原典講読『真のキリスト教』393

(1) 原文
393. Constans veritas est, quod fides et charitas non possint separari, ut homini vita spiritualis sit, et inde salus. Quod ita sit, cadit ex se in intellectum cujusvis hominis, etiam non expolitum per talenta et minas eruditionis. Quis non ex interiore quadam perceptione videt, et inde ex intellectu assentit, dum audit aliquem dicentem, quod qui bene vivit, et recte credit, salvetur? Et quis non ex intellectu rejicit, sicut grumum incidentem in oculum, dum audit, quod qui recte credit, et non bene vivit, etiam salvetur? quoniam ex interiore perceptione tunc illico in cogitationem incidit, Quomodo potest quis recte credere dum non bene vivit? et quid tunc credere nisi figura pictae fidei, et non aliqua imago viva ejus? Similiter, si quis audiret, quod qui bene vivit, tametsi non credit, salvetur, annon intellectus dum hoc volvit et revolvit, seu versat, videt, percipit et cogitat, quod nec hoc cohaereat, quoniam bene vivere est a Deo? omne enim bonum, quod in se bonum est, a Deo est. Quid tunc est bene vivere et non credere, nisi sicut lutum in manu figuli, quod non formabile est ad aliquod vas usus in regno spirituali, sed modo in regno naturali? Et praeterea, quis non videt contradictionem in duobus illis, nimirum in hoc, quod salvetur qui credit et non bene vivit, tum in hoc, quod salvetur qui bene vivit et non credit? Nunc quia bene vivere, quod est charitatis, hodie scitur et non scitur, scitur quid naturaliter bene vivere, et non scitur quid spiritualiter bene [1]vivere, ideo de hoc, quia est charitatis, transigetur, quod distincte fiet in serie per articulos.
 
   @1 vivere pro “vicere”
 
(2) 直訳
393. Constans veritas est, quod fides et charitas non possint separari, ut homini vita spiritualis sit, et inde salus. 不変真理である、信仰仁愛分離されることができないこと、人間霊的ないのちがあり、またここから救いがあるために。
Quod ita sit, cadit ex se in intellectum cujusvis hominis, etiam non expolitum per talenta et minas eruditionis. そのようであることはそれ自体からそれぞれの人間の理解力の中に落ち込む、さらにまた磨かれたものなしに、学問のタラントとミナ☆によって。
ミナはタラントの60分の1(重さと)貨幣の単位。労務者一人の100日分の労賃。
Quis non ex interiore quadam perceptione videt, et inde ex intellectu assentit, dum audit aliquem dicentem, quod qui bene vivit, et recte credit, salvetur? だれが、ある種の内的な知覚から見ないか、またそれゆえ、理解力から同意する☆?、ある者が言うことを聞く時、「善く生き、また正しく信じるものが救われる」こと。
このassentitは「何」なのかよくわかりません。
Et quis non ex intellectu rejicit, sicut grumum incidentem in oculum, dum audit, quod qui recte credit, et non bene vivit, etiam salvetur? また、だれが理解力から退けないか? 目の中に落ち込んだほこりのように、聞く時、「正しく信じ、また善く生きない者が救われること」。
quoniam ex interiore perceptione tunc illico in cogitationem incidit, Quomodo potest quis recte credere dum non bene vivit? 内的知覚からその時、直ちに、思考の中に落ち込むからである、「どのように、正しく信じることができるのか? 善く生きない時」。
et quid tunc credere nisi figura pictae fidei, et non aliqua imago viva ejus? またその時、信じることは、信仰絵画(形)ないならまたそのらかのきているでないなら
Similiter, si quis audiret, quod qui bene vivit, tametsi non credit, salvetur, annon intellectus dum hoc volvit et revolvit, seu versat, videt, percipit et cogitat, quod nec hoc cohaereat, quoniam bene vivere est a Deo? 同様もしだれかがくなら、「善きるそれでもじない、救われること」、理解力このことを思案またかきまわし☆、すなわち、熟考し、見る、知覚する、また考えるないか? このことは首尾一貫しない(筋が立たない)と、善きることはからであるので
回転させ(volvit)再び回転させる(revolvit)、すなわち、「何度も考える」ことです。
omne enim bonum, quod in se bonum est, a Deo est. うのはすべてのそれは本質的善である、神からであるから。
Quid tunc est bene vivere et non credere, nisi sicut lutum in manu figuli, quod non formabile est ad aliquod vas usus in regno spirituali, sed modo in regno naturali? その時、善く生き、また信じいないことは何か? 陶器師の手の中の粘土のようでないなら、それは何らかの容器に形作られない、霊的な王国の中の役立ちの、しかし、単に自然的な王国の中の。
Et praeterea, quis non videt contradictionem in duobus illis, nimirum in hoc, quod salvetur qui credit et non bene vivit, tum in hoc, quod salvetur qui bene vivit et non credit? またさらにだれがそれらのつのことの矛盾ないか、確かにこのことの、信またきない救われること、なおまたこのことの中に、善く生き、また信じない者が救われること?
Nunc quia bene vivere, quod est charitatis, hodie scitur et non scitur, scitur quid naturaliter bene vivere, et non scitur quid spiritualiter bene [1]vivere, ideo de hoc, quia est charitatis, transigetur, quod distincte fiet in serie per articulos. さて、善きることがそれは仁愛のもの〔仁愛きるである、今日、知られ、知られていないので、善く生きることが何か自然的に知られている、また善く生きることが何か霊的に知られていない、それゆえ、このことについて、〔それは〕仁愛のものであるので、取り上げられる(扱われる)、別々に行なわれる、~の内に、節によって。
 
