原典講読『真のキリスト教』507(直訳[5],[6])

[5.] Dein quaesivi, "Quomodo potuisti ita loqui, cum es ipse defraudator, et ipse adulter?" [5] その後、私は質問した、「どのように、そのように話すことができたのか、あなたがだます者そのもの、また姦淫者そのものであるとき?」
Respondit, "Sum alius dum in externis seu in corpore sum, et alius dum in internis seu in spiritu: 彼は答えた、「私は他の者である、私が外なるものの中に、すなわち、身体の中にいるとき、また他の者、内なるものの中に、すなわち、霊の中に――
in corpore sum angelus, sed in spiritu diabolus; 身体の中で私は天使である、しかし、霊の中で悪魔。
in corpore enim sum in intellectu, in spiritu autem sum in voluntate, ac intellectus me fert sursum, at voluntas me fert deorsum; と言うのは、身体の中で私は理解力の中にいる、けれども、霊の中で私は意志の中にいる、そして理解力が私を上方へもたらす(向ける)、しかし、意志が私を下方へもたらす(向ける)
et dum in intellectu sum, cingulum album circumvelat caput meum, at dum intellectus se prorsus emancipat voluntati, et fit ejus, quae est sors nostra ultima, tunc nigrescit cingulum, ac disparatur; また、私が理解力の中にいる時、私の頭を白い輪がまわりをおおう、しかし、理解力がそれ自体をまったく意志に引き渡す時、またその☆(状態?)になる、それは私たちの最後の運命(種類)である、その時、輪は黒くなる、そして見えなくなる。
このejusの後には何か省略されていると思えます、状態やその後の「運命」でしょうか、でも、直訳として「それになる」としておいてもよいでしょう。
quo facto, non possum amplius in lucem hanc ascendere." それで起こって、私はもはやこの光の中に上ることができない」。
Sed subito, ut vidit angelos apud me, inflammatus est facie et voce, et factus est niger, etiam quoad cingulum circum caput; しかし、急に、彼が私のもとの天使を見たために、顔と声で興奮した、また黒くなった、さらにまた頭のまわりの輪に関して。
et per aperturam, per quam surrexit, delapsus est in infernum. また開口部を通して、それを通して上がった(現われた)、地獄の中へ墜落した。
Adstantes ex illis visis et auditis fecerunt hoc conclusum, quod homo talis sit qualis est ejus voluntas, et non qualis est ejus intellectus, quoniam voluntas intellectum facile aufert in suas partes, et emancipat. 傍観者たちはそれらの見られ、また聞かれたものから、この結論をつくった、人間は彼の意志がどのようなものであるか〔によって〕そのようなものであること、また彼の理解力がどのようなものか〔によって〕ない、意志は理解力を容易に自分の部分の中に連れ去るから、また従属させる。
[6.] Tunc quaesivi angelos, "Unde rationalitas est diabolis?" [6] その時、私は天使(たち)に質問した、「どこからか? 悪魔に推理力がある」
Et dicebant, "Est ex gloria amoris sui; 彼らは言った、「自己愛の栄光(称賛)からである。
nam amor sui circumcingitur gloria, est enim haec splendor ignis ejus, et gloria illa elevat intellectum paene in lucem caeli; なぜなら、自己愛は栄光(称賛)取り巻かれているから、というのは、これ〔栄光(称賛)〕はその火の輝きであるから、またその栄光(称賛)が理解力をほとんど天界の光の中に上げる。
nam intellectus apud unumquemvis hominem elevabilis est secundum cognitiones, sed non voluntas nisi per vitam secundum ecclesiae et rationis vera; なぜなら、それぞれの人間のもとの理解力は思考にしたがって上げられることのできるものであるから、しかし、意志は〔上げられ〕ない、教会と理性の真理にしたがった生活によってでないなら。
