原典講読『結婚愛』195,196

(1)原文

195. (x.) Quod formatio illa ab uxore fiat per conjunctionem suae voluntatis cum interna viri. Quod apud virum sit sapientia rationalis et sapientia moralis, et quod uxor se conjungat cum illis quae sunt sapientiae moralis apud virum, videatur supra (n. 163-165). Illa quae sunt sapientiae rationalis, faciunt intellectum viri, et illa quae sunt sapientiae moralis, faciunt voluntatem ejus; cum his quae faciunt voluntatem viri, uxor se conjungit. Idem est, sive dicatur quod uxor conjungat se, sive dicatur quod conjungat suam voluntatem voluntati viri, quia uxor nata est voluntaria, et inde ex voluntate agit quod agit. Quod dicatur cum voluntate interna viri, est quia voluntas viri in intellectu illius sedem habet, ac intellectuale viri est intimum feminae, secundum illa quae de formatione feminae a viro, supra (n. 32, et pluries posthac,) tradita sunt: est quoque viris voluntas externa, sed haec saepius trahit ex simulatione et dissimulatione; hanc perspicit uxor, at cum hac non conjungit se nisi simulatorie aut lusorie.

 

(2)直訳

195. (x.) Quod formatio illa ab uxore fiat per conjunctionem suae voluntatis cum interna viri.― 195.(10) その形成は妻により、夫の内なるもの(意志)と自分の意志の結合によって行なわれること――

Quod apud virum sit sapientia rationalis et sapientia moralis, et quod uxor se conjungat cum illis quae sunt sapientiae moralis apud virum, videatur supra (n. 163-165). 男のもとに、理性的な知恵と道徳的な知恵があること、また妻は自分自身をそれらに結合させること、それらは男のもとの道徳的な知恵である、上に見られる(163-165)

Illa quae sunt sapientiae rationalis, faciunt intellectum viri, et illa quae sunt sapientiae moralis, faciunt voluntatem ejus; それらは、それらは理性的な知恵のものである、男の理解力をつくる、またそれらは、それらは道徳的な知恵のものである、彼の意志をつくる。

cum his quae faciunt voluntatem viri, uxor se conjungit. これらに、それらは男の意志をつくる、妻は自分自身を結合させる。

Idem est, sive dicatur quod uxor conjungat se, sive dicatur quod conjungat suam voluntatem voluntati viri, quia uxor nata est voluntaria, et inde ex voluntate agit quod agit. 同じ(もの)ある、あるいは自分自身を結合させることが言われる、あるいは自分の意志を男の意志に結合させることが言われる、妻は意志のものに生まれているからである、またここから、意志から行なう、行なうものを。

Quod dicatur cum voluntate interna viri, est quia voluntas viri in intellectu illius sedem habet, ac intellectuale viri est intimum feminae, secundum illa quae de formatione feminae a viro, supra (n. 32, et pluries posthac,) tradita sunt: 男の内なる意志について言われること、男の意志は彼の理解力の中に座を持つからである、そして男の知性が女の最内部のものである、それらにしたがって、それらは男から女の形成について〔である〕、上に(32番、またこれから多くのところに)述べられた。

est quoque viris voluntas externa, sed haec saepius trahit ex simulatione et dissimulatione; そしてまた、男たちに外なる意志がある、しかし、これらはしばしば見せかけと偽装から得ている。

hanc perspicit uxor, at cum hac non conjungit se nisi simulatorie aut lusorie. このことを妻は見通している(認めている)、しかし、これ〔意志〕に自分自身を結合させない、偽ってあるいは遊び(演技だけ)☆でないなら。

lusoriusの訳語として「遊び」と「うわべだけ(演技だけ)」のどちらがよいのでしょうか?