@1 vivere pro “vicere” 注1 vicereわりにvivere
 
(3) 訳文
393. 人間霊的ないのちがあり、またここから救いがあるために、信仰仁愛分離されることができないことは不変真理である。
 そのようであることはそれ自体から、さらにまた学問のタラントとミナ☆によって磨かれたものなしにれぞれの人間の理解力の中に落ち込む。
ある者が、「善く生き、また正しく信じるものが救われる」と言うことを聞く時、ある種の内的な知覚から、だれが見ないか、またそれゆえ、理解力から同意しないか?
 また、「正しく信じ、また善く生きない者が救われること」を聞く時、目の中に落ち込んだほこりのように、だれが理解力から退けないか? 内的知覚からその時、直ちに、思考の中に落ち込むからである、「善く生きない時、どのように正しく信じることができるのか?」。またその時、信じることは、信仰絵画ないならまたそのらかのきているでないなら何なの
 同様もしだれかが、「善それでもじないわれること」を聞くなら、理解力によって、このことを思案また思案、すなわち、熟考し、このことは善きることはからであるので筋が立たない、と見、知覚し、考えるのではないか? うのは、本質的善であるすべての神からであるから。
 その時、善く生き、また信じいないことは陶器師の手の中の粘土のようでないなら何なのか? それは霊的な王国の中の役立ちの何らかの容器に形作られない、しかし、単に自然的な王国の中のものである。
 またさらにだれがそれらのつのことの、確かに、信またきない救われること、なおまた、善く生き、また信じない者が救われることの中に矛盾ないか
 さて、善きることそれは仁愛きることが今日、知られ、知られていないので、〔すなわち〕善く生きることが自然的に知られ、善く生きることが霊的に知られていないので、それゆえ、このことについて、〔それは〕仁愛のものであるので、別々に〔されて〕、続く節によって扱われる
 
ミナはタラントの60分の1(重さと)貨幣の単位。労務者一人の100日分の労賃。

原典講読『真のキリスト教』394

[I.]
QUOD TRES AMORES UNIVERSALES SINT,
AMORE CAELI, AMOR MUNDI, ET AMOR SUI.
三つの普遍的(全般的)な愛があること
天界への愛、世への愛(世俗愛)、また自己(への)(自己愛)
 
(1) 原文
394. Exordium fit ex tribus his amoribus, quia sunt universales et fundamentales omnium, et quia charitas commune habet cum unoquovis ex illis: nam per Amorem Caeli intelligitur amor in Dominum, et quoque amor erga proximum, et quia uterque ille spectat usum ut finem, vocari potest amor usuum. Amor Mundi non solum est amor opum et possessionum, sed etiam amor omnium quae mundus suppeditat, et delectat sensus corporis, ut pulchritudo oculos, harmonia aures, fragrantia nares, lautitiae linguam, mulcimina cutem; tum etiam, decori amictus, commodae habitationes, consortia, ita omnes jucunditates ex his, et ex pluribus aliis objectis. Amor Sui non solum est amor honoris, gloriae, famae, eminentiae, sed etiam amor merendi et ambiendi functiones, et sic regnandi super alios. Quod charitas commune cum unoquovis ex tribus illis amoribus habeat, est quia charitas in se spectata est amor usuum; charitas enim vult proximo facere bonum (et bonum est idem cum usu), et quisque ex illis amoribus usus spectat ut suos fines, amor caeli usus spirituales, amor mundi usus naturales qui nuncupari possunt civiles, et amor sui usus corporeos, qui etiam nuncupari possunt domestici pro se et suis.
 
