原典訳『天界と地獄』半分終了、遅読の極み?

 本書の最終文段番号は603番なので、302番のこのあたりで半分終了。6月19日開始なので、5ヶ月とちょっとかかった。この調子だと(後半のほうがやや分量多く、掲載量も減ってきたので)、全終了までの1年近くかかるかもしれない。
 約1年かけて読む本があってよいと思う。1時間かけて5行しか読まなくても、50ページ読んだにしても「1時間読書した」ことは同じ。多くの知識を得るための読書なら、分量が多いことがまさるかもしれない。しかし、何のための読書だろうか? 
 私は知識を得ることにあまり興味がなくなってきた、思考を深めることに関心が移っている。そのための読書なら、ページ数は関係ない、どれだけ集中し、あれこれ思い巡らすことができるか、そのとき進度は問題とならない。
 この原典翻訳も、このくらいのスローペースのほうが思索が深まるのではなかろうか。どうか読者には、些細なこと、どうでもよさそうなことに拘泥してもらいたい。
 インターネットの危険性はクリック一つで、次から次へと知識が目の前に(容易に)展開されることである。そして、それを「眺めただけ」で、物知りになった気分になることである。これでは「思索は深まらない」。知識過剰の薄っぺらな人間ができてしまう気がする。
 その危険から逃れるためにも、「一冊ぐらいは1年かけて読む本があってよいと思う」、スヴェーデンボリの著作ならこれに値するだろう。
 話し変わって、私は「多い」、「少ない」についていつも考えている。いろいろな宗教団体に比べ、新教会の人間が圧倒的に「少ない」からである。私は「少ない」ことが欠点とは思わない。あくまでも「内容・質」であろう。そして「量」と「質」はともすれば、相反する存在ではなかろうか。すなわち「量」を追及するとき、「質」の低下を招かないかを危惧する。量の拡大の結果、質が低下するなら、そんな拡大はしないほうがよい。
 しかし、努力の積み重ねである「量」は別物であり、これは重要でもある。たとえば、この連載を続けることによる自然と増大する「量」である、これは別の言葉で「継続は力なり」ともいえる。「量」に二種類あることがわかった(何と名づけるのか?)。

原典講読『天界と地獄』no.303.

       [XXXIV.]
     DE CONJUNCTIONE CAELI CUM HOMINE PER VERBUM.
       みことばによる人間との天界の結合
(1) 原文
303. Illi qui ex ratione interiore cogitant, videre possunt quod omnium nexus sit per intermedia cum Primo, et quod quicquid non in nexu est, diffluat; sciunt enim, cum cogitant, quod nihil subsistere possit a se, sed a priori se, ita omnia a Primo; et quod nexus cum priori se sit sicut est effectus cum sua causa efficiente; cum enim aufertur causa efficiens a suo effectu, tunc effectus solvitur et dilabitur. Quia ita cogitaverunt docti, ideo viderunt et dixerunt, quod subsistentia sit perpetua existentia; ita quod omnia a Primo, a quo quia exstiterunt, etiam perpetuo existant, hoc est, subsistant. Sed qualis est nexus cujusvis rei cum priori se, ita cum Primo a quo omnia, non paucis dici potest, quia est varius et diversus; in genere solum quod nexus sit mundi naturalis cum mundo spirituali, et quod inde sit quod correspondentia sit omnium quae in naturali mundo sunt cum omnibus quae in spirituali (de qua Correspondentia videatur, n. 103-115); tum quod nexus sit et inde correspondentia omnium hominis cum omnibus caeli (de qua etiam supra, n. 87-102).
