原典講読『真のキリスト教』463

Caput Octavum.
8 
DE LIBERO ARBITRIO.
選択の自由について

[I.]
liberum arbitriumは従来「自由意志(英訳書もFree Will)」ですが、古めかしい(哲学用語なので)「選択の自由」としたほうがよいでしょう。
 
(1) 原文
463. Antequam accinctus accedo ad tradendum Doctrinale Novae Ecclesiae de Libero Arbitrio, necessum est ut praemittantur illa quae hodierna ecclesia in libris suis dogmaticis de illo tradit; quoniam nisi hoc fiat, potest homo, cui sana ratio et religio est, credere, quod non operis pretium sit de illo aliquod novum scribere: diceret enim secum, "Quis non scit, quod homini liberum arbitrium in spiritualibus sit? Quid alioqui foret, quod sacerdotes praedicarent, ut credant in Deum, ut convertant se, ut vivant secundum praecepta in Verbo, ut pugnent contra concupiscentias carnis suae, utque se parent novam creaturam;" praeter similia plura. Quare secum non potest aliter cogitare, quam quod illa modo voces venti essent, si non aliquod liberum arbitrium in rebus salutis foret, et quod illud, negare esset delirum quia contra sensum communem. At quod usque hodierna ecclesia in contrarium eat, et illud extra templa sua ejiciat, constare potest ex libro Formula Concordiae appellato, in quem Evangelici jurant, ex illis ibi quae sequuntur. Quod similis doctrina et inde fides de libero arbitrio sit apud Reformatos, ita similis in universo Christiano orbe, proinde in Germania, Suecia, Dania, Anglia et Hollandia, constat ex libris dogmaticis illorum. Haec itaque sunt transumpta ex Formula Concordiae, editionis Lipsiensis, anno 1756.
 
(2) 直訳
463. Antequam accinctus accedo ad tradendum Doctrinale Novae Ecclesiae de Libero Arbitrio, necessum est ut praemittantur illa quae hodierna ecclesia in libris suis dogmaticis de illo tradit; 選択の自由について新しい教会の教えの事柄を伝える(手渡す)ことへ向けて私が近づく準備の前に、それらがあらかじめ言われることが必要である、それらは今日の教会がその教義(教条)の本の中でそれらについて伝える(手渡す)
quoniam nisi hoc fiat, potest homo, cui sana ratio et religio est, credere, quod non operis pretium sit de illo aliquod novum scribere: ~であるから、このことがなされないなら、人間は、その者に健全な理性〔があり〕と宗教がある、信じることができる、働き(労作)に価値がないこと、そのことについて何らかの新しいものを書くこと。
diceret enim secum, "Quis non scit, quod homini liberum arbitrium in spiritualibus sit? というのは、自分自身に言うから、「だれが知らないか、人間に霊的なもの(事がら)の中で選択の自由があること?
Quid alioqui foret, quod sacerdotes praedicarent, ut credant in Deum, ut convertant se, ut vivant secundum praecepta in Verbo, ut pugnent contra concupiscentias carnis suae, utque se parent novam creaturam;" そうでなければ、何になったか(なるのか)、聖職者が説教すること、神を信じなければならないような、回心しなければならないような、みことばの中の戒めにしたがって生きなければならないような、自分の肉の欲望に対して戦わなくてはならないような、そして新しい産物を生まなくてはならない☆ような」。
☆ 「新しい産物を生む」とは「自分自身が新しく生まれ(変わ)る」ということです。
praeter similia plura. 他に同様の多くのこと。 
Quare secum non potest aliter cogitare, quam quod illa modo voces venti essent, si non aliquod liberum arbitrium in rebus salutis foret, et quod illud, negare esset delirum quia contra sensum communem. それゆえ、自分自身で異なって考えることができない、それらは単にひと吹き(風)の声であったこと以外に、もし、救いの事がらの中に何らかの選択の自由があったなら、またそれは、否定することは狂気となった(であろう)、常識に反するので。
At quod usque hodierna ecclesia in contrarium eat, et illud extra templa sua ejiciat, constare potest ex libro Formula Concordiae appellato, in quem Evangelici jurant, ex illis ibi quae sequuntur. しかし、それでも今日の教会は反対のものの中にあった、またそれを自分の神殿(教会)の外に投げ出したことは、『一致信条』☆と呼ばれた本から明らかにすることができる、その中で福音主義者は誓う、それらからそこに〔本書に〕それらは続けられる。
『一致信条』は1580年にルター派教会の教義を公布したもの。
Quod similis doctrina et inde fides de libero arbitrio sit apud Reformatos, ita similis in universo Christiano orbe, proinde in Germania, Suecia, Dania, Anglia et Hollandia, constat ex libris dogmaticis illorum. 選択の自由について同様の教えとここからの信仰が改革派教会の者のもとにある、そのように同様のものが全キリスト教世界の中に、それゆえに、ドイツの中に、スウェーデン、デンマーク、イギリスまたオランダ、その本の信条(教条)から明らかである。
Haec itaque sunt transumpta ex Formula Concordiae, editionis Lipsiensis, anno 1756. それで、これらのことが1756年ライプィヒ版『一致信条』から写し取られる。
 
