原典講読『真のキリスト教』 391

(1) 原文
391. Septimum Memorabile:
 
Qualis desolatio veri et macies theologica in Christiano orbe hodie datur, notum mihi factum est ex sermocinatione cum multis ex laicis, et cum multis ex clericis in mundo spirituali. Apud hos talis egestas spiritualis est, ut vix sciant quicquam, quam quod sit Trinitas, Pater, Filius et Spiritus Sanctus, et quod sola fides salvet; et de Domino Christo solum historica de ipso apud Evangelistas; reliqua autem, quae Verbum utriusque Testamenti de Ipso docet, ut quod Pater et Ipse unum sint, quod Ipse in Patre sit et Pater in Ipso, quod Ipsi sit omnis potestas in caelo et in terra, quod voluntas Patris sit ut credant in Filium, et quod qui credit in Ipsum habeat vitam aeternam, praeter plura, haec illis tam ignota et reposta sunt, sicut illa quae in fundo oceani, immo quae in centro terrae jacent. Et cum protrahuntur ex Verbo et leguntur, stant sicut audiant et non audiant; nec penitius intrant in aures, quam susurrus venti, aut sonus pulsati corii. Angeli, qui a Domino quandoque emittuntur ad societates Christianas, quae in mundo spirituum sunt, ita sub caelo, ad visitandum, valde lamentantur; dicentes quod talis obesitas et inde caligo in rebus salutis sit, paene qualis in psittaco loquente; dicunt etiam docti illorum, quod in spiritualibus et Divinis non plus intelligant quam statuae.
[2.] Quondam mihi retulit angelus, quod cum duobus e clero locutus sit, uno qui in fide separata a charitate, altero qui in fide non separata fuit: quod cum illo qui in fide separata a charitate fuit, ita locutus sit: "Amice, quis es?" Respondit ille, "Sum Reformatus Christianus." "Quae tua doctrina, et inde religio?" Respondit quod sit fides. Dixit, "Quae tua fides?" Respondit, "Fides mea est, quod Deus Pater miserit Filium, qui damnationem generis humani in Se susciperet, et quod per id salvemur." Interrogavit tunc dicendo, "Quid scis plus de salvatione?" Respondit quod salvatio fiat per solam illam fidem. Porro dixit, "Quid scis de redemptione?" Respondit quod facta sit per passionem crucis, et quod meritum Ipsius imputetur per illam fidem. Porro, "Quid scis de regeneratione?" Respondit quod fiat per illam fidem. "Dic quid scis de amore et charitate." Respondit quod sint illa fides. "Dic quid cogitas de praeceptis decalogi et de reliquis in Verbo." Respondit quod sint in illa fide. Tunc dixit," Ergo nihil facies." Respondit, "Quid faciam? non possum facere bonum, quod bonum est, a me." Dixit, "Num fidem potes habere a te?" Respondit, "in hoc non inquiro, habebo fidem." Tandem dixit, "Omnino scis aliquid praeterea de salute." Respondit, "Quid praeterea, cum per solam illam fidem salvatio?" Sed tunc dixit angelus. "Respondes sicut qui canit uno tono tibiae; non audio nisi fidem. Si illam scis et non aliquid praeterea, nihil scis; abi et vide socios." Et abivit et offendit illos in deserto, ubi non gramen; quaesivit ibi cur ita, et dictum est, quia illis nihil ecclesiae.
[3.] Angelus cum illo, qui in fide conjuncta charitati erat, ita locutus est: "Amice, qui es?" Respondit, "Sum Christianus Reformatus." "Quae tua doctrina et inde religio?" Respondit, "Fides et charitas." Dixit, "Haec sunt duo." Respondit, "Non separari possunt." Dixit, "Quid fides?" Respondit, "Credere quod Verbum docet." Dixit, "Quid charitas?" Respondit, "Facere quod Verbum docet." Dixit, "Num solum credideris illa, vel num etiam feceris?" Respondit, "Etiam feci." Angelus caeli tunc aspexit illum, et dixit, "Mi amice, veni mecum, et habita nobiscum."
 
