(1) 原文
[4] Quod Dominus exuerit humanum ex Matre, et induerit Humanum ex Divino
in Ipso, quod Pater vocatur, patet etiam ex eo, quod Dominus quoties Ipse ex
suo ore locutus est ad Matrem, non vocaverit illam Matrem, sed Mulierem. Apud Evangelistas legitur modo ter, quod ex
suo ore locutus sit ad Matrem et de illa, et tunc bis quod appellaverit illam
Mulierem, et semel quod non agnoverit illam pro Matre. Bis quod appellaverit
illam “Mulierem:”― Legitur apud Johannem,
“Dixit Mater Jesu ad Ipsum, Vinum non
habent. Dicit illi Jesus, Quis Mihi et tibi, Mulier? nondum venit hora
mea” (ii. [3,] 4);
et apud eundem,
“Jesus… e cruce videt Matrem, et
discipulum adstantem quem amabat; dicit Matri suae, Mulier ecce filius tuus;
deinde dicit discipulo, Ecce Mater tua” (xix. 26, 27).
Semel quod non agnoverit illam:― Apud Lucam,
“Nuntiatum est” Jesu “a
dicentibus, Mater tua et fratres tui foris stant, et volunt Te videre:”
Jesus “respondens dixit ad illos, Mater mea et fratres mei hi sunt, qui
audiunt Verbum Dei, et faciunt illud” (viii. 20, 21; Matth. xii. 46-49; Marc.
iii. 31-35).
In aliis locis vocatur Maria Ipsius Mater, sed non ab Ipsius ore. [5] Hoc
etiam confirmatur per id, quod non agnoverit Se esse Filium Davidis. Legitur
enim apud Evangelistas,
“Interrogavit Jesus” Pharisaeos,
“dicens, Quid vobis videtur de Christo? Cujus Filius est? Dicunt Ipsi,
Davidis. Dixit illis, Quomodo ergo David Ipsum in spiritu Dominum suum vocat,
dicens, Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec posuero inimicos
tuos scabellum pedum tuorum. Si ergo David vocat Ipsum Dominum quomodo Filius
ejus est? Et nemo poterat Ipsi respondere verbum” (Matth. xxii. {1}41-46; Marc. xii. 35-37; Luc. xx.
41-44: Psalm. cx 1):
ex his patet quod Dominus quoad Humanum glorificatum non fuerit Mariae
nec Davidis filius. [6] Quale fuit Humanum Ipsius glorificatum, ostendit Petro,
Jacobo et Johanni, cum transformatus est coram illis,
Quod splenduerit facias Ipsius sicut sol, et
vestimenta Ipsius fuerint sicut lux: “et tunc vox e nube dixit, Hic est
Filius meus dilectus, in quo Mihi complacuit, Ipsum audite” (Matth. {2}xvii. 1-8; Marc. ix 2-8; Luc. ix. 28-36).
Dominus etiam est visus Johanni,
“Sicut Sol lucens in virtute sua” (Apoc. i. 16).
[7] Quod Humanum Domini glorificatum sit,
constat ex illis quae de Glorificatione Ipsius apud Evangelistas dicuntur. Ut
ex his:― Apud Johannem,
“Venit hora ut glorificetur Filius
hominis.” Dixit, “Pater, glorifica tuum nomen: exiit… vox e caelo,
Et glorificavi et rursus glorificabo” (xii. 23, 28):
quia Dominus successive glorificatus est, ideo dicitur, “Et glorificavi,
et rursus glorificabo.” Apud eundem,
“Postquam” Judas “exivit, dixit
Jesus, Nunc glorificatus est Filius hominis, et Deus glorificatus est in
Ipso;… etiam Deus glorificabit Ipsum in Se Ipso, et statim glorificabit
Ipsum” (xiii. 31, 32).
Apud eundem,
Jesus “dixit, Pater venit hora, glorifica
Filium tuum, ut etiam Filius glorificet Te” (xvii. 1, {3}5).
Et apud Lucam,
“Nonne hoc oportebat pati Christum, et
ingredi in gloriam suam?” (xxiv. 26:)
haec dicta sunt de Humano Ipsius.