(3) 訳文
463. 選択の自由について新しい教会の教えの事柄を伝えることへ向けて私が近づく準備の前に、今日の教会がその教義の本の中でそれらについて伝えていることがあらかじめ言われることが必要であるこのことがなされないなら、健全な理性があり宗教がある人間は、そのことについて何らかの新しいものを書く働き(労作)に価値がない、と信じることができるからである。というのは、自分自身に言うから、「人間に霊的なものの中で選択の自由があることをだれが知らないか? そうでなければ、聖職者が、神を信じなければならない、回心しなければならない、みことばの中の戒めにしたがって生きなければならない、自分の肉の欲望に対して戦わなくてはならない、新しく生まれ変わらなければならない、といったような説教することは何になるのか?」。他に同様の多くのこと。 
 それゆえ、自分自身、それらは単にひと吹きの声であったこと以外に、もし、救いの事がらの中に何らかの選択の自由があったなら、常識に反するので。それを否定することは狂気となったであろう、としか考えることができない。
 しかし、それでも今日の教会は反対のものの中にあった、またそれ〔選択の自由〕を自分の教会の外に投げ出したことは、『一致信条』☆と呼ばれた本から明らかにすることができる、その信条を福音主義者は誓う、それらから〔の抜粋いを〕そこに〔本書に〕〔以下に〕続ける。
 選択の自由について同様の教えとここからの信仰が改革派教会の者のもとにあり、そのように同様のものが全キリスト教界の中に、それゆえ、ドイツス・ウェーデン・デンマーク・イギリス・オランダの中にあることが、その本の信条から明らかである。
 それで、1756年ライプィヒ版『一致信条』から写しが以下のものである。
 
『一致信条』は1580年にルター派教会の教義を公布したもの。

原典講読『真のキリスト教』464 (原文と直訳[2]まで)