(2) 直訳
Illi qui ex ratione interiore cogitant, videre possunt quod omnium nexus sit per intermedia cum Primo, et quod quicquid non in nexu est, diffluat; 内的な理性から考える者たち、彼らは、すべてのものは「最初の者」と媒介するものによって結びついていることを見る(認める)ことができる、そして結びついていないどんなものでも、消滅すること。
sciunt enim, cum cogitant, quod nihil subsistere possit a se, sed a priori se, ita omnia a Primo; なぜなら、〔彼らは〕知っているから、考えるとき、それ自体からは何も存続することができないこと、このようにすべてのものは「最初の者」から。
et quod nexus cum priori se sit sicut est effectus cum sua causa efficient; そしてそれ自体の前のものとの結びつきは、それ自体の動因(有効な原因)と結果のようであること。
cum enim aufertur causa efficiens a suo effectu, tunc effectus solvitur et dilabitur. なぜなら、動因がその結果から取り除かれるとき、その時、結果は分解され、崩壊するから。
Quia ita cogitaverunt docti, ideo viderunt et dixerunt, quod subsistentia sit perpetua existentia; このように学者たちは考えたので、それゆえ、見て(認めて)、言った、存続は絶え間ない存在であること。
ita quod omnia a Primo, a quo quia exstiterunt, etiam perpetuo existant, hoc est, subsistant. このように、すべてのものは「最初の者」から、そのものから存在したので、さらにまた絶え間なく存在する、すなわち、存続する。
Sed qualis est nexus cujusvis rei cum priori se, ita cum Primo a quo omnia, non paucis dici potest, quia est varius et diversus; しかし、それ自体の前のものとのそれぞれのものの結びつきがどんなものか、このように「最初の者」と、それからすべてのもの、簡潔に言われることはできない、いろいろと異なっているので。
in genere solum quod nexus sit mundi naturalis cum mundo spirituali, et quod inde sit quod correspondentia sit omnium quae in naturali mundo sunt cum omnibus quae in spirituali (de qua Correspondentia videatur, n. 103-115); 一般的にだけ〔言うことができる〕、霊界と自然界に結びつきがあること、またここからであること、霊界の中のすべてのものと自然界の中のずべてのものに対応があること(その対応について103-115番に見られる)。
tum quod nexus sit et inde correspondentia omnium hominis cum omnibus caeli (de qua etiam supra, n. 87-102). さらに天界のすべてのものと人間のすべてのものに結びつきがあり、ここから対応〔があること〕(そのことについてもまた上の87-102番に)。
(3) 訳文
 内的な理性から考える者たちは、すべてのものが媒介するものによって「最初の者」と結びついていて、どんなものでも結びついていないなら消滅することを認めることができる。なぜなら、彼らは考えるとき、何であれそれ自体からは存続することができず、すべてのものは「最初の者」から存続し、そしてそれ自体の前のものとの結びつきは、それ自体の動因と結果のようであることがわかるから。なぜなら、動因がその結果から取り除かれるとき、結果は分解され、崩壊するから。このように学者たちは考えたので、それゆえ、認めて、存続は絶え間ない存在である、と言った。このように、すべてのものは「最初の者」から存在し、それで、さらにまた絶え間なく存在する、すなわち、存続する。しかし、それ自体の前のものと、このようにすべてのもののもとである「最初の者」と、それぞれのものの結びつきがどんなものか、簡潔に言うことはできない、いろいろと異なっているからである。霊界と自然界に結びつきがあり、またここから、霊界の中のすべてのものと自然界の中のずべてのものに対応があることだけを一般的に言うことができる(その対応については103-115番に見られる)。さらに天界のすべてのものと人間のすべてのものに結びつきがあり、ここから対応があること(またそのことについては前の87-102番)。

原典講読『天界と地獄』no.304.

