(1) 原文
475. Ulterius sciendum est, quod in factis seu operibus sistatur totus homo, et quod voluntas et cogitatio ejus, seu amor et fides ejus, quae sunt interiora hominis, non completa sint, priusquam in factis seu operibus sunt, quae sunt exteriora hominis; sunt enim haec ultima in quibus illa terminantur, et absque terminationibus sunt sicut interminata, quae nondum existunt, ita quae nondum sunt in homine. Cogitare et velle absque facere, cum potest, sunt sicut flammeum inclusum vasi quod exstinguitur; ac sicut semen injectum arenae, quod non excrescit, sed cum prolifico suo perit; at cogitare et velle, ac inde facere, est sicut flammeum quod circumcirca dat calorem et lucem; et est sicut semen in humo, quod excrescit in arborem aut florem, et existit. Quisque scire potest quod velle et non facere, cum potest, sit non velle, ac amare et non bonum facere cum potest, sit non amare, ita quod modo sit cogitare quod velit et amet, ita quod sit cogitatio separata, quae evanescit et dissipatur. Est amor et voluntas ipsa anima facti seu operis; format suum corpus in sinceris et justis quae homo facit. Spirituale corpus, seu corpus spiritus hominis, non aliunde est, hoc est, non ex aliis formatur quam ex illis quae homo ex amore seu voluntate facit (videatur supra, n. 463); verbo, sunt omnia hominis et spiritus ejus in factis seu operibus ejus.{1}
(2) 直訳
Ulterius sciendum est, quod in factis seu operibus sistatur totus homo, et quod voluntas et cogitatio ejus, seu amor et fides ejus, quae sunt interiora hominis, non completa sint, priusquam in factis seu operibus sunt, quae sunt exteriora hominis; さらに(進んで)知らなくてはならない、行為または働きの中に人間全体が示されていること、そして彼の意志と思考は、あるいは(すなわち)彼の愛と信仰は、それらは人間の内的なものである、完備していない、行為と働きの中に存在する以前に、それらは人間の外的なものである。
sunt enim haec ultima in quibus illa terminantur, et absque terminationibus sunt sicut interminata, quae nondum existunt, ita quae nondum sunt in homine. なぜなら、これらは最後のものであるから、それらの中にそれらが終結する、そして終結なしに限定されないもののようである、それらはまだ存在しない、このようにそれらはまだ人間の中に存在しない。
Cogitare et velle absque facere, cum potest, sunt sicut flammeum inclusum vasi quod exstinguitur; 行なうことなしの考えることと意志することは、できるとき、容器に閉じ込められた炎のようである、それは消える。
ac sicut semen injectum arenae, quod non excrescit, sed cum prolifico suo perit; そして地に投げられた種のように、それは生長しない、しかし、その生殖力とともに☆滅びる。
☆ 長島訳はこの部分を「発芽のチャンスを失って」としています(これを「自由訳」と言うのか?)。私は天地がひっくり返ってもこのように訳すことはできません。
at cogitare et velle, ac inde facere, est sicut flammeum quod circumcirca dat calorem et lucem; しかし、考えることと意志することは、そしてここから行なうことは、炎のようである、それは周囲に熱と光を与える。
et est sicut semen in humo, quod excrescit in arborem aut florem, et existit. そして地中の種のようである、それは木または花に生長する、そして存在する。
Quisque scire potest quod velle et non facere, cum potest, sit non velle, ac amare et non bonum facere cum potest, sit non amare, ita quod modo sit cogitare quod velit et amet, ita quod sit cogitatio separata, quae evanescit et dissipatur. だれでも知ることができる、意志することそして行なわないこと、できるときに、意志ないことであること、そして愛することそして善を行なわないこと、できるとき、愛さないことである、このように単に考えることである、意志し、愛する〔という〕ことを、このように分離した☆思考であること、それは消える、そして散らされる。
☆ このseparatusを柳瀬訳は「抽象的な」としていますが、明らかに誤訳です。英訳もseparateなのでどうしてこのように訳したのか疑問です。
Est amor et voluntas ipsa anima facti seu operis; 愛と意志は行為のまたは働きの霊魂そのものである。
format suum corpus in sinceris et justis quae homo facit. その身体を形作る、誠実と公正の中に、それらを人間は行なう。