(1) 原文
464. (i.) "Doctores Augustanae Confessionis asserunt [1]hominem ex lapsu primorum parentum ita penitus corruptum esse, ut in rebus spiritualibus, quae ad conversionem et salutem nostram specant, natura caecus sit, [2]et Verbum Dei praedicatum neque intelligat, neque intelligere possit, sed illud ut rem stultam judicet, et nunquam a se ipso ad Deum appropinquet, sed potius inimicus Dei sit et maneat, donec virtute Spiritus Sancti per Verbum praedicatum et auditum, ex mera gratia, sine omni sua propria cooperatione convertatur, fide donetur, regenetur, et renovetur" (pag. [655,] 656).
[2.] (ii.) "Credimus quod hominis non renati intellectus, cor et voluntas in rebus spiritualibus et Divinis ex propriis naturalibus viribus, prorsus nihil intelligere, credere, amplecti, cogitare, velle, inchoare, perficere, agere, operari et cooperari possit; sed quod homo ad bonum prorsus corruptus et mortuus sit, ita ut in hominis natura post lapsum, ante regenerationem, ne scintilla quidem spiritualium virium reliqua manserit, quibus ille ad gratiam Dei praeparare se, aut oblatam apprehendere, aut accommodare se, et per se capax esse possit; aut viribus propriis aliquid ad conversionem suam vel toto vel ex dimidia vel ex minima parte conferre, agere, operari aut cooperari ex se ipso, aut tanquam ex se ipso possit, sed quod homo sit peccati servus et mancipium Satanae, a quo agitatur: inde adeo naturale ejus liberum arbitrium ratione corruptarum virium et naturae suae depravatae duntaxat ad ea quae Deo displicent et adversantur, activum et efficax est" (pag. 656).
[3.] (iii.) "Quod homo in civilibus et naturalibus rebus sit industrius et ingeniosus sed in spiritualibus et Divinis rebus, quae ad animae salutem spectant, sit similis trunco, lapidi, statuae salis uxori Loti, quae neque oculorum, oris aut ullorum sensuum usum habent" (pag. 661).
[4.] (iv.) "Quod homo usque loco motivam potentiam (habeat, seu) externa membra regere, Evangelium audire, et aliquo modo meditari possit, sed quod usque id tacitis cogitationibus ut rem stultam spernat, neque credere possit, et in hac parte deterior est trunco, nisi Spiritus Sanctus in illo sit efficax, et fidem aliasque Deo probatas virtutes et obedientiam in illo accendat et operetur" (pag. 662).
[5.] (v.) "Quadam ratione dici potest hominem non esse lapidem aut truncum: lapis et truncus non reluctatur, nec intelligit aut sentit, quid secum agitur, sicut homo Deo sua voluntate reluctatur, donec ad [3]Deum conversus fuerit; et tamen verum est, quod homo ante conversionem sit creatura rationalis, quae habet intellectum, sed non in rebus Divinis, et voluntatem, sed non ut bonum salutare aliquid velit, sed tamen ad conversionem suam nihil conferre potest, et in hac parte est deterior trunco et lapide" (pag. 672, 673).
[6.] (vi.) "Quod tota conversio sit operatio, donum et opus solius Spiritus Sancti, qui eam virtute et potentia sua, per Verbum, in intellectu, corde et voluntate hominis tanquam in subjecto patiente, ubi homo nihil agit, sed tantum patitur, efficiat atque operetur, quod tamen non eo modo sit, quasi cum statua e lapide formatur, aut sigillum in ceram imprimitur, quia cera neque notitiam neque voluntatem habet" (pag. 681).
[7.] (vii.) "Secundum dicta quorundam Patrum et neotericorum Doctorum est, quod Deus trahat sed volentem, ita quod hominis voluntas in conversione aliquid agat; sed haec non sunt analoga [4]sanorum verborum, confirmant enim falsam opinionem de viribus humani arbitrii in conversione" (pag. 582).
[8.] (viii.) "Quod in externis mundi rebus, quae rationi subjectae sunt, relictum sit homini adhuc aliquid intellectus, virium et facultatum, etsi hae miserae reliquiae valde sunt debiles, et quidem haec ipsa, quantulacunque sunt, per morbum hereditarium veneno infecta sunt, atque contaminata, ut coram Deo nullius momenti sint" (pag. 641).
[9.] (ix.) "Quod homo in conversione, qua ex filio irae fit filius gratiae, non [5]cooperetur Spiritui Sancto, quippe cujus unius et solius opus est hominis conversio (pag. 219, [6]579 seq., 663 seq.; App. p. 143). "Quod tamen homo renatus per virtutem Spiritus Sancti cooperari possit, quamvis multa adhuc infirmitas concurrit; et quod bene operetur, quantum et quamdiu a Spiritu Sancto ducitur, regitur et gubernatur; sed usque non cooperatur cum Spiritu Sancto sicut duo equi una currum trahunt" (pag. 674).
[10.] (x.) "Peccatum originis non est quoddam delictum, quod actu perpetratur, sed intime inhaeret infixum naturae, substantiae et essentiae hominis, quod sit scaturigo omnium actualium peccatorum, ut sunt pravae cogitationes, collocutiones, mala opera" (pag. 577). "Hereditarius ille morbus, per quam tota natura corrupta est, est horribile peccatum, et quidem principium et caput omnium peccatorum, e quo ut radice et scaturigine omnes transgressiones promanant" (pag. 640). "Quod natura per id peccatum, tanquam per lepram spiritualem totaliter in intimis etiam visceribus et cordis recessibus profundissimis, tota sit coram Deo infecta et corrupta, et propter hanc corruptionem persona hominis lege Dei accusatur et damnatur, ita ut natura filii irae, mortis et damnationis mancipia simus, nisi beneficio meriti Christi ab his malis liberemur et servemur" (pag. 639). "Quod ex eo sit totalis carentia seu privatio concreatae in Paradiso justitiae originalis seu imaginis Dei, et quod inde sit impotentia, ineptitudo, et stupiditas, qua homa ad omnia Divina seu spiritualia prorsus ineptus est. Quod loco imaginis Dei amissae in homine sit intima, pessima, profundissima, inscrutabilis, ineffabilis corruptio totius naturae, et omnium virium, imprimis superiorum et principalium animae facultatum, in mente, intellectu, corde et voluntate" (pag. 640).
 