(1) 原文
304. Homo ita creatus est, ut nexum et conjunctionem habeat cum Domino, at cum angelis caeli modo consociationem. Quod cum angelis non conjunctionem sed modo consociationem habeat, est quia homo ex creatione est similis angelo quoad interiora quae mentis sunt, similis enim homini est voluntas quae angelo, et similis ei intellectus; inde est, quod homo post obitum, si vixerat secundum ordinem Divinum, fiat angelus, et quod tunc similis ei cum angelis sapientia sit: quapropter cum dicitur conjunctio hominis cum caelo, intelligitur conjunctio ejus cum Domino et consociatio cum angelis, nam caelum non est caelum ex proprio angelorum, sed ex Divino Domini: quod Divinum Domini faciat caelum, videatur supra (n. 7-{a}12). [2] Homo autem insuper habet quod non angeli, quod non solum in spirituali mundo quoad sua interiora sit, sed etiam simul in naturali quoad exteriora: exteriora ejus quae sunt in naturali mundo, sunt omnia quae ejus memoriae naturalis seu externae sunt, et quae inde cogitationis et imaginationis sunt, in genere cognitiones et scientiae cum illarum jucundis et amoenis, quantum sapiunt ex mundo, tum plures voluptates quae sunt sensualium corporis; insuper etiam ipsi sensus, loquela, et actiones: illa omnia etiam sunt ultima, in quae desinit influxus Divinus Domini, nam ille non subsistit in medio, sed pergit ad sua ultima. Ex his constare potest, quod in homine sit ultimum ordinis Divini; et quia est ultimum, quod sit basis et fundamentum. [3] Quia influxus Divinus Domini non subsistit in medio, sed pergit ad sua ultima, ut dictum est, et quia medium, quod transit, est caelum angelicum, ac ultimum est apud hominem, et quia non datur inconnexum, sequitur quod talis sit nexus et conjunctio caeli cum humano genere ut unum subsistat ab altero, et quod foret cum humano genere absque caelo sicut cum catena ablato unco, et cum caelo absque humano genere sicut cum domo absque fundamento.{1}
@a 12 pro “22”
(2) 直訳
Homo ita creatus est, ut nexum et conjunctionem habeat cum Domino, at cum angelis caeli modo consociationem. 人間はこのように創造されている、主と結びつきと結合を持つように、そして天界の天使たちとは単に交わり(交際)〔を持つように〕。
Quod cum angelis non conjunctionem sed modo consociationem habeat, est quia homo ex creatione est similis angelo quoad interiora quae mentis sunt, similis enim homini est voluntas quae angelo, et similis ei intellectus; 天使たちと結合でなく単に交わりを持つことは、人間は創造から心のものである内的なものに関して天使と似ているからである、なぜなら、人間に天使のものと似た意志があるから、また彼に〔あるから〕似た理解力。
inde est, quod homo post obitum, si vixerat secundum ordinem Divinum, fiat angelus, et quod tunc similis ei cum angelis sapientia sit: ここからである、人間は死の後、もし神の秩序にしたがって生きたなら、天使となること、そしてそのとき彼に天使の知恵に似たものがあること。
quapropter cum dicitur conjunctio hominis cum caelo, intelligitur conjunctio ejus cum Domino et consociatio cum angelis, nam caelum non est caelum ex proprio angelorum, sed ex Divino Domini: それゆえ、天界との人間の結合が言われるとき、主との彼の結合と天使たちとの交わりが意味される、なぜなら、天界は天使たちのプロプリウム(固有のもの)から天界ではないから、しかし主の神的なもの(神性)から〔天界である〕。
quod Divinum Domini faciat caelum, videatur supra (n. 7-{a}12). 主の神的なもの(神性)が天界をつくることは、上に(7-12)見られる。
[2] Homo autem insuper habet quod non angeli, quod non solum in spirituali mundo quoad sua interiora sit, sed etiam simul in naturali quoad exteriora: [2] しかしながら、人間は天使たちにないものをほかに持つ、自分の内的なものに関して霊界にいるだけでなく、さらにまた同時に外的なものに関して自然〔界〕の中に〔いる〕こと。
