原典講読『主について』 35((8)~(11))

 (1) 原文

[8] Dixit Dominus, “Deus glorificatus est in Ipso,” etiam
“Deus glorificabit Ipsum in Se Ipso;” tum, “Glorifica Filium
tuum, ut etiam Filius tuus glorificet Te:” haec Dominus dixit, quia unitio
fuit reciproca, Divini cum Humano ac Humani cum Divino; quare etiam dixerat,

 

 “Ego in Patre, et Patre in Me” (Joh. xiv, 10, 11):


tum,

 

 “Omnia mea tua sunt, et omnia tua
mea” (Joh. xvii. 10);


inde fuit unitio plenaria. Simile est cum omni unitione; quae nisi sit
reciproca, non est plena: qualis etiam erit Domini cum homine, et hominis cum
Domino; ut docet apud Johannem,

 

 “In illa die cognoscetis, quod… vos in
Me, et Ego in vobis” (xiv. 20);


et alibi,

 

 “Manete in Me, etiam Ego in vobis. …Qui
manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum” (xv. 4, 5).

 

 [9] Quoniam Humanum Domini glorificatum est,
hoc est, Divinum factum est, ideo post mortem tertia die cum toto Corpore
resurrexit; quod non fit alicui homini, nam homo solum quoad spiritum, non
autem quoad corpus resurgit. Ut homo sciret, et nemo dubitaret, quin Dominus
cum toto Corpore resurrexerit, non modo dixit id per angelos qui erant in
sepulcro, sed etiam ostendit Se in Humano suo Corpore coram discipulis; dicens
illis, cum crediderunt se videre spiritum,

 

 “Videte manus meas et pedes meos, quod
Ipse Ego sim: palpate Me et videte, nam spiritus carnem et ossa non habet,
sicut Me videtis habere. Hocque cum dixisset, ostendit illis manus et
pedes” (Luc. xxiv. 39, 40; Joh. xx. 20).

 

Et porro,

 

 “Jesus dixit Thomae, Mitte digitum tuum
huc, et vide manus meas; et mitte manum tuam, ac immitte in latus meum, et non
esto incredulus sed credulus: tunc dixit Thomas, Domine mi et Deus mi” (Joh. xx. 27, 28).

 

[10] ut Dominus adhuc confirmaret quod non spiritus, sed Homo esset,
dixit discipulis,

 

 “Habetisne aliquid edulii hic? Illi…
dederunt Ipsi piscis assi partem, et de favo apiario; quae accipiens coram
illis comedit” (Luc. xxiv.
41-43).

 

Quoniam Corpus Ipsius nunc non materiale, sed substantiale Divinum fuit;
ideo,

 

 Venit ad discipulos januis clausis (Joh. xx. 19, 26);


et postquam visus est,

 

 “Invisibilis factus est” (Luc. xxiv. 31).

 

Talis nunc Dominus sublatus est, et consedit a dextris Dei; nam dicitur
apud Lucam,

 

 “Factum est, cum benediceret” Jesus
discipulis, “secessit ab illis, et sublatus est in caelum” (xxiv.
51);

 

et apud Marcum,

 

 “Postquam locutus est illis, sublatus est
in caelum, et consedit a dextris Dei” (xvi. 19):

 

“sedere a dextris Dei,” significat Divinam omnipotentiam.

 

 [11] Quoniam Dominus cum Divino et Humano
unito in unum ascendit in caelum, et consedit a dextris Dei, per quod
significatur Divina omnipotentia, sequitur quod Humana Ipsius Substantia seu
Essentia sit sicut Ipsius Divina. Si homo aliter cogitaret, foret sicut
cogitaret quod Divinum Ipsius sublatum esset in caelum, ac sederet a dextris
Dei, et non simul Humanum; quod contra Scripturam est, et quoque contra
Doctrinam Christianam, quae est quod Deus et Homo in Christo sint sicut anima
et corpus, quae separare foret contra sanam rationem. Haec unitio Patris cum
Filio, seu Divini cum Humano, intelligitur etiam in his sequentibus:



“Exivi a Patre, et
veni in mundum, iterum relinquo mundum, et vado ad Patrem” (Joh. xvi. 28).