(2) 直訳
394. Exordium fit ex tribus his amoribus, quia sunt universales et fundamentales omnium, et quia charitas commune habet cum unoquovis ex illis: 始まりになるこれらのつのから、〔それらはすべてのものの普遍的(一般的)また根本的なものであるのでまた仁愛共通つのでれらからのそれぞれのものと。
nam per Amorem Caeli intelligitur amor in Dominum, et quoque amor erga proximum, et quia uterque ille spectat usum ut finem, vocari potest amor usuum. なぜなら、天界へのによって、主へのそしてまた、隣人する愛が意味されるから、またそれらの両方が目的として役立ちを眺めるから、役立ちの愛と呼ばれることができる。
Amor Mundi non solum est amor opum et possessionum, sed etiam amor omnium quae mundus suppeditat, et delectat sensus corporis, ut pulchritudo oculos, harmonia aures, fragrantia nares, lautitiae linguam, mulcimina cutem; 世への、富と財産の愛だけでなく、しかしさらにまたすべての愛〔である〕、それらを世が与える(提供する)また身体の感覚を楽しませる、例えば(~のように)、美は目を、調和する音は耳を、芳香は鼻を、おいしいものは舌を、愛撫が皮膚を。
tum etiam, decori amictus, commodae habitationes, consortia, ita omnes jucunditates ex his, et ex pluribus aliis objectis. さらにまた、美しさが衣服が、有益さが住まいが、交わり(社交)が、これらからこのようにすべての快さが、また他の対象の多くのものから。
Amor Sui non solum est amor honoris, gloriae, famae, eminentiae, sed etiam amor merendi et ambiendi functiones, et sic regnandi super alios. 自己への、名誉への、称賛(栄光)への、名声への、卓越する愛だけでない、しかしさらにまた役目を成し遂げ、また得ようとする愛である、またこのように他の者の上に支配する。
Quod charitas commune cum unoquovis ex tribus illis amoribus habeat, est quia charitas in se spectata est amor usuum; 仁愛共通にそれらのつのからのそれぞれのものとつことは、本質的められた仁愛役立ちのであるからである
charitas enim vult proximo facere bonum (et bonum est idem cum usu), et quisque ex illis amoribus usus spectat ut suos fines, amor caeli usus spirituales, amor mundi usus naturales qui nuncupari possunt civiles, et amor sui usus corporeos, qui etiam nuncupari possunt domestici pro se et suis. というのは、仁愛隣人役立ちをなうことをするから(また役立ちとじものである)またそれらの愛からのそれぞれのものは自分の目的として役立ちを眺める、天界への愛は霊的な役立ちを〔眺める〕、世への愛は自然的な役立ちを、それは市民的なもの〔役立ち〕と呼ばれることができる、また自己への愛は身体的な役立ちを、それもまた家事のもの〔役立ち〕と呼ばれることができる、自分自身と自分のもの〔家族〕のための。
 
(3) 訳文
394. これらのつの愛はすべての普遍的根本的なものでありまた仁愛はそれらからのそれぞれの愛に共通するので、〔これらから考察を〕始める――なぜなら、天界へのによって、主へのそしてまた、隣人する愛が意味され、またそれらの両方が目的として役立ちを眺め、役立ちの愛と呼ばれることができるからである。
 世への、富と財産の愛だけでなく、しかしまた世が与えまた身体の感覚を楽しませる、例えば、美が目を、調和する音が耳を、芳香が鼻を、おいしいものが舌を、愛撫が皮膚を、さらにまた、美しい衣服が、有益な住まいが、社交が、これらからこのようにすべての快さを、また他の対象の多くのものから楽しむすべての愛である。
 自己への、名誉、称賛、名声、卓越への愛だけでなく、しかしまた役目を成し遂げ、また得ようとする愛であり、またこのように他の者の上に支配しようとする愛である。
 仁愛がそれらのつのからのそれぞれのものに共通するのは、仁愛本質的められたとき役立ちへのであるからであるというのは、仁愛隣人役立ちをなうことをするからである(また役立ちとじものである)れらの愛からのそれぞれのものは自分の目的として役立ちを眺めており、天界への愛は霊的な役立ちを、世への愛は自然的な役立ちを眺め、これは市民的な役立ちと呼ばれることができ、また自己への愛は身体的な役立ちを眺め、これはまた自分自身と自分のもの〔家族〕のための、家事の役立ちと呼ばれることができる。