(2) 直訳
[4] Quod Dominus exuerit humanum ex Matre, et induerit Humanum ex Divino
in Ipso, quod Pater vocatur, patet etiam ex eo, quod Dominus quoties Ipse ex
suo ore locutus est ad Matrem, non vocaverit illam Matrem, sed Mulierem. [4] 主が母からの人間性を脱ぎ捨てたこと、またその方の中の神性から人間性をまとった、それは父と呼ばれる、そのことからもまた明らかである、主ご自身が自分の口から母に話すたびごとに、彼女を母と呼ばないこと、しかし、女と〔呼んだ〕。
Apud Evangelistas legitur modo
ter, quod ex suo ore locutus sit ad Matrem et de illa, et tunc bis quod
appellaverit illam Mulierem, et semel quod non agnoverit illam pro Matre. 「福音書(記者)」にただ三度読まれる、自分の口から母に話したこと、また彼女について、またその時、二度、彼女を女と呼んだこと、また、一度は、彼女を母として認めなかったこと。
Bis quod appellaverit illam “Mulierem:”― 二度、彼女を「女」と呼んだことは――
Legitur apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に読まれる、
“Dixit Mater Jesu ad Ipsum, Vinum non habent. 「イエスの母がその方に言った、〔彼らは〕ぶどう酒を持っていない。
Dicit illi Jesus, Quis Mihi et tibi, Mulier? nondum venit hora mea”
(ii. [3,] 4); 彼女にイエスは言った、わたしとあなたに何か? 女よ、まだわたしの時は来ていない」(2:3, 4)。
et apud eundem, また同書に、
“Jesus… e cruce videt Matrem, et discipulum adstantem quem amabat; 「イエスは……十字架から女を見た、またそばにいる弟子を、その者を愛した。
dicit Matri suae, Mulier ecce filius tuus; 自分の母に言った、女よ、見よ、あなたの息子。
deinde dicit discipulo, Ecce Mater tua” (xix. 26, 27). 続いて、弟子に言った、見よ、あなたの母」(19:26, 27)。
Semel quod non agnoverit illam:― 一度は、彼女を認めなかったこと――
Apud Lucam, 「ルカ(福音書)」に、
“Nuntiatum est” Jesu “a dicentibus, Mater tua et fratres
tui foris stant, et volunt Te videre:” イエスは、「知らされた、言うことから、あなたの母とあなたの兄弟が外に立っている、またあなたを見ることを欲している」。
Jesus “respondens dixit ad illos, Mater mea et fratres mei hi sunt,
qui audiunt Verbum Dei, et faciunt illud” (viii. 20, 21; Matth. xii. 46-49; Marc. iii. 31-35). イエスは、「彼らに答えて言った、わたしの母とわたしの兄弟はこれらの者である、その者は神のことばを聞く、またそれを行なう」(8:20, 21、マタイ12:46-49、マルコ3:31-35)。
In aliis locis vocatur Maria Ipsius Mater, sed non ab Ipsius ore. 他の箇所にマリヤがその方の母と呼ばれている、しかし、その方の口からではない。
[5] Hoc etiam confirmatur per id, quod non agnoverit Se esse Filium
Davidis. [5] このこともまたそのことによって確証される、ご自分をダビデの子であると認めなかったこと。
Legitur enim apud Evangelistas, 「福音書(記者)」にもまた読まれる、
“Interrogavit Jesus” Pharisaeos, “dicens, Quid vobis
videtur de Christo? パリサイ人たちに「イエスは質問した、言って、キリストについて何があなたがたに見られる☆か?
☆
「見られるか?」はちょっと面白い言い方だな、と思ってギリシア原文をみたら「思う」という言葉が使ってありました、手持ちのウルガタ訳はvideturです、どうしてこのように訳したのでしょうか? もちろんvideoには「見える、思われる」の意味もありますが。滑らかに訳せば「あなたがたはキリストについてどう思うのか?」
Cujus Filius est? だれの子であるか?
Dicunt Ipsi, Davidis. その方に言った、ダビデの〔子〕。
Dixit illis, Quomodo ergo David Ipsum in spiritu Dominum suum vocat,
dicens, Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, donec posuero inimicos
tuos scabellum pedum tuorum. 彼らに言った、それゆえ、どのようにダビデはその方を霊の中で自分の主と呼ぶのか、言って、主は私の主に言った、わたしの右に座れ、わたしがあなたの敵をあなたの足の足台に置くまで。
Si ergo David vocat Ipsum Dominum quomodo Filius ejus est? それゆえ、もし、ダビデがその方を主と呼ぶなら、どのように彼の子であるか?
Et nemo poterat Ipsi respondere verbum” (Matth. xxii. {1}41-46; Marc. xii. 35-37; Luc. xx.