 

(3)訳文

 195.(10) その形成は妻により、夫の内なる意志と自分の意志の結合によって行なわれる。

 男のもとに理性的な知恵を道徳的な知恵があり、妻は自分自身をそれらに男のもとの道徳的な知恵を結合させることが前に見られる(163-165)。理性的な知恵のものであるそれらが男の理解力をつくり、道徳的な知恵のものであるそれらが彼の意志をつくる。男の意志をつくるこれらに、妻は自分自身を結合させる。

 自分自身を結合させることが言われても、あるいは自分の意志を男の意志に結合させることが言われても、同じことある、妻は意志のものに生まれていて、ここから、行なうものを意志から行なうからである。

 男の内なる意志について言われるのは、男の意志は彼の理解力の中に座を持ち、そして男の知性が、前に男から女の形成について述べられた(32番、またこれから多くのところに) それらにしたがって、女の最内部のものであるからである。そしてまた、男たちに外なる意志がある、しかし、これらはしばしば見せかけと偽装から得ている。このことを妻は認めている、しかし、この意志に自分自身を、偽ってあるいはうわべだけでないなら結合させない。

 

(1)原文

196. (xi.) Propter finem, ut utriusque voluntas fiat una, et sic ambo unus homo; nam qui conjungit sibi voluntatem alicujus, conjungit etiam sibi intellectum ejus; intellectus enim in se spectatus, non est nisi quam ministerium et famulitium voluntatis; quod ita sit, apparet evidenter ex affectione amoris, quod agat intellectum ad cogitandum ad nutum; omnis affectio amoris est proprietas voluntatis, nam quod homo amat, hoc etiam vult. Ex his sequitur, quod qui conjungit sibi voluntatem hominis, conjungat sibi totum; inde est, quod amori uxoris insitum sit unire voluntatem mariti suae voluntati, sic enim uxor fit mariti, ac maritus uxoris; ita ambo unus homo.

 

(2)直訳

196. (xi.) Propter finem, ut utriusque voluntas fiat una, et sic ambo unus homo; 196.(11) 目的のために、両方の意志が一つになるように、またこのように両方のもの(両者)一つの人間〔になる〕。

nam qui conjungit sibi voluntatem alicujus, conjungit etiam sibi intellectum ejus; なぜなら、自分自身を他の者の意志に結合させる者は、自分自身に彼の理解力もまた結合させるからである。

intellectus enim in se spectatus, non est nisi quam ministerium et famulitium voluntatis; というのは、本質的に眺められた理解力は、意志のしもべ(従者)召使い以外でないならないから。

quod ita sit, apparet evidenter ex affectione amoris, quod agat intellectum ad cogitandum ad nutum; そのようであることは、愛の情愛からはっきりと見られる、それが理解力を考えることへ働く、意のままに。

omnis affectio amoris est proprietas voluntatis, nam quod homo amat, hoc etiam vult. すべての愛の情愛は、意志の所有物である、なぜなら、人間が愛するものを、これをまた欲するから。

Ex his sequitur, quod qui conjungit sibi voluntatem hominis, conjungat sibi totum; これらからいえる、自分自身に人間の意志を結合させる者は、自分自身に〔その人間の〕全部を結合させること。

inde est, quod amori uxoris insitum sit unire voluntatem mariti suae voluntati, sic enim uxor fit mariti, ac maritus uxoris; ここからである、妻の愛に、夫の意志を自分の意志に結合することが植え付けられていること、というのは、このように妻は夫のものになるから、そして夫は妻のものに。

ita ambo unus homo. そのように両者は一つの人間〔になる〕。

 

(3)訳文

 196.(11) 両方の意志が一つになるように、またこのように両者が一つの人間になるようにとの目的のためである。

 なぜなら、自分自身を他の者の意志に結合させる者は、彼の理解力もまた自分自身に結合させるからである。というのは、本質的に眺められた理解力は、意志のしもべ召使い以外でしかないから。そのようであることは、それが理解力を考えることへと意のままに働く、愛の情愛からはっきりと見られる。すべての愛の情愛は、意志の所有物である、なぜなら、人間が愛するものを欲しもまたするから。

 これらから、自分自身に人間の意志を結合させる者は、自分自身に〔その人間の〕全部を結合させることがいえる。ここから、妻の愛に、夫の意志を自分の意志に結合することが植え付けられている、というのは、このように妻は夫のもの、そして夫は妻のものに、そのように両者は一つの人間になるから。

コメントを残す