(2) 直訳
391. Septimum Memorabile:― 第七のメモラビリア――
 
Qualis desolatio veri et macies theologica in Christiano orbe hodie datur, notum mihi factum est ex sermocinatione cum multis ex laicis, et cum multis ex clericis in mundo spirituali. 今日のキリスト教世界の中の真理の荒涼と神学の貧弱がどのように(性質)在するか、私に知られることが霊界の中で、平信徒からの多くの者との会話から起こった、また聖職者からの多くの者と。
Apud hos talis egestas spiritualis est, ut vix sciant quicquam, quam quod sit Trinitas, Pater, Filius et Spiritus Sanctus, et quod sola fides salvet; これらの者のもとにこのような霊的な貧困がある、どんなものでもほとんど知らないような、父、子また聖霊の三一性があること以外に、また信仰のみが救うこと。
et de Domino Christo solum historica de ipso apud Evangelistas; また主キリストについて歴史的なものだけしか〔知らない〕、その方について「福音書」(記者)のもとに。
reliqua autem, quae Verbum utriusque Testamenti de Ipso docet, ut quod Pater et Ipse unum sint, quod Ipse in Patre sit et Pater in Ipso, quod Ipsi sit omnis potestas in caelo et in terra, quod voluntas Patris sit ut credant in Filium, et quod qui credit in Ipsum habeat vitam aeternam, praeter plura, haec illis tam ignota et reposta sunt, sicut illa quae in fundo oceani, immo quae in centro terrae jacent. けれども、残りのものは、それらは両方の契約のみことばがその方について教えている、例えば、父とその方は一つであること、その方は父の中に、また父はその方の中に〔という〕こと、その方に天の中と地の中のすべての力があること、父のみこころ(意志)は子を信じる(ようになる)こと(である)こと、またその方を信じる者は永遠のいのちを持つこと、ほかに多くのこと、これらが彼らにこのように知られていない、また蓄えられた、それらのように、それらは大海の深い中に、それどころか、それらは地の中心の中に横たわる。
Et cum protrahuntur ex Verbo et leguntur, stant sicut audiant et non audiant; また、みことばから引き出され、また読まれるとき、聞くようにまた聞かないように立つ(~にある、~に置かれる)
nec penitius intrant in aures, quam susurrus venti, aut sonus pulsati corii. 耳の中に深くも入らない、ささやく風よりも、または皮(corium)☆の叩く音。
皮は太鼓の皮でしょう、すなわち、「太鼓」の省略。
Angeli, qui a Domino quandoque emittuntur ad societates Christianas, quae in mundo spirituum sunt, ita sub caelo, ad visitandum, valde lamentantur; 天使たちは、その者は、主により、時々、キリスト教の社会に送られる、それは霊界の中にある、そのように、天界の下に、訪問する(視察する)めに、大いに嘆いた。
dicentes quod talis obesitas et inde caligo in rebus salutis sit, paene qualis in psittaco loquente; 言って、このような愚鈍とここからの暗黒が救いの事柄の中にあること、ほとんどオウムの中でのように話して。
dicunt etiam docti illorum, quod in spiritualibus et Divinis non plus intelligant quam statuae. 彼らの学問のある者もまた言っている、霊的なものと神的なものの中で彫像よりもさらに理解しないこと。
[2.] Quondam mihi retulit angelus, quod cum duobus e clero locutus sit, uno qui in fide separata a charitate, altero qui in fide non separata fuit: [2] かつて私に天使が語った(refero)、聖職者からの二人の者と話したことを、一人は、その者は仁愛から分離した信仰の中に、もう一人は、その者は分離していない信仰の中にいた。
quod cum illo qui in fide separata a charitate fuit, ita locutus sit: 彼に、その者は仁愛から分離した信仰の中にいた、このように話した――
"Amice, quis es?" 「友よ、あなたはだれ(何)か?」
Respondit ille, "Sum Reformatus Christianus." 彼は答えた、「私はキリスト教徒(の)改革派の者である」。
"Quae tua doctrina, et inde religio?" 「あなたの教えは何か、またここから宗教は?」
Respondit quod sit fides. 答えた、信仰であること。
Dixit, "Quae tua fides?" 〔天使は〕言った、「あなたの信仰は何か?」
Respondit, "Fides mea est, quod Deus Pater miserit Filium, qui damnationem generis humani in Se susciperet, et quod per id salvemur." 答えた、「私の信仰である、父なる神は子を送った、その者は人類に〔対する〕断罪(地獄行きの宣言)をご自分の中に引き受けた(受け入れた)と、またそのことによって私たちは救われていること」。