Spirituale corpus, seu corpus spiritus hominis, non aliunde est, hoc est, non ex aliis formatur quam ex illis quae homo ex amore seu voluntate facit (videatur supra, n. 463); 霊的な身体は、すなわち人間の霊の身体は、別の源泉(出所)からではない、すなわち、それら以外の他のものから形作られない、それらを人間は愛または意志から行なう(上の463番に見られる)。
verbo, sunt omnia hominis et spiritus ejus in factis seu operibus ejus.{1} 一言でいえば、人間のまたその霊のすべてのものはその行為または働きの中に存在する{1}。
(3) 訳文
さらに、行為または働きの中に人間全体が示されていること、そして人間の内的なものである意志と思考は、あるいは愛と信仰は、人間の外的なものである行為と働きの中に存在する以前に完備していないことを知らなくてはならない。なぜなら、行為と働きは最後のものであり、それらの中に意志と思考(あるいは愛と信仰)が終結し、そして終結しないなら限定されないもの、まだ存在しない、このようにまだ人間の中に存在しないもののようなものであるから。できるのに行なわないで、考え、意志することは、容器に閉じ込められた炎のようなものであり、それは消える。また地に投げられた種のようなものであり、生長せず、その生殖力とともに滅びる。しかし、考え、意志し、そしてここから行なうことは、周囲に熱と光を与える炎のようなものである。また地中の種のようなものであり、それは木または花に生長し、存在するようになる。意志しても、できるときに行なわないなら、意志ないことであり、そして愛しても、できるときに善を行なわないなら、愛さないことであること、このように意志し、愛するということを単に考えるだけのことであり、このように分離した思考でって、これは消え、散らされることを、だれでも知ることができる。愛と意志は行為または働きの霊魂そのものであり、人間が行なう誠実と公正の中にその身体を形作るのである。霊的な身体は、あるいは人間の霊の身体は、別の出所からではない、すなわち、人間が愛または意志から行なうもの以外の他のものから形作られることはない(前の463番に見られる)。一言でいえば、人間のすべてのものは、またその霊のすべてのものは、その行為または働きの中に存在する{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod interiora successive influant in exteriora, usque in extremum seu ultimum, et quod ibi existant et subsistant (n. 694, 6239 [?6451], 6465, 9216, 9217 [? 9215).
Quod non modo influant, sed etiam forment in ultimo simultaneum; quo ordine (n. 5897, 6451, 8603, 10099).
Quod inde omnia interiora contineantur in nexu, et subsistant (n.9828).
Quod facta seu opera sint ultima, in quibus interiora sunt (n. 10331).
Quare retribui et judicari secundum facta et opera, est secundum omnia quae sunt amoris et fidei, seu voluntas et cogitationis hominis, quia haec sunt interiora quae sunt in illis (n. 3147, 3934, 6073, 8911, 10331, 10333 [? 10332]).
(2) 直訳
@1 Quod interiora successive influant in exteriora, usque in extremum seu ultimum, et quod ibi existant et subsistant. 内的なものは連続的に外的なものの中に死流入する、最外部または最後のものにまで、そしてそこに存在し、存続すること。
Quod non modo influant, sed etiam forment in ultimo simultaneum; quo ordine. ただ流入するのでなく、しかしまた、最後のものの中に同時に存在するものを形作る。どのような秩序(順序)で。
Quod inde omnia interiora contineantur in nexu, et subsistant. ここからすべての内的なものは結びつきの中に保持される、そして存続する。
Quod facta seu opera sint ultima, in quibus interiora sunt. 行為または働きは最後のものである、それらの中に内的なものがある。
Quare retribui et judicari secundum facta et opera, est secundum omnia quae sunt amoris et fidei, seu voluntas et cogitationis hominis, quia haec sunt interiora quae sunt in illis. それゆえ、行為または働きにしたがって報いられることと裁かれることは愛のものと信仰のものであるすべてのものにしたがって〔報いられ、裁かれること〕である、すなわち人間の意志と思考に〔したがって〕、これらは内的なものであるので、それらは彼らの中にある。
(1) 原文
476. Ex his nunc constare potest, quid intelligitur per vitam, quae hominem manet post mortem, quod nempe sit ejus amor et inde fides, non modo in potentia sed etiam in actu; ita quod sint facta seu opera, quia haec in se continent omnia amoris et fidei hominis.
(2) 直訳
Ex his nunc constare potest, quid intelligitur per vitam, quae hominem manet post mortem, quod nempe sit ejus amor et inde fides, non modo in potentia sed etiam in actu; これらから今や明らかにすることができる、いのち(生活)によって何が意味されるか、それは人間に死後、残る、すなわち、彼の愛とここからの信仰である、単に潜在的な力(可能性)の中だけでなく、しかし行為の中にもまた。
ita quod sint facta seu opera, quia haec in se continent omnia amoris et fidei hominis. このように行為または働きであること、これらはそれ自体の中に(本質的に)人間の愛と信仰のすべてのものを含むので。
(3) 訳文
今やこれらから、死後、人間に残るいのち(生活)によって何が意味されるか明らかにすることができる。すなわち、単に潜在的な力の中だけでなく、行為の中に存在する愛とそこからの信仰であり、こうして行為または働きである、なぜならそ本質的に人間の愛と信仰のすべてのものを含むからである。