った、その者は自然界の中で他の者と同様のものの(同様に)生きた、豪華に自分に着飾って、ごちそうを食べて、利益とともに他の者のように商売して、劇場の演技を眺めて、愛する者(恋人)について情欲からのように冗談を言って、ほかにも他の(まったく)同様なもの、またそれでも天使たちはある者にそれらを罪ある悪として(罪を)帰した(非難した)、また、ある者にそれらを罪として(罪を)帰さなかった(非難しなかった)、また後者を罪がない者と宣言した、けれでも前者を罪のある者と。
Ad interrogationem cur ita, cum tamen parilia fecerunt, respondebant, quod ex proposito, intentione et fine omnes contemplentur, et secundum illa distinguant, et quod ideo illos quos finis aut excusat aut damnat, ipsi excusent aut damnent, quoniam finis boni est omnibus in caelo, et finis mali est omnibus in inferno. どうしてそのようか〔との〕質問に、そのときそれでも同様のことを行なった、答えた、目的(目標・意図)、意図と目的からすべてのものが熟視されること、またそれらにしたがって区別する、それゆえ、彼らを彼らの目的であるいは赦す、あるいは断罪する、彼ら自身が許す、または断罪する、善の目的が天界の中のすべての者にあるので、また悪の目的が地獄の中のすべての者にある。
(3) 訳文
523. 十戒の一つの戒めに反して罪を犯す者は、すべてのものに反して罪を犯すので、だれも律法を満たすことができなこと、またそれだけ〔満たすことが〕より少ない、と述べられている。
けれども、この話し方の決まり文句はそのように聞こえない。なぜなら、これは、目的または確信した心から一つの戒めに反して行なう者は、彼は残りのものに反して行なう、とこのように理解されなければならないからである。目的または確信した心から行なうことは、罪であることをまったく否定することであり、またもし〔罪〕であることが言われるなら、それを無意味なものとして退けるからである。またこのように戒めを否定し、退ける者は、彼は罪と呼ばれるすべてのものを何も評価しない(見なさない)。
この意図の中に悔い改めについて何らかのものを聞くことを欲しない者はやって来る――けれども逆に、悔い改めによって罪である何らかの悪を遠ざけた者は、主を信じ、隣人を愛する意図の中にやって来る。
これらの者は主により多くの悪を断つように守られる。それゆえ、これらの者は無知または強く働きかけることから何らかの欲望を罪を犯すなら、それを自分自身に前に置かず、自分自身のもとに強めもしない(確信もしない)なら、これは彼に転嫁されない。
このことを次のことによって確信することが許される――
霊界の中で、私は多くの者に出会った。あの者は自然界の中で他の者と同様に、豪華に自分を着飾って、ごちそうを食べて、利益とともに他の者のように商売して、劇場の演技を眺めて、愛する者(恋人)について情欲からのように冗談を言って、ほかにも他の同様なものに生きた、それでも天使たちはある者にそれらを罪のある悪として(罪を)帰し、また、ある者にそれらを罪として(罪を)帰さなかった、また後者を罪がない者、けれでも前者を罪のある者と宣言した。
同様のことを行なったのに、それでもそのようであるのはどうしてなのかとの質問に、答えた、「目標、意図、目的から、すべてのものが熟視され、それらにしたがって区別する、それゆえ、彼らの目的で彼らを赦すかあるいは断罪する、彼ら自身が許し、または断罪する、善の目的が天界の中のすべての者にあり、悪の目的が地獄の中のすべての者にあるからである」。
原典講読『真のキリスト教』524
(1) 原文
524. Sed haec illustrabuntur per comparationes; cum peccatis retentis apud hominem impaenitentem, cum variis morbis apud illum, quibus nisi applicantur medicinae, et per has auferuntur maligna, homo moritur; imprimis cum morbo gangraena vocato qui nisi in tempore sanatur, circum spargit se, et letum non [1]evitabile inducit. Similiter cum apostematibus et abscessibus, nisi solvuntur et aperiunter inde enim empyemata seu collectiones puris se effusurae in vicina, et inde in annexa viscera, et demum in cor, unde mors. [2.] Comparari etiam potest cum tigribus, pardis, leonibus, lupis et vulpibus, quae nisi teneantur in caveis, aut vinciantur catenis vel funibus, invaderent gregem et armentum, ut vulpis gallinas, ac trucidarent: et quoque cum serpentibus venenatis, qui nisi compressi tenerentur