原典講読『真のキリスト教』397

(1) 原文
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; una vocatur voluntas et altera intellectus. Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. 2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; bona et vera apud hominem non alibi sunt: et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. 3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: corpus est modo obedientia. 4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum.
 
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46).
 
(2) 直訳〔新しいエルサレム28-32
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.― (1) 意志と理解力について――
1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; 1. 人間には二つの能力がある、それらは彼のいのちをつくる。
una vocatur voluntas et altera intellectus. 一つは意志と呼ばれる、またもう一つは理解力と。
Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。
quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; 2.  全世界の中のすべてのもののように、それらは秩序にしたがっている、善と真理に関係する、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであるからである、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものである。
sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; というのは、これらの二つの能力であるから、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)
voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; 意志はすべての善の容器と主体(対象)である、そして理解力はすべての善の容器と主体(対象)である。
bona et vera apud hominem non alibi sunt: 人間のもとの善と真理は他のところに存在しない。
et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない、愛は善のもの、また善は愛のものである、そして信仰は真理のもの、また真理は信仰のものであるからである。
3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; 3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。
nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: なぜなら、彼の知恵と知性は、そしてまた彼の愛と仁愛は、そこに宿るからである、また全般的に彼のいのちは――
corpus est modo obedientia. 身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. 4. 知ること〔よりも〕さらに重要である〔ものは〕何もない、どのように意志と理解力は一つの心をつくるかよりも。
Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; 一つの心をつくる、善と真理が一つのものをつくるように。
est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: というのは、意志と理解力の間の結婚に似ているから、善と真理の間のようにである――
quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; その結婚がどのようなものであるか、それらから明らかにすることができる、それらは善と真理についてじきに提示される。
nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであるように、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)である、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのものである、そして理解力はここからいのちのエキシステレ。
nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum. なぜなら、善は、それは意志のものであり、それ自体を理解力の中に形作る、また見えるものにするからである。
 
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46). 注* (ここは脚注です) (編集者の注:――今や続けられる段落(397-402)に著者により引用のしるし☆で囲まれている。小著『新しいエルサレム』(28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46)に見られる)
〔初版では〕この引用符は「“」であり、これが全部の行頭に付けられています。
 
(3) 訳文
397. (1) 意志と理解力について――
 1. 人間には、そのいのちをつくる二つの能力がある。一つは意志、もう一つは理解力とと呼ばれる。それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
 2.  秩序にしたがっている全世界の中のすべてのものが善と真理に関係するように、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであり、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものであるからである。というのは、これらの二つの能力は、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)であるから。意志はすべての善の容器と主体であり、そして理解力はすべての善の容器と主体である。人間のもとの善と真理は他のところに存在しない――また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない。愛は善のもの、善は愛のものであり、そして信仰は真理のもの、真理は信仰のものであるからである。
 3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。なぜなら、その知恵と知性は、そしてまたその愛と仁愛は、また全般的にそのいのちは、そこに宿るからである――身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
 4. どのように意志と理解力は一つの心をつくるかを知ることよりもさらに重要であることは何もない。〔それらは〕善と真理が一つのものをつくるように一つの心をつくる。というのは、意志と理解力の間に、善と真理の間のような結婚に似たものがあるからである――その結婚がどのようなものであるかは、善と真理についてじきに提示されるものから明らかにすることができる。すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであり、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)であるように、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのもの、そして理解力はここからいのちのエキシステレである。なぜなら、意志のものである善は、それ自体を理解力の中に形作り、見えるものにするからである。

原典講読『真のキリスト教』398

(1) 原文
398. (ii.) De Bono et Vero.[1.] Omnia in Universo, quae sunt in Divino ordine, se referunt ad bonum et verum; nihil datur in caelo, et nihil in mundo, quod non ad duo illa se refert; causa est, quia utrumque, tam bonum quam verum, procedit a Deo, a quo omnia. [2.] 2. Inde patet, quod necessarium sit homini, ut sciat quid bonum et quid verum, et quomodo unum spectat alterum, et quomodo unum conjungitur alteri, maxime autem necessarium est homini ecclesiae; nam sicut omnia caeli se referunt ad bonum et verum, ita quoque omnia ecclesiae, quia bonum et verum caeli sunt quoque bonum et verum ecclesiae. [3.] 3. Secundum Divinum ordinem est, ut bonum et verum conjuncta sint, et non separata, ita ut sint unum et non duo; conjuncta enim procedunt a Deo, et conjuncta sunt in caelo, et ideo conjuncta erunt in ecclesia. Conjunctio boni et veri vocatur in caelo conjugium caeleste, nam in hoc conjugio sunt omnes qui ibi. Inde est quod in Verbo caelum comparetur conjugio, et quod Dominus dicatur Sponsus et Maritus, caelum autem Sponsa et Uxor, similiter ecclesia; quod caelum et ecclesia ita dicantur, est quia illi qui ibi, recipiunt Divinum Bonum in veris. [4.] 4. Omnis intelligentia et sapientia, quae est angelis, est ex illo conjugio, et non aliqua ex bono separato a vero, nec a vero separato a bono. Simile est hominibus ecclesiae. [5.] 5. Quoniam conjunctio boni et veri est instar conjugii, patet quod bonum amet verum, et vicissim verum amet bonum, et quod unum desideret cum altero conjungi. Homo ecclesiae, cui non talis amor est et tale desiderium, non est in conjugio caelesti; ita non est in illo adhuc ecclesia, quoniam conjunctio boni et veri facit ecclesiam. [6.] 6. Bona sunt multiplicia: in genere est bonum spirituale, et bonum naturale, ac utrumque conjunctum in genuino bono morali. Sicut sunt bona, ita sunt vera; quia vera sunt boni, et sunt formae boni. [7.] 7. Sicut est cum bono et vero, ita ex opposito est cum malo et falso; quod [1]nempe sicut omnia in universo quae sunt secundum Divinum ordinem se referunt ad bonum et verum, ita omnia quae sunt contra Divinum ordinem se referant ad malum et falsum: tum quod sicut bonum amat conjungi vero, ita malum amet conjungi falso, et vicissim: ut et, sicut omnis intelligentia et sapientia nascitur ex conjunctione boni et veri, ita omnis insania et stultitia ex conjunctione mali et falsi. Conjunctio mali et falsi interius spectata non est conjugium, sed adulterium. [8.] 8. Ex eo, quod malum et falsum sint opposita bono et vero, patet quod verum non conjungi possit malo, nec bonum falso mali; si verum adjungitur malo, non amplius fit verum, sed falsum, quia falsificatum; et si bonum adjungitur falso mali, non amplius fit bonum, sed malum, quia adulteratum. At falsum non mali potest conjungi bono. [9.] 9. Nemo, qui in malo et inde falso est ex confirmatione et vita, potest scire quid bonum et verum, quoniam malum suum credit esse bonum, et inde falsum suum credit esse verum; at omnis qui in bono et inde vero est ex confirmatione et vita, potest scire quid malum et falsum. Causa est, quia omne bonum et ejus verum in sua essentia est caeleste, omne autem malum et inde falsum est in sua essentia infernale; ac omne caeleste est in luce, et omne infernale in tenebris.
 
