(1) 原文
26. Quod
Dominus dicatur “Filius hominis” ubi agitur adventu Ipsius, constat ex his:―
Discipuli dicebant ad
Jesum, “Quodnam signum tui adventus et consummationis saeculi?” Et
tunc Dominus praedixit statui ecclesiae successivos usque ad finem, et de fine
ejus haec: “Tunc apparebit, signum Filii hominis;… et videbunt Filium
hominis venientem in nubibus caeli cum virtute et gloria” (Matth. xxiv. 3, 30; Marc. viii. 26; Luc. xxi.
27):
per “consummationem saeculi” intelligitur ultimum tempus
ecclesiae: per “adventum in nubibus caeli cum gloria,” intelligitur
aperitio Verbi, et manifestatio quod Verbum de Ipso solo scriptum sit. Apud Danielem,
“Vidi… et ecce cum nubibus caelorum…
Filius hominis veniens” (vii. 13).
In Apocalypsi,
“Ecce venit cum nubibus, et videbit Ipsum
omnis oculus” (i. 7);
hoc etiam de Filio hominis, ut patet a vers. 13, ibi; tum alibi in Apocalypsi,
“Vidi cum ecce nubes alba, et super nube
sedens similis Filio hominis” (xiv. 14).
[2] Quod Dominus aliud apud Se intellexerit per “Filium Dei,”
et aliud per “Filium hominis,” patet a responso Ipsius ad Principem
sacerdotum;
“Sacerdos magnus
dixit ad Jesum, Adjuro Te per Deum viventem, ut nobis dicas num Tu sis
Christus, Filius Dei. Dixit illi Jesus, Tu dixisti, Ego sum: veruntamen dico
vobis, a nunc videbitis Filium hominis sedentem a dextris potentiae, et
venientem in nubibus caeli” (Matth.
xxvi. 63, 64):
hic primum confessus est quod sit “Filius Dei,” et postea dicit
quod “visuri sint Filium hominis sedentem a dextris potentiae, et
venientem in nubibus caeli;” per quae intelligitur, quod post passionem
crucis in Divina potentia esset aperiendi Verbum, et instaurandi ecclesiam;
quod non prius fieri potuit, quia non prius vicerat infernum, et glorificaverat
Humanum suum. Quid per “sedere super nubibus caeli,” et “venire
in gloria,” significatur, in opere De
Caelo et Inferno (n. 1) explicatum est.
(2) 直訳
26. Quod Dominus dicatur “Filius hominis” ubi agitur
adventu Ipsius, constat ex his:― その方の来臨について扱われているところで、主が「人の子」と言われたことは、これらから明らかである――
Discipuli dicebant ad Jesum, “Quodnam signum tui adventus et
consummationis saeculi?” 弟子たちはイエスに言った、「特にそれが何か、あなたにしるしが、来臨と世代の完了?」
Et tunc Dominus praedixit statui ecclesiae successivos usque ad finem, et
de fine ejus haec: またその時、主は教会の継続する状態を予言した、終わりまで、またその終わりについて、これらを――
“Tunc apparebit, signum Filii hominis; 「その時、「人の子」のしるしが、現われる。
… et videbunt Filium hominis venientem in nubibus caeli cum virtute et
gloria” (Matth. xxiv. 3, 30; Marc. viii. 26; Luc. xxi. 27): ……また〔彼らは〕「人の子」が天の雲の中にやって来るのを見る、力と栄光とともに」(マタイ24:3, 30、マルコ8:26、ルカ21:27)。
per “consummationem saeculi” intelligitur ultimum tempus
ecclesiae: 「時代の完成(世代の完了)」によって教会の最後の時が意味される。
per “adventum in nubibus caeli cum gloria,” intelligitur
aperitio Verbi, et manifestatio quod Verbum de Ipso solo scriptum sit. 「栄光とともに天の雲の中への来臨」によって、みことばの開示(啓示)が意味される、またみことばはその方だけについて書かれていることの明示。
Apud Danielem, 「ダニエル(書)」に、
“Vidi… et ecce cum nubibus caelorum… Filius hominis
veniens” (vii. 13). 「私は見た……また見よ、天の雲とともに……「人の子」がやって来る」(7:13)。
In Apocalypsi, 「黙示録」の中に、
“Ecce venit cum nubibus, et videbit Ipsum omnis oculus” (i. 7); 「見よ、雲とともに来る、またすべての目はその方を見る」(1:7)。
hoc etiam de Filio hominis, ut patet a vers. 13, ibi; これもまた「人の子」について、そこに、13節から明らかなように。
tum alibi in Apocalypsi, なおまた「黙示録」の中の他の箇所に、
“Vidi cum ecce nubes alba, et super nube sedens similis Filio
hominis” (xiv. 14). 「私は見た、そのとき、見よ、白い雲、また雲の上に「人の子」のような方が座っている」(14:14)。
[2] Quod Dominus aliud apud Se intellexerit per “Filium Dei,”
et aliud per “Filium hominis,” patet a responso Ipsius ad Principem
sacerdotum; [2] 主はご自分のもとのあるものを「神の子」によって意味したこと、また別のものを「人の子」によって、祭司長(大祭司)へのその方の応答から明らかである。
“Sacerdos magnus dixit ad Jesum, Adjuro Te per Deum viventem, ut
nobis dicas num Tu sis Christus, Filius Dei. 「大祭司はイエスに言った、『私は、生きている神によって、あなたに命じる。私たちにあなたが言うように、あなたはキリスト、「神の子」であるのか」
Dixit illi Jesus, Tu dixisti, Ego sum: イエスは彼に言った、『あなたは、あなたは言った、わたしは、わたしである☆。
☆ Ego sum(エゴー・エイミ)のこの言葉はギリシア原典のマルコ14:62にあります。ただ写本によっては(他の言葉と置き換わっていて)ありません。(永井訳は「我なり」とあります)
○雑談:ラテン語もギリシア語も「私」は「エゴ」と「エゴー」です、すると、物の順としてはラテン語エゴの言葉はギリシア語から“輸入”されたんでしょうか?
