(1) 原文
464. Tametsi memoria externa seu naturalis inest homini post mortem, usque tamen mere naturalia, quae inibi sunt, non reproducuntur in altera vita, sed spiritualia quae naturalibus per correspondentias adjuncta sunt; quae tamen cum sistuntur ad visum, apparent in forma prorsus simili, ut in naturali mundo; nam omnia quae in caelis apparent, similiter ut in mundo apparent, tametsi in sua essentia non sunt naturalia, sed spiritualia, prout ostensum videatur in articulo de Repraesentativis et Apparentiis in Caelo (n. 170-176). [2] Sed memoria externa seu naturalis, quantum ad illa inibi quae trahunt a materiali, eque tempore et spatio, et a reliquis quae propria naturae sunt, non inservit spiritui pro illo usu in quo inserviverat ei in mundo, quoniam homo in mundo, cum ex sensuali externo, et non simul ex sensuali interno seu intellectuali cogitavit, naturaliter et non spiritualiter cogitavit; at vero in altera vita, dum spiritus est in mundo spirituali, non cogitat naturaliter sed spiritualiter. Spiritualiter cogitare est intellectualiter seu rationaliter. Inde est, quod memoria externa seu naturalis quoad illa quae materialia sunt, tunc quiescat, et modo in usum veniant quae homo per illa in mundo hausit, et rationalia fecit. Quod memoria externa quoad illa quae materialia sunt, quiescat, est causa, quia non reproduci possunt; loquuntur enim spiritus et angeli ex affectionibus et inde cogitationibus quae mentis eorum sunt; quapropter ea quae non quadrant cum illis, non eloqui possunt, ut constare potest ex iis, quae de loquela angelorum in caelo, et de loquela eorum cum homine (n. 234-257), dicta sunt. [3] Inde est, quod quantum homo per linguas et per scientias rationalis factus est in mundo, tantum rationalis sit post mortem, et prorsus non quantum linguas et scientias calluit. Locutus sum cum pluribus, quos in mundo crediderunt fore eruditos ex eo quod noverint linguas vetustas, ut Hebraicam, Graecam, et Latinam, et non rationale suum per illa, quae in illis scripta sunt, excoluerunt; et visi sunt quidam ita simplices sicut illi qui nihil de linguis illis noverunt, quidam stupidi, sed usque mansit apud illos fastus, sicut forent aliis sapientiores. [4] Locutus sum quibusdam, qui crediderunt in mundo, quod homo tantum sapiat, quantum memoria tenet, et qui etiam multis locupletaverunt memoriam, et ex illa sola paene locuti sunt, ita non ex se sed ex aliis, et nihil rationale per res memoriae perfecerunt. Quidam ex illis erant stupidi, quidam fatui, prorsus nihil comprehendentes aliquod verum, num verum sit vel non, et arripientes omnia falsa, quae pro veris venditantur ab illis qui se eruditos vocant; nihil enim videre possunt ex se, num ita sit vel non ita, proinde nihil rationaliter cum audiunt alios. [5] Locutus etiam sum cum aliquibus qui in mundo multa scripserunt, et quidem in scientificis omnis generis, et quibus inde fama eruditionis fuerat per multum orbis. Aliqui eorum quidem ratiocinari potuerunt de veris, num vera sint vel non vera; aliqui intellexerunt, cum conversi sunt ad illos qui in luce veri erant, quod vera essent, sed usque non voluerunt illa intelligere, quapropter negabant illa cum in suis falsis et sic in se erant; aliqui non plus sapuerunt quam vulgus ineruditum; ita unus et alter diversimode, sicut per scientifica, quae conscripsit et exscripsit, excoluit rationale suum: illi autem qui contra vera ecclesiae fuerunt, et cogitaverunt ex scientificis, et se confirmaverunt per ea in falsis, non rationale suum excoluerunt, sed modo facultatem ratiocinandi, quae facultas in mundo creditur esse rationalitas; sed est facultas separata a rationalitate; est facultas confirmandi quodcunque lubet, et ex principiis captis et ex fallaciis videre falsa et non vera: tales nusquam redigi possunt ad agnoscendum vera, quoniam ex falsis non videri possunt vera, sed ex veris possunt videri falsa. [6] Rationale hominis est simile horto et floreto, ut et novali: memoria est humus, vera scientifica et cognitiones sunt semina; lux et calor caeli producunt, absque illis nulla egerminatio: ita quoque fit nisi lux caeli quae est Divinum Verum, ac calor caeli qui est Divinus Amor, admittuntur; ex illis solis est rationale. Dolent quam maxime angeli, quod eruditi quoad multam partem naturae adscribant omnia, et quod inde occluserint sibi interiora quae mentis suae, ut nihil veri ex luce veri, quae est lux caeli, videre possint: orbantur ideo in altera vita facultate ratiocinandi, ne disseminent falsa per ratiocinia inter simplices bonos, et seducant; ac mittuntur in loca deserta.
