(1)原文
216[primo]. (vi.) Quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, in conjugio spectent aeternum; vicissim autem illi, qui non in amore conjugiali sunt.― Quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, spectent aeternum, est quia in illo amore est aeternitas; ac aeternitas ejus est inde, quia amor ille apud uxorem, et sapientia apud maritum, crescit in aeternum, ac in crescentia seu progressione conjuges penitius et penitius in beatitudines caeli, quas illorum sapientia et ejus amor simul in se recondunt, intrant; quare si idea aeterni evelleretur, aut ex aliquo casu mentibus elaberetur, foret sicut illi e caelo dejicerentur. [2] Qualis status conjugibus in coelo est, dum excidit mentibus illorum idea aeterni, ac loco ejus idea temporarii incidit, apud me in propatulum venit ex hac experientia:―
Quondam duo conjuges ex data venia apud me e caelo erant, et tunc a quodam nebulone astute loquente sublata est illis idea aeterni de conjugio; qua ablata inceperunt ejulare, dicentes quod non possint vivere amplius, et quod aerumnam sentiant, quam nunquam prius: quo percepto a coangelis in caelo, remotus est nebulo, et dejectus; quo facto, actutum rediit illis idea aeterni, ex qua laetificati sunt laetitia cordis, ac tenerrime se mutuo amplexi sunt. [3] Praeter haec, audivi duos conjuges, qui de conjugio suo nunc foverunt ideam aeterni, nunc ideam temporarii; causa fuit, quia dissimilitudo interna illis inerat: hi cum in idea aeterni erant, inter se laetificati sunt, at cum in idea temporarii, dixerunt, "Non est amplius conjugium;" et uxor, "Non sum amplius uxor, sed concubina;" ac vir, "Non sum amplius maritus, sed moechus:" quare dum aperta est illis dissimilitudo interna, abivit vir a muliere, et mulier a viro; at postea, quia utrique fuit idea aeterni de conjugio, consociabantur comparibus similitudinis.
[4] Ex his potest clare videri, quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, spectent aeternum; et quod, si {1}hoc elabitur ex intimis e cogitatione, disuniantur quoad amorem conjugialem, utcunque non simul quoad amicitiam; haec enim habitat in externis, ille autem in internis. Simile est in conjugiis super terries: conjuges ibi, dum se tenere amant, cogitant aeternum de foedere, et prorsus non aliquid de fine ejus per mortem; et si de hac, dolent, usque refocillantur spe ex cogitatione continuationis ejus post obitum.
@1 hoc pro “haec”
(2)直訳
216[primo]. (vi.) Quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, in conjugio spectent aeternum; 216a.(6) 彼らは、その者は真の結婚愛の中にいる、結婚の中に永遠を眺めること。
vicissim autem illi, qui non in amore conjugiali sunt.― けれども、逆に(=逆である)、彼らは、その者は結婚愛の中にいない。
Quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, spectent aeternum, est quia in illo amore est aeternitas; 彼らは、その者は真の結婚愛の中にいる、永遠を眺める、その愛の中に永遠があるからである。
ac aeternitas ejus est inde, quia amor ille apud uxorem, et sapientia apud maritum, crescit in aeternum, ac in crescentia seu progressione conjuges penitius et penitius in beatitudines caeli, quas illorum sapientia et ejus amor simul in se recondunt, intrant; そしてその永遠はここからである、その愛が妻のもとに、また知恵が夫のもとに〔ある〕からである、永遠に増大する、そして増大または進歩の中で、夫婦は深くまた深く天界の至福の中に〔入る〕、これを彼らの知恵とその愛が同時にそれ自身の中にたくわえる、入る。
quare si idea aeterni evelleretur, aut ex aliquo casu mentibus elaberetur, foret sicut illi e caelo dejicerentur. それゆえ、もし永遠の観念が引き離されるなら、または何らかの偶然から心からすべり出すなら、彼らは天界から投げ落とされるようになる。
[2] Qualis status conjugibus in coelo est, dum excidit mentibus illorum idea aeterni, ac loco ejus idea temporarii incidit, apud me in propatulum venit ex hac experientia:― [2] 結婚の状態が天界の中でどのようであるか、永遠の観念が彼らの心から奪われた時、そしてその代わりに一時的なもの〔の観念が〕生ずる、私のもとで公けの場所にやって来た(すっかり見ること)、この経験から――