   @1 nempe pro “namque” (vide opusculum De Nova Hierosolyma, n. 17).
 
(2) 直訳〔新しいエルサレム11-19
398. (ii.) De Bono et Vero.― (2) 善と真理について――
[1.] Omnia in Universo, quae sunt in Divino ordine, se referunt ad bonum et verum; [1] 全世界の中のすべてのものは、それらは神的な摂理にしたがっている、善と真理に関係する。
nihil datur in caelo, et nihil in mundo, quod non ad duo illa se refert; 何も天界の中に存在しない、また何も世の中に、それら二つのものに関係しないものは。
causa est, quia utrumque, tam bonum quam verum, procedit a Deo, a quo omnia. 理由がある、両方とも、善も真理も、神から発出するからである、その方からすべてのものが。
[2.] 2. Inde patet, quod necessarium sit homini, ut sciat quid bonum et quid verum, et quomodo unum spectat alterum, et quomodo unum conjungitur alteri, maxime autem necessarium est homini ecclesiae; [2] 2. ここから明らかである、人間に必要であること、何が善かまた何が真理か知ること(ut)、またどのように一方がもう一方を眺めているか、またどのように一方がもう一方に結合されているか、けれども最も教会の人間に必要である。
nam sicut omnia caeli se referunt ad bonum et verum, ita quoque omnia ecclesiae, quia bonum et verum caeli sunt quoque bonum et verum ecclesiae. なぜなら、天界のすべてのものは善と真理に関係するからである、そのようにまた教会のすべてのものに、天界の善と真理は教会の善と真理でもあるので。
[3.] 3. Secundum Divinum ordinem est, ut bonum et verum conjuncta sint, et non separata, ita ut sint unum et non duo; [3] 3. 神的な秩序にしたがっている、善と真理が結合していること(ut)、また分離していない、そのように二つでなく一つであること(ut)
conjuncta enim procedunt a Deo, et conjuncta sunt in caelo, et ideo conjuncta erunt in ecclesia. というのは、結合は神から発出するから、また天界の中で結合される、またここから教会の中に結合する(未来)
Conjunctio boni et veri vocatur in caelo conjugium caeleste, nam in hoc conjugio sunt omnes qui ibi. 善と真理の結合は天界の中で天界の結婚と呼ばれる、なぜなら、すべての者は結婚の中にいるから、その者はそこに。
Inde est quod in Verbo caelum comparetur conjugio, et quod Dominus dicatur Sponsus et Maritus, caelum autem Sponsa et Uxor, similiter ecclesia; ここからである、みことばの中で天界は結婚にたとえられること、また主は「花婿」と「夫」と呼ばれること、けれども、天界は「花嫁」と「妻」〔と呼ばれる〕、同様に教会は。
quod caelum et ecclesia ita dicantur, est quia illi qui ibi, recipiunt Divinum Bonum in veris. 天界と教会がそのように呼ばれることは、彼らが、その者はそこに、真理の中に神的な善を受けるからである。
[4.] 4. Omnis intelligentia et sapientia, quae est angelis, est ex illo conjugio, et non aliqua ex bono separato a vero, nec a vero separato a bono. [4] 4. すべての知性と知恵は、それらは天使にある、その結婚からである、また真理から分離した善からは何らかのものではない、善から分離した真理からも〔何らかのもので〕ない。
Simile est hominibus ecclesiae. 教会の人間に同様である。
[5.] 5. Quoniam conjunctio boni et veri est instar conjugii, patet quod bonum amet verum, et vicissim verum amet bonum, et quod unum desideret cum altero conjungi. [5] 5. 善と真理の結合は結婚のようであるので、善が真理を愛すること、また逆に(相互に)真理は善を愛する〔ことが〕明らかである、また一方がもう一方と結合されることを望んでいること。
Homo ecclesiae, cui non talis amor est et tale desiderium, non est in conjugio caelesti; 教会の人間は、その者にこのような愛とこのような願望がない、天界の結婚の中にいない。
ita non est in illo adhuc ecclesia, quoniam conjunctio boni et veri facit ecclesiam. そのように、彼の中に依然として(その時まで)会はない、善と真理の結合が教会をつくるので。
[6.] 6. Bona sunt multiplicia: [6] 6. 善は多種多様である――
in genere est bonum spirituale, et bonum naturale, ac utrumque conjunctum in genuino bono morali. 全般的に霊的な善、また自然的な善がある、そして両方とも本物の(真の)道徳的な善の中で結合されている。
Sicut sunt bona, ita sunt vera; 善があるように、そのように真理がある。
quia vera sunt boni, et sunt formae boni. 真理は善のものである、また善の形であるからである。
[7.] 7. Sicut est cum bono et vero, ita ex opposito est cum malo et falso; [7] 7. 善と真理とにのようである、そのように対立から悪と虚偽とにある。
quod [1]nempe sicut omnia in universo quae sunt secundum Divinum ordinem se referunt ad bonum et verum, ita omnia quae sunt contra Divinum ordinem se referant ad malum et falsum: すなわち、神的な秩序にしたがっている全世界の中のすべてのものは善と真理に関係するように、そのように神的な秩序に反するすべてのものは悪と虚偽に関係する――
tum quod sicut bonum amat conjungi vero, ita malum amet conjungi falso, et vicissim: なおまた、善が真理と結合されることを愛するように、そのように悪は虚偽と結合されることを愛する、また逆に(相互に)
ut et, sicut omnis intelligentia et sapientia nascitur ex conjunctione boni et veri, ita omnis insania et stultitia ex conjunctione mali et falsi. そのようにまた、すべての知性と知恵が善と真理の結合から生まれるように、そのようにすべての狂気と愚鈍は悪と虚偽の結合から〔生まれる〕。
Conjunctio mali et falsi interius spectata non est conjugium, sed adulterium. 内的に眺められた悪と虚偽の結合は、結婚ではない、しかし、姦淫〔である〕。
[8.] 8. Ex eo, quod malum et falsum sint opposita bono et vero, patet quod verum non conjungi possit malo, nec bonum falso mali; [8] 8. そのことから、悪と虚偽は善と真理に対立すること、真理は悪と結合されることができないことが明らかである、善も悪の虚偽と。
si verum adjungitur malo, non amplius fit verum, sed falsum, quia falsificatum; もし、真理が悪に接合されるなら、もはや真理ではない、しかし、虚偽〔である〕、虚偽化されるので。
et si bonum adjungitur falso mali, non amplius fit bonum, sed malum, quia adulteratum. またもし、善が悪の虚偽に接合されるなら、もはや善ではない、しかし、悪〔である〕、不純化されるので。
At falsum non mali potest conjungi bono. しかし、悪のものでない虚偽は善に結合されることができる。
[9.] 9. Nemo, qui in malo et inde falso est ex confirmatione et vita, potest scire quid bonum et verum, quoniam malum suum credit esse bonum, et inde falsum suum credit esse verum; [9] 9. だれも、その者は悪の中に、またここから虚偽の中にいる、確信と生活から、知ることができない、何が善と真理か、自分の悪が善であることを信じているので、またここから自分の虚偽が真理であることを信じている。
at omnis qui in bono et inde vero est ex confirmatione et vita, potest scire quid malum et falsum. しかし、すべての者は、その者は善の中に、またここから真理の中にいる、確信と生活から、知ることができる、何が善と真理か。
Causa est, quia omne bonum et ejus verum in sua essentia est caeleste, omne autem malum et inde falsum est in sua essentia infernale; 理由がある、すべての善とその真理はその本質の中で天界的なものである、けれども、すべての悪とそこからの虚偽はその本質の中で地獄的なものである。
ac omne caeleste est in luce, et omne infernale in tenebris. そして、すべての天的なものは光の中にある、またすべての地獄的なものは暗やみの中に。
 