(2) 直訳
Tametsi memoria externa seu naturalis inest homini post mortem, usque tamen mere naturalia, quae inibi sunt, non reproducuntur in altera vita, sed spiritualia quae naturalibus per correspondentias adjuncta sunt; たとえ外なるまたは自然的な記憶は死後、人間に内在するにしても、やはりそれでもまったく自然的なもの〔である〕、それらはそこにある、来世で再生されない、しかし、霊的なものが〔再生する〕それらに自然的なものに対応によって接合している。
quae tamen cum sistuntur ad visum, apparent in forma prorsus simili, ut in naturali mundo; それでもそれは視覚に見られるとき、完全に似た形の中に見られる、自然界の中のような。
nam omnia quae in caelis apparent, similiter ut in mundo apparent, tametsi in sua essentia non sunt naturalia, sed spiritualia, prout ostensum videatur in articulo de Repraesentativis et Apparentiis in Caelo (n. 170-176). なぜなら、天界に見られるすべてのものは、世の中で見られるように同様に〔見られる〕、それでも、その本質では自然的ではない、しかし霊的〔である〕、示されているように、天界の中の表象と外観についての章の中で見られる(170-176番)。
[2] Sed memoria externa seu naturalis, quantum ad illa inibi quae trahunt a materiali, eque tempore et spatio, et a reliquis quae propria naturae sunt, non inservit spiritui pro illo usu in quo inserviverat ei in mundo, quoniam homo in mundo, cum ex sensuali externo, et non simul ex sensuali interno seu intellectuali cogitavit, naturaliter et non spiritualiter cogitavit; [2] しかし、外なるまたは自然的な記憶は、そこ〔自然的な記憶〕に、物質的なものから得るかぎり、そして時間と空間から、そしてその他のものから、それは自然に固有のものである、霊に役立たない、その役立ちとして、世でその中で彼に役立った、人間は世で、外なる感覚的なものから〔考え〕、そして同時に内的なまたは理解力の感覚的なものからでなく考えたとき、霊的にでなく自然的に考えたので。
at vero in altera vita, dum spiritus est in mundo spirituali, non cogitat naturaliter sed spiritualiter. しかし実に、来世で、霊が霊たちの世界にいる時、自然的でなく、しかし霊的に考える。
Spiritualiter cogitare est intellectualiter seu rationaliter. 霊的に考えることは知的に(理解力を用いて)または理性的に〔考えることである〕。
Inde est, quod memoria externa seu naturalis quoad illa quae materialia sunt, tunc quiescat, et modo in usum veniant quae homo per illa in mundo hausit, et rationalia fecit. ここからである、それらに関する外なるまたは自然的な記憶は、それらは物質的である、その時、休む、そして~だけが役立ちの中にやって来る、人間がそれら〔物質的なもの〕によって世の中で吸収した、そして正しい推論をしたもの。
Quod memoria externa quoad illa quae materialia sunt, quiescat, est causa, quia non reproduci possunt; それらに関する外なる記憶は、それらは物質的である、休むこと、その理由は再現されることができないからである。
loquuntur enim spiritus et angeli ex affectionibus et inde cogitationibus quae mentis eorum sunt; なぜなら、霊と天使たちは情愛とここからの思考から話すから、彼らの心のものである。