Interrogavit tunc dicendo, "Quid scis plus de salvatione?" その時、質問した、言って、「何を、あなたはさらに救いについて知っているか?」
Respondit quod salvatio fiat per solam illam fidem. 答えた、救いはその信仰だけによって生じること。
Porro dixit, "Quid scis de redemptione?" さらに〔天使は〕言った、「何を、あなたはあがないについて知っているか?」
Respondit quod facta sit per passionem crucis, et quod meritum Ipsius imputetur per illam fidem. 答えた、十字架の受難によって行なわれたこと、またその方の功績がその信仰によって転嫁されたこと。
Porro, "Quid scis de regeneratione?" さらに、「何を、あなたは再生について知っているか?」
Respondit quod fiat per illam fidem. 答えた、その信仰によって生じること。
"Dic quid scis de amore et charitate." 「言え、何を、あなたは愛と仁愛について知っているか」。
Respondit quod sint illa fides. 答えた、それらは信仰であること。
"Dic quid cogitas de praeceptis decalogi et de reliquis in Verbo." 「言え、何を、あなたは十戒の戒めについて、またみことばの中の残り(その他)のものについて考えているか」。
Respondit quod sint in illa fide. 答えた、その信仰の中にあること。
Tunc dixit," Ergo nihil facies." その時、〔天使は〕言った、「それゆえ、あなたは何も行なわない〔のか?〕」。
Respondit, "Quid faciam? 答えた、「何を、私は行なう(未来)のか?
non possum facere bonum, quod bonum est, a me." 善を行なうことはできない、それは善である、私により」。
Dixit, "Num fidem potes habere a te?" 〔天使は〕言った、「信仰をあなたはあなたにより持つことができないのか?」
Respondit, "in hoc non inquiro, habebo fidem." 答えた、「このことの中に私は質問しない(調べない)、私は信仰を持っている」。
Tandem dixit, "Omnino scis aliquid praeterea de salute." 最後に言った、「すべての点で(全般的に見て)、あなたは何かを知っている〔のか?〕救いについてのほかに」。
Respondit, "Quid praeterea, cum per solam illam fidem salvatio?" 答えた、「何が、ほかに〔知る必要があるか〕、その信仰だけによって救い〔がある〕とき?」
Sed tunc dixit angelus. しかし、その時、天使は言った。
"Respondes sicut qui canit uno tono tibiae; 「あなたは答える、一つの調子(音色)の笛で歌う者のように。
non audio nisi fidem. 私は信仰でないなら聞かない。
Si illam scis et non aliquid praeterea, nihil scis; もし、あなたがそれを知る、またほかに〔知ら〕ないなら、あなたは何も知らない。
abi et vide socios." 立ち去れ(出かけよ)、また仲間を見よ」。
Et abivit et offendit illos in deserto, ubi non gramen; また、立ち去った、また彼らに荒野(砂漠)の中で会った、そこに草はない。
quaesivit ibi cur ita, et dictum est, quia illis nihil ecclesiae. そこに、なぜ、そのように、〔いるのか〕質問した、また言われた、彼らに教会のものが何もないからである。
[3.] Angelus cum illo, qui in fide conjuncta charitati erat, ita locutus est: [3] 天使は彼に、その者は仁愛に結合した信仰の中にいた、このように話した――
"Amice, qui es?" 「友よ、あなたはだれ(何)か?」
Respondit, "Sum Christianus Reformatus." 答えた、「私は改革派の者(の)キリスト教徒である」。
"Quae tua doctrina et inde religio?" 「あなたの教えは何か、またここから宗教は?」
Respondit, "Fides et charitas." 答えた、「信仰と仁愛」。
Dixit, "Haec sunt duo." 言った、「これらは二つである〔か?〕」
Respondit, "Non separari possunt." 答えた、「分離されることができない」。
Dixit, "Quid fides?" 言った、「信仰とは何か?」
Respondit, "Credere quod Verbum docet." 答えた、「みことばが教えることを信じること」。
Dixit, "Quid charitas?" 言った、「仁愛とは何か?」
Respondit, "Facere quod Verbum docet." 答えた、「みことばが教えることを行なうこと」。
Dixit, "Num solum credideris illa, vel num etiam feceris?" 言った、「あなたは(単に)それらを信じただけなのか、あるいは、あなたは行ないもしたのか?」
Respondit, "Etiam feci." 答えた、「私は行ないもした」。
Angelus caeli tunc aspexit illum, et dixit, "Mi amice, veni mecum, et habita nobiscum." 天界の天使は、その時、彼を眺めた(熟視した)、また言った、「私の友よ、私と来い、また私たちと住め」。
 