原典講読『真のキリスト教』395

(1) 原文
395. Quod tres illi amores sint in unoquovis homine a creatione et inde nativitate, et quod dum rite subordinati sunt, perficiant hominem, et dum non rite, pervertant illum, in sequente articulo demonstrabitur. Hic solum memorare licet, quod tres illi amores tunc rite subordinati sint, quando amor caeli facit caput, amor mundi pectus et ventrem, et amor sui pedes et plantas. Mens humana distincta est in tres regiones, ut supra aliquoties dictum est; homo e suprema regione spectat Deum, e secunda seu media mundum, ac e tertia seu infima semetipsum. Mens quia talis est, potest elevari et se elevare sursum, quia ad Deum et caelum, potest effundi et se effundere ad latera quaquaversum, quia in mundum et ejus naturam, et potest demitti et se demittere deorsum, quia ad terram et ad infernum. In his visus corporis aemulatur visum mentis; ille quoque potest suspicere, circumspicere, et despicere. [2.] Mens humana est sicut domus trium mansionum, inter quas est communicatio per scalas; in quarum suprema habitant angeli e caelo, in media homines in mundo, et in infima genii. Homo, in quo tres illi amores rite subordinati sunt, potest ex placito ascendere et descendere; et cum in supremam mansionem ascendit, una est cum angelis sicut angelus; et cum inde descendit in mediam, est ibi una cum hominibus sicut homo angelus; et cum ex hac ulterius descendit, est una cum geniis sicut homo mundi, et illos instruit, arguit, et domat. [3.] In homine, in quo tres illi amores rite subordinati sunt, etiam coordinati sunt ita, quod supremus amor, qui est amor caeli, sit intus in secundo, qui est amor mundi, et per hunc in tertio seu infimo, qui est amor sui; et amor qui intus est, is etiam dirigit illum qui extra est ad suum nutum: quare si amor caeli est intus in amore mundi, et per hunc in amore sui, homo agit usus in unoquovis a Deo caeli. Sunt illi tres amores in operando, sicut voluntas, intellectus et actio. Voluntas influit in intellectum, et ibi prospicit sibi media, per quae producit actionem. Sed de his videbuntur plura in sequente articulo, ubi demonstrabitur, quod tres illi amores, si rite subordinati sunt, perficiant hominem; at si non rite subordinati sunt, pervertant et invertant illum.
 
