原典講読『天界と地獄』no.319.

(1) 原文
319. Quod Gentiles aeque salventur ac Christiani, scire possunt qui sciunt quid facit caelum apud hominem, nam caelum est in homine, et qui caelum in se habent in caelum veniunt. Caelum in homine est agnoscere Divinum, et duci a Divino; primum et primarium omnis religionis est agnoscere Divinum; religio quae non agnoscit Divinum non est religio; et praecepta omnis religionis spectant cultum, ita quomodo Divinum colendum est, ut Ipsi acceptus sit; et hoc cum animo ejus insidet, ita quantum hoc vult, aut quantum hoc amat, tantum ducitur a Domino. Notum est, quod Gentiles moralem vitam vivant aeque ac Christiani, et plures illorum meliorem quam Christiani. Moralis vita vivitur vel propter Divinum, vel propter homines in mundo; moralis vita quae vivitur propter Divinum, est spiritualis vita; utraque in externa forma similis apparet, sed in interna est prorsus dissimilis; una salvat hominem, altera non salvat; nam qui vivit moralem vitam propter Divinum, is ducitur a Divino, at qui vivit moralem vitam propter homines in mundo, is ducitur a semet. [2] Sed illustretur hoc per exemplum: qui non malefacit proximo ex causa quia est contra religionem, ita contra Divinum, is ex spirituali origine abstinet a malefaciendo; at qui non malefacit alteri ex causa solum propter timorem legis, jacturae famae, honoris aut lucri, ita propter se et mundum, is ex origine naturali abstinet a malefaciendo, et is ducitur a semet; hujus vita est naturalis, illius autem spiritualis: homo, cujus vita moralis est spiritualis, caelum in se habet, at cujus vita moralis est solum naturalis, caelum in se non habet; causa est, quia caelum a superiore influit, et aperit interiora ejus, et per interiora influit in exteriora; mundus autem ab inferiori influit, et aperit exteriora, sed non interiora; nam influxus non datur e mundo naturali in spiritualem, sed e mundo spirituali in naturalem; quapropter si non caelum recipitur simul, clauduntur interiora. Ex his videri potest, quinam caelum in se recipiunt, et quinam non recipiunt. [3] Sed caelum in uno non simile est quale in altero; differt in unoquovis secundum affectionem boni et inde veri: qui in affectione boni sunt propter Divinum, illi amant Divinum Verum, nam bonum et verum se mutuo amant, et volunt conjungi;{1} quapropter Gentes, quamvis non in genuinis veris in mundo sunt, usque tamen ex amore recipiunt illa in altera vita.
(2) 直訳
Quod Gentiles aeque salventur ac Christiani, scire possunt qui sciunt quid facit caelum apud hominem, nam caelum est in homine, et qui caelum in se habent in caelum veniunt. 異邦人はキリスト教徒と等しく救われることは、知ることができる、何が人間のもとに天界をつくるか知っている者は、なぜなら、天界は人間の中にあり、自分の中に天界を持つものは天界の中に来るから。
Caelum in homine est agnoscere Divinum, et duci a Divino; 人間の中の天界は、神性を認めること、そして神性により導かれることである。
primum et primarium omnis religionis est agnoscere Divinum; すべての宗教の最初のものと主要なものは神性(神的なもの)を認めることである。
religio quae non agnoscit Divinum non est religio; 神性を認めない宗教は宗教ではない。