   @1 hominem (cum exemplo Auctoris; sic Formula Concordiae,) pro “homines” @2 et (cum Formula Concordiae,) pro “ut” @3 “Deum:”sic editio princeps. Formula Concordiae habet “Dominum” @4 sanorum (sic Form. Con.,) pro “sacrorum” @5 cooperetur (cum exemplo Auctoris; vide etiam Sum. Expos. Doctrinae, n.15,) pro “cooparetur” @6 579 (cum Sum. Expos. Doct., n. 15,) pro “519”
 
(2) 直訳
464. (i.) "Doctores Augustanae Confessionis asserunt [1]hominem ex lapsu primorum parentum ita penitus corruptum esse, ut in rebus spiritualibus, quae ad conversionem et salutem nostram specant, natura caecus sit, [2]et Verbum Dei praedicatum neque intelligat, neque intelligere possit, sed illud ut rem stultam judicet, et nunquam a se ipso ad Deum appropinquet, sed potius inimicus Dei sit et maneat, donec virtute Spiritus Sancti per Verbum praedicatum et auditum, ex mera gratia, sine omni sua propria cooperatione convertatur, fide donetur, regenetur, et renovetur" (pag. [655,] 656). 「アウクスブルク信仰告白☆1の教師(学者)たちは、人間を断言した(主張した)、最初の両親の堕落から〔の結果〕、そのように深くそこなわれていること、霊的な事柄の中でのように、それらは私たちの回心と救いに向けて眺める☆2〔とき〕本質(本性)は盲目である、また宣べ伝えられた神のみことばを理解もしない、理解することもできない、しかし、それをくだらない事柄のように判断を下す、また決して自分自身そのものから神へ近づかない、しかしむしろ神の敵である、とどまる、~まで、宣べ伝えられ、聞かれたみことばによって聖霊の力で、恩恵だけから、自分の固有の協力なしに(伴わないで)回心させられ、信仰を与えられ、再生されられる、また新しくされる」(655, 656ページ☆3)
1 アウクスブルク信仰告白は1530年アウクスブルクでルター派が編集した。
2 ここのspecantは語形からspecioの活用変化でしょう。そしてspecioは『レキシコン』にありませんが、語源は同じ「SPEC-」からなのでspectoと同じ意味と見なしてよいと思います。
3 pag.paginaの略形。
[2.] (ii.) "Credimus quod hominis non renati intellectus, cor et voluntas in rebus spiritualibus et Divinis ex propriis naturalibus viribus, prorsus nihil intelligere, credere, amplecti, cogitare, velle, inchoare, perficere, agere, operari et cooperari possit; [2] 「私たちは信じている、理解力、心また意志が新しくされていない(renovo)人間に、霊的なまた神的な事柄の中で、自然的な固有な力から〔では〕まったく理解すること、信じること、抱くこと、考えること、意志すること、始めること、なし遂げること、行なうこと、働くことまた協力することができない。
sed quod homo ad bonum prorsus corruptus et mortuus sit, ita ut in hominis natura post lapsum, ante regenerationem, ne scintilla quidem spiritualium virium reliqua manserit, quibus ille ad gratiam Dei praeparare se, aut oblatam apprehendere, aut accommodare se, et per se capax esse possit; しかし、人間は善についてまったっくそこなわれ、死んだものである、そのように堕落後の人間の性質の中にのように、再生の前、火花が確かに霊的ないのちの残りのものに残っていない、それらで彼は神の恩恵に向けて自分自身を準備すること、または捧げ物☆をつかむこと、または自分自身を適合させること、また自分自身によって入れること(容量がある)ができる。
この「捧げ物」は「自分に捧げられたもの」すなわち、「(神から)提供されたもの」と解釈してよいでしょう。別の解釈は、文字どおり「神への捧げ物を手にする」(そして、神の前へ行く)です。
aut viribus propriis aliquid ad conversionem suam vel toto vel ex dimidia vel ex minima parte conferre, agere, operari aut cooperari ex se ipso, aut tanquam ex se ipso possit, sed quod homo sit peccati servus et mancipium Satanae, a quo agitatur: または、何らかの固有の力で自分の回心へ向けてあるいは全部で、あるいは半分で、あるいは最小の部分で貢献(寄与)すること、行動すること、働くことまたは協力すること、自分自身そのものから、またはあたかも自分自身そのものからできるかのように、しかし、人間は罪のしもべ(奴隷)サタンの奴隷である、その者から揺り動かされる。
inde adeo naturale ejus liberum arbitrium ratione corruptarum virium et naturae suae depravatae duntaxat ad ea quae Deo displicent et adversantur, activum et efficax est" (pag. 656). ここから、これほどまでも、彼の自然的な(生まれながらの)性の選択の自由は力のそこなわれたものとそのゆがめられた性質で、そこまでも、それらは神に不愉快である、また対抗する、働きかけまた有効である。

原典講読『真のキリスト教』464 (直訳[3]~[6])