(3) 訳文
391. 第七のメモラビリア――
 
 今日のキリスト教世界の中の真理の荒涼と神学の貧弱がどのように在するか、私に知られることが霊界の中で、平信徒からの多くの者また聖職者からの多くの者との会話から起こった。
 これらの者のもとに、父、子また聖霊の三一性があること、また信仰のみが救うこと以外に、どんなものでもほとんど知らないような、また主キリストについて、その方について「福音書」にある歴史的なものだけしか〔知らない〕ような、このような霊的な貧困がある。けれども、その方について両方の契約のみことばが教えている残りのものは、例えば、父とその方は一つであること、その方は父の中に、また父はその方の中におられること、その方に天の中と地の中のすべての力があること、父のみこころは子を信じる(ようになる)こと(である)こと、またその方を信じる者は永遠のいのちを持つこと、ほかに多くのことが、彼らに、大海の深い中に、実に、それらは地の中心の中に横たわって蓄えられたかのように、このように知られていない。
 また、みことばから引き出され、読まれるとき、聞くようなまた聞かないようなものとなっていて、耳の中に、ささやく風または〔太鼓の〕皮叩く音よりも深くも入らない。
 主により、時々、霊界の中にあり、そのように天界の下にあるキリスト教の社会に、視察するために送られる天使たちは、救いの事柄の中にこのような愚鈍とここからの暗黒があり、ほとんどオウムのように話し、彼らの学問のある者もまた霊的なものと神的なものの中で彫像よりもさらに理解しないことを言っている、と言って、大いに嘆いた。
 [2] かつて私に天使が、聖職者からの二人の者と話したことを語った。一人は仁愛から分離した信仰の中に、もう一人は分離していない信仰の中にいた。仁愛から分離した信仰の中にいた者に、このように話した――
 「友よ、あなたはだれ(何)か?」
 彼は答えた、「私はキリスト教徒(の)改革派の者である」。
 「あなたの教えは何か、またここから宗教は?」
 信仰であることを答えた。
 〔天使は〕言った、「あなたの信仰は何か?」
 答えた、「私の信仰は、父なる神は子を送り、子は人類に〔対する〕断罪(地獄行きの宣言)をご自分の中に受け入れたこと、またそのことによって私たちは救われていることである」。
 その時、質問した、言って、「何を、あなたはさらに救いについて知っているか?」
 救いはその信仰だけによって生じることを答えた。
 さらに〔天使は〕言った、「何を、あなたはあがないについて知っているか?」
 十字架の受難によって行なわれたこと、またその方の功績がその信仰によって転嫁されたことを答えた。
 さらに、「何を、あなたは再生について知っているか?」
 その信仰によって生じることを答えた。
 「言え、何を、あなたは愛と仁愛について知っているか」。
 それらは信仰であることを答えた。
 「言え、何を、あなたは十戒の戒めについて、またみことばの中のその他のものについて考えているか」。
 その信仰の中にあることを答えた。
 その時、〔天使は〕言った、「それゆえ、あなたは何も行なわない〔のか?〕」。
 答えた、「何を、私は行なうべきなのか? 私から善である善を行なうことはできない」。
 〔天使は〕言った、「あなたはあなたから信仰を持つことができないのか?」
 答えた、「私はこのことを〔問題として〕調べない、私は信仰を持っている」。
 最後に言った、「全般的に見て、救いについてのほかに、あなたは何かを知っている〔のか?〕」。
 答えた、「何が、ほかに〔知る必要があるか〕、その信仰だけによって救い〔がある〕とき?」
 しかし、その時、天使は言った。「あなたは、一本調子の笛で歌う者のように答える。私は信仰しか聞いていない。もし、あなたがそれを知り、またほかに〔知ら〕ないなら、あなたは何も知らない。出かけよ、そして仲間を見よ」。
 立ち去った、また草のない荒野(砂漠)の中で彼らに会った。そこに、なぜ、そのように、〔彼らがいるのか〕質問し、また、彼らに教会のものが何もないからである、と言われた。
 [3] 天使は、仁愛と結合した信仰の中にいた者に、このように話した――
 「友よ、あなたはだれ(何)か?」
 答えた、「私は改革派のキリスト教徒である」。
 「あなたの教えは何か、またここから宗教は?」
 答えた、「信仰と仁愛」。
 言った、「これらは二つである〔か?〕」
 答えた、「分離されることができない」。
 言った、「信仰とは何か?」
 答えた、「みことばが教えることを信じること」。
 言った、「仁愛とは何か?」
 答えた、「みことばが教えることを行なうこと」。
 言った、「あなたはそれらを信じただけなのか、あるいは、あなたは行ないもしたのか?」
 答えた、「私は行ないもした」。
 天界の天使は、その時、彼を熟視し、言った、「私の友よ、私と来い、また私たちと住め」。
 