inde est, quod ipsi athei, qui in gloria famae ex amore sui sunt, et inde in fastu propriae intelligentiae, gaudeant rationalitate sublimiore quam multi alii; ここからである、無神論者その者が、その者は自己愛からの名声の栄光(称賛)の中にいる、またここからプロプリウム(自己)の知性の高慢の中に、高尚な(高遠な)推理力を授けられている(恵まれている)、他の多くの者よりも。
sed tunc cum in cogitatione intellectus sunt, non autem cum in amore voluntatis, et amor voluntatis possidet internum hominem, at cogitatio intellectus externum." しかし、その時、理解力の思考の中にいるとき、けれども、意志の愛の中に〔い」ないとき、〔である〕、また意志の愛は内なる人を所有する(思いのままにする)、しかし、理解力の思考は外なる〔人を所有する〕。
Porro dixit angelus causam, cur homo conflatus est ex tribus amoribus, videlicet ex amore usus, ex amore mundi, et ex amore sui: さらに、天使は理由を言った、なぜ、人間は三つの愛からつくり上げられているいるか、すなわち、役立ちの愛から、世俗愛から、また自己愛から。
causa est, ut homo cogitet a Deo, tametsi prorsus ut ex se. 理由がある、人間が神から考えるため〔である〕、それでもまったく自分自身からのように。
Dixit, quod suprema in hominis mente versa sint sursum ad Deum, media ibi extrorsum ad mundum, ac infima ibi deorsum in corpus; 言った、人間の心の中の最高のものは神へと上へ向かっている、そこに中間のものは世へと外側へ向かって〔いる〕、そしてそこに最も低いものは身体の中へ下方へ。
et quia haec versa sunt deorsum, cogitat homo prorsus ut ex se, cum tamen a Deo. またこれが下方へ向きを変えられているので、人間はまったく自分自身からのように考える、そのときそれでも神から。

原典講読『真のキリスト教』507(訳文)

(3) 訳文
507. 第五のメモラビリア――
 
 私は天使(たち)との会話の中、また最後に、その中にそれぞれの人間は出生からいる悪の欲望についての会話の中にいた。
 ある天使が、世の中でその欲望の中にいる者は、〔次のように〕見られると言った、「私たち天使たちに、愚かな者に、しかし、彼は、自分自身が、その時、最高度に賢明な者〔見られる〕。そのため、自分の愚かさから引き出されるために、時々(交互に)、その中に戻され、また時々(交互に)、彼のもとにある外なるものの中の理性の中に〔戻される〕。また、この状態の中で、自分の狂気を見、認め、告白する――しかし、それでも、自分の理性的な状態から、自分の狂気を激しく欲し、そしてまた、強制と不愉快から自由と快さの中にのように自分自身をこの中に入れる。そのように、欲望は内的に彼らを喜ばせ、知性は喜ばせない。
 [2] 三つの普遍的な愛があり、創造によりそれらからすべての人間はつくり上げられている。隣人愛は、役立ちを行なう愛でもあり、この愛は霊的である。世への愛(世俗愛)は、富を所有する愛でもあり、この愛は物質的である。そして、自己愛は、他の者の上に支配する愛であり、この愛は形体的である。
隣人愛または役立ちを行なう愛が頭をつくり、世俗愛または富を所有する愛が胸と腹をつくり、そして自己愛または支配する愛が足とその足の裏をつくる時、人間は真に人間である――しかし、もし世俗愛が頭をつくるなら、人間はせむしのような人間でしかない。しかし、もし自己愛が頭をつくるなら、足の上に立っている人間のようではない、しかし、頭で下方、また尻で上方に、手の掌の上のように〔立っている〕。
 [3] 役立ちを行なう愛が頭をつり、そして残りの二つの愛が順に身体と足をつくる時、天界の中で、その人間は、頭のまわりの美しい虹とともに天使の顔で見られる。しかし、もし世へのまたは富への愛が頭をつくるなら、天界から、彼は頭のまわりの黄色の輪とともに死人のような青白い顔で見られる。しかし、もし自己愛、すなわち、他の者の上に支配する〔愛〕が頭をつくるなら、天界から、彼は頭のまわりの白い輪とともに黒ずんだ火の顔で見られる」。
 これらへ私は質問した、「頭のまわりの輪は何を表象しているのですか?」