quapropter ea quae non quadrant cum illis, non eloqui possunt, ut constare potest ex iis, quae de loquela angelorum in caelo, et de loquela eorum cum homine (n. 234-257), dicta sunt. それゆえ、それらを、それら〔情愛と思考〕と適合しないもの、口に出すことができない、それらから明らかにすることができるように、それらは天界の中の天使たちの話し方について、それと人間との彼らの話し方について(234-257番)、言われた。
[3] Inde est, quod quantum homo per linguas et per scientias rationalis factus est in mundo, tantum rationalis sit post mortem, et prorsus non quantum linguas et scientias calluit. [3] ここからである、どれだけ人間は言語によってと、知識によって理性的に世の中でなったか〔によって〕、それだけ死後、理性的である、そして完全にどれだけ言語と知識を知っていたかではない。
Locutus sum cum pluribus, quos in mundo crediderunt fore eruditos ex eo quod noverint linguas vetustas, ut Hebraicam, Graecam, et Latinam, et non rationale suum per illa, quae in illis scripta sunt, excoluerunt; 私は多くの者と語った、世の中でそのことから学識のある者と信じられた者と、古い言語を知っていたこと、ヘブル語、ギリシア語、ラテン語のような、そしてそれらによって自分自身の理性を、それらはそれらの中に書かれている、養わなかった。
et visi sunt quidam ita simplices sicut illi qui nihil de linguis illis noverunt, quidam stupidi, sed usque mansit apud illos fastus, sicut forent aliis sapientiores. ある者らが見られた、このように単純な者ら〔がいた〕、彼らのような、それらの言語について何も知らなかった、ある者らは鈍い、しかしそれでも、彼らのもとに高慢が残っていた、他の者よりも賢明であったかのような。
[4] Locutus sum quibusdam, qui crediderunt in mundo, quod homo tantum sapiat, quantum memoria tenet, et qui etiam multis locupletaverunt memoriam, et ex illa sola paene locuti sunt, ita non ex se sed ex aliis, et nihil rationale per res memoriae perfecerunt. [4] 私はある者らと語った、その者らは世で信じていた、人間はそれだけ賢明であること、どれだけ記憶をもつか、そしてまたその者が多くのもので記憶を豊かにしたか、そしてほとんどそれらだけから話した、このように自分自身からでなくしかし他の者から、そして記憶の事柄から何も理性をつくり上げなかった。
Quidam ex illis erant stupidi, quidam fatui, prorsus nihil comprehendentes aliquod verum, num verum sit vel non, et arripientes omnia falsa, quae pro veris venditantur ab illis qui se eruditos vocant; 彼らからある者らは鈍かった、ある者らは愚か〔であった〕、何らかの真理をまったく何も理解しないで、真理であるかあるいは〔真理で〕ないかどうか、そしてすべての虚偽を把握して、それらは真理として見せびらかされた、彼らによって、自分自身を学識のある者と呼ぶ。
nihil enim videre possunt ex se, num ita sit vel non ita, proinde nihil rationaliter cum audiunt alios. なぜなら、何も自分自身から見ることができないから、このようであるかあるいはこのようでないかどうか、したがってまったく理性的でない、他の者ら〔の言うこと〕を聞いたとき。
[5] Locutus etiam sum cum aliquibus qui in mundo multa scripserunt, et quidem in scientificis omnis generis, et quibus inde fama eruditionis fuerat per multum orbis. [5] さらにまた私はある者らと語った、その者らは世で多くのものを書いた、実際にすべての種類の記憶知において、それによってここから学識ある者〔として〕の名声があった、世界の多くの者を通して。
Aliqui eorum quidem ratiocinari potuerunt de veris, num vera sint vel non vera; 彼らのある者らは、実際に真理について推論することができた、真理であるあるいは真理でないかどうか。
