[5.] His edictis, alter qui amavit malum et falsum, dixit, "Illa quae audivi relinquo; [5] これらで言い表わされて、もう一人の者、その者は悪と虚偽を愛した、言った、「それらを、それらを私が聞いた、私は残す(捨てる)。
retineo apud me quae protuli: 私は私のもとに保持する、それらを私は表明した(profero)。
sed quis non novit quod solus Deus sit vivus et inde activus, et quod homo ex se sit mortuus, et inde mere passivus? しかし、だれが知らなかった(知らない)か? 神だけが生き、またここから能動的(活動的)であること、また人間は自分自身から〔では〕死んだもの、またここから単に受動的であること。
Quomodo talis, qui in se mortuus et mere passivus est, potest sibi assumere aliquod vivum et activum?" どのようにこのようなものが、それは本質的に死んだものまた単に受動的なものである、自分自身に何らかの生きたものまた能動的(活動的)を受け入れる(おびる)ことができるのか?」
Ad hoc respondi, "Homo est organum vitae, et Deus solus est Vita; これに私は応えた、「人間はいのちの器官である、また神だけがいのちである。
et Deus infundit suam vitam organo et singulis ejus, sicut sol infundit calorem suum arbori et singulis ejus. また神は自分のいのちを有機体(生命体)とその個々のものに注ぎ込む、太陽が自分の熱を木とその個々のもとに注ぎ込むように。
Et Deus dat ut homo sentiat illam vitam in se ut suam; また、神はそのいのちを人間が感じるように与える、本質的に自分のもののように。
ac ita sentire, vult Deus, propter causam, ut homo secundum leges ordinis, quae totidem sunt quot praecepta in Verbo, sicut ex se vivat, et se disponat ad recipiendum amorem Dei. そして、そのように感じることを、神は欲する、理由のために、人間が秩序の法則にしたがって、それらはそれだけ多くある、みことばの中の同数の戒め、自分自身から生きるように、また自分自身を神の愛を受け入れるものへ整えるために。
At usque Deus perpetuo tenet digito perpendiculum supra libram, et moderatur, at nusquam violat liberum arbitrium cogendo. しかしそれでも、神は絶えず指で天秤の上の垂直線☆を保つ、また調整(抑制)する、しかし、決して選択の自由を強制して踏みにじらない(害さない)。
☆ 天秤計りの両方の皿の間にある指針を「垂直に保つ」、すなわち「バランスを保つ」ことです。
[6.] Non potest arbor aliquid recipere, quod calor solis per radicem infert, nisi tepescat ac calescat quoad singula fila sua; [6] 木は何らかのものを受け入れることができない、それを太陽の熱が光線によってもたらす、自分の糸☆に関して、暖かくなり、そして熱くならないなら。
☆ filumは「糸」に似たものとして「繊維」の意味があります。
nec possunt elementa per radicem exsurgere, nisi singula fila ejus ex recepto calore etiam calorem exspirent, et sic conferant ad transitum. 元素(要素=養分)も根を通って伸びることができない、その糸の個々のものが熱の受け入れから、さらにまた熱を発散しないなら、またこのように移行へ運び集め〔ないなら〕。
Similiter homo ex recepto calore vitae a Deo; 同様に、人間は、神からいのちの熱の受け入れることから。
sed hic secus ac arbor sentit illum ut suum, tametsi non est ejus; しかし、これ(人間)は木とは異なって、それを自分のものとして感じる、それでも彼の(もの)ではない。
at quantum credit quod ejus sit, et non Dei, tantum recipit lucem vitae, non autem calorem amoris a Deo, sed calorem amoris ab inferno; しかし、彼の〔もので〕あることをどれだけ信じるか〔によって〕それだけいのちの光を受け入れる、けれども、神からの愛の熱を〔受け入れない〕、しかし、地獄からの愛の熱を〔受け入れる〕。
qui quia crassus est, obstruit et occludit puriores ramusculos organi, sicut sanguis impurus vasa capillaria corporis; それは重い(粗野な)ものであるので、有機体(生命体)の小枝の純粋なものをふさぐ、また閉ざす、不潔な血が身体の毛細管を〔ふさぐ〕ように。
ita homo se facit a spirituali mere naturalem. そのように、人間は自分自身を霊的なものから単に自然的なものにする。
[7.] Liberum arbitrium homini inde est, quod sentiat vitam in se sicut suam, et quod Deus relinquat homini ita sentire, ut fiat conjunctio, quae non dabilis est nisi sit reciproca, ac reciproca fit dum homo ex libero prorsus ut a se agit. [7] 人間に選択の自由が〔あるのは〕ここからである、いのちを本質的に自分のものであるように感じること、また神が人間にそのように感じることにしておく(残す)こと、結合が生じるために、それは相互のものがないならありえない、そして相互のものは、人間が完全な自由から自分自身からのように行なう時、生じる。
Si Deus id homini non reliquisset, homo nec foret homo, neque foret ei vita aeterna; もし、神がそれを人間に残さなかったなら、人間は人間でなかった、彼に永遠のいのちはなかったであろう。
nam conjunctio reciproca cum Deo facit ut homo sit homo et non bestia, et quoque quod post mortem vivat in aeternum. なぜなら、神との相互の結合は、人間が人間であるようにする、また獣でなく、そしてまた、死後、永遠に生きる。
Liberum arbitrium in spiritualibus hoc efficit." 霊的なものの中での選択の自由はこのことを引き起こす。
[8.] Hoc audito, malus ille spiritus se removit ad distantiam, et tunc vidi serpentem volantem, qui vocatur prester, super quadam arbore, qui porrexit cuidam fructum inde. [8] これを聞いて、その悪い霊は、自分自身を距離(隔たり)へ遠ざけた、またその時、私は飛んでいるヘビを見た、それは火ヘビと呼ばれる、ある木の上に、それはここからある実を差し出した。
Et tunc in spiritu accessi ad locum, et ibi loco serpentis visus est monstrosus homo, cujus faciem obtexit barba adeo, ut non exstaret nisi nasus; またその時、霊の中で私は〔その〕場所に近づいた、またそこにヘビに変わって奇怪な人間が見られた、その顔はこれほどまでもあごひげでおおった、鼻でないなら現われないように。
ac loco arboris erat torris ignitus, ad quem stetit ille, cujus mentem prius intravit fumus, et postea liberum arbitrium in spiritualibus rejecit. そして木に代わって火の燃えさしがあった、それに彼は立った、その心に最初、煙が入った、またその後、霊的なものの中での選択の自由を追い払った。
Et subito similis fumus exivit ex torre, et circumfudit utrumque; また、急に似た煙が燃えさしから出た、また両方〔燃えさしと奇怪な人間〕を取り巻いた。
et quia sic subducti sunt a visu meo, abivi. またこのように私の視覚から引っ込められたので、私は立ち去った。
Alter vero, qui amabat bonum et verum, et asseruit quod homini sit liberum arbitrium in spiritualibus, me comitatus est domum. けれども、もう一人の者は、その者は善と真理を愛した、また人間に霊的なものの中で選択の自由があることを主張した、私に〔とって〕随行員、家の☆ものである。
☆ ここのdomumは属格です。属格は従属的に用いられ、ここでは「家への随行員」となります。