exteriora ejus quae sunt in naturali mundo, sunt omnia quae ejus memoriae naturalis seu externae sunt, et quae inde cogitationis et imaginationis sunt, in genere cognitiones et scientiae cum illarum jucundis et amoenis, quantum sapiunt ex mundo, tum plures voluptates quae sunt sensualium corporis; 自然界にある彼の外なるものは、彼の自然的なまたは外的な記憶であるすべてのものである、そしてここからの思考と想像のものである、一般的に、認識(知識)や知識☆、それらの楽しみと快感とともに、世から味わうかぎりの、さらに多くの快楽、それは身体の感覚のものである。
☆ cognitioとscientiaはどちらも普通に訳せば「知識」です。違いはcognitoが単に知るだけでなく、「認める」、「認知する」こと、その結果としての知識であり、scioは単に「知る」ことであって、一般的にそれ以上の「深み」はありません。知った結果の集大成がscientiaです(ここから「科学」の言葉も生じますが、スヴェーデンボリはその意味では使用していません←すなわち柳瀬訳の「科学」は「知識」のことです)。
insuper etiam ipsi sensus, loquela, et actiones: さらにまたほかに、感覚そのもの、話し、行動。
illa omnia etiam sunt ultima, in quae desinit influxus Divinus Domini, nam ille non subsistit in medio, sed pergit ad sua ultima. これらすべてものはまた最終的なものである、その中に主の神的な流入が終わる、なぜなら、それは中間で(途中で)立ち止まらない、しかしその最終的なものに進むから。
Ex his constare potest, quod in homine sit ultimum ordinis Divini; これらから明らかにすることができる、人間の中に神的な秩序の最終的なものがあること。
et quia est ultimum, quod sit basis et fundamentum. そして最終的なものであるので、土台と基礎であること。
[3] Quia influxus Divinus Domini non subsistit in medio, sed pergit ad sua ultima, ut dictum est, et quia medium, quod transit, est caelum angelicum, ac ultimum est apud hominem, et quia non datur inconnexum, sequitur [3] 主の神的な流入が途中で(中間のもので)立ち止まらない、しかしその最終的なものまで進むので、言われたように、そして中間のものは、それを通り過ぎるが、天使たちの天界である、そして最終的なものは人間のもとにある、そしてばらばらのものは存在しないので、帰結される、
quod talis sit nexus et conjunctio caeli cum humano genere ut unum subsistat ab altero, et quod foret cum humano genere absque caelo sicut cum catena ablato unco, et cum caelo absque humano genere sicut cum domo absque fundamento.{1} 一方が他方から存続するような、このような人類との天界の結びつきと結合があること、また天界なしの人類にとって☆鉤(かぎ)なしの鎖の場合☆のようになった〔であろう〕こと、また人類なしの天界にとって☆基礎なしの家の場合☆のように{1}。
☆ cumを「~にとって」と「~の場合」と二通りに訳してあります。無理に訳出しないでも意味は通じそうです。
@a 12 pro “22” 注@ 「22」の代わりに12。
(3) 訳文
 人間は、主と結びつきと結合を持ち、天界の天使たちとは単に交わりを持つように創造されている。天使たちと結合でなく、単に交わりを持つことは、人間は創造から心のものである内的なものに関して天使と似ているからである、なぜなら、人間には天使のものと似た意志と理解力があるから。ここから、人間は死後、もし神の秩序にしたがって生きたなら、天使となり、そのとき彼には天使の知恵に似たものがある。それゆえ、人間と天界との結合が言われるとき、人間と主との結合と天使たちとの交わりが意味される、なぜなら、天界は天使たちのプロプリウム(固有のもの)から天界ではなく、主の神性から天界であるから。主の神性が天界をつくることは、前に(7-12)見られる。
 [2] しかし、人間は天使たちにないほかのものを持つ、自分の内的なものに関して霊界にいるだけでなく、さらにまた同時に外的なものに関して自然界の中にいることである。自然界にある彼の外なるものは、自然的なまたは外的な彼の記憶のすべてのものであり、ここからの思考と想像に属するものであり、一般的には、認識や知識とそれらの楽しみと快感、世から味わうかぎりの、身体の感覚に属するさらに多くの快楽、さらにまたほかに、感覚そのものや、会話、行動である。 これらすべてものはまた主の神的な流入がその中に終わる最終的なものである、なぜなら、それは中間で止まらず、その最終的なものへと進むから。これらから、人間の中に神的な秩序の最終的なものがあること、そして最終的なものであるので、土台と基礎であることを明らかにすることができる。
 [3] 主の神的な流入が中間のもので止まらず、その最終的なものにまで進む、と述べたように、そして通り過ぎる中間のものは、天使たちの天界であり、最終的なものは人間のもとにあり、そしてばらばらのものは存在しないので、一方が他方から存続するような、このような人類との天界の結びつきと結合があること、そして天界がなくては人類は鉤(かぎ)のない鎖のように、また人類のない天界は基礎のない家のようになったであろうことが帰結される{1}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod nihil existat a se, sed a priori se, ita omnia a Primo, et quod a quo existunt etiam subsistant, et quod subsistere sit perpetuo existere (n. 2886, 2888, 3627, 3628, 3648. 4523, 4524, 6040, 6056).
Quod Divinus ordo non subsistat in medio, sed terminetur in ultimo, ac ultimum est homo, ita quod Divinus ordo terminetur apud hominem (n. 634, 2853, 3632, 5897, 6239, 6451, 6465, 9216 [? 9215] 9217 [? 9261], 9824, 9828, 9836, 9905, 10044, 10329, 10335, 10548).