@1 nempe pro “namque” (vide opusculum De Nova Hierosolyma, n. 17). 注1 namque」の代わりにnenpe(小著『新しいエルサレムについて』17番を見よ)
 
(3) 訳文
398. (2) 善と真理について――
 [1] 神的な摂理にしたがっている全世界の中のすべてのものは、善と真理に関係する。それら二つのものに関係しないものは、何も天界の中に、また何も世の中に存在しない。その理由は、善も真理も両方とも、神から発出し、その方からすべてのものがあるからである。
 [2] 2. ここから、何が善かまた何が真理か、またどのように一方がもう一方を眺めているか、またどのように一方がもう一方に結合されているか知ることが人間に必要であること、けれども教会の人間に最も必要であることが明らかである。なぜなら、天界のすべてのものは善と真理に、そのようにまた教会のすべてのものに関係するから、天界の善と真理は教会の善と真理でもあるからである。
 [3] 3. 善と真理が結合し、分離していないkoto、そのように二つでなく一つであることが神的な秩序にしたがっている。というのは、結合は神から発出し、天界の中で結合され、またここから教会の中で結合するから。
善と真理の結合は天界の中で天界の結婚と呼ばれる、なぜなら、そこのすべての者は結婚の中にいるからである。
 ここから、みことばの中で天界は結婚にたとえられ、また主は「花婿」と「夫」と呼ばれる、けれども、天界は、同様に教会は「花嫁」と「妻」〔と呼ばれる〕。天界と教会がそのように呼ばれることは、そこにいる者は、真理の中に神的な善を受けるからである。
 [4] 4. 天使にあるすべての知性と知恵は、その結婚からであり、真理から分離した善からは何らかのものではなく、善から分離した真理も何らかのものではない。教会の人間も同様である。
 [5] 5. 善と真理の結合は結婚のようであるので、善が真理を愛すること、また逆に真理は善を愛すること、また一方がもう一方と結合されることを望んでいることが明らかである。
 このような愛とこのような願望がない教会の人間は、天界の結婚の中にいない。そのように、善と真理の結合が教会をつくるので、彼の中に依然として会はない。
[6] 6. 善は多種多様である――全般的に霊的な善と自然的な善がある、そして両方とも本物の(真の)道徳的な善の中で結合されている。善があるように、そのように真理がある。真理は善のものであり、善の形であるからである。
 [7] 7. 善と真理のように、対立から悪と虚偽もそのようである。すなわち、神的な秩序にしたがっている全世界の中のすべてのものは善と真理に関係するように、そのように神的な秩序に反するすべてのものは悪と虚偽に関係する――なおまた、善が真理と結合されることを愛するように、そのように悪は虚偽と結合されることを愛する、また相互に。そのようにまた、すべての知性と知恵が善と真理の結合から生まれるように、そのようにすべての狂気と愚鈍は悪と虚偽の結合から〔生まれる〕。内的に眺められた悪と虚偽の結合は、結婚ではない、しかし、姦淫〔である〕。
 [8] 8. 悪と虚偽は善と真理に対立することから、真理は悪と、善も悪の虚偽と結合されることができないことが明らかである。 もし、真理が悪に接合されるなら、もはや真理ではない、しかし、虚偽化されるので虚偽〔である〕。またもし、善が悪の虚偽に接合されるなら、もはや善ではない、しかし、不純化されるので悪〔である〕。
 しかし、悪のものでない虚偽は善に結合されることができる。
[9] 9. 確信と生活から悪の中に、またここから虚偽の中にいる者はだれも、自分の悪が善であることを信じ、またここから自分の虚偽が真理であることを信じているので、何が善と真理か、知ることができない。しかし、確信と生活から、善の中に、またここから真理の中にいるすべての者は、何が善と真理か知ることができる。
 その理由は、すべての善とその真理はその本質の中で天界的なものであるけれども、すべての悪とそこからの虚偽はその本質の中で地獄的なものであり、そして、すべての天的なものは光の中にあり、すべての地獄的なものは暗やみの中にあるからである。