aliqui intellexerunt, cum conversi sunt ad illos qui in luce veri erant, quod vera essent, sed usque non voluerunt illa intelligere, quapropter negabant illa cum in suis falsis et sic in se erant; ある者らは理解した、彼らへ向けたとき、真理の光の中にいた者、真理であることを、しかしそれでも、それらを理解することを欲しなかった、それゆえ、それらを否定した、自分自身の虚偽の中に、そしてこうして自分自身の中にいたとき。
aliqui non plus sapuerunt quam vulgus ineruditum; ある者らは、無学な大衆より以上に賢明でなかった。
ita unus et alter diversimode, sicut per scientifica, quae conscripsit et exscripsit, excoluit rationale suum: このようにある者と他の者は異なって、記憶知を通してのように、それらを書いた、書き写した、自分の理性を養った。
illi autem qui contra vera ecclesiae fuerunt, et cogitaverunt ex scientificis, et se confirmaverunt per ea in falsis, non rationale suum excoluerunt, sed modo facultatem ratiocinandi, quae facultas in mundo creditur esse rationalitas; しかしながら、彼ら、教会の真理に反対した者らは、そして記憶知から考えた、そしてそれらによって虚偽を自分自身に確信した、自分の理性を育てなかった、しかし、単に推論する能力だけ〔育てた〕、その能力は世で推理力と信じられている。
sed est facultas separata a rationalitate; しかし、推理力(正しく推理する力)から分離した能力である。
est facultas confirmandi quodcunque lubet, et ex principiis captis et ex fallaciis videre falsa et non vera: 確信する能力である、どんなものでも好むものである、そして〔すでに〕受け入れた原理からまた〔感覚の〕欺きから真理でなく虚偽を見ることの〔能力である〕。
tales nusquam redigi possunt ad agnoscendum vera, quoniam ex falsis non videri possunt vera, sed ex veris possunt videri falsa. このような者は真理を認めることへ決して追いやられることはできない、
虚偽から真理は見られることができない、しかし真理から虚偽は見られること〔ができる〕ので。
[6] Rationale hominis est simile horto et floreto, ut et novali: [6] 人間の理性(推理力)は庭園と花園に似ている、そして耕地のように。
memoria est humus, vera scientifica et cognitiones sunt semina; 記憶は土地である、記憶知の真理と知識は種である。
lux et calor caeli producunt, absque illis nulla egerminatio: 天界からの光と熱が生み出す、それらなしに何も発芽はない。
ita quoque fit nisi lux caeli quae est Divinum Verum, ac calor caeli qui est Divinus Amor, admittuntur; このようにまた〔人間の理性は〕なる、神的な真理である天界の光が、そして神的な愛である天界の熱が、入るのを許されないなら。
ex illis solis est rationale. それらだけから理性はある。
Dolent quam maxime angeli, quod eruditi quoad multam partem naturae adscribant omnia, et quod inde occluserint sibi interiora quae mentis suae, ut nihil veri ex luce veri, quae est lux caeli, videre possint: できるかぎり最大に天使たちは悲しむ、学識のある者たちは、多くの部分に関して、すべてのものを大自然に帰したこと、そしてここから自分の心の内的なものを自分自身に閉ざしたこと、真理の光からの真理を何も、それらは天界の光である、見ることができないように。
orbantur ideo in altera vita facultate ratiocinandi, ne disseminent falsa per ratiocinia inter simplices bonos, et seducant; それゆえ、来世で推論する能力を奪われる、推論の誤用(誤った推論)によって単純な善良な者たちの間に虚偽を広めないように、そして惑わす。