[3.] (iii.) "Quod homo in civilibus et naturalibus rebus sit industrius et ingeniosus sed in spiritualibus et Divinis rebus, quae ad animae salutem spectant, sit similis trunco, lapidi, statuae salis uxori Loti, quae neque oculorum, oris aut ullorum sensuum usum habent" (pag. 661). [3] (iii) 「人間は市民的なまた自然的な事柄の中で勤勉で如才ない(才気を示す)しかし、霊的なまた神的な事柄の中で、それは霊魂の救いに目を向ける、幹、石、ロトの妻の塩の柱と同様であること、それらは目の、口の、または何の感覚の役立ちも持たない」(661ページ)
[4.] (iv.) "Quod homo usque loco motivam potentiam [habeat, seu] externa membra regere, Evangelium audire, et aliquo modo meditari possit, sed quod usque id tacitis cogitationibus ut rem stultam spernat, neque credere possit, et in hac parte deterior est trunco, nisi Spiritus Sanctus in illo sit efficax, et fidem aliasque Deo probatas virtutes et obedientiam in illo accendat et operetur" (pag. 662). [4] (iv) 「人間は、それでもその場所に運動の力を持つこと、すなわち、外なる肢体を支配すること、福音を聞くこと、また何らかの方法(様式)で熟考すること、しかし、それを無言の(言葉に出さない)思考の中でくだらない事柄のように軽蔑する、信じることもできない、またこの部分の中でなお悪い幹に、その中で聖霊が有効でないなら、また信仰を、そして他のところで神が是認している力(美徳)、また従順を、彼の中で燃え立たし、働く〔ないなら〕☆」。
錯綜していると思えるので整理します。聖霊が〔働いて〕信仰を有効なものとし、また他のところで神が是認している力が〔有効で〕彼の中で〔その信仰が〕燃え立たし、働くものとなっていないなら、幹(丸太)よりももっと悪い、といった内容です。
[5.] (v.) "Quadam ratione dici potest hominem non esse lapidem aut truncum: [5] (v)「ある種の理性(論拠)で人間を言われることができる、石または幹でないこと――
lapis et truncus non reluctatur, nec intelligit aut sentit, quid secum agitur, sicut homo Deo sua voluntate reluctatur, donec ad [3]Deum conversus fuerit; 石と幹は抵抗しない、理解も感じもしない、何が自分自身に働きかけられるか、人間が神に自分の意志で反抗するように、神への回心が生ずるまで。
et tamen verum est, quod homo ante conversionem sit creatura rationalis, quae habet intellectum, sed non in rebus Divinis, et voluntatem, sed non ut bonum salutare aliquid velit, sed tamen ad conversionem suam nihil conferre potest, et in hac parte est deterior trunco et lapide" (pag. 672, 673). またそれでも真実である、人間は回心前に理性的な被造物であること、それは理解力を持っている、しかし、神的な事柄の中では〔理解力が〕ない、また意志を、しかし、救いのために善を何も欲しない、しかし、それでも自分の回心へと貢献(寄与)することができない、またこの部分の中でなお悪い幹と石に」。(672, 673ページ)
[6.] (vi.) "Quod tota conversio sit operatio, donum et opus solius Spiritus Sancti, qui eam virtute et potentia sua, per Verbum, in intellectu, corde et voluntate hominis tanquam in subjecto patiente, ubi homo nihil agit, sed tantum patitur, efficiat atque operetur, quod tamen non eo modo sit, quasi cum statua e lapide formatur, aut sigillum in ceram imprimitur, quia cera neque notitiam neque voluntatem habet" (pag. 681). [6] (vi) 「全部の(全面的な)回心は働き(活動)あること、聖霊のみの贈り物と働き、その者(聖霊)はそれを自分の力(美徳)と力(能力)で、みことばによって、人間の理解力、心、石の中に、あたかも働きかけられる対象の中にのように、そこに人間は何も働かない、しかし、それほど多くさせておく(働きかけられる)、引き起こす、そして働く、それでもその程度の方法ではないこと、あたかも石から作られた柱(彫像)に、または蝋(ろう)の中に(印を)付けられた印、蝋(ろう)は知識もなく、意志もないからである」(681ページ)

原典講読『真のキリスト教』464 (直訳[7]~[9])