veruntamen dico vobis, a nunc videbitis Filium hominis sedentem a dextris
potentiae, et venientem in nubibus caeli” (Matth. xxvi. 63, 64): それでも、わたしはあなたがたに言う、今から、あなたがたは「人の子」を見る、力の右手に座っている、また天の雲の中にやって来る』」(マタイ26:63, 64)。
hic primum confessus est quod sit “Filius Dei,” et postea dicit
quod “visuri sint Filium hominis sedentem a dextris potentiae, et
venientem in nubibus caeli;” ここに最初に言明されている、「神の子」であること、またその後、言った、「人の子が力の右手に座って、また天の雲の中にやって来るのが見られる」こと。
per quae intelligitur, quod post passionem crucis in Divina potentia
esset aperiendi Verbum, et instaurandi ecclesiam; それらによって意味される、十字架の受難の後に、神的な力の中にいたこと、みことばを開くための、また教会を設立するための。
quod non prius fieri potuit, quia non prius vicerat infernum, et
glorificaverat Humanum suum. 前に行なうことができなかったこと、前に地獄に勝たなかったので、またご自分の人間性を栄化した。
Quid per “sedere super nubibus caeli,” et “venire in
gloria,” significatur, in opere De
Caelo et Inferno (n. 1) explicatum est. 「天の雲の上に座ること」と「栄光の中にやって来ること」によって、何が意味されるか、著作『天界と地獄』(1番)の中に説明されている。
(3) 訳文
26. その方の来臨について扱われているところで、主が「人の子」と言われたことは、これらから明らかである――
弟子たちはイエスに言った、「来臨と世代の完了のあなたのしるしは何か?」 またその時、主は教会の継続する状態を、終わりまで、またその終わりについて、これらを予言した――「その時、人の子のしるしが、現われる。……また〔彼らは〕人の子が力と栄光とともに天の雲の中にやって来るのを見る」(マタイ24:3, 30、マルコ8:26、ルカ21:27)。
「世代の完了」によって教会の最後の時が意味される。「栄光とともに天の雲の中への来臨」によって、みことばの開示が、またみことばはその方だけについて書かれていることの明示が意味される。
「ダニエル書」に、
「私は見た……見よ、天の雲とともに……人の子がやって来る」(7:13)。
「黙示録」の中に、
「見よ、雲とともに来る、またすべての目はその方を見る」(1:7)。
そこの13節から明らかなように、これもまた「人の子」についてである。なおまた「黙示録」の中の他の箇所に、
「私は見た、そのとき、見よ、白い雲、また雲の上に人の子のような方が座っている」(14:14)。
[2] 主はご自分のもとのあるものを「神の子」によって、また別のものを「人の子」によって意味したことは、祭司長(大祭司)へのその方の応答から明らかである。
「大祭司はイエスに言った、『私は、生きている神によって、あなたに命じる。私たちにあなたが言うように、あなたはキリスト、「神の子」であるのか」
イエスは彼に言った、『あなたは言った、わたしである。それでも、わたしはあなたがたに言う、今から、あなたがたは力の右手に座っている、また天の雲の中にやって来る人の子を見る』」(マタイ26:63, 64)。
ここに最初に、「神の子」であることが言明され、またその後、「人の子が力の右手に座って、また天の雲の中にやって来るのが見られる」と言っている。それらによって、十字架の受難の後に、みことばを開くための、また教会を設立するための神的な力の中にいたこと、地獄に勝たず、またご自分の人間性を栄化しなかったので、それ以前には行なうことができなかったことが意味される。
「天の雲の上に座ること」と「栄光の中にやって来ること」によって、何が意味されるかは、著作『天界と地獄』(1番)の中に説明されている。