(1) 原文
299. Datum etiam est scire, unde homini anxietas, dolor animi ac tristitia interior quae melancholia vocatur. Sunt spiritus qui nondum in conjunctione cum inferno sunt, quia adhuc in primo suo statu, de quibus in sequentibus, ubi de Mundo Spirituum, dicetur: illi amant indigesta et maligna, qualia sunt sordescentium ciborum in ventriculo; quapropter adsunt ubi talia apud hominem, quia illa iis sunt jucunda, ac inter se ex sua affectione mala ibi loquuntur. Affectio loquelae eorum influit inde apud hominem, quae affectio si contraria est affectioni hominis, fit ei tristitia et anxietas melancholica; si autem convenit, fit ei laetitia et hilaritas. Illi spiritus juxta ventriculum apparent; quidam ad sinistrum ejus, quidam ad dextrum ejus; quidam inferius, quidam superius; etiam propius et remotius; ita varie secundum affectiones in quibus sunt. Quod inde anxietas animi sit, ex pluri experientia scire et confirmari datum est; vidi illos, audivi illos, sensi anxietates ab illis subortas, locutus sum cum illis, abacti sunt et cessavit anxietas, redierunt et rediit anxietas, et appercepi incrementum et decrementum ejus secundum eorum appropinquationem et remotionem. Inde patuit mihi, unde est, quod quidam, qui non sciunt quid conscientia ex eo quod non sit illis conscientia, adscribant ejus dolorem ventriculo.{1}
(2) 直訳
Datum etiam est scire, unde homini anxietas, dolor animi ac tristitia interior quae melancholia vocatur. さらにまた知ることが与えられた、人間の不安はどこからか、アニムスの苦痛と内的な悲しみ、それは憂鬱症と呼ばれる。
Sunt spiritus qui nondum in conjunctione cum inferno sunt, quia adhuc in primo suo statu, de quibus in sequentibus, ubi de Mundo Spirituum, dicetur: 〔霊たちの世界に〕まだ地獄と結合の中にない霊たちがいる、今なお自分自身の最初の状態の中に〔いる〕ので、その者らについて続きのものの中で、そこに「霊たちの世界」について、言われる。
illi amant indigesta et maligna, qualia sunt sordescentium ciborum in ventriculo; 彼らは未消化のものや有害なものを愛する、胃の中の腐敗する食べ物のようなものである。
quapropter adsunt ubi talia apud hominem, quia illa iis sunt jucunda, ac inter se ex sua affectione mala ibi loquuntur. それゆえ、そこにこのような者らが人間のもとにいる、それらは彼らに楽しいものであるので、そして自分たちの間で悪の情愛からそのところで話している。
Affectio loquelae eorum influit inde apud hominem, quae affectio si contraria est affectioni hominis, fit ei tristitia et anxietas melancholica; 彼らの会話の情愛はここから人間のもとに流入する、その情愛はもし〔その〕人間の情愛に対立するものなら、彼に悲しみと憂鬱症の心配となる(生じる)。
si autem convenit, fit ei laetitia et hilaritas. しかしながら、もし適合するなら、彼に喜びと快活さとなる(生じる)。
Illi spiritus juxta ventriculum apparent; それらの霊は胃の近くに現われる。
quidam ad sinistrum ejus, quidam ad dextrum ejus; ある者はその左に、ある者はその右に。
quidam inferius, quidam superius; ある者は下に、ある者は上に。
etiam propius et remotius; さらにまた近くにまた遠くに〔現われる〕。
ita varie secundum affectiones in quibus sunt. このように彼らの中にある情愛にしたがっていろいろな〔ところに〕。
Quod inde anxietas animi sit, ex pluri experientia scire et confirmari datum est; ここから心(アニムス)の不安があることを、多くの経験から知ることと確信することを与えられた。