ac mittuntur in loca deserta. そしてさびしい場所(荒野)に送られる。
(3) 訳文
外なるまたは自然的な記憶は、死後も、たとえ人間に内在するにしても、やはりそれでもまったく自然的なものとしてそこにあり、来世で再生されないが、しかし、自然的なものに対応によって接合している霊的なものが再生する。それでもそれは視覚に見られるとき、自然界の中でと完全に似た形の中に見られる。なぜなら、天界に見られるすべてのものは、世で見られるのと同様に見られるが、それでも、天界の中の表象と外観についての章の中で見られて(170-176番) 示されているように、その本質は自然的ではなく霊的である。
[2] しかし、外なるまたは自然的な記憶は、自然に固有のものである物質的なものから、時間と空間から、またその他のものから得るかぎり、世で彼に役立ったその役立ちとして霊には役立たない。人間は世で、外なる感覚的なものから考え、そして同時に内的なまたは理解力からの感覚的なものから考えなかったとき、霊的でなく自然的に考えたからである。しかし実に、来世で、霊が霊たちの世界にいる時、自然的でなく霊的に考える。霊的に考えることは、知的にまたは理性的に考えることである。ここから、物質的であるものに関する外なるまたは自然的な記憶は、その時、休み、そして人間が物質的なものによって世の中で吸収し、正しい推論をしたものだけが役立ちの中にやって来る。物質的であるものに関する外なる記憶が休むことの理由は、再現されることができないからである。なぜなら、霊と天使たちは彼らの心のものである情愛とここからの思考から話すから。それゆえ、天界の中の天使たちの話し方について、また人間との彼らの話し方について言われたこと(234-25番)から明らかにすることができるように、彼らは情愛と思考に適合しないものを口に出すことができない。
[3] ここから、人間が世で言語によって、知識によって、どれだけ理性的になったかによって、それだけ死後、理性的であるのであって、どれだけ言語と知識を知っていたかではまったくない。私は、世で、ヘブル語、ギリシア語、ラテン語のような古い言語を知っていたことから学識のある者と信じられたけれども、それらの中に書かれていることによって自分自身の理性を養わなかった多くの者と語った。それらの言語について何も知らなかったような、そのように単純な者らが見られた、ある者らは鈍かった、しかしそれでも、彼らに他の者よりも賢明であったかのような高慢さが残っていた。
[4] 私は、記憶を多くもつほど、それだけ人間は賢明であると世で信じていた者らと、そしてまた多くのもので記憶を豊かにし、そしてほとんどそれらだけから話し、このように自分自身からでなく他の者から話し、記憶の事柄から何ら理性をつくり上げなかった者らと語った。彼らのある者らは鈍く、ある者らは愚かであった。何らかの真理を、真理であるのかないのか、まったく何も理解せず、自分自身を学識のある者と呼ぶ者らによって真理として見せびらかされたすべての虚偽をつかみ取った。なぜなら、このようであるかのかないのか、何も自分自身からは見ることができず、したがって、他の者の言うことを聞いたとき、まったく理性的でないからである。
[5] さらにまた私は、世で多くのことを、実に記憶知におけるすべての種類のことを書き、そのことによって世界中の多くの者から、学識ある者としての名声を得た者らと語った。彼らのある者らは、実際に真理について、真理であるかあるいはないか、と推論することができた。ある者らは、真理の光の中にいた者に向いたとき、真理であることを理解したが、しかしそれでも、それらを理解したがらなかった、それゆえ、自分自身の虚偽の中に、こうして自分自身の中にいたとき、それらを否定した。ある者らは、無学な大衆よりも賢明でなかった。書き、書き写した記憶知を通して、このように互いに異なって、自分の理性を養った。しかし、教会の真理に反対し、記憶知から考え、そしてその記憶知によって虚偽を自分自身に確信した者らは、自分の理性を育てず、単に推論する能力だけを育てた。その能力は世で推理力と信じられているが、しかし、推理力から分離した能力である。それは好むものならどんなものでも確信する能力であり、すでに受け入れた原理から、また感覚の欺きから、真理でなく虚偽を見ることの能力である。このような者に真理を認めさせるようにすることは決してできない、真理は虚偽から見られることができないが、しかし虚偽は真理から見られることができるからである。
[6] 人間の理性は庭園と花園に似ていて、耕地のようでもある。記憶は土地であり、記憶知の真理と知識は種である。天界からの光と熱が生み出し、それらなしに何も発芽しない。神的な真理である天界の光が、そして神的な愛である天界の熱が入るのを許されないなら、それらだけから存在する理性もまたそのようになる。天使たちは、大部分の学識のある者たちが、すべてのものを自然に帰したこと、そしてここから、天界の光である真理の光から何の真理も見ることができないように、自分の心の内的なものを自分自身に閉ざしたことを最大限に悲しんでいる。それゆえ、誤った推論によって単純で善良な者たちの間に虚偽を広め、惑わさないように、彼らは来世で推論する能力を奪われ、荒野に送られる。
(4) またまた掲載が遅れた、その理由は?