 彼らは答えた、「知性を表象している。黒ずんだ火の顔の頭のまわりの白い輪は、外なるものの中に、あるいはそのまわりにある彼の知性を表象している、しかし、内なるものの中に、またはその中に狂気が〔ある〕。人間もまた、その者はそのようなものである、身体の中にいるとき賢明である、しかし、霊の中に〔いる〕時、狂っている。だれも人間は主からでないなら霊で賢明ではない、それはその方により再び再生させられ、創造されるとき生じる。
 [4] これらが言われて、左に地が開かれ、開口部を通って、頭のまわりに白い輪とともに黒ずんだ火の顔の悪魔が上がって来るのを見た。また、私は尋ねた、「あなたはだれですか?」
 彼は言った、「私は暁の子、明けの明星(魔王)である、また私は私を「至高者」と等しいものにしたので、「イザヤ書」第14章に描かれているように投げ落とされた。 
 しかし、彼は明けの明星(魔王)でなかく、自分自身をそれであるを信じた。
 また私は言った、「あなたが投げ落とされているとき、あなたはどのようにして地獄から上ることができるのですか?」
 また、答えた、「私は、そこの悪魔である、しかし、ここで私は光の天使である――あなたは白い光輪(環)で取り巻かれた私の頭を見ないか? そしてまた、もしあなたが欲するなら、あなたは、私が道徳的な者の間で道徳的な者、そして理性的な者の間で理性的な者、それどころか、霊的な者の間で霊的な者であることを見るであろう。説教することもできた」。
 私は質問した、「あなたはどのように説教したのですか?」
 彼は言った、「欺瞞に反して、姦淫に反して、またすべての地獄の愛に反して〔説教した〕、それどころか、その時、私を、明けの明星(魔王)を、悪魔と呼んだ。ここから、私は暁の子と呼ばれた。また私は自分自身でも驚くのであるが、私が説教壇の上にいたとき、私は適切にまた正しく話しているとしか考えなかった。しかし、私に理由が示された、これらのことは、あなたの外なるものの中で、またこれらのものはその時、私の内なるものから分離されたものであったからである。またそれでも、このことが私に示された、やはり私は私を(悪いものへ)変化することができなかった、私は私を「至高者」の上に高め、またその方に対して私を上げたからである」。
 [5] その後、私は質問した、「あなたがだます者そのもの、また姦淫者そのものであるとき、どのように、そのように話すことができたのですか?」
 彼は答えた、「私は、私が外なるものの中に、すなわち、身体の中にいるとき他の者である、また、内なるものの中に、すなわち、霊の中にいるとき他の者である――身体の中で私は天使である、しかし、霊の中で悪魔である。というのは、身体の中で私は理解力の中にいる、けれども、霊の中で私は意志の中にいる、そして理解力が私を上方へ向ける、しかし、意志が私を下方へ向けるからである。また、私が理解力の中にいる時、私の頭を白い輪がまわりをおおう、しかし、理解力がそれ自体をまったく意志に引き渡す時、また私たちの最後の運命(種類)になる、その時、輪は黒くなる、そして見えなくなる。そのことが起こったので、私はもはやこの光の中に上ることができない」。
 しかし、急に、彼が私のもとの天使を見たために、顔と声で興奮し、さらにまた頭のまわりの輪に関して黒くなった。また開口部を通して現われたが、その開口部を通して地獄の中へ墜落した。
 傍観者たちは見られ、聞かれたそれらのものから、この結論をつくった、人間は彼の意志がどのようなものであるか〔によって〕そのようなものであること、また彼の理解力がどのようなものかによらない、意志は理解力を容易に自分の部分の中に連れ去り、従属させるからである。
 [6] その時、私は天使(たち)に質問した、「どこから、悪魔に推理力があるのですか?」
 彼らは言った、「自己愛の栄光からである。なぜなら、自己愛は栄光取り巻かれているから、というのは、この栄光はその火の輝きであるから、またその栄光が理解力をほとんど天界の光の中に上げる。なぜなら、それぞれの人間のもとの理解力は思考にしたがって上げられることのできるものである、しかし、意志は、教会と理性の真理にしたがった生活によってでないなら上げられないからである。ここから、無神論者ですら、その者は自己愛からの名声の栄光の中に、またここからプロプリウム(自己)の知性の高慢の中にいて、他の多くの者よりも高遠な推理力を授けられている。しかし、その時、理解力の思考の中にいて、意志の愛の中にいない。意志の愛は内なる人を所有する、しかし、理解力の思考は外なる人を所有する」。
 さらに、天使は、なぜ、人間は三つの愛からつくり上げられているいるか、すなわち、役立ちの愛から、世俗愛から、また自己愛からか〔その〕理由を言った――その理由は、人間が神から考える、それでもまったく自分自身からのように考えるからである。
 言った、「人間の心の中の最高のものは神へと上へ向かっている、そこに中間のものは世へと外側へ、そしてそこに最も低いものは身体の中へ下方へ向かっている。またこれが下方へ向きを変えられているので、人間はまったく自分自身からのように考えるが、そのときそれでも神からかんがえている」。

原典講読『真のキリスト教』508(原文と直訳[1]~[3])