vidi illos, audivi illos, sensi anxietates ab illis subortas, locutus sum cum illis, abacti sunt et cessavit anxietas, redierunt et rediit anxietas, et appercepi incrementum et decrementum ejus secundum eorum appropinquationem et remotionem. 私は彼らを見た、私は彼ら〔の話〕を聞いた、私は彼らから不安が起こるのを感じた、私は彼らと話した、〔彼らが〕追い払われたすると不安はやんだ、〔彼らが〕戻ったすると不安は戻った、私は彼らの接近と移動にしたがってその〔不安の〕増大と減少を認めた。
Inde patuit mihi, unde est, quod quidam, qui non sciunt quid conscientia ex eo quod non sit illis conscientia, adscribant ejus dolorem ventriculo.{1} ここから私に明らかとなった、どこからであるか、ある者が、その者は彼に良心がないことから良心が何か知らない、彼の苦痛を胃のせいにすること{1}。
(3) 訳文
さらにまた、人間の不安は、憂鬱症と呼ばれる心(アニムス)の苦痛と内的な悲しみはどこからかなのか知らされた。〔霊たちの世界に〕まだ地獄と結合していない霊たちがいる、その最初の状態の中にいるからであるが、その者らについては、この後、「霊たちの世界」についてで述べよう。彼らは胃の中の腐敗する食べ物のようなものである未消化のものや有害なものを愛する。それらは彼らに楽しいものであるので、それゆえ、人間のもとのそこにはこのような者らがいて、そのところで悪の情愛から彼らの間で話し合っている。彼らの会話の情愛はそこから人間のもとに流入し、もしその情愛がその人間の情愛と対立するものなら、彼にとって悲しみと憂鬱症の心配となり、しかし、もし適合するものなら、彼に喜びと快活さとなる。その霊らは胃の近くに現われ、ある者はその左に、ある者はその右に、ある者は下に、ある者は上に、また近くや遠くに、このように彼らの中にある情愛にしたがっていろいろなところに現われる。心(アニムス)の不安はここからであることを、〔私は〕多くの経験から知らされ、確信させられた。私は彼らを見、聞き、彼らから不安が起こるのを感じ、私は彼らと話した。彼らが追い払われると不安はやみ、彼らが戻ると不安は戻った。私は彼らの接近と移動にしたがって不安の増大と減少を認めた。ここから、自分に良心がないことから良心が何か知らない者が、その苦痛を胃のせいにすること、このことがどこからであるか、私に明らかとなった{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod qui conscientiam non habent, non sciant quid conscientia (n. 7490, 9121).
Quod sint quidam qui rident ad conscientiam cum audiunt quid sit (n. 7217).
Quod quidam credant quod conscientia nihil sit, quidam quod sit aliquid triste dolorificum naturale vel ex causis in corpore vel ex causis in mundo, quidam quod aliquid apud vulgus ex religioso (n.[206, 831,] 950).
Quod sit conscientia vera, conscientia spuria, et conscientia falsa (n. 1033).
Quod dolor conscientiae sit anxietas mentis propter injustum, insincerum, et quodcunque malum quod homo credit esse contra Deum et contra bonum proximi (n. 7217).
Quod conscientia illis sit qui in amore in Deum et in charitate erga proximum sunt, non autem illis qui non sunt (n. 831, 965, 2380, 7490).
(2) 直訳
@1 Quod qui conscientiam non habent, non sciant quid conscientia. 良心を持たない者は、良心とは何か知らない。
Quod sint quidam qui rident ad conscientiam cum audiunt quid sit. ある者がいる、その者は良心を嘲笑する、〔良心とは〕何であるかを聞くとき。
Quod quidam credant quod conscientia nihil sit, quidam quod sit aliquid triste dolorificum naturale vel ex causis in corpore vel ex causis in mundo, quidam quod aliquid apud vulgus ex religioso. ある者は良心が無価値であることを信じる、ある者は何らかの自然的なまたは身体の中の原因からまたは世の中の原因から苦痛をひき起す悲しみであること〔を信じる〕、ある者は宗教的なものからの一般の人々の何らかのもの〔である〕こと〔を信じる〕。
Quod sit conscientia vera, conscientia spuria, et conscientia falsa. 真の良心、まがいものの良心、虚偽(偽り)の良心がある。
Quod dolor conscientiae sit anxietas mentis propter injustum, insincerum, et quodcunque malum quod homo credit esse contra Deum et contra bonum proximi. 良心の苦痛は、人間が神に反し、隣人の善に反していると信じる、不正(な行為)、ふまじめ、またどんな悪でも〔その〕ための心の不安である。
Quod conscientia illis sit qui in amore in Deum et in charitate erga proximum sunt, non autem illis qui non sunt. 良心が彼らにある、神への愛の中に、隣人に対する仁愛の中にいる者、しかしながら彼らにない、〔これらの愛の中に〕いない者。