原典講読『真のキリスト教』399

(1) 原文
399. (iii.) De Amore in genere.1. Ipsa vita hominis est ejus amor, et qualis est amor, talis est vita, immo talis est totus homo: sed amor dominans seu regnans est, qui facit hominem. Hic amor sibi subordinatos habet plures amores, qui sunt derivationes: hi sub alia specie apparent, sed usque singuli illi insunt amori dominanti, et cum illo faciunt unum regnum: amor dominans est sicut illorum rex et caput; is dirigit eos, et per eos, ut per fines medios, spectat et intendit finem suum, qui omnium primarius et ultimus est, et hoc tam directe quam indirecte. [2.] 2. Id quod est amoris dominantis, est quod super omnia amatur. Quod homo super omnia amat, id jugiter est praesens in ejus cogitatione, quia in voluntate, et facit ipsissimam vitam ejus. Ut pro exemplo:Qui super omnia amat opes, sive sint pecuniae sive possessiones, is continue animo versat quomodo illas sibi comparet, gaudet intime cum acquirit, dolet intime cum amittit; cor ejus est in illis. Qui super omnia amat se, is sui recordatur in singulis, de se cogitat, de se loquitur, propter se agit, vita enim ejus est vita sui. [3.] 3. Homo pro fine habet quod super omnia amat; illud spectat in omnibus et singulis: est in voluntate ejus sicut latens vena fluvii, quae trahit et aufert, etiam cum aliud agit, nam id est quod animat. Tale est quod unus homo apud alium explorat, et quoque videt, et per id vel ducit illum, vel agit cum illo. [4.] 4. Homo prorsus talis est, quale est ejus vitae dominans; per hoc distinguitur ab aliis; secundum hoc fit ejus caelum si bonus, et fit ejus infernum si malus; id est ipsa ejus voluntas, ejus proprium, et ejus natura, est enim ipsum Esse vitae ejus: hoc post mortem non mutari potest, quia id est ipse homo. [5.] 5. Omne jucundum, faustum et felix est cuivis ex amore ejus dominante, et secundum illum; homo enim id jucundum dicit quod amat, quia sentit; quod autem cogitat et non amat, hoc quoque jucundum dicere potest, sed non est jucundum vitae ejus. Jucundum amoris est, quod homini est bonum, ac injucundum quod ei est malum. [6.] 6. Sunt bini amores, ex quibus omnia bona et vera, ut ex ipsis suis fontibus, existunt; et sunt bini amores, ex quibus omnia mala et falsa. Bini amores ex quibus omnia bona et vera, sunt amor in Dominum et amor erga proximum; at bini amores, ex quibus omnia mala et falsa, sunt amor sui et amor mundi. Hi bini amores quando dominantur, sunt illis binis amoribus prorsus oppositi. [7.] 7. Bini amores [[1]ex quibus omnia bona et vera,] qui, ut dictum est, sunt amor in Dominum et amor erga proximum, faciunt caelum apud hominem, nam illi regnant in caelo; et quia faciunt caelum apud hominem etiam faciunt ecclesiam apud illum. Bini amores ex quibus omnia mala et falsa, qui ut dictum est, sunt amor sui et amor mundi, faciunt infernum apud hominem, nam illi regnant in inferno; consequenter etiam destruunt ecclesiam apud illum. [8.] 8. Bini amores, ex quibus omnia bona et vera, qui, ut dictum est, sunt amores caeli, aperiunt et formant internum spiritualem hominem, quia ibi resident: bini autem amores, ex quibus omnia mala et falsa, qui, ut dictum est, sunt amores inferni, quando dominantur, claudunt et destruunt internum spiritualem hominem, ac faciunt ut homo sit naturalis et sensualis secundum quantum et quale dominii illorum.
 
   @1 Verba unicis inclusa, vedeantur De Nova Hierosolyma, n. 60.
 
(2) 直訳〔新しいエルサレム54-61
399. (iii.) De Amore in genere.― (3) 愛について、全般的に――
1. Ipsa vita hominis est ejus amor, et qualis est amor, talis est vita, immo talis est totus homo: 1. 人間のいのち(生活)そのものは彼の愛である、また愛がどのようであるか〔によって〕、いのち(生活)はそのようである、それどころか、人間全体もそのようである。
sed amor dominans seu regnans est, qui facit hominem. しかし、支配的な〔〕または支配する愛がある、それが人間をつくる。
Hic amor sibi subordinatos habet plures amores, qui sunt derivationes: この愛はそれ自体に従属する多くの愛を持つ、それらは派生物である。
hi sub alia specie apparent, sed usque singuli illi insunt amori dominanti, et cum illo faciunt unum regnum: これらは他の姿の下に見られる、しかしそれでも、それらの個々のものは、支配的な愛に内在する、またそれとともに一つの王国をつくる。
amor dominans est sicut illorum rex et caput; 支配的な愛はそれらの王と頭のようである。
is dirigit eos, et per eos, ut per fines medios, spectat et intendit finem suum, qui omnium primarius et ultimus est, et hoc tam directe quam indirecte. それがそれらを導く(指示する)またそれらによって、(中間の)目的によってのように、それ自体の目的を眺める、また意図する、それがすべての主要なものまた最終的なもの〔目的〕である、またこのことは直接にも間接にも〔行なう〕。
[2.] 2. Id quod est amoris dominantis, est quod super omnia amatur. [2] 2. それは、それは支配的な愛に属するもの、すべてにまさって愛されるものである。
Quod homo super omnia amat, id jugiter est praesens in ejus cogitatione, quia in voluntate, et facit ipsissimam vitam ejus. 人間がすべてにまさって愛するものは、それは常に彼の思考の中に現存する、意志の中に〔ある〕ので、また彼のまったくいのち(生活)そのものをつくる。
Ut pro exemplo:― 例えば、例として――
Qui super omnia amat opes, sive sint pecuniae sive possessiones, is continue animo versat quomodo illas sibi comparet, gaudet intime cum acquirit, dolet intime cum amittit; すべてにまさって富を愛する者は、あるいは金銭である、あるいは財産(所有物)、彼は絶えず心をひっくり返す(考える)、どのようにそれらを自分自身に得るか、内部で(深く)うれしがる、獲得したとき、内部で(深く)悲しむ、失ったとき。
cor ejus est in illis. 彼の心はそれらの中にある。
Qui super omnia amat se, is sui recordatur in singulis, de se cogitat, de se loquitur, propter se agit, vita enim ejus est vita sui. すべてにまさって自分自身を愛する者は、彼は個々のものの中に自分自身を思い出す、自分自身について考える、自分自身について話す、自分自身のために行動する、というのは、彼の生活(いのち)は、自分自身の〔ための〕生活(いのち)であるから。
[3.] 3. Homo pro fine habet quod super omnia amat; [3] 3. 人間は目的として持つ、すべてにまさって愛するものを。
illud spectat in omnibus et singulis: それをすべてと個々のものの中に眺める。
est in voluntate ejus sicut latens vena fluvii, quae trahit et aufert, etiam cum aliud agit, nam id est quod animat. 彼の意志の中に隠れている水脈の流れのように存在する、それは引き寄せ、運び去る、他のことを行なっているときもまた、なぜなら、それは生命を与える(活動させる)のであるからである。
Tale est quod unus homo apud alium explorat, et quoque videt, et per id vel ducit illum, vel agit cum illo. このようなものである、ある人間に他の者のもとに探し出す、そしてまた見る、またそれによってあるいは彼を導く、あるいは彼と行動する。
[4.] 4. Homo prorsus talis est, quale est ejus vitae dominans; [4] 4. 人間は完全にそのようなものである、彼のいのち(生活)支配しているものがどのようなものである〔かによって〕。
per hoc distinguitur ab aliis; これによって、他の者から区別される。
secundum hoc fit ejus caelum si bonus, et fit ejus infernum si malus; これによって、彼の天界が生じる、もし、善なら、また彼の地獄が生じる、もし悪なら。
id est ipsa ejus voluntas, ejus proprium, et ejus natura, est enim ipsum Esse vitae ejus: それは彼の意志そのものである、彼のプロプリウム(固有のもの)また彼の性質、というのは、彼のいのちのエッセそのものであるから。
hoc post mortem non mutari potest, quia id est ipse homo. これは、死後、変えられることができない、それは人間そのものであるので。
[5.] 5. Omne jucundum, faustum et felix est cuivis ex amore ejus dominante, et secundum illum; [5] 5. すべての快さは、幸せと幸福は支配する彼の愛から、それぞれの者にある、またそれらにしたがって。
homo enim id jucundum dicit quod amat, quia sentit; というのは、人間はそれを快いものと言うから、愛するものを、感じるので。
quod autem cogitat et non amat, hoc quoque jucundum dicere potest, sed non est jucundum vitae ejus. けれども、考え、また愛さないものは、これもまた快いものと呼ぶことができる、しかし、彼のいのちの快さではない。
Jucundum amoris est, quod homini est bonum, ac injucundum quod ei est malum. 愛の快さは、それは人間に善である、そして快くないものは、それは彼に悪である。
[6.] 6. Sunt bini amores, ex quibus omnia bona et vera, ut ex ipsis suis fontibus, existunt; [6] 6. 二つの愛がある、それらからすべての善と真理が、その源泉そのものからのように、生ずる。
et sunt bini amores, ex quibus omnia mala et falsa. また、二つの愛がある、それらからすべての悪と虚偽が〔生ずる〕。
Bini amores ex quibus omnia bona et vera, sunt amor in Dominum et amor erga proximum; 二つの愛は、それらからすべての善と真理が、主への愛と隣人に対する愛である。
at bini amores, ex quibus omnia mala et falsa, sunt amor sui et amor mundi. しかし、二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が、自己愛と世俗愛である。
Hi bini amores quando dominantur, sunt illis binis amoribus prorsus oppositi. これらの二つの愛が支配する時、それらの二つの愛に完全に対立する。
[7.] 7. Bini amores [[1]ex quibus omnia bona et vera,] qui, ut dictum est, sunt amor in Dominum et amor erga proximum, faciunt caelum apud hominem, nam illi regnant in caelo; [7] 7. 二つの愛は〔それらからすべての善と真理が〕それらは、言われたように、主への愛と隣人に対する愛である、人間のもとに天界をつくる、なぜなら、それらは天界の中で支配するから。
et quia faciunt caelum apud hominem etiam faciunt ecclesiam apud illum. また、人間のもとに天界をつくるので、さらにまた彼のもとに教会をつくる。
Bini amores ex quibus omnia mala et falsa, qui ut dictum est, sunt amor sui et amor mundi, faciunt infernum apud hominem, nam illi regnant in inferno; 二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が、それは言われているように、自己愛と世俗愛、人間のもとに地獄をつくる、なぜなら、それらが地獄の中で支配するからである。
consequenter etiam destruunt ecclesiam apud illum. したがって、さらにまた彼のものと教会を教会を破壊する。
[8.] 8. Bini amores, ex quibus omnia bona et vera, qui, ut dictum est, sunt amores caeli, aperiunt et formant internum spiritualem hominem, quia ibi resident: [8] 8. 二つの愛が〔あり〕、それらからすべての善と真理が、それらは、言われているように、天界の愛である、内なる霊的な人を開く、またつくる、そこに住むので。
bini autem amores, ex quibus omnia mala et falsa, qui, ut dictum est, sunt amores inferni, quando dominantur, claudunt et destruunt internum spiritualem hominem, ac faciunt ut homo sit naturalis et sensualis secundum quantum et quale dominii illorum. けれども、二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が、それらは、言われたように、地獄の愛である、支配する時、内なる霊的な人を閉ざす、また破壊する、そして人間を自然的で感覚的につくる、それらの支配の量と質にしたがって。
 