paxillis, aut illis dentes auferrentur, homini lethiferos ictus infligerent; totus grex, si relinqueretur in campis, ubi sunt toxicatae herbae, periret, nisi a pastore in pascua innocua abduceretur. Periret etiam bombyx, et sic omne sericum, nisi alieni vermes ex foliis ejus arboris excuterentur. [3.] Comparari etiam potest cum frumentis in hordeis aut domibus, quae mucilenta et rancida et sic inutilia redderentur, si aeri non daretur copia intermeandi, et damna tollendi. Ignis nisi in primo limine extingueretur, totam urbem aut silvam depopularetur. Hortus tribulis, carduis et sentibus totus occuparetur, nisi eradicantur. Hortorum magistri sciunt, [2]quod arbor a semine et radice mala inferat succos suos malos in caudicem arboris bonae insitae aut inoculatae, et quod succi mali, qui subintrant, vertantur in succos bonos, et producant fructus utiles; simile fit homini per remotionem mali media paenitentia, per hanc enim homo inseritur Domino sicut ramus viti, et fert fructus bonos (Joh. xv. 4-6.)
@1 evitabile pro “evitabilam” @2 quod (cum exemplo Auctoris,) pro “quoad”
(2) 直訳
524. Sed haec illustrabuntur per comparationes; しかし、これらは比較(たとえ)によって説明される――
cum peccatis retentis apud hominem impaenitentem, cum variis morbis apud illum, quibus nisi applicantur medicinae, et per has auferuntur maligna, homo moritur; 悔い改めない人間のもとに罪が保持されているとき、彼のもとのいろいろな病気(疾患)に〔たとえられる〕、それらに治療薬が適用されないなら、またこれらによって悪性の状態が取り去られないなら、人間は死ぬ。
imprimis cum morbo gangraena vocato qui nisi in tempore sanatur, circum spargit se, et letum non [1]evitabile inducit. 特に壊疽(えそ)と呼ばれる病気(疾患)に〔たとえられる〕、それは適切な時の中で治療されないなら、周囲に広まる、また避けることのできない死を引き起こす。
Similiter cum apostematibus et abscessibus, nisi solvuntur et aperiunter inde enim empyemata seu collectiones puris se effusurae in vicina, et inde in annexa viscera, et demum in cor, unde mors. 同様に、膿瘍(はれもの)と膿瘍に、破られ(切断され)、開かれないなら、というのは、ここから近隣の中に広められた膿または膿☆の集めたものが、またここから隣接する内臓の中に、また最後に心臓の中に、ここから死。
☆ pusが『レキシコン』にありませんでした。
[2.] Comparari etiam potest cum tigribus, pardis, leonibus, lupis et vulpibus, quae nisi teneantur in caveis, aut vinciantur catenis vel funibus, invaderent gregem et armentum, ut vulpis gallinas, ac trucidarent: [2] さらにまた、トラ、ヒョウ、ライオン、オオカミとキツネにたとえられることができる、それらはおりの中に保たれないなら、または鎖であるいは綱で結び付けられないなら、(羊の)群れと(牛の)群れを襲う、キツネがメンドリを〔襲う〕ように、そして皆殺しにする。
et quoque cum serpentibus venenatis, qui nisi compressi tenerentur paxillis, aut illis dentes auferrentur, homini lethiferos ictus infligerent; そしてまた、毒のあるヘビに、それは釘で押さえつけて保たれないなら、またはそれから歯で取り去られる、人間に致命的な一撃を加える。
