(X.)
QUOD SPIRITUS SANCTUS SIT DIVINUM PROCEDENS A DOMINO,
ET QUOD ILLUD SIT IPSE DOMINUS.
聖霊は主から発出している神性であること、
またそれは主そのものであること。
(1) 原文
46. Dixit Jesus apud Matthaeum,
“Data est Mihi omnis potestas in caelo et
in terra: euntes ergo discipulos facite omnes gentes, baptizantes eos in nomen
Patris, et Filii, et Spiritus Sancti; docentes eos servare omnia quaecunque
mandavi vobis: et ecce Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem
saeculi” (xxviii. 18-20).
Antehac ostensum est, quod Divinum quod Pater vocatur, et Divinum quod
Filius, in Domino sint unum; ostendetur itaque nunc, quod Spiritus Sanctus sit
idem cum Domino. [2] Quod Dominus dixerit, quod “baptizarent in nomen
Patris, Filii et Spiritus Sancti,” est quia trinum seu trinitas est in
Domino; est enim Divinum quod Pater vocatur, est Divinum Humanum quod Filius,
et Divinum Procedens quod Spiritus Sanctus: Divinum quod Pater, et Divinum quod
Filius, est Divinum ex quo; ac Divinum Procedens, quod Spiritus Sanctus, est
Divinum per quod. Quod non aliud Divinum sit quod procedit a Domino, quam
Divinum quod est Ipse, in opusculis De
Divina Providentia, Omnipotentia, Omnipraesentia et Omniscientia,
videbitur; est enim altioris indaginis. [3] Quod trinum sit in Domino,
illustrari potest per comparationem cum angelo: huic est anima et corpus, et
quoque procedens; quod procedit ex illo, est ipse extra illum: de hoc
procedente datum est scire multa, sed non hujus loci est, illa adducere. [4]
Quisque homo qui spectat ad Deum, post mortem ab angelis primum docetur quod
Spiritus Sanctus non alius sit a Domino, et quod “exire” et
“procedere” non aliud sit quam illustrare et docere per praesentiam,
quae est secundum receptionem Domini; unde plerique post mortem exuunt ideam in
mundo conceptam de Spiritu Sancto, et recipiunt ideam quod sit Domini
praesentia apud hominem per angelos et spiritus, ex qua et secundum quam homo
illustratur et docetur. [5] Praeterea solenne est in Verbo, nominare duo
Divina, et quandoque tria, quae tamen unum sunt; ut “Jehovah et
Deus,” “Jehovah et Sanctus Israelis,” “Jehovah et Potens
Jacobi,” tum “Deus et Agnus;” quae quia unum sunt, etiam in
aliis locis dicitur, “Jehovah solus est Deus,” “Jehovah solus
est sanctus,” et Ille “Sanctus Israelis,” et “non praeter
Ipsum:” tum quod pro Deo nunc dicatur “Agnus,” et pro Agno
“Deus:” hoc in Apocalypsi,
illud in Prophetis. [6] Quod sit
Dominus solus, qui intelligitur per “Patrem, Filium et Spiritum
Sanctum” (Matth. xxviii. 19),
patet a praecedentibus et sequentibus ibi: in praecedente versu dicit Dominus,
“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra;” et in sequente
versu dicit Dominus, “Ecce Ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad
consummationem saeculi,” ita de Se solo: quare illud dixit, ut scirent
quod in Ipso sit trinitas.
[7] Ut sciatur quod Spiritus Sanctus non sit
aliud Divinum quam Ipse Dominus, ostendetur quid in Verbo intelligitur per
“spiritum.” Per “spiritum” intelligitur (i.) Vita hominis
in communi. (ii.) Quia vita hominis est varia secundum status ejus, ideo per
“spiritum” intelligitur varia affectio vitae apud hominem. (iii.) Tum
vita regenerati, quae vocatur vita spiritualis. (iv.) Ubi autem dicitur
“Spiritus” de Domino, intelligitur Divina Ipsius vita, ita Ipse
Dominus. (v.) In specie vita sapientiae Ipsius, quae vocatur Divina veritas.