◎ これで、(長かった)『真のキリスト教』上巻も終わりです(初版は上下の別なく、全一巻です)
 下巻に入る前に、ここで『天界の秘義』から「最後の審判について」(21172133(2134))を割り込ませます。
 現在、スヴェーデンボリ出版から間もなく『天界の秘義』からの抄本『〝最大の人“とその対応』が出ます(今月25日刊行)。それに続いてやはり『天界の秘義』からの抄本『世の終わりと最後の審判』を出す予定です。「マタイ福音書」の2425章の解説(世の終わりと最後の審判)は本講座で既に取り上げ、それを書き直して出版するのですが、それにこの「最後の審判」も一緒にしたほうがよいと思いました。
 それで急きょ、次からは「最後の審判」です。ただし、短いのですぐに終わるでしょう。

原典講読『天界の秘義』より「最後の審判」について 1,2

DE ULTIMO JUDICIO {1}
最後の審判について

(1) 原文(1)
2117. QUID Ultimum Judicium, pauci hodie sciunt; putant venturum {2}interitu mundi; inde conjecturae quod periturus orbis terrarum igne, una cum illis quae in mundo aspectabili sunt; et quod tunc primum resurgent mortui, et coram judicio sistentur; mali tunc in infernum conjiciendi et boni in caelum ascensuri; hae conjecturae sunt ex propheticis Verbi, ubi memoratur de novo caelo et de nova terra, tum quoque de Nova Hierosolyma; non scientes quod prophetica Verbi prorsus alia significent in sensu interno quam patent in sensu litterae, et quod per `caelum' non intelligatur caelum, nec per `terram' terra, sed Ecclesia Domini in communi, et apud unumquemvis in particulari.
 
@1 A. had further title tum de glorificatione Domini in caelo, but deleted this. @2 i cum.
 
(2) 直訳
2117. QUID Ultimum Judicium, pauci hodie sciunt; 何が最後の審判か、わずかな者が、今日、知っている。
putant venturum {2}interitu mundi; 世の滅亡〔とともに〕起こる(venio)と思っている。
inde conjecturae quod periturus orbis terrarum igne, una cum illis quae in mundo aspectabili sunt; ここから推測(憶測)〔がある〕、地の球を滅ぼす火〔がある〕、一緒に、それらとともに、それらは世の中で見られる。
et quod tunc primum resurgent mortui, et coram judicio sistentur; またその時、初めて死んだ者が復活する、また審判の前に立たされる。
mali tunc in infernum conjiciendi et boni in caelum ascensuri; その時、悪い者は地獄の中へ投げ込まれる☆1、また善い者は天界の中に上げられる☆2
1 動形容詞(未来受動分詞)が使われています。「行なわれようとしている・行なわれるべきである」という意味です。
2 未来(能動)分詞が使われています。「~しようとしている」(予定・意図)という意味です
hae conjecturae sunt ex propheticis Verbi, ubi memoratur de novo caelo et de nova terra, tum quoque de Nova Hierosolyma; これらの推測(憶測)は、みことばの預言からである、そこに新しい天(界)ついてと新しい地について述べられている、さらにまた新しいエルサレムについて。
non scientes quod prophetica Verbi prorsus alia significent in sensu interno quam patent in sensu litterae, et quod per `caelum' non intelligatur caelum, nec per `terram' terra, sed Ecclesia Domini in communi, et apud unumquemvis in particulari. 知っていない者は、みことばの預言は内なる意味の中で他(別)のものを意味すること、文字どおりの意味の中で考える以外の、また「天」によって天(界)が意味されないこと、「地」によって地が、しかし、全般的に主の教会が、また特定的に(個別的に)れぞれの者のもとの〔教会が〕〔意味される〕。
 
@1 A. had further title tum de glorificatione Domini in caelo, but deleted this. 注1 自筆原稿の以前の題名にはtum de glorificatione Domini in caeloがあった、しかしこれは消された。〔この内容も書こうと思っていたが、やめることにしたのでしょう〕
@2 i cum. 注2 cumを挿入〔するとよい〕
 