@1 Verba unicis inclusa, vedeantur De Nova Hierosolyma, n. 60. 注1 (カギ)カッコに囲まれたことばは、『新しいエルサレムについて』60番に見られる。
 
(3) 訳文
399. (3) 愛について、全般的に――
 1. 人間のいのち(生活)そのものは彼の愛であり、また愛がどのようであるか〔によって〕、いのち(生活)はそのようである、それどころか、人間全体もそのようである――しかし、支配的な〔〕または支配する愛があり、それが人間をつくる。この愛はそれ自体に従属する多くの愛を持つ、それらは派生物である――これらは他の姿の下に見られる、しかしそれでも、それらの個々のものは、支配的な愛に内在し、またそれとともに一つの王国をつくる――支配的な愛はそれらの王と頭のようである。その愛がそれらを指示き、またそれらによって、(中間の)目的によってのように、それ自体の目的を眺め、また意図し、それがすべての主要なまた最終的なもの〔目的〕であり、またこのことを直接にも間接にも〔行なう〕。
[2] 2. 支配的な愛に属するものは、すべてにまさって愛されるものである。
人間がすべてにまさって愛するものは、意志の中に〔ある〕ので、常に彼の思考の中に現存し、彼のまったくのいのち(生活)そのものをつくる。
 例えば――
 すべてにまさって富を愛する者は、金銭であれ、あるいは財産(所有物)であれ、彼は、どのようにそれらを自分自身に得るか絶えず心をめぐらせ、獲得したとき深くうれしがり、失ったとき深く悲しむ。彼の心はそれらの中にある。
 すべてにまさって自分自身を愛する者は、個々のものの中に自分自身を思い出し、自分自身について考え、自分自身について話し、自分自身のために行動する、というのは、彼の生活(いのち)は、自分自身の〔ための〕生活(いのち)であるから。
[3] 3. 人間は、すべてにまさって愛するものを目的として持つ。すべてと個々のものの中にそれを眺める――彼の意志の中に隠れている水脈の流れのように存在し、それは引き寄せ、運び去る。他のことを行なっているときもまた、なぜなら、それは生命を与える(活動させる)のであるからである。
 このようなものが、ある人間に他の者のもとに探し出す、そしてまた見る、またそれによってあるいは彼を導く、あるいは彼と行動する。
 [4] 4. 人間は、彼のいのち(生活)を支配しているものがどのようなものである〔かによって〕完全にそのようなものである。これによって、他の者から区別される。これによって、もし、善なら、彼の天界が生じ、もし悪なら、彼の地獄が生じる。それは彼の意志そのもの、彼のプロプリウム(固有のもの)また彼の性質である、というのは、彼のいのちのエッセそのものであるから――これは、死後、変えられることができない、それは人間そのものであるからである。
 [5] 5. すべての快さ、幸せ、幸福は支配する彼の愛から、またそれらにしたがって、それぞれの者にある。というのは、人間は愛するものを〔快いと〕感じるので、それを快いものと言うから。けれども、考え、また愛さないものは、これもまた快いものと呼ぶことができる、しかし、彼のいのちの快さではない。
 愛の快さは、人間に善であり、そして快くないものは、彼に悪である。
 [6] 6. 二つの愛があり、それらからすべての善と真理が、その源泉そのものからのように生ずる。また、二つの愛があり、それらからすべての悪と虚偽が〔生ずる〕。
 二つの愛は、それらからすべての善と真理が〔生じるが〕、主への愛と隣人に対する愛である。しかし、二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が〔生じるが〕、自己愛と世俗愛である。
 これらの二つの愛が支配する時、それらの二つの愛に完全に対立する。
 [7] 7. 二つの愛は〔それらからすべての善と真理が生じるが〕それらは、言われたように、主への愛と隣人に対する愛であり、人間のもとに天界をつくる、なぜなら、それらは天界の中で支配するから。また、人間のもとに天界をつくるので、さらにまた彼のもとに教会をつくる。
 二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が〔生じるが〕、それは言われているように、自己愛と世俗愛〔であり〕、人間のもとに地獄をつくる、なぜなら、それらが地獄の中で支配するからである。したがって、さらにまた彼のものと教会を教会を破壊する。
 [8] 8. 二つの愛が〔あり〕、それらからすべての善と真理が〔生じるが〕、それらは、言われているように、天界の愛であり、そこに住むので、内なる霊的な人を開き、つくる――けれども、二つの愛は、それらからすべての悪と虚偽が〔生じるが〕、それらは、言われたように、地獄の愛であり、支配する時、内なる霊的な人を閉ざし、また破壊する、そしてそれらの支配の量と質にしたがって、人間を自然的で感覚的につくる。