Quondam duo conjuges ex data venia apud me e caelo erant, et tunc a quodam nebulone astute loquente sublata est illis idea aeterni de conjugio; かつて二人の夫婦が、与えられた許可(恩恵)から私のもとに天界から行った(=来た)、またその時、あるやくざ者(役に立たない者)により悪賢しく語られて、彼らから結婚について永遠の観念が取り去られた(tollo)。
qua ablata inceperunt ejulare, dicentes quod non possint vivere amplius, et quod aerumnam sentiant, quam nunquam prius: それが取り去られて嘆き悲しみ始めた、言って、もはや生きることができないこと、また悩み(苦悩)を感じていること、それを以前に決してない。
quo percepto a coangelis in caelo, remotus est nebulo, et dejectus; それを知覚されて、天界の中の仲間の天使から、やくざ者(役に立たない者)は遠ざけられた、また投げ落とされた。
quo facto, actutum rediit illis idea aeterni, ex qua laetificati sunt laetitia cordis, ac tenerrime se mutuo amplexi sunt. これが行なわれて、直ちに、彼らに永遠の観念が戻った、そのことから喜ばされた、心の喜びが、そして極めてやさしく(自分自身を)互いに抱擁した。
[3] Praeter haec, audivi duos conjuges, qui de conjugio suo nunc foverunt ideam aeterni, nunc ideam temporarii; [3] このことの他に、私は二人の夫婦を聞いた、その者は自分の結婚について、時には永遠の観念を抱いた、時には一時的なものの観念を。
causa fuit, quia dissimilitudo interna illis inerat: 理由があった、彼らに内なる相違が内在したからである。
hi cum in idea aeterni erant, inter se laetificati sunt, at cum in idea temporarii, dixerunt, "Non est amplius conjugium;" これらの者は永遠の観念の中にいたとき、互いの間で喜んだ、しかし、一時的な観念の中に〔いた〕とき、言った、「もはや、結婚ではない」。
et uxor, "Non sum amplius uxor, sed concubina;" また妻は、「私はもはや妻ではない、しかし、めかけ(愛人)」。
ac vir, "Non sum amplius maritus, sed moechus:" そして男は、「私はもはや夫ではない、しかし、姦夫(姦通者)」。
quare dum aperta est illis dissimilitudo interna, abivit vir a muliere, et mulier a viro; それゆえ、彼らに内なる相違が開かれた時、男は女から去った、また女は男から。
at postea, quia utrique fuit idea aeterni de conjugio, consociabantur comparibus similitudinis. しかし、その後、両方の者は結婚について永遠の観念にいたので、似ている仲間に加わった。
[4] Ex his potest clare videri, quod illi, qui in amore vere conjugiali sunt, spectent aeternum; [4] これらからはっきりと見られることができる、彼らは、その者は真の結婚愛の中にいる、永遠を眺めていること。
et quod, si {1}hoc elabitur ex intimis e cogitatione, disuniantur quoad amorem conjugialem, utcunque non simul quoad amicitiam; また、~こと、もしこれが最内部から、思考からすべり出すなら、結婚愛に関して分離される、同時にどれほど友情に関して〔分離してい〕なくても。
haec enim habitat in externis, ille autem in internis. というのは、後者〔友情〕は外なるものの中に宿るから、けれども前者〔結婚愛〕は内なるものの中に。
Simile est in conjugiis super terries: 地の上の結婚の中で同様である。
conjuges ibi, dum se tenere amant, cogitant aeternum de foedere, et prorsus non aliquid de fine ejus per mortem; そこに夫婦は、互いにやさしく愛している時、契約(約束)について永遠を考える、そしてまた死によってその終わりについて何らかのものを〔考え〕ない。
et si de hac, dolent, usque refocillantur spe ex cogitatione continuationis ejus post obitum. またもしこれについて、悲しむなら、それでも死後、その継続の考えから希望で元気づけられる。
@1 hoc pro “haec” 注1 “haec”の代わりに hoc
(3)訳文
216a.(6) 真の結婚愛の中にいる者のもとで、結婚の中に永遠を眺める。けれども、結婚愛の中にいない者のもとで逆である。
真の結婚愛の中にいる者は永遠を眺める、その愛の中に永遠があるからである。そしてその永遠はここからである、その愛が妻のもとに、また知恵が夫のもとにあり、永遠に増大し、そして増大または進歩の中で、夫婦は深くまた深く天界の至福の中に入るからである、これ〔至福〕を彼らの知恵とその愛が同時にそれ自身にたくわえている。それゆえ、もし永遠の観念が引き離されるなら、または何らかの偶然から心からすべり出すなら、彼らは天界から投げ落とされるようになる。
[2] 永遠の観念が彼らの心から奪われ、そしてその代わりに一時的なもの〔の観念が〕生ずるた時、結婚の状態が天界の中でどのようであるか、私のもとで公けの場所にやって来た、この経験から――
かつて二人の夫婦が、許可が与えられて私のもとに天界からやって来た、またその時、あるやくざ者によって悪賢しく語られて、彼らから結婚について永遠の観念が取り去られた。それが取り去られて嘆き悲しみ始めて、もはや生きることができない、また以前に決してなかった苦悩を感じている、と言った。それが知覚されて、天界の中の仲間の天使から、やくざ者は遠ざけられ、投げ落とされた。これが行なわれて、直ちに、彼らに永遠の観念が戻った、そのことから、心の喜びが喜ばされ、そして極めてやさしく互いに抱擁した。
[3] このことの他に、私は、二人の夫婦から自分の結婚について、時には永遠の観念を、時には一時的なものの観念を抱いたことを聞いた。その理由は、彼らに内なる相違が内在したからである。これらの者は永遠の観念の中にいたとき、互いの間で喜んだ、しかし、一時的な観念の中に〔いた〕とき、「もはや、結婚ではない」、また妻は、「私はもはや妻ではない、しかし、めかけである」、そして男は、「私はもはや夫ではない、しかし、姦通者である」と言った。それゆえ、彼らに内なる相違が開かれた時、男は女から、また女は男から去った。しかし、その後、両者は結婚について永遠の観念にいたので、似ている仲間に加わった。
[4] これらから、真の結婚愛の中にいる者が永遠を眺めていること、また、もしこれが最内部から、思考からすべり出すなら、同時にどれほど友情に関して〔分離してい〕なくても、結婚愛に関して分離されることを、はっきりと見られることができる。というのは、後者〔友情〕は外なるものの中に、けれども前者〔結婚愛〕は内なるものの中に宿るから。
地上の結婚で同様である。そこの夫婦は、互いにやさしく愛している時、〔結婚の〕約束について永遠を考え、そしてまた死によってその終わりについて何らかのものを考えない。またもしこれについて、悲しむなら、それでも死後、その継続の考えから希望で元気づけられる。