聞きたくもない言い訳かもしれませんが、「どうして遅れたのだろうか?」という興味をもつ人がいるかもしれません。述べましょう。
一つはこの個所が長く、意外と手こずったことです。じっくりやっていると、見積もった時間内で終わらないことがあります。
もう一つ、これがおもな理由です。本日(といっても、もう翌日となってしまいました、26日のことです)、係争中の裁判の結審の傍聴に霞ヶ関の「地裁」に行きました(その後の集会も)。私も原告団の一人です。決して裁判など好きではないのですが、仲間が闘っているとき、応援の気持ちで仲間入りしています。
何の裁判かはこのブログのPROFILEのyasubeeに私の「陳述書」がありますので、興味ある方はごらんください。もちろんこれは私の「理由」であり、私とは異なる理由の人もいっぱいいます。
職務命令による国旗・国歌の強制に反対し、卒業式で「起立して、国歌を歌わなかったこと」、このことだけで「戒告処分」を受けました。この処分取り消し、その他で訴訟です。
さて、判決は門前払い同然の「全面的敗訴」。闘争心に火がつきました。これは必ず「最高裁」にまで行きます。大げさでも、日本の民主主義の危機を感じています。
ここで唐突に「民主主義」ではわからないでしょうから補足します。「黙って言ったとおりにしろ、しなければ罰だ」(東京都教育委員会による「職務命令」と「戒告処分」を言い換えた)。これで「民主主義」と言えるでしょうか。もちろん、好き勝手にやってよい、ではありません。少数意見や疑問をねじ伏せようとするする姿勢を問題視して、民主主義の危機と言っています。これを許したら、生徒に及びます。生徒に「黙って言うとおりにしろ・・・」、これでどのような次代の国民が育つでしょうか。
もう一つ感じたことは、「破廉恥たる司法」です(やや言葉が強いのでごめんなさい)。体制に逆らった私としては、何ら弱者の味方とならない、そして体制べったりの裁判官にあきれた!(しかし、全部ではありませんよ、よい裁判官もいますよ)
言い出したらきりがありません。老後は(ちょっと早いですか?)おもに「翻訳」をして過ごそう、と思っていた私ですが、長い闘いが待っていそうです。
日: 2009年3月27日
原典講読『天界と地獄』no.465, 466.
(1) 原文
465. Quidam spiritus indignatus quod non meminisset plurium quae in vita corporis novit, dolens ob jucundum quod amisit, quo maxime delectatus fuerat: sed dictum est ei, quod prorsus nihil amiserit, et quod sciat omnia et singula; et quod in illo mundo, ubi nunc est, non liceat ei talia depromere, et quod satis sit quod nunc possit multo melius et perfectius cogitare et loqui, nec rationale suum immergere, ut prius, densis obscuris, materialibus, et corporeis, quae nullius usus sunt in regno in quod nunc venit; et quod nunc habeat quicquid ad usum vitae aeternae conducat, et quod sic non aliter possit beatus et felix fieri; ita quod ignorantiae sit credere, quod in hoc regno cum remotione et quiescentia materialium in memoria, intelligentia pereat; cum tamen res ita se habet, quod quantum mens abduci potest a sensualibus quae sunt externi hominis seu corporis, tantum elevantur ad spiritualia et caelestia.
(2) 直訳
Quidam spiritus indignatus quod non meminisset plurium quae in vita corporis novit, dolens ob jucundum quod amisit, quo maxime delectatus fuerat: ある霊は憤慨した、身体の生活の中で知った多くのことを思い出さないこと、楽しさそれを失うために悲しんで、それに最も楽しんだ。
sed dictum est ei, quod prorsus nihil amiserit, et quod sciat omnia et singula; しかし、彼に言われた、まったく何も失わないこと、そしてすべてのものと個々のものを知っていること。
et quod in illo mundo, ubi nunc est, non liceat ei talia depromere, et quod satis sit quod nunc possit multo melius et perfectius cogitare et loqui, nec rationale suum immergere, ut prius, densis obscuris, materialibus, et corporeis, quae nullius usus sunt in regno in quod nunc venit; そしてその世界では、そこに今やいる、彼にこのようなものを引き出すことは許されない、そして十分であること、今やはるかにいっそう良く、より完全に考え、話すことができること、自分自身の理性が浸されることもない、以前のように、濃い(不明瞭な)ものに、暗いものに、物質的なものに、そして身体的なものに、それら何も役立たない、王国の中で、その中に今ややって来ている。
et quod nunc habeat quicquid ad usum vitae aeternae conducat, et quod sic non aliter possit beatus et felix fieri; そして今やどんなものでも持っていること、永遠の生活に向けて役立つ(益する)、そしてこうして異なって幸福(恵まれている)と幸福になることができないこと。