原典講読『真のキリスト教』400(直訳[4]まで)

(1) 原文
400. (iv.) De Amore Sui et Amore Mundi in specie.1. Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se; ne quidem ecclesiae, patriae, alicui societati humanae, aut concivi: ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem, et gloriam; quae nisi videt in bonis quae illis facit, dicit corde, "Quid refert, cur hoc, et quid inde mihi?" et sic omittit. Unde patet quod is qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec concivem, nec aliquod vere bonum, sed solum se et sua. [2.] 2. Homo in amore sui est, quando, in illis quae cogitat et facit, non intuetur proximum, ita non publicum, minus Dominum, sed modo semet et suos; consequenter, quando propter semet et suos omnia facit; et si propter publicum, sit modo ut appareat; et si propter proximum, sit ut sibi faveat. [3.] 3. Propter semet et suos dicitur; nam qui amat se, etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat; hos et illos amare est etiam se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis: inter illos quos suos vocat, sunt quoque omnes, qui eum laudant, honorant, et colunt. Reliquos quidem spectat oculis corporis ut homines, sed oculis spiritus sui vix aliter quam sicut larvas. [4.] 4. Ille homo in amore sui est, qui proximum contemnit prae se; qui inimicum illum habet, si non sibi favet, et si non se veneratur et colit: magis adhuc in amore sui est, qui propterea proximum odio habet, et persequitur; et magis adhuc, qui propterea flagrat vindicta contra illum, et cupit ejus perniciem: tales tandem amant saevire. [5.] 5. Ex comparatione cum amore caelesti, constare potest, qualis est amor sui. Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae, et concivi; at qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria, societates humanae, et concives, serviant sibi, et non is illis; ponit se supra illos, et illos infra se. [6.] 6. Porro, quantum quis in amore caelesti est, qui est amare usus et bona, et affici jucundo cordis cum illa praestat, tantum ducitur a Domino, quia ille amor est in quo Ipse, et qui ab Ipso: at quantum aliquis in amore sui est, tantum ducitur a semet, et tantum ducitur a proprio suo; et proprium hominis non est nisi quam malum, est enim malum ejus hereditarium, quod est se amare prae Deo, et mundum prae caelo. [7.] 7. Amor sui etiam talis est, ut quantum illi laxantur frena, hoc est, removentur vincula externa, quae sunt timores pro lege et ejus poenis, proque jactura famae, honoris, lucri, functionis, et vitae, tantum ruat, usque ut non modo imperare velit super universum terrarum orbem, sed etiam super caelum, immo super Ipsum Deum; nusquam est ei aliquis terminus seu finis. Hoc latet in unoquovis, qui in amore sui est, tametsi non patet coram mundo, ubi eum dicta frena et vincula retinent; et quisque talis, ubi obviam fit impossibile, ibi subsistit usque dum fit possibile. Ex his et illis est, quod homo, qui in tali amore est, non sciat quod ejusmodi vesana absque limite cupido in illo lateat. Quod tamen ita sit, nemo non potest videre apud potentes et reges, quibus non talia frena, vincula et impossibilia sunt, qui ruunt et subjugant provincias et regna, quantum illis succedit, et adspirant ad potentiam et gloriam ultra limites: et magis apud illos qui dominatum extendunt in caelum, et omnem potentiam Divinam Domini in se transferunt; hi continue cupiunt ultra. [8.] 8. Sunt duo dominii genera; unum amoris erga proximum, et alterum amoris sui. Haec duo dominia sunt sibi opposita. Qui dominatur ex amore erga proximum, is vult omnibus bonum, et nihil plus amat quam usus praestare, ita servire aliis; (servire aliis est aliis ex bene velle bene facere, et usus praestare:) hoc ejus amor est, et hoc jucundum cordis ejus est; is quoque, quantum evehitur ad dignitates, tantum quoque laetatur, non propter dignitates, sed propter usus, quos tunc in pluri copia, et in majori gradu, praestare potest: tale dominium est in caelis. At qui dominatur ex amore sui, is vult nulli bonum, sed solum sibi et suis; usus, quos praestat, sunt propter sui honorem et gloriam, quae ei sunt soli usus; servire aliis est ei propter finem ut serviatur, honoretur, et dominetur; ambit dignitates, non propter bona, quae praestet, sed ut in eminentia et gloria sit, et inde in sui cordis jucundo. [9.] 9. Amor dominii manet etiam unumquemvis post vitam in mundo; sed qui dominati sunt ex amore erga proximum, illis concreditur etiam dominatio in caelis, et tunc illi non dominantur, sed usus et bona, quae amant; et cum usus et bona, dominatur Dominus: qui autem in mundo dominati sunt ex amore sui, illi post vitam iii mundo, abdicantur, et rediguntur in servitutem. Ex his nunc cognoscitur quinam in amore sui sunt. Non refert, quales apparent in externa forma, si vel elati, vel submissi, nam talia sunt in interno homine, ac internus homo a plerisque occultatur, et externus instruitur mentiri illa quae amoris publici et proximi sunt, ita contraria; et hoc quoque propter se; sciunt enim quod amare publicum et proximum interius afficiat omnes, et quod tantum aestimentur; quod afficiat, est quia caelum in illum amorem influit. [10.] 10. Mala quae apud illos sunt qui in amore sui, sunt in genere contemptus aliorum, invidia, inimicitia contra illos qui sibi non favent, hostilitas inde, odia varii generis, vindictae, astus, doli, immisericordia, crudelitas: et ubi talia mala sunt, est etiam contemptus Dei et divinorum quae sunt vera et bona ecclesiae; quae si honorant, est solum ore et non corde. Et quia talia mala inde sunt, etiam sunt similia falsa, nam ex malis sunt falsa. [11.] 11. Amor Mundi autem, est velle aliorum opes ad se derivare quacunque arte, ac in divitiis cor ponere, ac pati ut mundus retrahat et abducat illum ab amore spirituali, qui est amor erga proximum, ita a caelo. Illi in amore mundi sunt qui cupiunt aliorum bona in se derivare per varias artes, imprimis qui per astus et dolos, nihili facientes bonum proximi. Illi qui in eo amore sunt, concupiscunt aliorum bona, et quantum non timent leges, et jacturam famae propter lucrum, deprivant, immo depraedantur. [12.] 12. Sed amor mundi non in tali gradu est oppositus amori caelesti, in quo est amor sui, quoniam non tanta mala in illo recondita sunt. [13.] 13. Amor ille multiplex est: est amor opum ut evehantur ad honores; est amor honorum et dignitatum ut lucrentur opes; est amor opum propter varios usus, quibus delectantur in mundo: est amor opum propter solas opes (talis amor est avaris); et sic porro. Finis propter quem opes, vocatur usus; ac finis seu usus est, a quo amor suum quale trahit; nam talis est amor, qualis est finis propter quem; reliqua ei serviunt ut media. [14.] 14. Verbo, amor sui et amor mundi sunt prorsus oppositi amori in Dominum et amori erga proximum; quare amor sui et amor mundi, quales supra descripti sunt, sunt amores infernales, regnant etiam in inferno, et quoque faciunt infernum apud hominem. Amor autem in Dominum, et amor erga proximum, sunt Amores caelestes, regnant etiam in caelo, et quoque [1]faciunt caelum apud hominem.
 