[7.] (vii.) "Secundum dicta quorundam Patrum et neotericorum Doctorum est, quod Deus trahat sed volentem, ita quod hominis voluntas in conversione aliquid agat; [7] (vii) 「ある教父と現代の教師(学者)の言ったことにしたがっている、『神が引き寄せる、しかし、望む者〔だけ〕を』、そのように、人間の意志は回心の中で何らかのものを働く。
sed haec non sunt analoga [4]sanorum verborum, confirmant enim falsam opinionem de viribus humani arbitrii in conversione" (pag. 582). しかし、これらは健全な言葉の類似物ではない、というのは、回心の中での人間の(自由裁量による)選択の力について誤った見解を確信するから」(582ページ)
[8.] (viii.) "Quod in externis mundi rebus, quae rationi subjectae sunt, relictum sit homini adhuc aliquid intellectus, virium et facultatum, etsi hae miserae reliquiae valde sunt debiles, et quidem haec ipsa, quantulacunque sunt, per morbum hereditarium veneno infecta sunt, atque contaminata, ut coram Deo nullius momenti sint" (pag. 641). [8] (viii) 「世の外なる事柄の中で、それらは理性の対象(問題)である、人間に今でも(依然として)残されている、何らかの理解力、力と能力が、たとえ~としても、これらの悲惨な残りのものが非常に弱い、また確かにこれら自体は、いかに小さいものであっても、遺伝の病気の毒によって感染させられ、そして汚されている、神の前に取るに足らないものであるように」(641ページ)
[9.] (ix.) "Quod homo in conversione, qua ex filio irae fit filius gratiae, non [5]cooperetur Spiritui Sancto, quippe cujus unius et solius opus est hominis conversio"(pag. 219, [6]579 seq., 663 seq.; App. p. 143). [9] (ix) 「人間は回心の中で、それによって怒りの息子から恵みの息子になる、聖霊に協力しない、確かに、人間の回心はその〔聖霊の〕一つの(唯一の)また単独の働きである」(219ページ, 579以降, 663以降、補遺☆143ページ)
App.Appendixの略形。
"Quod tamen homo renatus per virtutem Spiritus Sancti cooperari possit, quamvis multa adhuc infirmitas concurrit; 「それでも、再生した人間は聖霊の力によって協力することがでこと、たとえ~であっても、多くの依然として弱々しいことが一緒に行動する。
et quod bene operetur, quantum et quamdiu a Spiritu Sancto ducitur, regitur et gubernatur; またよく働く(活動する)こと、~のかぎりまた~の間、聖霊により導かれる、支配される、また統制される。
sed usque non cooperatur cum Spiritu Sancto sicut duo equi una currum trahunt" (pag. 674). しかし、それでも、聖霊と協力しない、一つの馬車を引っ張る二つの馬のように」(674ページ)

原典講読『真のキリスト教』464 (直訳[10]と訳文)

[10.] (x.) "Peccatum originis non est quoddam delictum, quod actu perpetratur, sed intime inhaeret infixum naturae, substantiae et essentiae hominis, quod sit scaturigo omnium actualium peccatorum, ut sunt pravae cogitationes, collocutiones, mala opera" (pag. 577). [10] (x) 「原罪☆はある種の過失ではない、それは活動で永続されている、しかし、内部で定着している人間の性質、実体、また本質に植え付けられた(infigo)〔ものである〕、それは実行された罪のすべての噴泉である、邪悪な思考、話すこと、悪の働きのような」(577ページ)
「原罪」はスヴェーデンボリの著作ではpeccatum originalisです。
"Hereditarius ille morbus, per quam tota natura corrupta est, est horribile peccatum, et quidem principium et caput omnium peccatorum, e quo ut radice et scaturigine omnes transgressiones promanant" (pag. 640). 「その遺伝の疾患(病気)は、それによって全部の性質が害される、恐ろしい罪である、また実にすべての罪の始まりと頭(起源)である、それから根と噴泉のようにすべての違反を取り出す」(640ページ)
"Quod natura per id peccatum, tanquam per lepram spiritualem totaliter in intimis etiam visceribus et cordis recessibus profundissimis, tota sit coram Deo infecta et corrupta, et propter hanc corruptionem persona hominis lege Dei accusatur et damnatur, ita ut natura filii irae, mortis et damnationis mancipia simus, nisi beneficio meriti Christi ab his malis liberemur et servemur" (pag. 639). 「性質はその罪によって、あたかも、霊的ならい病によってかのように完全に最内部の中でさらにまた内臓と心臓の奥まった所で、最も深いところで、全部のものが神の前に感染され、害された、またこの腐敗(堕落)のために人間の人物は神の法律で訴えられ(責められ)、断罪される、そのように性質で怒りの、死の、断罪(有罪)の子として、私たちは奴隷である、キリストの功績の恩恵で(助けられて)これらの悪から私たちが解放され、救われないなら」(639ページ)
"Quod ex eo sit totalis carentia seu privatio concreatae in Paradiso justitiae originalis seu imaginis Dei, et quod inde sit impotentia, ineptitudo, et stupiditas, qua homa ad omnia Divina seu spiritualia prorsus ineptus est. 「そのことから、ともに造られたものの☆1全面的な欠乏または剥奪(奪取)があること、楽園の中で、最初の義にまた神の映像に、またここから無力、「不適当」☆2、また愚かさ、それに人間に、すべての神的なものまたは霊的なものに向けてまったく不適当である。
1 concreatum(?)は『レキシコン』にありませんが語形con(=cum)creatumから「〔私たちと〕ともに創造された」といった意味でしょう。
2 ineputitudo(英語ならineputitude)(引用文なので)『レキシコン』にありませんが、このような意味でしょう。
Quod loco imaginis Dei amissae in homine sit intima, pessima, profundissima, inscrutabilis, ineffabilis corruptio totius naturae, et omnium virium, imprimis superiorum et principalium animae facultatum, in mente, intellectu, corde et voluntate" (pag. 640). 「人間の中で神の映像が失われた場所に(代わりに)、最内部の、最も深い、「計り知れない・不可解な・なぞめいた」☆1、言語に絶する腐敗がある、全部の性質に、またすべての力の、特に霊魂の能力の高いまた主要なものの、心(精神・知性)2の中に、理解力で、心と意志で」(640ページ)
1 inscrutabilis(引用文なので)『レキシコン』にありませんが、このような意味でしょう。
2 mensは「心」でも特に精神的な能力を指すことがあります。
 