ita quod ignorantiae sit credere, quod in hoc regno cum remotione et quiescentia materialium in memoria, intelligentia pereat; このように(したがって)、信じることは無知であること、この王国の中で、記憶の中の物質的なものの除去と休止のとき、知性が滅びること。
cum tamen res ita se habet, quod quantum mens abduci potest a sensualibus quae sunt externi hominis seu corporis, tantum elevantur ad spiritualia et caelestia. そのときそれでも事柄はこのようである、どれだけ心が感覚のものから導き出されるか、それらは人間の外的なものの、すなわち身体のものである、それだけ霊的なものと天的なものへ高揚されること。
(3) 訳文
ある霊は、身体の生活の中で知った多くのことを思い出さないことに憤慨し、最も楽しんだ楽しさ失うために悲しんだ。しかし、彼に次のことが言われた。まったく何も失わないこと、そしてすべてのものと個々のものを知っていること。そして今やそこにいるその世界では、このようなものを引き出すことは許されず、そして、今やはるかによく、完全に考え、話すことができ、今ややって来た王国の中で何も役立たない、不明瞭で、暗く、物質的なものに、身体的なものに、自分自身の理性が、以前のように浸されることもないことで十分であること。そして今や永遠の生活に向けて役立つどんなものでも持っていること、これと異なるなら、恵まれ、幸福になることができないこと。したがって、この王国の中で、記憶の中の物質的なものが除去され、休止するとき、知性が滅びると信じることは無知であること。それでも事実は次のようである。心が、人間の外的なもの、すなわち身体のものである感覚のものから導き出されるほど、それだけ霊的なものと天的なものへ高揚されること。
(1) 原文
466. Quales sunt memoriae, quandoque in altera vita sistitur videndum in formis ibi solum apparentibus; (ad visum ibi plura sistuntur, quae alioqui apud homines solum cadunt in ideas:) memoria exterior ibi sistitur ad apparentiam instar calli, interior instar substantiae medullosae, qualis in cerebro humano; inde quoque scire datur, quales sunt. Qui in vita corporis soli memoriae studuerunt, et sic rationale suum non excoluerunt, callositas eorum apparet dura, ac intus sicut ex tendinibus striata. Qui impleverunt memoriam falsitatibus, apparet capillacea et hirsuta, et hoc ex congerie inordinata rerum. Qui memoriae studuerunt amoris sui et mundi causa, apparet conglutinata ac ossificata. Qui per scientifica, imprimis per philosophica, in arcana Divina penetrare voluerunt, nec prius credere quam cum per illa persuaderentur, apud illos apparet memoria tenebricosa, quae talis naturae est, ut radios lucis absorbeat, et in tenebras vertat. Qui dolosi, et hypocritae fuerunt, apud illas apparet illa dure ossea sicut {a}eburnea, quae reflectit radios lucis. Qui autem in bono amoris et veris fidei fuerunt, apud eos talis callus non apparet, quia memoria eorum interior lucis radios transmittit in exteriorem, in cujus objectis seu ideis, sicut in sua basi aut sicut in sua humo, radii terminantur, ac ibi deliciosa receptacula inveniunt; nam memoria exterior est ultimum ordinis, in quo spiritualia et caelestia molliter terminantur et resident, quando ibi bona et vera.
@a eburnea (cum Doctore Im. Tafel,) pro “ebena.” Videatur supra, n. 325, nota 1; tum n. 354, nota 1.
(2) 直訳
Quales sunt memoriae, quandoque in altera vita sistitur videndum in formis ibi solum apparentibus; 〔これらの〕記憶がどんなものであるか、ときどき、来世でそこにだけ出現するものによって形の中に見られるようにもたらされる(現わされる)。
(ad visum ibi plura sistuntur, quae alioqui apud homines solum cadunt in ideas:) (視覚に、そこに多くのものが現わされる、それらは他のところに☆人間のもとの、ただ観念の中だけに落ち込む(起こる))。
☆ alioquiは「そうでなけば」「他の場所に」という意味ですが、ここでは「観念の中に」があるので訳文からは省略したほうがよいでしょう。