et praecepta omnis religionis spectant cultum, ita quomodo Divinum colendum est, ut Ipsi acceptus sit; そしてすべての宗教の戒めは礼拝に目を向ける(考慮する)、このようにどのように神性を礼拝しなければならないか、その方に受け入れられるために。
et hoc cum animo ejus insidet, ita quantum hoc vult, aut quantum hoc amat, tantum ducitur a Domino. そしてこのことが彼の心(アニムス)☆に固く宿るとき、このようにどれだけこのことを欲するか、またはどれだけこのことを愛するか、それだけ主により導かれる。
☆ 礼拝は形式であり、「外的なもの」なので、それに応じた「心」も、低い、外的な心を意味する「アニムス」です(厳密な使い分けをしていますね)。
Notum est, quod Gentiles moralem vitam vivant aeque ac Christiani, et plures illorum meliorem quam Christiani. 知られている、異邦人はキリスト教徒と等しく道徳的な生活を生きること、そして彼らの多くの者はキリスト教徒よりもよりよい〔生活を生きる〕。
Moralis vita vivitur vel propter Divinum, vel propter homines in mundo; 道徳的な生活はあるいは神性のために生きられる、あるいは世(の中)で人間のために。
moralis vita quae vivitur propter Divinum, est spiritualis vita; 神性のために生きられる道徳的な生活は、霊的な生活である。
utraque in externa forma similis apparet, sed in interna est prorsus dissimilis; 二つとも外なる形では似たものに見える、しかし、内なるもの(の中)でまったく違う(である)。
una salvat hominem, altera non salvat; 一方は人間を救う、他方は救わない。
nam qui vivit moralem vitam propter Divinum, is ducitur a Divino, at qui vivit moralem vitam propter homines in mundo, is ducitur a semet. なぜなら、神性のために道徳的な生活を生きる者は、彼は神性により導かれる、しかし、世(の中)で人間のために道徳的生活を生きる者は、彼は自分自身により導かれるから。
[2] Sed illustretur hoc per exemplum: [2] しかし、このことは例によって説明される。
qui non malefacit proximo ex causa quia est contra religionem, ita contra Divinum, is ex spirituali origine abstinet a malefaciendo; 宗教に反する、このように神性に反するから〔という〕理由から隣人に悪をなさない者は、彼は霊的な起源から悪をなすことからつつしむ。
at qui non malefacit alteri ex causa solum propter timorem legis, jacturae famae, honoris aut lucri, ita propter se et mundum, is ex origine naturali abstinet a malefaciendo, et is ducitur a semet; しかし、単に法律への恐れのために、名声の、名誉のまたは利益の奪われること、このように自分自身と世のために他の者に悪をなさない者は、彼は自然的な起源から悪をなすことからつつしむ、そして彼は自分自身から導かれる。
hujus vita est naturalis, illius autem spiritualis: 後者の生活は自然的である、しかしながら、前者の〔生活は〕霊的である。
homo, cujus vita moralis est spiritualis, caelum in se habet, at cujus vita moralis est solum naturalis, caelum in se non habet; 人間は、彼の道徳的な生活は霊的である、天界を自分自身の中に持つ、しかし、彼の道徳的な生活が単に自然的である〔人間は〕、天界を自分自身の中に持たない。
causa est, quia caelum a superiore influit, et aperit interiora ejus, et per interiora influit in exteriora; その理由は、天界は上(にあるもの)から流入する、そして彼の内的なものを開く、そして内的なものを通して外的なものへ流入するから。
mundus autem ab inferiori influit, et aperit exteriora, sed non interiora; しかしながら、世は下(にあるもの)から流入する、そして外的なものを開く、しかし、内的なものを〔開か〕ない。
nam influxus non datur e mundo naturali in spiritualem, sed e mundo spirituali in naturalem; なぜなら、流入は自然界から霊的なものの中へ存在しないから、しかし、霊界から自然的なものの中へ。
quapropter si non caelum recipitur simul, clauduntur interiora. それゆえ、もし天界が同時に受け入れられないなら、内的なものは閉じられる。
Ex his videri potest, quinam caelum in se recipiunt, et quinam non recipiunt. これらから明らかにすることができる、だれが天界を自分自身の中に受け入れるか、まただれが受け入れないか。 
[3] Sed caelum in uno non simile est quale in altero; [3] しかし、ある者の中の天界は似ていない、他の者の中の性質は。
differt in unoquovis secundum affectionem boni et inde veri: それぞれの中で善の、そしてここから真理の情愛にしたがって異なる。