(2) 直訳
395. Quod tres illi amores sint in unoquovis homine a creatione et inde nativitate, et quod dum rite subordinati sunt, perficiant hominem, et dum non rite, pervertant illum, in sequente articulo demonstrabitur. それらのつのそれぞれの人間創造からあることまたここから出生〔からある〕、またしく従属されている時、人間完成させること、また正しく〔従属されてい〕ない時、彼を逆さにする、続く章☆の中で示される(論証される)
☆ 続く章(第8章)は「選択の自由(自由意思)について」です。
Hic solum memorare licet, quod tres illi amores tunc rite subordinati sint, quando amor caeli facit caput, amor mundi pectus et ventrem, et amor sui pedes et plantas. ここにすことだけがされるそれらのつのしく従属されているその時、その時、天界への愛が頭をつくる(構成する)、世への愛が胸と腹を、また自己への愛が足と足の裏を。
Mens humana distincta est in tres regiones, ut supra aliquoties dictum est; 人間つの領域かれている、上数回言われたように
homo e suprema regione spectat Deum, e secunda seu media mundum, ac e tertia seu infima semetipsum. 人間最高領域からめている、第二すなわち、中間〔領域〕からそして第三すなわち、最低〔領域〕から自分自身
Mens quia talis est, potest elevari et se elevare sursum, quia ad Deum et caelum, potest effundi et se effundere ad latera quaquaversum, quia in mundum et ejus naturam, et potest demitti et se demittere deorsum, quia ad terram et ad infernum. 心はこのようなものであるので、上げられることができるまた自分自身上方げること、神天界けて〔見上げることができるので、広められることができるまた自分自身をあらゆる方向めること、世にまたその性質〔にいるのでまたろされることができる、自分自身下方ろすこと、地へまた地獄けて〔見ることができるので
In his visus corporis aemulatur visum mentis; これらの身体視覚視覚せされる
ille quoque potest suspicere, circumspicere, et despicere. それ〔視覚〕もまたげることができる、見まわすことまたおろすこと
[2.] Mens humana est sicut domus trium mansionum, inter quas est communicatio per scalas; [2] 人間つののようであるそれらの階段によって連絡(交通)ある
in quarum suprema habitant angeli e caelo, in media homines in mundo, et in infima genii. それらの最高のものの天界からの天使んでいる、中間のものの人間また最低のものの悪鬼
Homo, in quo tres illi amores rite subordinati sunt, potest ex placito ascendere et descendere; 人間そのにこれらのつのしく従属されているとき〕、えり(選択)からることとることができる
et cum in supremam mansionem ascendit, una est cum angelis sicut angelus; また最高るとき、天使一緒である、天使のように
et cum inde descendit in mediam, est ibi una cum hominibus sicut homo angelus; またここから中間のものにるときそこに人間一緒である、人間天使のように
et cum ex hac ulterius descendit, est una cum geniis sicut homo mundi, et illos instruit, arguit, et domat. またここからさらにるとき、悪鬼一緒である、世人間のようにまた〔人間〕〔悪鬼〕える、責める(ためす・誘惑する)、支配する
[3.] In homine, in quo tres illi amores rite subordinati sunt, etiam coordinati sunt ita, quod supremus amor, qui est amor caeli, sit intus in secundo, qui est amor mundi, et per hunc in tertio seu infimo, qui est amor sui; [3] 人間そのでこれらのつのしく従属されているとき〕、さらにまたこのようにえられている、最高それは天界へのである、第二のものの内部にあるそれはへのであるまたこれによって第三のものすなわち、最低のもののそれは自己へのである
et amor qui intus est, is etiam dirigit illum qui extra est ad suum nutum: またそれは内部にあるそれがまたそれを指図するそれは外部にある、自分のままに――
quare si amor caeli est intus in amore mundi, et per hunc in amore sui, homo agit usus in unoquovis a Deo caeli. それゆえもし天界内部にあるならまたこれによって自己、人間天界からそれぞれのもの〔愛〕役立ちをなう(たす)
Sunt illi tres amores in operando, sicut voluntas, intellectus et actio. それらのつのいているにある、意志、理解力、また行動のように
Voluntas influit in intellectum, et ibi prospicit sibi media, per quae producit actionem. 意志理解力流入するまたそこに自分自身手段準備するそれらによって行動
Sed de his videbuntur plura in sequente articulo, ubi demonstrabitur, quod tres illi amores, si rite subordinati sunt, perficiant hominem; しかしこれらについてくのことがられるそこにされる(論証される)それらのつのもししく従属されているなら、人間完成させること
at si non rite subordinati sunt, pervertant et invertant illum. しかしもししく従属されていないなら、彼をゆがめるまたさにする
 
(3) 訳文
395. それらのつのそれぞれの人間創造からまたここから出生からありまたしく従属されている時、人間完成させ、また正しく従属されていない時、彼を逆さにすることが、続く章の中で示される
 ここではそれらのつのしく従属されているその時、天界への愛が頭を、世への愛が胸と腹を、また自己への愛が足と足の裏をつくることを話すことだけがされる
 人間、前数回言われたように、つの領域かれている。人間、最高領域から、第二領域、すなわち、中間領域からそして第三領域、すなわち、最も低領域から自分自身めている
 心はこのようなものであるので、上げられることまた自分自身上方、神天界けて〔見上げることができるのでげることができ、また広められること、世にまたその性質〔にいるので自分自身をあらゆる方向めることができまたろされること、地へまた地獄けて〔見ることができるので自分自身下方ろすことができる
 これらの身体視覚視覚せされるその視覚もまた、持げること、見まわすことまたおろすことができる
 [2] 人間三階建のようでありそれら階段によって連絡されていその最上階天界からの天使、中間人間また最も低悪鬼んでいる
その人間これらのつのしく従属されているとき、上ることとることを選択ができる。最上階とき、〔自分が〕天使のように、天使一緒であるここから中間るときそこでは人間天使のように、人間一緒であるまたここからさらにるとき、世人間のように、悪鬼一緒であり、人間は悪鬼、責、支配する
[3] 人間これらのつのしく従属されているときさらにまた、天界へのである最高、世へのである第二のものの内部にありまたこれによって第三のものすなわち、自己へのである最も低いもののにあるようにえられているまた内部にある、そのままに、外部にある指図する――それゆえ、天界の愛が世の愛の中の内部にあり、これを通して自己の愛の中にあるなら、人間は天界の神からそれぞれの愛の中で役立ちを果たす
 それらの三つの愛は、意志、理解力、行動のように、それらの中で働いている。
 意志は理解力の中に流入し、そこに手段を自分自身に準備し、それらによって行動を生み出す。
 しかし、これらについて多くのことが続く章の中に見られ、そこに、それらの三つの愛が、もし正しく従属されているなら、人間を完成させる、しかし、もし正しく従属されていないなら、彼をゆがめ、逆さにすることが示される。