Quod interiora ordine successivo influant in externa usque in extremum seu ultimum, et quod etiam ibi existant et subsistant (n. 634, 6239, 6465, 9216 [? 9215], 9217 [? 9216]).
Quod interiora existant et subsistant in ultimo in ordine simultaneo (de quo. n. 5897, 6451, 8603, 100099).
Quod inde omnia interiora contineantur in nexu a Primo per Ultimum (n. 9828).
Quod inde “Primum et Ultimum” significent omnia et singula, ita totum (n. 10044, 10329, 10335).
Et quod inde in ultimis sit robur et potentia (n. 9836).
(2) 直訳
@1 Quod nihil existat a se, sed a priori se, ita omnia a Primo, et quod a quo existunt etiam subsistant, et quod subsistere sit perpetuo existere. 何もそれ自体から存在しない、しかし、それ自体の前のものから、このように「最初の者」から〔存在する〕、そしてそのものから存在し、さらにまた存続すること、そして存続することは絶え間なく存在することであること。
Quod Divinus ordo non subsistat in medio, sed terminetur in ultimo, ac ultimum est homo, ita quod Divinus ordo terminetur apud hominem. 神的な秩序は真ん中で(途中で)立ち止まらない、しかし最後のものの中に終わる(達する)、そして最後のものは人間である、このように神的な秩序は人間のもとで終わる。
Quod interiora ordine successivo influant in externa usque in extremum seu ultimum, et quod etiam ibi existant et subsistant. 内的なものは継続的な段階をもって外なるものへ流入する、最外部または最後のものにまで〔流入する〕、そしてまた、そこに存在し、存続する。
Quod interiora existant et subsistant in ultimo in ordine simultaneo (de quo.). 内的なものは同時的な段階の中の最終的なものの中に存在し、存続する。
Quod inde omnia interiora contineantur in nexu a Primo per Ultimum. ここからすべての内的なものは「最初の者」から「最後のもの」を通して結びつきの中に保たれる。
Quod inde “Primum et Ultimum” significent omnia et singula, ita totum. ここから「最初のものと最後のもの」はすべてのものと個々のものを、このように全体を意味する。
Et quod inde in ultimis sit robur et potentia. そしてここから最終的なものの中に強さと力があること。

原典講読『天界と地獄』no.305.

(1) 原文
305. Sed quia homo hunc nexum cum caelo rupit, per id quod averterit interiora sua a caelo, et converterit illa ad mundum et semet, per amorem sui et mundi, et sic subtraxerit se ut non amplius serviret caelo pro basi et fundamento, ideo provisum est a Domino medium quod loco baseos et fundamenti esset caelo, et quoque pro conjunctione caeli cum homine; hoc medium est Verbum. Quomodo autem Verbum inservit pro tali medio, multis ostensum est in Arcanis Caelestibus; quae omnia in unum collata videantur in opusculo De Equo Albo, de quo in Apocalypsi; et quoque in Appendice ad Doctrinam Caelestem; ex quibus aliqua hic in notis sub linea afferuntur.{1}
(2) 直訳
Sed quia homo hunc nexum cum caelo rupit, per id quod averterit interiora sua a caelo, et converterit illa ad mundum et semet, per amorem sui et mundi, et sic subtraxerit se ut non amplius serviret caelo pro basi et fundamento, ideo provisum est a Domino medium quod loco baseos et fundamenti esset caelo, et quoque pro conjunctione caeli cum homine; しかし、人間は天界とのこの結びつきを破ったので☆1、それ☆2によって、自分自身の内的なものを天界から背けた、またそれを世と自分自身へ向けた、自己と世への愛によって、そしてこうして自分自身をもはや土台と基礎として仕えないように遠ざけたこと、それゆえ、主により手段が備えられた、それは天界に〔とって〕土台と基礎の代わりであった、さらにまた人間との天界の結合として〔備えられた〕。