“Abeo et venio ad
Illum qui misit Me” (Joh. vii.
33; cap. xvi. 5, 16; {4}cap. xvii. 11, 13).

“Si ergo videritis
Filium hominis ascendentem, ubi erat prius” (Joh. vi. 62).

“Nemo ascendit in
caelum, nisi qui e caelo descendit” (Joh.
iii. 13);


quisque homo, qui salvatur, ascendit in caelum; sed non a se, verum a
Domino: solus Dominus ascendit a Se.

 

@1 41-46 pro
“39 ad 44” @2 xvii. pro
“xviii.” @3 5 pro
“6” @4 cap. xvii. 11, 13 pro
“Cap. xvii. 11, 13. Cap. xix. 27.”

(2) 直訳

[8] Dixit Dominus, “Deus glorificatus est in Ipso,” etiam
“Deus glorificabit Ipsum in Se Ipso;”
 [8] 主は言った、「神はその方の中で栄化された」、(さらにまた)「神もまたご自分その者の中でその方を栄化する」。

tum, “Glorifica Filium tuum, ut etiam Filius tuus glorificet
Te:”
 なおまた、「あなたの子を栄化せよ☆、子もまたあなたを栄化するために」。


本講座35の[7](直前)で「あなたの子を栄化せよ」の訳を落してしまいました。

haec Dominus dixit, quia unitio fuit reciproca, Divini cum Humano ac
Humani cum Divino;
 これらを主は言った、結合が相互(のもの)であったので、人間性との神性の、そして神性との人間性の。

quare etiam dixerat, それゆえ、さらにまた言った、

“Ego in Patre, et Patre in Me” (Joh. xiv, 10, 11): 「わたしは父の中に、また父はわたしの中に」(ヨハネ14:10, 11)

tum, なおまた、

“Omnia mea tua sunt, et omnia tua mea” (Joh. xvii. 10); 「わたしのすべてのものはあなたのものである、またあなたのすべてのものはわたしのもの」(ヨハネ17:10)

inde fuit unitio plenaria. ここから結合は完全(なもの)であった。

Simile est cum omni unitione; すべての結合に同様である。

quae nisi sit reciproca, non est plena: それは相互(のもの)でないなら、完全ではない。

qualis etiam erit Domini cum homine, et hominis cum Domino; さらにまた人間との主の〔結合の〕ようなものであった、また主との人間の。

ut docet apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に教えているように、

“In illa die cognoscetis, quod… vos in Me, et Ego in vobis”
(xiv. 20);
 「その日に、あなたがたは知る(未来)……あなたがたがわたしの中に、またわたしがあなたがたの中に〔いる〕ことを」(14:20)

et alibi, また他の箇所に、

“Manete in Me, etiam Ego in vobis. 「(あなたがたは)わたしの中にとどまれ、わたしもまたあなたがたの中に。

…Qui manet in Me, et Ego in illo, hic fert fructum multum” (xv. 4,
5).
 ……わたしの中にとどまる者は、またわたしも彼の中に、この者は多くの実を結ぶ」(15:4, 5)

[9] Quoniam Humanum Domini glorificatum est, hoc est, Divinum factum est,
ideo post mortem tertia die cum toto Corpore resurrexit;
 [9] 主の人間性が栄化されたので、すなわち、神性にされた、それゆえ、死後、三日目に全身がよみがえった。

quod non fit alicui homini, nam homo solum quoad spiritum, non autem
quoad corpus resurgit.
 これは何らかの人間に生じない、なぜなら、人間は霊に関してだけ、けれども身体に関してよみがえらないから。

Ut homo sciret, et nemo dubitaret, quin Dominus cum toto Corpore
resurrexerit, non modo dixit id per angelos qui erant in sepulcro, sed etiam
ostendit Se in Humano suo Corpore coram discipulis;
 人間が知って、まただれも疑わないように、(そのようにではなく☆)主が全身をもってよみがえった、そのことを言っただけでなく、墓の中にいた天使によって、しかしかた、ご自分を示した、弟子たちの前で自分の人間性の身体の中で。