   @1 faciunt pro ”faciant” (vide De Nova Hiero., n. 78)
 
(2) 直訳〔新しいエルサレム65-78
400. (iv.) De Amore Sui et Amore Mundi in specie.― (4) 自己愛と世俗愛について、特に(特定的に)――
1. Amor sui est sibi soli bene velle, et non aliis nisi propter se; 1. 自己愛は自分自身だけに善く欲すること、また他の者に自分自身のためでないなら〔欲し〕ない。
ne quidem ecclesiae, patriae, alicui societati humanae, aut concivi: 決して、教会の、祖国の、何らかの人間の社会に、または仲間に〔欲し〕ない。
ut et illis benefacere solum propter sui famam, honorem, et gloriam; そのようにまた、それらに善を行なうことは、自分の名声、名誉、また称賛のためにだけ。
quae nisi videt in bonis quae illis facit, dicit corde, "Quid refert, cur hoc, et quid inde mihi?" それらを善の中に見ないなら、それらを彼らに行なう、心で言う、「何が関係するのか? なぜこれを〔行なわなければならないのか〕、また何がここから私に〔得られるのか〕」
et sic omittit. またこのようにやめる。
Unde patet quod is qui in amore sui est, non amet ecclesiam, nec patriam, nec societatem, nec concivem, nec aliquod vere bonum, sed solum se et sua. ここから明らかである、彼は、自己愛の中にいる者、教会を愛さないこと、祖国もない、社会もない、仲間もない何らかの真の善もない、しかし自分自身と自分自身のものを〔愛する〕。
[2.] 2. Homo in amore sui est, quando, in illis quae cogitat et facit, non intuetur proximum, ita non publicum, minus Dominum, sed modo semet et suos; [2] 2. 自己愛の中にいる人間は、〔その〕時、それらの中に、それらを考え、行なう、隣人を顧慮しない、そのように公共のことを、まして主を、しかし、自分自身だけを、また自分自身のもの。
consequenter, quando propter semet et suos omnia facit; したがって、〔その〕時、自分自身と自分自身のもののためにすべてのことを行なう。
et si propter publicum, sit modo ut appareat; また、もし公共のために行なうなら、見られるために(ように)だけである。
et si propter proximum, sit ut sibi faveat. また、もし隣人のためなら、自分自身に好感を持つため(ように)である。
[3.] 3. Propter semet et suos dicitur; [3] 3. 自分自身と自分自身のもののために、と言われる。
nam qui amat se, etiam amat suos, qui sunt in specie liberi et nepotes ejus, et in genere omnes qui unum cum illo faciunt, quos suos vocat; なぜなら、自分自身を愛する者は、自分自身のものもまた愛するからである、それらは特に彼の子と孫である、また全般的にすべての者、その者は彼と一つになっている、それらを自分自身のものと呼ぶ。
hos et illos amare est etiam se amare, nam illos spectat quasi in se, et se in illis: これらとそれらを愛することもまた自分自身を愛することである、なぜなら、彼らを眺めるからである、あたかも自分自身の中に、また自分自身を彼らの中に。
inter illos quos suos vocat, sunt quoque omnes, qui eum laudant, honorant, et colunt. 彼らの間に、その者たちを自分自身の者と呼ぶ、すべての者もまたいる、その者は彼を誉める、称賛する、また崇拝する。
Reliquos quidem spectat oculis corporis ut homines, sed oculis spiritus sui vix aliter quam sicut larvas. 残りの者を確かに身体の目で人間のように見る、しかし、自分の霊の目でほとんど異なって〔見〕ない、幽霊のように以外に。
[4.] 4. Ille homo in amore sui est, qui proximum contemnit prae se; [4] 4. 自己愛の中にいるその人間は、その者は隣人を軽蔑する自分自身を比べて(よりも)
qui inimicum illum habet, si non sibi favet, et si non se veneratur et colit: その者は彼に敵意を持つ、もし自分自身に好感を持たないなら、また自分自身を尊ばない、また崇拝しないなら。
magis adhuc in amore sui est, qui propterea proximum odio habet, et persequitur; さらになお、自己愛の中にいる者は、その者はそのために隣人に憎しみを持つ、また迫害する。
et magis adhuc, qui propterea flagrat vindicta contra illum, et cupit ejus perniciem: またさらになお、その者はそのために彼に対して復讐心を(に)燃える、また彼の破滅を欲する――
tales tandem amant saevire. このような者は、最後に残酷を愛する。

原典講読『真のキリスト教』400(直訳[8]まで)

