第8章
DE LIBERO ARBITRIO.
選択の自由☆について
[I.]
☆ liberum arbitriumは従来「自由意志(英訳書もFree Will)」ですが、古めかしい(哲学用語なので)「選択の自由」としたほうがよいでしょう。
(1) 原文
463. Antequam accinctus accedo ad tradendum Doctrinale Novae Ecclesiae de Libero Arbitrio, necessum est ut praemittantur illa quae hodierna ecclesia in libris suis dogmaticis de illo tradit; quoniam nisi hoc fiat, potest homo, cui sana ratio et religio est, credere, quod non operis pretium sit de illo aliquod novum scribere: diceret enim secum, "Quis non scit, quod homini liberum arbitrium in spiritualibus sit? Quid alioqui foret, quod sacerdotes praedicarent, ut credant in Deum, ut convertant se, ut vivant secundum praecepta in Verbo, ut pugnent contra concupiscentias carnis suae, utque se parent novam creaturam;" praeter similia plura. Quare secum non potest aliter cogitare, quam quod illa modo voces venti essent, si non aliquod liberum arbitrium in rebus salutis foret, et quod illud, negare esset delirum quia contra sensum communem. At quod usque hodierna ecclesia in contrarium eat, et illud extra templa sua ejiciat, constare potest ex libro Formula Concordiae appellato, in quem Evangelici jurant, ex illis ibi quae sequuntur. Quod similis doctrina et inde fides de libero arbitrio sit apud Reformatos, ita similis in universo Christiano orbe, proinde in Germania, Suecia, Dania, Anglia et Hollandia, constat ex libris dogmaticis illorum. Haec itaque sunt transumpta ex Formula Concordiae, editionis Lipsiensis, anno 1756.
(2) 直訳
463. Antequam accinctus accedo ad tradendum Doctrinale Novae Ecclesiae de Libero Arbitrio, necessum est ut praemittantur illa quae hodierna ecclesia in libris suis dogmaticis de illo tradit; 選択の自由について新しい教会の教えの事柄を伝える(手渡す)ことへ向けて私が近づく準備の前に、それらがあらかじめ言われることが必要である、それらは今日の教会がその教義(教条)の本の中でそれらについて伝える(手渡す)。
quoniam nisi hoc fiat, potest homo, cui sana ratio et religio est, credere, quod non operis pretium sit de illo aliquod novum scribere: ~であるから、このことがなされないなら、人間は、その者に健全な理性〔があり〕と宗教がある、信じることができる、働き(労作)に価値がないこと、そのことについて何らかの新しいものを書くこと。
diceret enim secum, "Quis non scit, quod homini liberum arbitrium in spiritualibus sit? というのは、自分自身に言うから、「だれが知らないか、人間に霊的なもの(事がら)の中で選択の自由があること?
Quid alioqui foret, quod sacerdotes praedicarent, ut credant in Deum, ut convertant se, ut vivant secundum praecepta in Verbo, ut pugnent contra concupiscentias carnis suae, utque se parent novam creaturam;" そうでなければ、何になったか(なるのか)、聖職者が説教すること、神を信じなければならないような、回心しなければならないような、みことばの中の戒めにしたがって生きなければならないような、自分の肉の欲望に対して戦わなくてはならないような、そして新しい産物を生まなくてはならない☆ような」。
☆ 「新しい産物を生む」とは「自分自身が新しく生まれ(変わ)る」ということです。
praeter similia plura. 他に同様の多くのこと。
Quare secum non potest aliter cogitare, quam quod illa modo voces venti essent, si non aliquod liberum arbitrium in rebus salutis foret, et quod illud, negare esset delirum quia contra sensum communem. それゆえ、自分自身で異なって考えることができない、それらは単にひと吹き(風)の声であったこと以外に、もし、救いの事がらの中に何らかの選択の自由があったなら、またそれは、否定することは狂気となった(であろう)、常識に反するので。
At quod usque hodierna ecclesia in contrarium eat, et illud extra templa sua ejiciat, constare potest ex libro Formula Concordiae appellato, in quem Evangelici jurant, ex illis ibi quae sequuntur. しかし、それでも今日の教会は反対のものの中にあった、またそれを自分の神殿(教会)の外に投げ出したことは、『一致信条』☆と呼ばれた本から明らかにすることができる、その中で福音主義者は誓う、それらからそこに〔本書に〕それらは続けられる。
☆ 『一致信条』は1580年にルター派教会の教義を公布したもの。
Quod similis doctrina et inde fides de libero arbitrio sit apud Reformatos, ita similis in universo Christiano orbe, proinde in Germania, Suecia, Dania, Anglia et Hollandia, constat ex libris dogmaticis illorum. 選択の自由について同様の教えとここからの信仰が改革派教会の者のもとにある、そのように同様のものが全キリスト教世界の中に、それゆえに、ドイツの中に、スウェーデン、デンマーク、イギリスまたオランダ、その本の信条(教条)から明らかである。
Haec itaque sunt transumpta ex Formula Concordiae, editionis Lipsiensis, anno 1756. それで、これらのことが1756年ライプィヒ版『一致信条』から写し取られる。
(3) 訳文
463. 選択の自由について新しい教会の教えの事柄を伝えることへ向けて私が近づく準備の前に、今日の教会がその教義の本の中でそれらについて伝えていることがあらかじめ言われることが必要である。このことがなされないなら、健全な理性があり宗教がある人間は、そのことについて何らかの新しいものを書く働き(労作)に価値がない、と信じることができるからである。というのは、自分自身に言うから、「人間に霊的なものの中で選択の自由があることをだれが知らないか? そうでなければ、聖職者が、神を信じなければならない、回心しなければならない、みことばの中の戒めにしたがって生きなければならない、自分の肉の欲望に対して戦わなくてはならない、新しく生まれ変わらなければならない、といったような説教することは何になるのか?」。他に同様の多くのこと。
それゆえ、自分自身、それらは単にひと吹きの声であったこと以外に、もし、救いの事がらの中に何らかの選択の自由があったなら、常識に反するので。それを否定することは狂気となったであろう、としか考えることができない。
しかし、それでも今日の教会は反対のものの中にあった、またそれ〔選択の自由〕を自分の教会の外に投げ出したことは、『一致信条』☆と呼ばれた本から明らかにすることができる、その信条を福音主義者は誓う、それらから〔の抜粋いを〕そこに〔本書に〕〔以下に〕続ける。
選択の自由について同様の教えとここからの信仰が改革派教会の者のもとにあり、そのように同様のものが全キリスト教界の中に、それゆえ、ドイツス・ウェーデン・デンマーク・イギリス・オランダの中にあることが、その本の信条から明らかである。
それで、1756年ライプィヒ版『一致信条』から写しが以下のものである。
☆ 『一致信条』は1580年にルター派教会の教義を公布したもの。