memoria exterior ibi sistitur ad apparentiam instar calli, interior instar substantiae medullosae, qualis in cerebro humano; 外なる記憶は、そこにたこのような外観によって現わされる、内的なもの〔記憶〕は髄質のように〔現わされる〕、人間の脳の中に〔ある〕ような。
inde quoque scire datur, quales sunt. ここからもまた知ることが与えられている、どのようなものであるか。
Qui in vita corporis soli memoriae studuerunt, et sic rationale suum non excoluerunt, callositas eorum apparet dura, ac intus sicut ex tendinibus striata. 身体の生活の中で記憶のものだけに専念した、そしてこうして自分の理性を発達させなかった(養わなかった)者らは、彼らのたこは固いものに見える、そして内部に腱からのすじのようなもの〔が見える〕。
Qui impleverunt memoriam falsitatibus, apparet capillacea et hirsuta, et hoc ex congerie inordinata rerum. 記憶を虚偽で満たした者らは、〔たこは〕髪の毛のように毛むくじゃらに見える、そしてこのことは無秩序なものの堆積から。
Qui memoriae studuerunt amoris sui et mundi causa, apparet conglutinata ac ossificata. 自己と世への愛の理由で記憶のものに専念した者らは、くっつき合った塊りと骨化したものに見える。
Qui per scientifica, imprimis per philosophica, in arcana Divina penetrare voluerunt, nec prius credere quam cum per illa persuaderentur, apud illos apparet memoria tenebricosa, quae talis naturae est, ut radios lucis absorbeat, et in tenebras vertat. 記憶知よって、特に哲学によって、神的な奥義の中へと洞察することを欲した者らは、以前に信じることもない、それらによって確信させられるとき、彼らのもとで記憶は暗いものに見える、それはこのような性質である、光の光線を吸収し、暗やみに変えるような。
Qui dolosi, et hypocritae fuerunt, apud illas apparet illa dure ossea sicut {a}eburnea, quae reflectit radios lucis. 狡猾な者、そして偽善者であった者らは、彼らのもとに象牙{a}のようなそれら固い骨が見られる、それは光の光線を反射する。
Qui autem in bono amoris et veris fidei fuerunt, apud eos talis callus non apparet, quia memoria eorum interior lucis radios transmittit in exteriorem, in cujus objectis seu ideis, sicut in sua basi aut sicut in sua humo, radii terminantur, ac ibi deliciosa receptacula inveniunt; しかしながら、愛の善と信仰の真理の中にいた者たちは、彼らのもとにこのようなたこは見られない、彼らの内的な記憶は光の光線を外的なものへ伝える、その〔記憶の〕対象または観念の中へ、それ自体の土台のようにまたはそれ自体の土地のように、光線は終結する、そしてそこに楽しい容器を見つける。
nam memoria exterior est ultimum ordinis, in quo spiritualia et caelestia molliter terminantur et resident, quando ibi bona et vera. なぜなら、外的な記憶は秩序の最後のものであり、その中に霊的なものと天的なものが穏やかに終結しているから、そこに善と真理〔がある〕時。
@a eburnea (cum Doctore Im. Tafel,) pro “ebena.” 注a 「ebena」の代わりにeburuna(エマヌエル・ターフェル博士の場合)。
Videatur supra, n. 325, nota 1; tum n. 354, nota 1. 見られる、上の325番、注1。同じく354番、注1。
(3) 訳文
それらの記憶がどんなものであるか、来世でときどき、そこだけに出現する形によって現わされる(そこでの視覚に多くのものが現わされるが、それらは人間のもとでは、ただ観念の中だけに生じる)。外なる記憶は、来世でたこのような外観によって現われ、内的な記憶は人間の脳の中の髄質のように現われる。ここからもまた、どのようなものであるか知ることが与えられている。身体の生活の中で記憶のものだけに専念し、こうして自分の理性を発達させなかった者らは、彼らのたこは固いものに見え、内部には腱のすじのようなものが見える。記憶を虚偽で満たした者らは、彼らのたこは、無秩序なものの堆積から、髪の毛のように毛むくじゃらに見える。自己と世への愛ゆえに記憶のものに専念した者らは、くっつき合った塊りと骨化したものに見える。記憶知よって、特に哲学によって、神的な奥義を洞察しようと欲した、それらによって確信させられる以前には信じることもない者らは、彼らのもとで記憶は暗いものに見え、それは光線を吸収し、暗やみに変えるような性質をもっている。狡猾な者や偽善者であった者らは、彼らのもとに象牙のようなそれら固い骨が見られ、それは光線をはねかえす。しかし、愛の善と信仰の真理の中にいた者たちは、彼らのもとにこのようなたこは見られず、彼らの内的な記憶は光線を外的なものへ、その記憶の対象または観念の中へ伝え、そこに光線はそれ自体の土台のようにまたはそれ自体の土地のように終結し、そしてそこに楽しい容器を見つける。なぜなら、外的な記憶は秩序の最後のものであり、そこに善と真理がある時、その中に霊的なものと天的なものが穏やかに終結しているからである。