41-44: Psalm. cx 1): また、だれもその方に言葉で答えることができなかった」(マタイ22:41-46、マルコ12:35-37、ルカ20:41-44、詩篇110:1)。
ex his patet quod Dominus quoad Humanum glorificatum non fuerit Mariae
nec Davidis filius. これらから明らかである、主は栄化された人間性に関してマリアの子ではなかった、ダビデの子でもない。
[6] Quale fuit Humanum Ipsius glorificatum, ostendit Petro, Jacobo et
Johanni, cum transformatus est coram illis, [6] 栄化されたご自分の人間性がどんなものであったか、ペテロ、ヤコブ、またヨハネに示した、彼らの前で変容したとき。
Quod splenduerit facias Ipsius sicut sol, et vestimenta Ipsius fuerint
sicut lux: その方の顔が太陽のように輝き、またその方の衣服が光のようであったこと――
“et tunc vox e nube dixit, Hic est Filius meus dilectus, in quo Mihi
complacuit, Ipsum audite” (Matth.
{2}xvii. 1-8; Marc. ix
2-8; Luc. ix. 28-36). 「また、その時、雲から声が言った、これはわたしの愛する子である、その者の中でわたしに喜びである、その方に聞け」(マタイ17:1-8、マルコ9:2-8、ルカ9:28-36)。
Dominus etiam est visus Johanni, 主はまたヨハネに見られた、
“Sicut Sol lucens in virtute sua” (Apoc. i. 16). 「輝く太陽のように、その強さの中で」(黙示録1:16)。
[7] Quod Humanum Domini glorificatum sit, constat ex illis quae de
Glorificatione Ipsius apud Evangelistas dicuntur. [7] 主の人間性が栄化されたことは、それらからも明らかである、それらはその方の栄化について福音書記者のもとに言われている。
Ut ex his:― 例えばこれらから――
Apud Johannem, 「ヨハネ(福音書)」に
“Venit hora ut glorificetur Filius hominis.” 「人の子が栄化される(ための)時が来た」
Dixit, “Pater, glorifica tuum nomen: 言った、「父よ、あなたの名前を栄化せよ。
exiit… vox e caelo, Et glorificavi et rursus glorificabo” (xii.
23, 28): 天から声が出た、(また)わたしは栄化した、また再びわたしは栄化する」(22:23, 28)。
quia Dominus successive glorificatus est, ideo dicitur, “Et
glorificavi, et rursus glorificabo.” 主は連続的に栄化されたので、それゆえ、言われた、「(また)わたしは栄化した、また再びわたしは栄化する」。
Apud eundem, 同書に、
“Postquam” Judas “exivit, dixit Jesus, Nunc glorificatus
est Filius hominis, et Deus glorificatus est in Ipso; ユダが「出て行った後に、イエスは言った、今や、人の子は栄化された、また神はその方の中で栄化された。
… etiam Deus glorificabit Ipsum in Se Ipso, et statim glorificabit
Ipsum” (xiii. 31, 32). ……神もまたご自分その者の中でその方を栄化する、また直ちに、その方を栄化する」(13:31, 32)。
Apud eundem, 同書に、
Jesus “dixit, Pater venit hora, glorifica Filium tuum, ut etiam
Filius glorificet Te” (xvii. 1, {3}5). イエスは、「言った、父よ、あなたの子の栄化の時が来た、子もまたあなたを栄化するために」(17:1, 5)。
Et apud Lucam, また「ルカ(福音書)」に
“Nonne hoc oportebat pati Christum, et ingredi in gloriam
suam?” (xxiv. 26:) 「キリストはこのことを受けなくてはならなかったのではないか? また自分の栄光の中に入ること」(24:26)。
haec dicta sunt de Humano Ipsius. これらはその方の人間性について言われた。
@1 41-46 pro “39 ad
44” 注1 「39 ad 44」に代わりに41-46
@2 xvii. pro “xviii.” 注2 「xviii」の代わりにxvii
@3 5 pro “6” 注3 「6」に代わりに5
(3) 訳文
[4] 主が母からの人間性を脱ぎ捨てたこと、また父と呼ばれるその方の中の神性から人間性をまとったことは、ご自身が自分の口から母に話すたびごとに、彼女を母と呼ばず、しかし、女と呼んだことからもまた明らかである。
「福音書」にただ三度、自分の口から母について話したこと、またその時、二度、彼女を女と呼んだこと、また、一度は、彼女を母として認めなかったことが読まれる。 二度、彼女を「女」と呼んだことは――「ヨハネ福音書」に読まれる、
「イエスの母がその方に言った、〔彼らは〕ぶどう酒を持っていない。彼女にイエスは言った、わたしとあなたに何か? 女よ、まだわたしの時は来ていない」