原典講読『真のキリスト教』396

(1) 原文
396. Verum enim vero, ut illa quae sequuntur in hoc capite, et in succedentibus de Libero Arbitrio, deque Reformatione et Regeneratione, etc., in luce rationis sistantur clare videnda, necessum est, ut praemittantur aliqua de Voluntate et Intellectu; de Bono et Vero; de Amore in genere de Amore Mundi et Amore Sui in specie; de Externo et Interno Homine; et de mere Naturali et Sensuali Homine. Haec detegentur, ne visus rationalis hominis in percipiendis illis, quae ulterius sequuntur, sit velut in nimbo, et in illo quasi currat per plateas urbis, usque dum non scit viam ad domum. Nam quid theologicum absque intellectu, et nisi hic illustretur dum legitur Verbum, quam sicut lampas in manu absque accensa candela, qualis fuit in manibus quinque virginum stultarum, quae non habebant oleum? De singulis itaque in suo ordine.
 
(2) 直訳
396. Verum enim vero, ut illa quae sequuntur in hoc capite, et in succedentibus de Libero Arbitrio, deque Reformatione et Regeneratione, etc., in luce rationis sistantur clare videnda, necessum est, ut praemittantur aliqua de Voluntate et Intellectu; しかしながら、それらが、それらはこの章の中に続けられる、また引き続くものの中で「選択の自由」について、そして「改心と再生」について、等々、理性の光の中で示されて、はっきりと見られるために、必要である、何らかのものがあらかじめ言われることが、〔1〕☆「意志理解力について」。
この後の記述に番号が振られているのでここにも通し番号があったほうがよいでしょう。
de Bono et Vero; 〔2〕「善真理について」。
de Amore in genere de Amore Mundi et Amore Sui in specie; 〔3〕「愛について、全般的、〔4〕自己愛世俗愛について、特(特定的)」。
de Externo et Interno Homine; 〔5〕「外なるなるについて
et de mere Naturali et Sensuali Homine. また〔6〕「単自然的、感覚的人間について」。
Haec detegentur, ne visus rationalis hominis in percipiendis illis, quae ulterius sequuntur, sit velut in nimbo, et in illo quasi currat per plateas urbis, usque dum non scit viam ad domum. これらが明かされる、人間の理性的な視覚が、それらを認めることの中で、それらはさらに先で続けられる、あたかももやの中にあるような〔ことが〕ないように、またその中で、いわば突進する、都の街路を通って、家への道を知らない時まで。
Nam quid theologicum absque intellectu, et nisi hic illustretur dum legitur Verbum, quam sicut lampas in manu absque accensa candela, qualis fuit in manibus quinque virginum stultarum, quae non habebant oleum? なぜなら、理解力なしの神学は何か、またこれが、みことばを読む時、照らされないなら、それを手の中に火をともしたろうそくなしの明かりのように、~のようになる、手の中で、五人の愚かな処女()、彼女らは油を持たなかった。
De singulis itaque in suo ordine. 個々のものについて、そこで、順序正しく。
 
(3) 訳文
396. しかしながら、この章の中に続けられること、また引き続き、「選択の自由」、「改心と再生」、等々についての章の中で、理性の光の中で示されて、はっきりと見られるために、何らかのものがあらかじめ言われることが必要である、〔それらは〕
 