qui in affectione boni sunt propter Divinum, illi amant Divinum Verum, nam bonum et verum se mutuo amant, et volunt conjungi;{1} 神性のために善の情愛の中にいる者たちは、彼らは神的な真理を愛する、なぜなら、善と真理はそれら自体を互いに愛し、結合を欲するから{1}。
quapropter Gentes, quamvis non in genuinis veris in mundo sunt, usque tamen ex amore recipiunt illa in altera vita. それゆえ、異教徒は、たとえ世(の中)で純粋な真理の中にいなくても、やはりそれでも来世で、愛からそれらを受ける。
(3) 訳文
 異邦人はキリスト教徒と等しく救われることは、何が人間のもとに天界をつくるか知っている者なら知ることができる、なぜなら、天界は人間の中にあり、自分の中に天界を持つものは天界に来るから。人間の中の天界とは、神性を認めること、そして神性により導かれることである。すべての宗教の最初のものであり主要なものは、神性を認めることである。神性を認めない宗教は宗教ではない。そしてすべての宗教の戒めは礼拝を、このようにどのように神性を礼拝しなければならないかを考慮する、その方に受け入れられるためである。そしてこのことが彼の心(アニムス)に固く宿るとき、このようにこのことを欲するほど、またはこのことを愛するほど、それだけ主により導かれる。異邦人はキリスト教徒と等しく道徳的な生活を送ること、また彼らの多くの者はキリスト教徒よりもよりよい生活を送ることが知られている。道徳的な生活は、神性のためか、あるいは世で人間のために送られる。神性のために送られる道徳的な生活は霊的な生活である。この二つ生活は、ともに外なる形では似たものに見える、しかし、内なるものではまったく違う。一方は人間を救い、他方は救わない。なぜなら、神性のために道徳的な生活を送る者は神性により導かれるが、しかし、世で人間のために道徳的生活を送る者は自分自身により導かれるから。
 [2] しかし、このことは例によって説明される。
 宗教に反し、このように神性に反するという理由から、隣人に悪をなさない者は霊的な起源から悪をなすことをつつしむ。しかし、単に法律への恐れのために、名声、名誉または利益の奪われること、このように自分自身と世のために、他の者に悪をなさない者は自然的な起源から悪をなすことをつつしみ、彼は自分自身から導かれる。後者の生活は自然的であるが、しかし、前者の生活は霊的である。道徳的な生活は霊的である人間は自分自身の中に天界を持つ、しかし、道徳的な生活が単に自然的である人間は自分自身の中に天界を持たない。その理由は、天界は上から流入し、彼の内的なものを開く、そして内的なものを通して外的なものへ流入するからである。しかし、世は下から流入し、外的なものを開くが、内的なものを開かない。なぜなら、流入は自然界から霊的なものの中へは存在せず、霊界から自然的なものの中へであるから。それゆえ、もし天界が同時に受け入れられないなら、内的なものは閉じられる。これらから、だれが天界を自分自身の中に受け入れ、だれが受け入れないか、明らかにすることができる。 
 [3] しかし、ある者の中にある天界は、他の者の中にある天界の性質と似ていない。それぞれの中で、善の情愛にしたがって、またここから真理の情愛にしたがって異なる。神性のために善の情愛の中にいる者たちは神的な真理を愛する、なぜなら、善と真理は互いに愛し、結合を欲するから{1}。それゆえ、異教徒は、たとえ世で純粋な真理の中にいなくても、それでも来世で、愛からそれらを受ける。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod inter bonum et verum sit instar conjugii (n. 1094 [? 1904], 2173. 2503 [? 2508]).
Quod bonum et verum in perpetuo conatu conjunctionis sint et quod bonum desideret verum et ejus conjunctionem (n. 9205, 9207. 9495).
Quomodo fit conjunctio boni et veri, et apud quos (n. 3834, 3843, 4096, 4097, 4301, 4345, 4353, 4364, 4368, 5365, 7623-7627, 9258).
(2) 直訳
@1 Quod inter bonum et verum sit instar conjugii. 善と真理の間に結婚に似たものがある。
Quod bonum et verum in perpetuo conatu conjunctionis sint et quod bonum desideret verum et ejus conjunctionem. 善と真理は結合の絶え間ない努力の中にある、そして善は真理を、そしてその結合を望んでいること。
Quomodo fit conjunctio boni et veri, et apud quos. どのように善と真理の結合は起こるか、まただれのもとに。
(4) 異教徒は、たとえ世で純粋な真理の中にいなくても、来世で、愛からそれらを受ける
 この結論は重要だと思う。確かに「真理」には高低、優劣があると思える。それでも、宗教であるかぎりそこには「神性を認め、隣人に悪をなさない」という教えがあるはずである。そして、その教えにしたがって、(自分自身に導かれない=自分を神としない)道徳的な生活を送れば、天界に行き、真理への愛から、純粋な真理を受けるのである。この世は完全でないのだから、純粋な真理を得るのは難しいであろう、しかし、どっちみち来世で得られるのである。このとき、真理の純粋さを競っても、すなわち、「どちらの真理ほうが程度が高いか」など意味がなくなる。まして宗教戦争など。
 「たとえ」としてややはずれるかもしれないが「学歴」を考えてみる。学歴は高いほうがよいし、同じ学歴ならいわゆる優秀な学校で学ぶほうがよいであろう。すなわち、より広く、深い人生観を形成できる。でも、人生を決定するのは学ぶことだけではない、その人生観に基づいて、どのように生きるかのほうがよっぽど重要である。
 このことを宗教にあてはめれば「名門宗教」と「低劣な宗教」があるかもしれない。でも、それらを学校だとすれば、たしかに学校の選択も重要であるが、それ以上に、そこで何を学び、それをどう生かすかのほうがはるかに重大事であろう。このとき「どっちの学校がよいの、悪いの」といって争うのは、あまり意味がないとわかる。
 ただし、学校にも営利だけを目的としたものがある(信者から金を集めることだけに関心がある宗教)、このような学校に入ってはいけない。しかし、これはここの読者には論外であろう。

コメントを残す