totus grex, si relinqueretur in campis, ubi sunt toxicatae herbae, periret, nisi a pastore in pascua innocua abduceretur. 全部の群れは、もし、野の中に残されるなら、そこに有毒な草本がある、死ぬ、羊飼いにより無害な牧草地の中に導き出されないなら。
Periret etiam bombyx, et sic omne sericum, nisi alieni vermes ex foliis ejus arboris excuterentur. カイコもまた滅びる(死ぬ)、またこのようにすべての絹は、他の虫がその木の葉から振り落とされないなら。
[3.] Comparari etiam potest cum frumentis in hordeis aut domibus, quae mucilenta et rancida et sic inutilia redderentur, si aeri non daretur copia intermeandi, et damna tollendi. [3] さらにまた穀物倉☆または家の中の穀物にたとえられることができる、それはかびて、腐敗して、このように無用なものに帰してしまう、もし、空気が通り抜ける余地が存在しなかったなら、また損害を取り除いて。
☆ 原文はhordeum(大麦)ですが、horreum(穀倉)と読み替えます。
Ignis nisi in primo limine extingueretur, totam urbem aut silvam depopularetur. 火が最初の入り口の中で消されないなら、全部の都または森は荒らされる。
Hortus tribulis, carduis et sentibus totus occuparetur, nisi eradicantur. 庭園はアザミで、アザミでまたイバラで全面的に占められる、根こぎにされないなら。
Hortorum magistri sciunt, [2]quod arbor a semine et radice mala inferat succos suos malos in caudicem arboris bonae insitae aut inoculatae, et quod succi mali, qui subintrant, vertantur in succos bonos, et producant fructus utiles; 庭園の教師たちは知っている、悪い種や根からの木は自分の悪い液を持ってくること、善い木の幹の中に、植え付けられたまたは接木された、また悪い液は、それはひそかに入る、善い液に変えられる、また有用な実を生み出す。
simile fit homini per remotionem mali media paenitentia, per hanc enim homo inseritur Domino sicut ramus viti, et fert fructus bonos (Joh. xv. 4-6.) 悪の除去によって人間に同様に生じる、悔い改めの手段で、というのは、このことによって人間は主により接木されるから、ブドウの木の枝のように、また善い実を結ぶ(ヨハネ15:4-6)。
@1 evitabile pro “evitabilam” 注1 「evitabilam」の代わりにevitabile
@2 quod (cum exemplo Auctoris,) pro “quoad” 注2 「quoad」の代わりにquod(著者の写し(本)に)
(3) 訳文
524. しかし、これらはたとえによって説明される――
悔い改めない人間のもとに罪が保持されているとき、それらに治療薬が適用されないなら、またこれらによって悪性の状態が取り去られないなら、人間は死ぬ、彼のもとのいろいろな疾患にたとえられる。特に壊疽(えそ)と呼ばれる疾患に〔たとえられる〕、それは適切な時の中で治療されないなら、周囲に広まり、避けることのできない死を引き起こす。
同様に膿瘍に、というのは、切断され、開かれないなら、ここから近隣の中に膿または膿の集めたものが、またここから隣接する内臓の中に、また最後に心臓の中に広められ、ここから死からである。
[2] さらにまた、トラ、ヒョウ、ライオン、オオカミとキツネにたとえられることができる、それらはおりの中に保たれないなら、または鎖であるいは綱で結び付けられないなら、キツネがメンドリを〔襲う〕ように、羊の群れや牛の群れを襲う、そして皆殺しにする。そしてまた、毒のあるヘビに、それは釘で押さえつけて保たれないなら、またはそれから歯が取り去られないなら、人間に致命的な一撃を加える。全部の群れは、もし、そこに有毒な草本がある野の中に残されるなら、羊飼いにより無害な牧草地の中に導き出されないなら、死ぬ。
カイコもまた、またこのようにすべての絹は滅びる、他の虫がその木の葉から振り落とされないなら。
[3] さらにまた穀物倉または家の中の穀物にたとえられることができる、それはかびて、腐敗して、このように無用なものに帰してしまう、もし、空気が通り抜ける余地が存在しなかったなら、また損害を取り除いて。
火が最初の段階で消されないなら、全部の都または森は荒らされる。
庭園はアザミで、アザミでまたイバラで全面的に占められる、根こぎにされないなら。
庭師たちは、悪い種や根からの木はその悪い液を、植え付けられたまたは接木された善い木の幹の中に持ってくること、またひそかに入る悪い液は、善い液に変えられ、有用な実を生み出すことを知っている。悔い改めの手段で、悪の除去によって人間に同様に生じる、というのは、このことによって人間は、善い実を結ぶブドウの木の枝のように、主により接木されるからである(ヨハネ15:4-6)。