(1) 原文
[8.] Post hunc surrexit unus e scamno tertio ad sinistrum, et loquens dixit: "Mea sententia est, quod charitas sit hospitalia, nosocomia, orphanotrophia et xenodochia aedificare, ac donis sustentare. Hoc confirmo per haec, quod talia beneficia et auxilia sint publica, et multis parasangis excedant privata; inde fit charitas plus opulenta et referta bonis, quae bona numero multiplicia sunt, ac merces sperata ex promissionibus in Verbo fit plus abundans; nam sicut quis parat agrum et serit, ita metit. Estne hoc in copia dare pauperibus et opitulari egenis? Quis non gloriam inde aucupat e mundo, et simul laudes cum humili gratiarum voce ex alumnis? Hocne elevat cor, et simul affectionem, quae vocatur charitas, usque ad suum fastigium? Divites, qui non ambulant in plateis, sed vehuntur, non possunt advertere oculos ad sedentes ad latera juxta parietes, et nummulos porrigere; sed conferunt spartas ad talia, quae pluribus simul conducunt. Minores autem, qui super plateis ambulant, et quibus non tale est penu, faciant alterum."
[9.] His auditis, subito tunc alius super eodem scamno vocem ejus per altiorem sonum suppressit, et dixit, "Ne usque divites charitatis suae munificentiam et excellentiam praeferant stipi quam pauper dat pauperi; novimus enim, quod omnis qui agit, dignum sua persona agat; rex dignum sua, praetor dignum sua, tribunus dignum sua, et satelles dignum sua. Nam charitas in se spectata non aestimatur secundum excellentiam personae et inde muneris sed secundum plenitudinem affectionis quae facit illam; et quod sic mediastinus, dum unum nummulum dat, possit ex pleniore charitate largiri quam magnas qui dat aut testatur thesaurum; quod etiam est secundum haec:
Jesus "vidit divites jacientes dona sua in gazophylacium, [2]vidit etiam quandam viduam pauperem injicientem eo duo minuta;..dixit, Vere dico vobis, quod vidua pauper haec plus omnibus injecerit" (Luc. xxi. 1-3).
(2) 直訳
[8.] Post hunc surrexit unus e scamno tertio ad sinistrum, et loquens dixit: [8] この〔者の〕後、左に向かって第三の長椅子(ベンチ)からのある者が立ち上がった、また話して、言った――
"Mea sententia est, quod charitas sit hospitalia, nosocomia, orphanotrophia et xenodochia aedificare, ac donis sustentare. 「わたしの見解である、『仁愛は、収容所、病院、孤児院また宿泊所を建てることであること、そして贈り物で支えること』。
Hoc confirmo per haec, quod talia beneficia et auxilia sint publica, et multis parasangis excedant privata; このことを私はこれらによって論証する、このような善行と援助は公共のものであること、また個人のものを多くの尺度☆でまさる。
☆ parasanga「パラサンガ」はペルシアの距離の測定単位。極度の優越を示す表現で用いられる。
inde fit charitas plus opulenta et referta bonis, quae bona numero multiplicia sunt, ac merces sperata ex promissionibus in Verbo fit plus abundans; ここから〔その〕仁愛はさらに善で富んだものまた詰め込んだものになる、その善の総計は増す、そして期待される報酬はみことばの中の約束から、さらに満ち溢れるものになる。
nam sicut quis parat agrum et serit, ita metit. なぜなら、だれかが畑を用意する、また(種を)蒔く、そのように刈るからである。
Estne hoc in copia dare pauperibus et opitulari egenis? このことは豊富なものの中にないか☆? 貧しい者に与えることまた乏しい者に助けること。
☆ わかりづらい(または別解釈がありえます)と思えるので補足します。「このこと」は「それらの善行」それは「報酬(収穫)」(これが省略されていると思える)が「豊富なものの中にある」、すなわち、「豊富である」。善の種をまいてその収穫を得るように、しかもそれが「豊かに」です。
別解釈は、このことが「貧しい者に与える乏しい者を助けること」に豊富にある、です。このほうが素直であり、正しい解釈です。
Quis non gloriam inde aucupat e mundo, et simul laudes cum humili gratiarum voce ex alumnis? ここからだれが世から栄光(称賛)を得ないか、また同時に卑下とともに称賛☆を、被保護者からの感謝の声で。
☆ ここのlaudesとは何なのかわかりません、称賛の訳でよいとは思いますが。
Hocne elevat cor, et simul affectionem, quae vocatur charitas, usque ad suum fastigium? このことは心を高揚させないか、また同時に情愛を、それは仁愛と呼ばれる、その頂点にまでも?