@1 hominem (cum exemplo Auctoris; sic Formula Concordiae,) pro “homines” 注1 homines」の代わりにhominem (著者の写し(本)に; そのように『一致信条』に)
@2 et (cum Formula Concordiae,) pro “ut” 注2 ut」の代わりにet (『一致信条』に)
@3 “Deum:”sic editio princeps. Formula Concordiae habet “Dominum” 注3 Deum:」――このように初版に。『一致信条』は“Dominum”である。
@4 sanorum (sic Form. Con.,) pro “sacrorum” 注4 sacrorum」の代わりにsanorum (そのように『一致信条』に)
@5 cooperetur (cum exemplo Auctoris; vide etiam Sum. Expos. Doctrinae, n.15,) pro “cooparetur” 注5 cooparetur」の代わりにcooperetur (著者の写し(本); なおまた、『新しい教会の教えの要約』15番を見よ)
@6 579 (cum Sum. Expos. Doct., n. 15,) pro “519” 注6 519」の代わりに579 (『新しい教会の教えの要約』15番に)
 
(3) 訳文
464. (i.)「アウクスブルク信仰告白☆の教師たちは、人間を〔次のように〕断言した最初の両親の堕落から〔の結果〕、霊的な事柄の中で次のように深くそこなわれていること、それらは私たちの回心と救いに向けて眺める〔とき〕本質は盲目であり、また宣べ伝えられた神のみことばを理解もしない、理解することもできない、しかし、それをくだらない事柄のように判断を下し、決して自分自身そのものから神へ近づかない、しかしむしろ神の敵であり、宣べ伝えられ、聞かれたみことばによって聖霊の力で、恩恵だけから、自分の固有の協力なしに回心させられ、信仰を与えられ、再生されられる、また新しくされるまでとどまる」(655, 656ページ)
 [2] 「私たちは、理解力、心また意志が新しくされていない人間に、霊的なまた神的な事柄の中で、自然的な固有な力から〔では〕まったく理解することも、信じ、抱き、考え、意志すること、始め、なし遂げ、行なうこと、働くことまた協力することができないと信じている。しかし、人間は善について、堕落後の人間の性質のようにまったく害われ、死んだものである、そのように、再生の前、火花が確かに霊的ないのちの残りのものに残っていない、それらで彼は神の恩恵に向けて自分自身を準備すること、または〔自分に〕捧げられた物をつかむこと、または自分自身を適合させること、また自分自身によって入れることができない。または、何らかの固有の力で自分の回心へ向けてあるいは全部で、あるいは半分で、あるいは最小の部分で貢献し、行動し、働くかまたは協力すること、自分自身そのものから、またはあたかも自分自身そのものからのようにできない、しかし、人間は罪のしもべであり、サタンから揺り動かされる奴隷である。ここから、これほどまでも、彼の自然的な(生まれながらの)性の選択の自由は、力のそこなわれたものとそのゆがめられた性質で、神に不愉快であり、また対抗するものとなっており、そのことでは働きまた有効である」(656ページ)
 [3] (iii) 「人間は市民的なまた自然的な事柄では勤勉で如才ないしかし、霊魂の救いに目を向ける霊的なまた神的な事柄で、幹、石、ロトの妻の塩の柱と同様であり、それらは目、口、または何の感覚の役立ちも持たない」(661ページ)
 [4] (iv) 「人間は、それでもその場所に運動の力を持つこと、すなわち、外なる肢体を支配すること、福音を聞くこと、また何らかの方法(様式)で熟考すること、しかし、それを言葉に出さない思考の中でくだらない事柄のように軽蔑し、信じることもできない、またこの部分で幹によりもなお悪い、聖霊が〔働いて〕信仰を有効なものとし、また他のところで神が是認している力が〔有効で〕彼の中で〔その信仰が〕燃え立たし、働くものとなっていないなら」(662ページ)