(1) 原文
508.{*} Sextum Memorabile :
 
Quodam die apparuit mihi Templum magnificum [1]formae quadratae, cujus tectum erat instar coronae, [2]arcuatum supra, et elevatum circum circa. Parietes ejus erant continuae fenestrae ex crystallis, porta ex substantia margaritica. Intus ad latus meridionale occidentem versus erat suggestum, super quo ad dextrum jacuit Verbum apertum cinctum sphaera lucis, cujus splendor totum suggestum circuibat et illuminabat. In medio Templi erat adytum, ante quod velum, sed nunc sublatum, ubi stetit cherubus ex auro cum ense huc illuc se vibrante in manu.
[2.] Haec dum conspicatus sum, in meditationem meam, quid singula illa significarent, influxit; videlicet, quod templum illud significaret Novam Ecclesiam; porta ex substantia margaritica introitum in illam; fenestrae ex crystallis, veritates, quae illustrabant illam; suggestum sacerdotium et praedicationes; Verbum super illo apertum, et superiorem partem suggesti illuminans, sensum ejus internum qui spiritualis est, revelatum; adytum in medio templi, conjunctionem illius ecclesiae cum caelo angelico; cherubus ex auro inibi, Verbum in sensu litterae; ensis se vibrans in manu ejus significabat quod hic sensus huc illuc verti possit, modo hoc fit applicate ad quandam veritatem; quod velum ante cherubum esset sublatum, significabat quod nunc patefactum sit Verbum.
[3.] Postea, cum propius accessi, vidi Scripturam super porta, hanc, Nunc licet; quod significabat, quod nunc liceat intellectualiter intrare in arcana fidei. Ex hac Scriptura visa incidit in cogitationem meam, quod valde discriminosum sit intellectu intrare in dogmata fidei, quae ex propria intelligentia, et inde ex falsis, conflata sunt, et plus adhuc illa ex Verbo confirmare; inde occluditur intellectus superius, et pedetentim inferius, in tantum, ut theologica non modo fastidiantur, sed etiam oblitterentur, quemadmodum scriptura chartae tineis, et lana panni blattis; permanente solum intellectu in politicis quae spectant vitam suam in dominio ubi est, et in civilibus quae functionis ejus sunt, et in domesticis quae ejus domus sunt, ac in his et illis continue osculatur naturam, et illam ex illecebris voluptatum ejus amat, sicut idololatra aureum sculptile in suo gremio.