☆1 quiaに対しideoが応じています。
☆2 それidとは直後のquod(~こと)以下を指します。
hoc medium est Verbum. この手段がみことばである。
Quomodo autem Verbum inservit pro tali medio, multis ostensum est in Arcanis Caelestibus; しかしながら、どのようにみことばがこのような手段として仕えるか、『天界の秘義』の中に多く示されている。
quae omnia in unum collata videantur in opusculo De Equo Albo, de quo in Apocalypsi; それらのすべては一つに集められて『白い馬について』の小著の中に見られる、それについて「黙示録」の中に。
et quoque in Appendice ad Doctrinam Caelestem; さらにまた『天界の教えへの付録☆』の中に。
☆ これは著作『新しいエルサレムとその天界の教え』であり、そこの「聖書またはみことば」の部分の「『天界の秘義』から」の個所を指しています。同書の255~266番は『白い馬』の6~16番と同一です。
ex quibus aliqua hic in notis sub linea afferuntur.{1} そこから何らかのものがここに線の下の中の注☆に引用される{1}。
☆ この「注」とはここの「EX ARCANIS CAELESTIBUS」を指しています。
(3) 訳文
 しかし、人間は、自己と世への愛によって、自分自身の内的なものを天界から背け、またそれを世と自分自身へ向け、こうして自分自身をもはや土台と基礎として仕えないように遠ざけたことによって天界とのこの結びつきを破ったので、それゆえ、主により、それは天界にとって土台と基礎の代わりとなり、さらにまた人間との天界の結合としての手段が備えられた。この手段がみことばである。
 しかし、みことばがどのようにこのような手段として仕えるかは、『天界の秘義』の中に多く示されている。それらのすべては一つに集められて、「黙示録」の中の白い馬、その『白い馬について』の小著の中に、さらにまた『天界の教え』の付録〔天界の秘義から〕の中に見られる。そこから、いくつかのものを下欄の「天界の秘義から」に引用しておこう{1}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod Verbum in sensu litterae sit naturale (n. 8783).
Ex causa quia naturale est ultimum in quod desinunt spiritualia et caelestia, quae sunt interiora, et super quo haec sicut domus super suo fundamento subsistunt (n. 9430, 9433, 9824, 10044, 10436).
Ut Verbum tale sit, quod ideo per meras correspondentias conscriptum sit (n. 1404, 1408, 1409, 1540, 1615 [? 1619], 1659, 1709, 1783, 8615, 10687).
Quod Verbum, quia tale in sensu litterae, sit continens sensus spiritualis et caelestis (n. 9407).
Et quod sit accommodatum tam hominibus quam angelis simul (n. 1769-1772, 1887, 2143, 2157, 2275, 2333, 2396 [? 2395], 2540, 2541, 2545, 2553, 7381, 8862, 10322).
Et quod sit uniens caeli et terrae (n. 2310, 2495, 9212, 9216, 9357, 9396, 10375).
Quod conjunctio Domini cum homine sit per Verbum medio sensu interno (n. 10375).
Quod per omnia et singula Verbi sit conjunctio, et quod inde Verbum sit mirabile prae omni scripto (n. 10632-10634).
Quod Dominus, postquam Verbum conscriptum est, loquatur per id cum hominibus (n. 10290).
Quod ecclesia, ubi Verbum et per id Dominus notus, ad illos qui extra ecclesiam ubi non Verbum et Dominus non notus, sit sicut cor et pulmo in homine, respective ad reliqua corporis, quae ex illis ut ex suae vitae fontibus vivunt (n. 637, 931, 2054, 2853).
Quod ecclesia universalis in terris sit coram Domino sicut unus Homo (n. 7395 [? 7396], 9276).
Inde est, nisi foret ecclesia ubi Verbum et per id Dominus notus, in hac tellure, periret hic genus humanum (n. 468, 637, 931. 4545, 10452).