[5] (v)「ある種の論拠で、人間は石または幹でない、と言われることができる――何が自分自身に働きかけられるか、神への回心が生ずるまで、人間が神に自分の意志で反抗するように、石と幹は抵抗しない、理解もしないし、感じもしない。またそれでも、人間は回心の前に理解力を持っている理性的な被造物であることは真実である、しかし、神的な事柄の中では〔理解力が〕また意志がなく、しかし、救いのために善を何も欲しない、それでも自分の回心へと貢献することができず、この部分では幹と石よりもなお悪い」。(672, 673ページ)
 [6] (vi) 全面的な回心は聖霊のみの贈り物と働きあること、その聖霊はそれを自分の力(美徳)と力(能力)で、みことばによって、人間の理解力、心、意志の中に、あたかもそこに人間は何も働かない対象の中に働きかけれるかのように、しかし、それほど多く働きかけ、引き起こす、そして働く、それでも、あたかも石から作られた柱(彫像)に、または蝋(ろう)の中に付けられた印の程度のようにではなく働く蝋(ろう)は知識もなく、意志もないからである」(681ページ)
 [7] (vii) 「ある教父と現代の教師の言ったこと『神が引き寄せる、しかし、望む者〔だけ〕を』にしたがえば、そのように、人間の意志は回心の中で何らかのものを働く。しかし、これらは健全な言葉の類似物ではない、というのは、回心の中での人間の選択の力について誤った見解を確信するから」(582ページ)
[8] (viii) 「理性の対象である世の外なる事柄の中で、人間に、何らかの理解力、力と能力が、たとえ、これらの悲惨な残りのものが非常に弱く、また確かにこれら自体は、遺伝の病気の毒によって感染させられ、そして汚されて、神の前に取るに足らないものであるかのようにいかに小さいものであっても、依然として残されている」(641ページ)
 [9] (ix) 「人間は回心の中で、それによって怒りの息子から恵みの息子になるが、聖霊に協力しない。それどころか、人間の回心はその〔聖霊の〕唯一のまた単独の働きである」(219ページ, 579以降, 663以降、補遺143ページ)
「それでも、再生した人間は聖霊の力によって協力することができた、たとえ、多くの依然として弱々しく一緒に行動するにしても。また聖霊により導かれ、支配され、統制されるかぎり、よく活動する。しかし、それでも、一つの馬車を引っ張る二つの馬のようには聖霊と協力しない」(674ページ)
 [10] (x) 「原罪は、活動して永続するある種の過失ではない、しかし、内部で定着している人間の性質、実体、本質に植え付けられた〔ものである〕、それは邪悪な思考、話すこと、悪の働きのような実行された罪のすべての噴泉である」(577ページ)
「その遺伝の疾患は、それによって全部の性質が害される恐ろしい罪であり、また実にすべての罪の始まりと起源であり、それから根と噴泉のようにすべての違反を取り出す」(640ページ)
「性質はその罪によって、あたかも、霊的ならい病によってかのように完全に最内部の中でさらにまた内臓と心臓の奥まった所で、最も深いところで、全部のものが神の前に感染され、害され、またこの腐敗のために人間の人格は神の法律で責められ、断罪され、そのように私たちは性質では、キリストの功績の助けで、これらの悪から解放され、救われないなら、怒り、死、有罪の子として奴隷である」(639ページ)
「そのことから、楽園の中で、最初の義にまた神の映像として造られたものに全面的な欠乏または剥奪があり、またここから無力、不適当、愚かさがあり、すべての神的なものまたは霊的なものに向けて人間はまったく不適当であること。
「人間の中で神の映像が失われた代わりに、最内部の、最も深いところに、全部の性質に、またすべての力に、特に霊魂の能力の高いまた主要なもの、理解力で精神の中に、心と意志の中に、計り知れない、言語に絶する腐敗があること」(640ページ)
 
アウクスブルク信仰告白は1530年アウクスブルクでルター派が編集した。