[4.] Nunc quia dogmata in ecclesiis Christianis hodiernis non ex Verbo, sed ex propria intelligentia, et inde ex falsis, conflata sunt, et quoque per aliqua ex Verbo confirmata, ideo ex Divina Domini Providentia verbum apud Romano-Catholicos ademptum est laicis, et apud Protestantes illud apertum, sed usque occlusum per commune oris illorum effatum quod intellectus captandus sit sub obedientia fidei illorum.
[5.] At in Nova Ecclesia fit inversum, in hac licitum est intellectu ingredi et penetrare in omnia ejus secreta, et quoque per Verbum confirmare illa; causa est, quia doctrinalia ejus sunt continuae veritates a Domino per Verbum detectae, et confirmationes illarum per rationalia efficiunt, ut intellectus aperiatur supra plus et plus, et sic elevatur in lucem, in qua sunt angeli caeli; et lux illa in sua essentia est veritas, et in hac luce agnitio Domini pro Deo caeli et terrae splendet in sua gloria. Hoc intelligitur per scripturam super porta templi, Nunc licet; et quoque per quod velum adyti ante cherubum sublatum sit: canon enim Novae Ecclesiae est, quod falsitates occludant intellectum, et quod veritates aperiant illum.
[6.] Post haec vidi sicut infantem supra caput, tenens in manu chartam. Ille sicut ad me appropinquavit, succrevit in staturam mediocris hominis. Erat angelus e caelo tertio, ubi omnes e longinquo apparent sicut infantes. Dum apud me erat, porrexit mihi chartam; sed quia litteris circinnatis, qualibus in illo caelo, scripta erat, restitui, et petii, ut ipsi expromerent sensum verborum ibi vocibus adaequatis ideis cogitationis meae.
Et retulit, "Hoc ibi scriptum est: 'Intrate posthac in mysteria Verbi hactenus occlusi; nam singulae veritates ejus sunt totidem specula Domini. '"
 
@* NOTA EDITORIS : In principe editione hoc Memorabile inclusum est signis citations.
   @1 Index Memorabilium habet “rotundum” @2 arcuatum pro “arcuarum”
 
(2) 直訳
508.{*} Sextum Memorabile :― 第六のメモラビリア――
 
Quodam die apparuit mihi Templum magnificum [1]formae quadratae, cujus tectum erat instar coronae, [2]arcuatum supra, et elevatum circum circa. かつて〔ある〕日、私に正方形の☆1形の荘厳な神殿が見られた、その屋根は冠に似ていた、上部でアーチ形(丸天井造り)で、またまわりで持ち上げられた☆2
1 メモラビリアの索引「55」の記事には「円形の」とあるので、どう理解したらよいでしょうか?