(2) 直訳
@1 Quod Verbum in sensu litterae sit naturale.  みことばは文字通りの意味では自然的なものである。
Ex causa quia naturale est ultimum in quod desinunt spiritualia et caelestia, quae sunt interiora, et super quo haec sicut domus super suo fundamento subsistunt. その理由は、自然的なものは最終的なものであるから、その中に霊的なものと天的なものが終わる、それらは内的なものである、そしてその上にこれらは、家がその基礎の上煮のように存続するから。
Ut Verbum tale sit, quod ideo per meras correspondentias conscriptum sit. みことばがこのようなものであるように、それゆえ、対応そのものによって書かれている。
Quod Verbum, quia tale in sensu litterae, sit continens sensus spiritualis et caelestis. みことばは、文字通りの意味ではこのようなものであるので、霊的なまた天的な意味を入れている。
Et quod sit accommodatum tam hominibus quam angelis simul. また人間と同様に天使たちに同時に適していること。
Et quod sit uniens caeli et terrae. また天界と地を結合していること。
Quod conjunctio Domini cum homine sit per Verbum medio sensu interno. 人間との主の結合はみことばによって内意を手段としてである。
Quod per omnia et singula Verbi sit conjunctio, et quod inde Verbum sit mirabile prae omni scripto. みことばのすべてと個々のものによって結合がある、そしてここからみことばはすべての文書にまさって驚くべきものであること。
Quod Dominus, postquam Verbum conscriptum est, loquatur per id cum hominibus. 主は、みことばが書かれた後、それによって人間と話される。
Quod ecclesia, ubi Verbum et per id Dominus notus, ad illos qui extra ecclesiam ubi non Verbum et Dominus non notus, sit sicut cor et pulmo in homine, respective ad reliqua corporis, quae ex illis ut ex suae vitae fontibus vivunt. 教会は、そこにみことば〔があり〕それによって主が知られている、教会の外の者たちに〔とって〕、そこにみことばがなく、主が知られていない、人間の中の心臓と肺のようである、身体の残りのものに比べて、それらはそれら〔心臓と肺〕から、それ自身のいのちの源泉からのように生きる。
Quod ecclesia universalis in terris sit coram Domino sicut unus Homo. 地上の全教会は主の前に一人の「人間」のようである。
Inde est, nisi foret ecclesia ubi Verbum et per id Dominus notus, in hac tellure, periret hic genus humanum. ここからである、もし教会がなかったなら、そこにみことば〔があり〕それによって主が知られている、この地球に、ここで人類は滅びたであろう。

原典講読『天界と地獄』no.306.

(1) 原文
306. Informatus sum e caelo, quod antiquissimis fuerit immediata revelatio, quoniam interiora eorum erant versa ad caelum, et quod inde conjunctio Domini cum humano genere tunc fuerit: post illorum autem tempora quod non talis immediata revelatio fuerit, sed mediata per correspondentias; omnis enim horum cultus Divinus constabat ex illis; unde ecclesiae illius temporis vocatae sunt ecclesiae repraesentativae; sciebant enim tunc quid correspondentia et quid repraesentatio, et quod omnia quae in terris sunt corresponderent spiritualibus quae in caelo et in ecclesia, seu, quod idem, repraesentarent illa; quare naturalia, quae erant externa cultus eorum, inserviebant illis pro mediis cogitandi spiritualiter, ita cum angelis. Postquam scientia correspondentiarum et repraesentationum oblitterata fuit, tunc Verbum conscriptum est, in quo omnes voces et sensus vocum correspondentiae sunt, continent sic sensum spiritualem seu internum, in quo sunt angeli; quare cum homo legit Verbum, et id percipit secundum sensum litterae seu externum, angeli id percipiunt secundum sensum internum seu spiritualem; omnis enim cogitatio angelorum est spiritualis, at cogitatio hominis est naturalis; cogitationes illae quidem diversae apparent, sed usque unum sunt quia correspondent. Inde est, quod postquam homo se removit a caelo, et rupit vinculum, a Domino provisum sit medium conjunctionis caeli cum homine per Verbum.