1〕意志理解力について
2〕善真理について
3〕愛について、全般的
4〕自己愛世俗愛について、特
 〔5〕外なるなるについて。
6〕単自然的、感覚的人間について
 
 人間の理性的な視覚が、さらに先で続けられるそれらを認めることの中で、あたかももやの中にあるような〔ことが〕、またその中で、いわば、都の街路を通って、家への道を知らない時まで突進することがないように、これらが明かされる。
 なぜなら、理解力のない神学とは何か? また、みことばを読む時、理解力が照らされないなら、火をともしたろうそくのない明かりを手にし、油を持たなかった五人の愚かな娘のようになるからである。
そこで、〔それら〕個々のものについてその順序で〔述べよう〕。
 
399番で私が疑問に思った「assentit」にコメントがありました。コメントをありがとうございます。
 その内容について、あまりに私の憶測となるので、疑問のままとします。繰り返しますが「意味」が異なることはないでしょう。

原典講読『真のキリスト教』397

(1) 原文
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; una vocatur voluntas et altera intellectus. Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. 2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; bona et vera apud hominem non alibi sunt: et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. 3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: corpus est modo obedientia. 4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum.
 
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46).
 
(2) 直訳〔新しいエルサレム28-32
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.― (1) 意志と理解力について――
1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; 1. 人間には二つの能力がある、それらは彼のいのちをつくる。
una vocatur voluntas et altera intellectus. 一つは意志と呼ばれる、またもう一つは理解力と。
Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。
quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; 2.  全世界の中のすべてのもののように、それらは秩序にしたがっている、善と真理に関係する、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであるからである、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものである。
sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; というのは、これらの二つの能力であるから、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)
voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; 意志はすべての善の容器と主体(対象)である、そして理解力はすべての善の容器と主体(対象)である。
bona et vera apud hominem non alibi sunt: 人間のもとの善と真理は他のところに存在しない。
et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない、愛は善のもの、また善は愛のものである、そして信仰は真理のもの、また真理は信仰のものであるからである。
3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; 3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。
nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: なぜなら、彼の知恵と知性は、そしてまた彼の愛と仁愛は、そこに宿るからである、また全般的に彼のいのちは――
corpus est modo obedientia. 身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. 4. 知ること〔よりも〕さらに重要である〔ものは〕何もない、どのように意志と理解力は一つの心をつくるかよりも。
Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; 一つの心をつくる、善と真理が一つのものをつくるように。
est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: というのは、意志と理解力の間の結婚に似ているから、善と真理の間のようにである――
quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; その結婚がどのようなものであるか、それらから明らかにすることができる、それらは善と真理についてじきに提示される。
nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであるように、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)である、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのものである、そして理解力はここからいのちのエキシステレ。
nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum. なぜなら、善は、それは意志のものであり、それ自体を理解力の中に形作る、また見えるものにするからである。
 
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46). 注* (ここは脚注です) (編集者の注:――今や続けられる段落(397-402)に著者により引用のしるし☆で囲まれている。小著『新しいエルサレム』(28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46)に見られる)
〔初版では〕この引用符は「“」であり、これが全部の行頭に付けられています。
 
(3) 訳文
397. (1) 意志と理解力について――
 1. 人間には、そのいのちをつくる二つの能力がある。一つは意志、もう一つは理解力とと呼ばれる。それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
 2.  秩序にしたがっている全世界の中のすべてのものが善と真理に関係するように、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであり、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものであるからである。というのは、これらの二つの能力は、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)であるから。意志はすべての善の容器と主体であり、そして理解力はすべての善の容器と主体である。人間のもとの善と真理は他のところに存在しない――また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない。愛は善のもの、善は愛のものであり、そして信仰は真理のもの、真理は信仰のものであるからである。
 3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。なぜなら、その知恵と知性は、そしてまたその愛と仁愛は、また全般的にそのいのちは、そこに宿るからである――身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
 4. どのように意志と理解力は一つの心をつくるかを知ることよりもさらに重要であることは何もない。〔それらは〕善と真理が一つのものをつくるように一つの心をつくる。というのは、意志と理解力の間に、善と真理の間のような結婚に似たものがあるからである――その結婚がどのようなものであるかは、善と真理についてじきに提示されるものから明らかにすることができる。すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであり、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)であるように、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのもの、そして理解力はここからいのちのエキシステレである。なぜなら、意志のものである善は、それ自体を理解力の中に形作り、見えるものにするからである。