[5.] 5. Ex comparatione cum amore caelesti, constare potest, qualis est amor sui. [5] 5. 天界的な愛との比較から、知られることができる、自己愛がどんなものか。
Amor caelestis est amare usus propter usus, seu bona propter bona, quae homo praestat ecclesiae, patriae, societati humanae, et concivi; 天界的な愛は役立ちのために役立ちを愛することである、すなわち、善のために善を、それらを人間は教会の、祖国の、人間の社会に、また仲間に行なう(果たす)
at qui amat illa propter se, is non amat illa aliter quam famulitia, quia serviunt sibi: しかし、自分自身のためにそれらを愛する者は、彼はそれらを異なって愛さない、召使い以外に、自分自身に仕えるので。
inde sequitur, quod qui in amore sui est, velit ut ecclesia, patria, societates humanae, et concives, serviant sibi, et non is illis; ここからいえる、自己愛の中にいる者は、教会、祖国、人間の社会、また仲間が自分自身に仕えるように欲する、また彼がそれらに〔仕えることを欲し〕ない。
ponit se supra illos, et illos infra se. 自分自身をそれらの上に置く、またそれらを自分自身の下に。
[6.] 6. Porro, quantum quis in amore caelesti est, qui est amare usus et bona, et affici jucundo cordis cum illa praestat, tantum ducitur a Domino, quia ille amor est in quo Ipse, et qui ab Ipso: [6] 6. さらに、どれだけだれかが天界的な愛の中にいるか〔によって〕、その者は役立ちと善を愛する、また心の快さで満たされる(働きかけられる)、それらを行なう(果たす)とき、それだけ主により導かれる、その愛が、その〔愛の〕中にその方が、またそれ〔愛〕はその方からであるからである。
at quantum aliquis in amore sui est, tantum ducitur a semet, et tantum ducitur a proprio suo; しかし、ある者がどれだけ自己愛の中にいるか〔によって〕、それだけ自分自身によって導かれる、またそれだけ自分自身のプロプリウムによって導かれる。
et proprium hominis non est nisi quam malum, est enim malum ejus hereditarium, quod est se amare prae Deo, et mundum prae caelo. また、人間のプロプリウムは悪以外でないならない、というのは、彼の悪は遺伝のものであるから、それは自分自身を神よりも愛することである、また世を天界よりも。
[7.] 7. Amor sui etiam talis est, ut quantum illi laxantur frena, hoc est, removentur vincula externa, quae sunt timores pro lege et ejus poenis, proque jactura famae, honoris, lucri, functionis, et vitae, tantum ruat, usque ut non modo imperare velit super universum terrarum orbem, sed etiam super caelum, immo super Ipsum Deum; [7] 7. さらにまた、自己愛はこのようなものである、どれだけ彼に抑制がゆるめられるか〔によって〕、すなわち、外なる束縛が遠ざけられる、それらは、法律とその刑罰のための恐れ、そして名声を奪われることのため、名誉の、利益の、職務の、また、いのちの、それだけ突進するような〔ものである〕、地の地球全体の上に支配することを欲するだけでない、しかし、天界の上にもまた、それどころか、神そのものの上にまでも〔支配することを欲する〕ような。
nusquam est ei aliquis terminus seu finis. 彼に何らかの限界または終わりは何もない。
Hoc latet in unoquovis, qui in amore sui est, tametsi non patet coram mundo, ubi eum dicta frena et vincula retinent; これはそれぞれの者の中に隠れている、その者は自己愛の中にいる、それでも世の前に明らかではない、そこに彼を〔前に〕言われた抑制や束縛が押しとどめる。
et quisque talis, ubi obviam fit impossibile, ibi subsistit usque dum fit possibile. またそれぞれのこのような者は、そこに不可能なことが向かい合って生じる(いる)、そこに可能になる時までとどまる。
Ex his et illis est, quod homo, qui in tali amore est, non sciat quod ejusmodi vesana absque limite cupido in illo lateat. これらやそれらからである、人間は、その者はこのような愛の中にいる、限界なしのそのような気の狂った欲望が彼の中に隠れていることを知らないこと。
Quod tamen ita sit, nemo non potest videre apud potentes et reges, quibus non talia frena, vincula et impossibilia sunt, qui ruunt et subjugant provincias et regna, quantum illis succedit, et adspirant ad potentiam et gloriam ultra limites: それでもそのようなものであることは、だれも勢力のある者と王のもとに見ることができないことがない、それらの者にそのような抑制、束縛や不可能なことがない、その者は領域や国に突進する、また征服する、それらに成功するかぎり、また限界を超えて権力と栄誉を得ようとする(aspire)――
et magis apud illos qui dominatum extendunt in caelum, et omnem potentiam Divinam Domini in se transferunt; またさらに彼らのもとで、その者は支配を天界の中に広げる、また主の神的なすべての力を自分自身に移す。
hi continue cupiunt ultra. これらの者は絶えず越えて熱望する。
[8.] 8. Sunt duo dominii genera; [8] 8. 二種類の支配がある。
unum amoris erga proximum, et alterum amoris sui. 一つは隣人に対する愛のもの、またもう一つは自己愛のもの。
Haec duo dominia sunt sibi opposita. これら二つの支配は互いに対立している。
Qui dominatur ex amore erga proximum, is vult omnibus bonum, et nihil plus amat quam usus praestare, ita servire aliis; 隣人に対する愛から支配する者は、彼はすべての者に善を欲する、また役立ちを行なう(果たす)こと以外にさらに何も愛さない、そのように他の者に仕えること。
(servire aliis est aliis ex bene velle bene facere, et usus praestare:) (他の者に仕えることは他の者に善く欲することから善く行なうこと、また役立ちを行なう(果たす)ことである――)
hoc ejus amor est, et hoc jucundum cordis ejus est; これが彼の愛である、またこれが彼の心の快さである。
is quoque, quantum evehitur ad dignitates, tantum quoque laetatur, non propter dignitates, sed propter usus, quos tunc in pluri copia, et in majori gradu, praestare potest: 彼もまた、どれだけ高位に上げられるか〔によって〕、それだけ(さらにまた)ぶ、高位のためにでなく、しかし、役立ちのために、それをその時、さらに豊かに、またさらに重要な段階で、行なう(果たす)ことができる。
tale dominium est in caelis. このような支配が天界の中にある。
At qui dominatur ex amore sui, is vult nulli bonum, sed solum sibi et suis; しかし、その者は自己愛から支配する、彼はだれの善も欲しない、しかし、自分自身だけにまた自分自身ものに〔善を欲する〕。
usus, quos praestat, sunt propter sui honorem et gloriam, quae ei sunt soli usus; 役立ちは、それを行なう(果たす)、自分自身の栄誉と称賛のためである、それらが彼にただ一つの役立ちである。
servire aliis est ei propter finem ut serviatur, honoretur, et dominetur; 他の者に仕えることは、彼に仕えられようにとの目的のためである、尊敬される、また支配する。
ambit dignitates, non propter bona, quae praestet, sed ut in eminentia et gloria sit, et inde in sui cordis jucundo. 高位を求める、善のためにでなく、それらを行なう(果たす)、しかし、卓越と称賛の中にいるため〔である〕、またここから自分の心の中に快さが。