(3) 訳文
 2117] 何が最後の審判か、今日、知っている者はわずかであり、世の滅亡〔とともに〕起こると思っている。ここから、世の中で見られるものと一緒に地球を滅ぼす火があるという憶測がある。またその時、初めて、死んだ者が復活し、審判の前に立たされる。その時、悪い者は地獄の中へ投げ込まれ、善い者は天界の中に上げられる。これらの憶測は、みことばの預言からであり、そこには、新しい天と新しい地について、さらにまた新しいエルサレムについて述べられている。みことばの預言は内なる意味で、文字どおりの意味で考える以外の他のものを意味することを知らない者は、「天」によって天が、「地」によって地が意味されず、しかし、全般的に主の教会が、また個別的にそれぞれの者のもとの〔教会が〕〔意味されることを知らない〕。
 
(1) 原文(2)
2118. Per `Ultimum Judicium' intelligitur ultimum tempus Ecclesiae, tum ultimum vitae cujusvis: quod `ultimum tempus Ecclesiae' attinet, fuit ultimum judicium Ecclesiae Antiquissimae quae fuerat ante diluvium, quando posteritas eorum periit, cujus interitus describitur per diluvium. Ultimum judicium Ecclesiae Antiquae quae post diluvium, fuit cum paene omnes qui fuerunt ab illa Ecclesia, facti sunt idololatrae, ac dispersi. Ultimum judicium Ecclesiae repraesentativae quae apud Jacobi posteros successit, fuit cum decem tribus in captivitatem abductae et inter gentes dissipatae sunt, et dein Judaei post Adventum Domini, expulsi terra Canaane et in universum orbem dispersi. Ultimum judicium hujus Ecclesiae quae Ecclesia Christiana vocatur, est quod apud Johannem in Apocalypsi, per `novum caelum et novam terram' intelligitur.
 
(2) 直訳
2118. Per `Ultimum Judicium' intelligitur ultimum tempus Ecclesiae, tum ultimum vitae cujusvis: 「最後の審判」によって、教会の終わりの時が意味される、なおまたそれぞれの者のいのちの最後のものが――
quod `ultimum tempus Ecclesiae' attinet, fuit ultimum judicium Ecclesiae Antiquissimae quae fuerat ante diluvium, quando posteritas eorum periit, cujus interitus describitur per diluvium. 「教会の最後の時」については(に関しては)、最古代教会の最後の審判があった(完了)、それは洪水前にあった(過去完了)、彼らの子孫が滅んだ時、その滅亡が洪水によって描かれている。
Ultimum judicium Ecclesiae Antiquae quae post diluvium, fuit cum paene omnes qui fuerunt ab illa Ecclesia, facti sunt idololatrae, ac dispersi. 古代教会の最後の審判は、それは洪水後に〔あった〕、ほとんどすべての者が、その者はその教会からであった、偶像崇拝(する者)なったときであった、そして追い散らされた。
Ultimum judicium Ecclesiae repraesentativae quae apud Jacobi posteros successit, fuit cum decem tribus in captivitatem abductae et inter gentes dissipatae sunt, et dein Judaei post Adventum Domini, expulsi terra Canaane et in universum orbem dispersi. 表象的な教会の最後の審判は、それはヤコブの子孫のもとに続いた、十部族が捕虜の中に連れ去られたときであった、また異教徒の間に追い散らされた、またその後、主の来臨の後、ユダヤ人たちがカナンの地を追い出された、また全地の中に追い散らされた。
Ultimum judicium hujus Ecclesiae quae Ecclesia Christiana vocatur, est quod apud Johannem in Apocalypsi, per `novum caelum et novam terram' intelligitur. この教会の最後の審判は、それはキリスト教会と呼ばれている、ヨハネのもとに「黙示録」の中で、「新しい天と新しい地」によって意味されるものである。
 
(3) 訳文
 2118] 「最後の審判」によって、教会の終わりの時が、なおまた、それぞれの者のいのちの最後の時が意味される――
 「教会の最後の時」については、洪水前にあった最古代教会に最後の審判があり、それは彼らの子孫が滅んだ時であり、その滅亡が洪水によって描かれている。
洪水後にあった古代教会の最後の審判は、その教会のほとんどすべての者が、偶像崇拝する者になり、追い散らされたときであった。
ヤコブの子孫のもとに続いた表象的な教会の最後の審判は、十部族が捕虜として連れ去られ、また異教徒の間に追い散らされ、またその後、主の来臨の後、ユダヤ人たちがカナンの地を追い出され、全地に追い散らされたたときであった。
キリスト教会と呼ばれているこの教会の最後の審判は、ヨハネの「黙示録」の中で、「新しい天と新しい地」によって意味されるものである。