(vi.) Quod Ipse Jehovah, hoc est, Dominus, locutus sit Verbum per Prophetas.
(2) 直訳
46. Dixit Jesus apud Matthaeum, イエスは「マタイ(福音書)」に言った、
“Data est Mihi omnis potestas in caelo et in terra: 「わたしに天の中でまた地の中で、すべての力(権力)が与えられている。
euntes ergo discipulos facite omnes gentes, baptizantes eos in nomen
Patris, et Filii, et Spiritus Sancti; それゆえ、(あなたがたは)行って、すべての国民を弟子にせよ、彼らの父、また子、また聖霊の名前の中でバプテスマを授けて。
docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis: 彼らを教えて、すべてを守ること、わたしがあなたがたに命じたどんなことでも。
et ecce Ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem
saeculi” (xxviii. 18-20). また見よ、わたしはすべての日々、あなたがたとともにいる、世代の完了まで」(28:18-20)。
Antehac ostensum est, quod Divinum quod Pater vocatur, et Divinum quod
Filius, in Domino sint unum; 以前に示された、神性、それは父と呼ばれる、また神性、それは子、主の中で一つであること。
ostendetur itaque nunc, quod Spiritus Sanctus sit idem cum Domino. そこで、今や、示されるべきである、聖霊が主と同じでものあること。
[2] Quod Dominus dixerit, quod “baptizarent in nomen Patris, Filii
et Spiritus Sancti,” est quia trinum seu trinitas est in Domino; [2] 主が言ったこと、「〔彼らが〕父、子と聖霊の名前の中に洗礼を受ける」ことは主の中に三重の存在、すなわち、三一性があるからである。
est enim Divinum quod Pater vocatur, est Divinum Humanum quod Filius, et
Divinum Procedens quod Spiritus Sanctus: というのは、神性、それは父と呼ばれる、神的人間性である、それは子、また発出する神性、それは聖霊。
Divinum quod Pater, et Divinum quod Filius, est Divinum ex quo; 神性それは父、また神性それは子、はもととなる(それらからの)神性である。
ac Divinum Procedens, quod Spiritus Sanctus, est Divinum per quod. そして、発出する神性、それは聖霊、手段となる(それを通しての)神性である。
Quod non aliud Divinum sit quod procedit a Domino, quam Divinum quod est
Ipse, in opusculis De Divina Providentia,
Omnipotentia, Omnipraesentia et Omniscientia, videbitur; 何らかの神性はないこと、それは主から発出する、その方である神性以外の、小著『神的な摂理、全能、遍在、また全知について』☆に見られる(未来)。
☆
この著作そのものは構想にはあったのでしょうが出版されませんでした。
est enim altioris indaginis. というのは、さらに深い調査(研究)を要するものであるから。
[3] Quod trinum sit in Domino, illustrari potest per comparationem cum
angelo: [3] 主の中に三重の存在(三一性)があることは、天使との比較によって説明されることができる。
huic est anima et corpus, et quoque procedens; この者に霊魂と身体、そしてまた発出するものがある。
quod procedit ex illo, est ipse extra illum: 彼から発出するものはその外に〔あるもの〕そのものである。
de hoc procedente datum est scire multa, sed non hujus loci est, illa
adducere. この発出するものについて多くのものを知ることが与えられた、しかし、この場所にではない、それらを提示すること。
[4] Quisque homo qui spectat ad Deum, post mortem ab angelis primum
docetur quod Spiritus Sanctus non alius sit a Domino, et quod “exire”