Divites, qui non ambulant in plateis, sed vehuntur, non possunt advertere oculos ad sedentes ad latera juxta parietes, et nummulos porrigere; 富んでいる者は、その者は街路の中を歩かない、しかし、〔乗り物で〕運ばれる、目で気づくことができない壁の近くの脇に座っている者〔物乞い〕に、また硬貨を差し出すこと。
sed conferunt spartas ad talia, quae pluribus simul conducunt. しかし、そのような者に寄付を貢献する、それは多くの者に同時に貢献する(役立つ)。
Minores autem, qui super plateis ambulant, et quibus non tale est penu, faciant alterum." けれども、劣る(低い)者は、その者は街路の上を歩く、彼らにこのような蓄積がない、他のことを行なう」。
[9.] His auditis, subito tunc alius super eodem scamno vocem ejus per altiorem sonum suppressit, et dixit, "Ne usque divites charitatis suae munificentiam et excellentiam praeferant stipi quam pauper dat pauperi; [9] これらで聞いて、急にその時、同じ長椅子(ベンチ)の上のもう一人の者が彼の声を大きな音によって制した、また言った、「それでも富んでいる者は自分の仁愛の気前の良さ(寛大さ)と優越さを施しで見せないように、貧しいものが貧しい者に与える以上に。
novimus enim, quod omnis qui agit, dignum sua persona agat; というのは、私たちは知っている、すべての者は、その者は行なう、その人物のふさわしい(値する)こと行なうこと。
rex dignum sua, praetor dignum sua, tribunus dignum sua, et satelles dignum sua. 王は自分のふさわしい(値する)ことを、指導者はふさわしい(値する)ことを、役人はふさわしい(値する)こと、また従者はふさわしい(値する)ことを。
Nam charitas in se spectata non aestimatur secundum excellentiam personae et inde muneris sed secundum plenitudinem affectionis quae facit illam; なぜなら、本質的に眺められた仁愛は人物の高位にしたがって評価されない、またここからの職務、しかし情愛の充満にしたがって、それをそれらに行なう。
et quod sic mediastinus, dum unum nummulum dat, possit ex pleniore charitate largiri quam magnas qui dat aut testatur thesaurum; また、このように〔いやしい仕事をする〕召使いは、贈り物(捧げ物)を与える時、さらに十分な仁愛から惜しまず与えることができる、高位の者よりも、その者は宝物を与える、または証言する。
quod etiam est secundum haec: そのことはさらにまたこれらにしたがって――
Jesus "vidit divites jacientes dona sua in gazophylacium, [2]vidit etiam quandam viduam pauperem injicientem eo duo minuta; イエスは、「富んだ者が自分の献金を宝庫に投げ入れているのを見た、さらにまたある貧しい寡婦がそれで投げ入れた二つの微細なものを。
..dixit, Vere dico vobis, quod vidua pauper haec plus omnibus injecerit" (Luc. xxi. 1-3). ……言った、真にわたしはあなたがたに言う、この貧しい寡婦はすべての者にさらに投げ入れた」(ルカ21:1-3)。
1件のコメント
コメントを残す
コメントを投稿するにはログインしてください。
laudesはlausの複数対格です。