ここのquinはここままでは訳しづらく、妙な訳になります、quodならよいのですが。

dicens illis, cum crediderunt se videre spiritum, 彼らに言って、霊を見たことを(自分自身に)じたとき、

“Videte manus meas et pedes meos, quod Ipse Ego sim: 「(あなたがたは)たしの手とわたしの足を見よ、それはわたしそのものである――

palpate Me et videte, nam spiritus carnem et ossa non habet, sicut Me
videtis habere.
 わたしにさわれ、また見よ、なぜなら、霊は肉と骨を持たないからである、私のような、〔肉や骨を〕持っていることをあなたがたが見る。

Hocque cum dixisset, ostendit illis manus et pedes” (Luc. xxiv. 39, 40; Joh. xx. 20). そしてこれを言ったとき、彼らに手と足を示した」(ルカ24:39, 40、ヨハネ20:20)

Et porro, またさらに、

“Jesus dixit Thomae, Mitte digitum tuum huc, et vide manus meas; 「イエスはトマスに言った、あなたの指をここに伸ばせ(入れよ)また、わたしの手を見よ。

et mitte manum tuam, ac immitte in latus meum, et non esto incredulus sed
credulus:
 また、あなたの手を伸ばせ(入れよ)、そしてわたしの脇の中に入れよ、また、信じない者になるな(命令法未来)、しかし、信仰を有する〔者になれ〕――

tunc dixit Thomas, Domine mi et Deus mi” (Joh. xx. 27, 28). その時、トマスは言った、私の主、また私の神」(ヨハネ20:27, 28)

[10] ut Dominus adhuc confirmaret quod non spiritus, sed Homo esset,
dixit discipulis,
 [10] 主はさらに確信させるために、霊でないこと、しかし、人間であった、弟子たちに言った、

“Habetisne aliquid edulii hic? 「ここに何らかの食べられるものを(あなたがたは)持たないか(未来)


「持つ」がここで未来形が使われています。ギリシア原文では2人称複数直接法現在です、すなわち「持っている」です。ウルガタ訳もhabetisでした。未来形は軽い命令の意味があるんでしょうね?

Illi… dederunt Ipsi piscis assi partem, et de favo apiario; ……彼らはその方に焼いた魚の一部を与えた、またミツバチの巣から。

quae accipiens coram illis comedit” (Luc. xxiv. 41-43). それらを受け取って、彼らの前で食べた」(ルカ24:41-43)

Quoniam Corpus Ipsius nunc non materiale, sed substantiale Divinum fuit; その方の身体は今や物質的でない、しかし、神的な実体的なものであったので、

ideo, それゆえ、

Venit ad discipulos januis clausis (Joh.
xx. 19, 26);
 弟子たちにやって来た、閉ざされた戸(入り口)(ヨハネ20:19, 26)

et postquam visus est, また、見られた後、

“Invisibilis factus est” (Luc.
xxiv. 31).
 「目に見えなくなった」(ルカ24:31)

Talis nunc Dominus sublatus est, et consedit a dextris Dei; そこで、このように主は取り上げられて、また神の右に着席した。

nam dicitur apud Lucam, なぜなら、「ルカ(福音書)」に言われているから、

“Factum est, cum benediceret” Jesus discipulis, “secessit
ab illis, et sublatus est in caelum” (xxiv. 51);
 イエスが弟子たちを「祝している時、生じた、彼らから離れた、また天に取り上げられた」(24:51)

et apud Marcum, また「マルコ(福音書)」に

“Postquam locutus est illis, sublatus est in caelum, et consedit a
dextris Dei” (xvi. 19):
 「彼らに話した後、天に取り上げられた、また神の右に着席した」(16:19)

“sedere a dextris Dei,” significat Divinam omnipotentiam. 「神の右に座ること」は神的な全能を意味する。