et “procedere” non aliud sit quam illustrare et docere per
praesentiam, quae est secundum receptionem Domini; [4] それぞれ人間は、その者は神へ目を向ける、死後、天使たちから最初に教えられる、聖霊は主からである他のものでないこと、また「出ること」また「発出すること」は他のものでないこと、〔主の〕臨在によって照らされることと教えられること以外の、それは主のものの受け入れにしたがっている。
unde plerique post mortem exuunt ideam in mundo conceptam de Spiritu
Sancto, et recipiunt ideam quod sit Domini praesentia apud hominem per angelos
et spiritus, ex qua et secundum quam homo illustratur et docetur. それゆえに、大部分の者は、死後、世の中で聖霊についていだいた観念を捨てる、また観念を受ける、〔聖霊とは〕人間のもとの主の臨在であること、天使と霊と通しての、それから、またそれにしたがって人間は照らされる、また教えられる。
[5] Praeterea solenne est in Verbo, nominare duo Divina, et quandoque
tria, quae tamen unum sunt; [5] さらにみことばの中に常である(よくある)、二つの神性が名前を挙げられること、また時々、三つのもの、それでもそれらは一つである。
ut “Jehovah et Deus,” “Jehovah et Sanctus Israelis,”
“Jehovah et Potens Jacobi,” tum “Deus et Agnus;” 例えば「エホバと神」、「エホバとイスラエルの聖なる者」、「エホバとヤコブ力ある者」、なおまた「神と小羊」。
quae quia unum sunt, etiam in aliis locis dicitur, “Jehovah solus
est Deus,” “Jehovah solus est sanctus,” et Ille “Sanctus
Israelis,” et “non praeter Ipsum:” それらは一つであるので、さらにまた他の箇所に言われている「エホバだけが神である」、「エホバだけは聖である」、またその者は「イスラエルの聖なる者」また「その方のほかに」。
tum quod pro Deo nunc dicatur “Agnus,” et pro Agno
“Deus:” hoc in Apocalypsi,
illud in Prophetis. なおまた神に代わりに今や「小羊」と言われる、また小羊の代わりに「神」と、後者は「黙示録」の中に、前者は「預言者(の書)」の中に。
[6] Quod sit Dominus solus, qui intelligitur per “Patrem, Filium et
Spiritum Sanctum” (Matth.
xxviii. 19), patet a praecedentibus et sequentibus ibi: [6] 主だけであることは、その者が「父、子と聖霊」(マタイ28:19)によって意味される、前のものまた続くものからそこに、明らかである。
in praecedente versu dicit Dominus, “Data est Mihi omnis potestas in
caelo et in terra;” 前の節の中で主は言った、「わたしに天の中でまた地の中で、すべての力(権力)が与えられている」。
et in sequente versu dicit Dominus, “Ecce Ego vobiscum sum omnibus
diebus, usque ad consummationem saeculi,” ita de Se solo: また続く節の中で主は言った、「また見よ、わたしはすべての日々、あなた他がとともにいる、世代の完了まで」、このようにその方だけについて。
quare illud dixit, ut scirent quod in Ipso sit trinitas. それゆえ、そのことを言った〔のである〕、その方の中に三一性があることを〔彼らが〕知るために。
[7] Ut sciatur quod Spiritus Sanctus non sit aliud Divinum quam Ipse
Dominus, ostendetur quid in Verbo intelligitur per “spiritum.” [7] 聖霊は主ご自身以外の何らかの神性でないことが知られるために、みことばの中の「霊」によって何が意味されるか示される(未来)。
Per “spiritum” intelligitur (i.) Vita hominis in communi. 「霊」によって意味される(1) 人間のいのちが全般的に。
(ii.) Quia vita hominis est varia secundum status ejus, ideo per