(2) 直訳
Informatus sum e caelo, quod antiquissimis fuerit immediata revelatio, quoniam interiora eorum erant versa ad caelum, et quod inde conjunctio Domini cum humano genere tunc fuerit: 私は天界から知らされた、最古代人たちに直接の啓示があったこと、彼らの内的なものは天界に向かっていたので、そしてここから人間との主の結合がその時あったこと。
post illorum autem tempora quod non talis immediata revelatio fuerit, sed mediata per correspondentias; しかしながら、彼らの時代の後、このような直接の啓示はなくなったこと、しかし、対応によって間接の〔啓示があった〕。
omnis enim horum cultus Divinus constabat ex illis; なぜなら、これらのすべての神礼拝はそれら〔対応〕から成り立ったから。
unde ecclesiae illius temporis vocatae sunt ecclesiae repraesentativae; そこから、その時代の教会は表象的な教会と呼ばれた。
sciebant enim tunc quid correspondentia et quid repraesentatio, et quod omnia quae in terris sunt corresponderent spiritualibus quae in caelo et in ecclesia, seu, quod idem, repraesentarent illa; なぜなら、その時、対応とは何か、また表象とは何か〔彼らは〕知っていたから、そして地上にあるすべてのものは天界の中と教会の中の霊的なものに対応すること、すなわち、同じこと〔であるが〕、それらを表象する〔ことを知っていたから〕。
quare naturalia, quae erant externa cultus eorum, inserviebant illis pro mediis cogitandi spiritualiter, ita cum angelis. それゆえ、自然的なものは、それは彼らの礼拝の外なるものであった、彼らに霊的に考える手段として役立った、このように天使たちとともに〔考える手段として〕。
Postquam scientia correspondentiarum et repraesentationum oblitterata fuit, tunc Verbum conscriptum est, in quo omnes voces et sensus vocum correspondentiae sunt, continent sic sensum spiritualem seu internum, in quo sunt angeli; 対応と表象の知識が〔記憶から〕抹殺された後、その時、みことばが書かれた、その中のすべての言葉と言葉の意味は対応するものである、こうして霊的なまたは内なる意味を含む、その中に天使たちがいる☆。
☆ 原文どおりの直訳ですが「通じる」でしょうか? 「その中」とは「霊的な意味または内意の中」であり、「意味の中にいる」で、私は理解できますが、異様ですね。それで柳瀬は「天使たちの認めている」、長島は「天使レベルの」と意訳しています。私は長島訳のような「天使レベルの・・・」では理解できないどころか、原文の趣旨をまるで逸脱していて、決して認めることができません。
quare cum homo legit Verbum, et id percipit secundum sensum litterae seu externum, angeli id percipiunt secundum sensum internum seu spiritualem; それゆえ、人間がみととばを読むとき、そしてそれを文字通りのまたは外なる意味にしたがって知覚する〔とき〕、天使たちはそれを内なるまたは霊的な意味にしたがって知覚する。
omnis enim cogitatio angelorum est spiritualis, at cogitatio hominis est naturalis; なぜなら、天使たちのすべての思考は霊的である、しかし、人間の思考は自然的であるから。
cogitationes illae quidem diversae apparent, sed usque unum sunt quia correspondent. それらの思考は確かに異なって見える、しかしそれでも対応するので一つである。
Inde est, quod postquam homo se removit a caelo, et rupit vinculum, a Domino provisum sit medium conjunctionis caeli cum homine per Verbum. ここからである、人間が天界から自分自身を遠ざける(=遠ざかり)、きずなを破った後、主により、みことばによって人間との天界の結合の手段が備えられた。
(3) 訳文
 私は天界から以下のことを知らされた。最古代人たちには直接の啓示があり、彼らの内的なものは天界に向かっていたので、ここからその時、人間との主の結合があったこと。しかし、彼らの時代の後、このような直接の啓示はなくなり、しかし、対応によって間接の啓示があったこと。なぜなら、これらのすべての神礼拝はそれらの対応から成り立ったから。そこから、その時代の教会は表象的な教会と呼ばれたこと。なぜなら、その時、彼らは対応とは何か、また表象とは何か、そして地上にあるすべてのものは天界と教会の中の霊的なものに対応すること、すなわち、同じことであるが、それらを表象することを知っていたから。それゆえ、彼らの礼拝の外なるものであった自然的なものは、彼らに霊的に考える手段として、このように天使たちとともに考える手段として役立った。 対応と表象の知識が〔記憶から〕抹殺された後、その時、みことばが書かれ、そのみことばのすべての言葉と言葉の意味は対応するものであり、こうして霊的なまたは内なる意味を含み、その意味の中に天使たちがいる。それゆえ、人間がみととばを読むとき、そしてそれを文字通りの意味または外なる意味にしたがって知覚するとき、天使たちはそれを内なる意味または霊的な意味にしたがって知覚する。なぜなら、天使たちのすべての思考は霊的であるが、人間の思考は自然的であるから。それらの思考は確かに異なって見えるが、しかしそれでも対応するので一つである。ここから、人間が天界から遠ざかり、きずなを破った後、主により、みことばによって人間との天界の結合の手段が備えられたのである。