2 丸天井が建物にそのまま付いているのではなく周囲から持ち上がった構造となっていることでしょう。
Parietes ejus erant continuae fenestrae ex crystallis, porta ex substantia margaritica. その壁は水晶でできた窓の連続であった、入り口は真珠の物質から〔であった〕。
Intus ad latus meridionale occidentem versus erat suggestum, super quo ad dextrum jacuit Verbum apertum cinctum sphaera lucis, cujus splendor totum suggestum circuibat et illuminabat. 内部に、南の側に西に向けて講壇があった、その上に右側に開かれたみことばが置かれていた、光のスフェアの帯で、その輝きが講壇全体を行き廻った、また照らした。
In medio Templi erat adytum, ante quod velum, sed nunc sublatum, ubi stetit cherubus ex auro cum ense huc illuc se vibrante in manu. 神殿の真ん中に内陣(至聖所)あった、その前に垂れ幕〔があった〕、しかし、その時は持ち上げられていた、そこに金からできたケルブが立っていた、剣とともに、こちら、あちらと、手の中でそれ自体を振り回して。
[2.] Haec dum conspicatus sum, in meditationem meam, quid singula illa significarent, influxit; [2] これらを私が眺めた時、私の熟考の中に、それら個々のものが何を意味しているか、流入した。
videlicet, quod templum illud significaret Novam Ecclesiam; すなわち、その神殿は新しい教会を意味したこと。
porta ex substantia margaritica introitum in illam; 真珠の物質からの入り口(扉)はその中へ入ること。
fenestrae ex crystallis, veritates, quae illustrabant illam; 水晶からできた窓は、真理、それがそれらを照らした。
suggestum sacerdotium et praedicationes; 講壇は聖職者と説教を。
Verbum super illo apertum, et superiorem partem suggesti illuminans, sensum ejus internum qui spiritualis est, revelatum; その上に開かれたみことばは、また〔その講壇の〕高い(上の)部分を照らして与えられた、その内なる意味が、それは霊的なものである、啓示された。
adytum in medio templi, conjunctionem illius ecclesiae cum caelo angelico; 神殿の真ん中の内陣(至聖所)は、天界の天使とのその教会の結合を。
cherubus ex auro inibi, Verbum in sensu litterae; そこに、金からできたケルブは、文字どおりの意味の中のみことば。
ensis se vibrans in manu ejus significabat quod hic sensus huc illuc verti possit, modo hoc fit applicate ad quandam veritatem; 彼の手の中で(それ自体を)振り回す剣は、この意味がこちら、あちらと変えられることができること、これがある真理へ適用されるかぎり(間)
quod velum ante cherubum esset sublatum, significabat quod nunc patefactum sit Verbum. ケルブの前の垂れ幕が持ち上げられていたことは、今や、みことばが開かれた(明らかにされた)ことを意味した。
[3.] Postea, cum propius accessi, vidi Scripturam super porta, hanc, Nunc licet; [3] その後、私がさらに近く近づいたとき、私は入り口(扉)上の書かれたものを見た、これを、「今や、許されている」。
quod significabat, quod nunc liceat intellectualiter intrare in arcana fidei. それは意味した、今、信仰秘義の中に知的に入ることが許されていること。
Ex hac Scriptura visa incidit in cogitationem meam, quod valde discriminosum sit intellectu intrare in dogmata fidei, quae ex propria intelligentia, et inde ex falsis, conflata sunt, et plus adhuc illa ex Verbo confirmare; このいたものからられて、私の思考の中に生じた、大いに危険であること、信仰の教義の中に理解力(知力)で入ること、それはプロプリウム(自己)の知性、またここから虚偽から、作り上げられた、またさらにいっそくそれをみことばから確信すること。
inde occluditur intellectus superius, et pedetentim inferius, in tantum, ut theologica non modo fastidiantur, sed etiam oblitterentur, quemadmodum scriptura chartae tineis, et lana panni blattis; ここから理解力また徐々〔理解力〕は閉ざされる、こんな程度の中に、神学は拒絶されるだけでなく、しかし、さらにまた抹殺されるように、そのように書いたものは紙の虫で、また羊毛は布切れのイガで。
permanente solum intellectu in politicis quae spectant vitam suam in dominio ubi est, et in civilibus quae functionis ejus sunt, et in domesticis quae ejus domus sunt, ac in his et illis continue osculatur naturam, et illam ex illecebris voluptatum ejus amat, sicut idololatra aureum sculptile in suo gremio. 理解力政治上事柄にだけとどめて、それは自分の生活を眺める、そこに支配の中にある、また市民的な事柄の中に、それは彼の役目の中にある、また家庭の事柄の中に、それは彼の家にある、そしてこれらとそれらの中に絶えず自然をキスする(歓迎する)、またそれを彼の快楽の誘惑するものから愛する、自分の胸の中の金の彫像の偶像崇拝のように。