“spiritum” intelligitur varia affectio vitae apud hominem. (2) 人間のいのちはいろいろであるので、その状態にしたがって、それゆえ「霊」によって人間のもとのいのちのいろいろな情愛が意味される。
(iii.) Tum vita regenerati, quae vocatur vita spiritualis. (3) なおまた、再生したいのち、それは霊的なのちと呼ばれる。
(iv.) Ubi autem dicitur “Spiritus” de Domino, intelligitur
Divina Ipsius vita, ita Ipse Dominus. (4) けれども、主について「霊」と言われるところに、その方の神的ないのちが意味される、このように主ご自身が。
(v.) In specie vita sapientiae Ipsius, quae vocatur Divina veritas. (5) 特に、その方の知恵のいのちが〔意味される〕、それは神的な真理と呼ばれる。
(vi.) Quod Ipse Jehovah, hoc est, Dominus, locutus sit Verbum per
Prophetas. (6) エホバご自身が、すなわち、主が預言者と通して話したみことばが〔意味される〕。
(3) 訳文
46. イエスは「マタイ福音書」で言われた、
「わたしに、天の中でまた地上で、すべての権力が与えられている。それゆえ、(あなたがたは)行って、すべての国民を弟子にせよ、彼らの父、また子、また聖霊の名前の中でバプテスマを授けて。彼らを教えて、わたしがあなたがたに命じたどんなことでもすべてを守ることを。見よ、わたしはすべての日々、あながたとともにいる、世代の完了まで」(28:18-20)。
以前に、父と呼ばれる神性、子と呼ばれる神性が、主の中で一つであることが示された。そこで、今や、聖霊が主と同じでものあることが示されるべきである。
[2] 主が、「〔彼らが〕父、子と聖霊の名前の中に洗礼を受ける」ように言われたのは、主の中に三重の存在、すなわち、三一性があるからである。というのは、神性は父、子は神的人間性、発出する神性は聖霊と呼ばれるから。
父である神性、また子である神性は、もととなる(それらからの)神性である。そして、聖霊である発出する神性は、手段となる(それを通しての)神性である。主の神性以外から発出する何らかの神性はないことは、小著『神的な摂理、全能、遍在、全知について』☆に見られであろう。というのは、さらに深い研究を要するものであるから。
[3] 主の中に三重の存在があることは、霊魂と身体、そしてまた発出するものがある天使との比較によって説明されることができる。彼から発出するものはその外に〔あるもの〕そのものである。この発出するものについて多くのものを知ることが与えられた、しかし、それらを提示することはこの場ではない。
[4] 神へ目を向ける人間はだれも、死後、天使たちから最初に、聖霊は主からものでしかないこと、また「出ること」また「発出すること」は〔主の〕臨在によって照らされることと教えられること以外のものでなく、それは主のものの受け入れにしたがっていることを教えられる。それゆえ、大部分の者は、死後、世の中で聖霊についていだいた観念を捨て、〔聖霊とは〕天使と霊と通しての人間のもとの主の臨在であり、それから、またそれにしたがって人間は照らされる、また教えられるという観念を受ける。
[5] さらに、みことばの中で、二つの神性が、また時々、三つのものの名前が挙げられることがよくあり、それでもそれらは一つである。例えば「エホバと神」、「エホバとイスラエルの聖なる者」、「エホバとヤコブ力ある者」、なおまた「神と小羊」。それらは一つであるので、さらにまた他の箇所に言われている「エホバだけが神である」、「エホバだけは聖である」、またその者は「イスラエルの聖なる者」また「その方のほかに」と。なおまた神に代わりに今や「小羊」と、また小羊の代わりに「神」と言われ、後者は「黙示録」の中に、前者は「預言者(の書)」の中に〔ある〕。
[6] 「父、子、聖霊」(マタイ28:19)によって意味される者が主だけであることは、そこの前のものまた続くものから明らかである。前の節の中で主は言った、「わたしに天の中でまた地上で、すべての権力が与えられている」。また続く節の中で主は言った、「見よ、わたしはすべての日々、あなたがたとともにいる、世代の完了まで」、このようにその方だけについて〔言われている〕。それゆえ、その方の中に三一性があることを〔彼らが〕知るために、そのことを言った〔のである〕。
[7] 聖霊が主ご自身以外の何らかの神性でないことが知られるために、みことばの中の「霊」によって何が意味されるか示すべきである。「霊」によって (1) 人間のいのちが全般的に意味される。
(2) 人間のいのちはその状態にしたがってさまざまであるので、それゆえ「霊」によって人間のもとのいのちのさまざまな情愛が意味される。
(3) なおまた、再生したいのち、それは霊的なのちと呼ばれる。
(4) けれども、主について「霊」と言われるところに、その方の神的ないのちが、このように主ご自身が意味される。
(5) 特に、神的な真理と呼ばれるその方の知恵のいのちが〔意味される〕。
(6) エホバご自身が、すなわち、主が預言者と通して話したみことば〔意味される〕こと。
☆
この著作は出版されていない。