原典講読『真のキリスト教』403

[II.]
QUOD TRES ILLI AMORES, DUM RITE SUBORDINATI SUNT, PERFICIANT HOMINEM;
それらの三つの愛が正しく従属している(下に置かれている)時、人間を完成させる(完全にする)こと
AT DUM NON RITE SUBORDINATI SUNT, PERVERTANT ET INVERTANT ILLUM.
しかし、正しく従属していない時、彼を歪める(悪くする)また逆さにする
(1) 原文
403. Prius aliquid de subordinatione trium universalium illorum amorum, qui sunt amor caeli, amor mundi, et amor sui, dicetur: et postea de influxu et insertione unius in alterum, et demum de statu hominis secundum subordinationem. Tres illi amores inter se, sunt sicut tres regiones corporis, quarum suprema est caput, media est pectus cum ventre, et tertiam faciunt genua, pedes, et plantae. Quando amor caeli facit caput, amor mundi pectus cum ventre, et amor sui pedes cum plantis, tunc homo est in perfecto statu secundum creationem; quoniam tunc duo inferiores amores inserviunt supremo, sicut corpus et ejus omnia capiti. Cum itaque amor caeli facit caput, tunc influit hic in amorem mundi, qui principaliter est amor opum, et per has facit usus; et mediate per hunc in amorem sui, qui principaliter est amor dignitatum, et per has facit usus. Ita tres illi amores spirant usus ex influxu unius in alterum. [2.] Quis non comprehendit, quod dum homo ex spirituali amore (qui est a Domino, et est qui intelligitur per amorem caeli), vult facere usus, naturalis homo faciat illos per opes et per alia bona ejus, et sensualis homo in sua functione, et quod ejus honor sit producere illos? Quis etiam non comprehendit quod omnia opera, quae homo facit corpore, fiant secundum statum mentis ejus in capite, et quod si mens in amore usuum est, corpus per sua membra hos efficiat et hoc fit, quia voluntas et intellectus in suis principiis est in capite, et in suis principiatis in corpore, sicut voluntas in factis, et cogitatio in loquelis; et comparative, sicut est prolificum seminis in omnibus et singulis arboris, per quae producit fructus, qui sunt usus ejus. Et est sicut ignis et lux intus in vase crystallino, quod ex illis calefit et pellucet. Et quoque visus spiritualis in mente, et simul visus naturalis in corpore, apud illum, in quo tres illi amores juste et rite subordinati sunt, ex luce quae influit per caelum a Domino, assimilari potest pomo Africano, quod usque ad medium, ubi est theca seminum, pellucet. Simile quid intelligitur per haec Domini verba,
 
"Lucerna corporis est oculus; si oculus simplex (hoc est, bonus) est, totum corpus est lucidum" (Matth. vi. 22; Luc. xi. 34).
 
[3.] Nullus homo sanae rationis potest damnare opes, sunt enim in communi corpore sicut sanguis in homine; nec potest damnare honores functionibus addictos, sunt enim regis manus et societatis columnae, modo amores naturales et sensuales illorum subordinati sunt amori spirituali. Sunt etiam administrationes in caelo, et illis dignitates adjectae; at qui funguntur illis, nihil plus amant quam usus facere, quia spirituales sunt.
 
(2) 直訳
403. Prius aliquid de subordinatione trium universalium illorum amorum, qui sunt amor caeli, amor mundi, et amor sui, dicetur: 最初それらの三つの普遍的な愛の従属について何らかものを、それらは天界への愛、世への愛(世俗愛)、また自己愛、言われる――
et postea de influxu et insertione unius in alterum, et demum de statu hominis secundum subordinationem. またその後、一つのものの他のものの中への流入と挿入(導入)ついて、また最後に、従属にしたがった人間の状態について。
Tres illi amores inter se, sunt sicut tres regiones corporis, quarum suprema est caput, media est pectus cum ventre, et tertiam faciunt genua, pedes, et plantae. それらの三つの愛は、それら自体の間で、身体の三つの領域のようである、その最高のものが頭である、中間のものが腹とともに胸である、また第三のものはひざ、足、足の裏をつくっている(構成する)
Quando amor caeli facit caput, amor mundi pectus cum ventre, et amor sui pedes cum plantis, tunc homo est in perfecto statu secundum creationem; 天界への愛が頭を、世への愛が腹とともに胸を、また自己愛が足の裏とともに足をつくっている(構成している)、その時、人間は創造にしたがって完全な状態の中にいる。
quoniam tunc duo inferiores amores inserviunt supremo, sicut corpus et ejus omnia capiti. その時、二つの低い愛が最高のものに仕えるからである、身体とそのすべてのものが頭に〔仕える〕ように。
Cum itaque amor caeli facit caput, tunc influit hic in amorem mundi, qui principaliter est amor opum, et per has facit usus; そこで、天界への愛が頭をつくるとき、その時、これは世への愛の中に流入する、それは特に富への愛である、またこれによって役立ちを行なう。
et mediate per hunc in amorem sui, qui principaliter est amor dignitatum, et per has facit usus. また間接的に、これによって自己愛の中へ〔流入する〕、それは特に地位への愛である、またこれによって役立ちを行なう。
Ita tres illi amores spirant usus ex influxu unius in alterum. そのようにそれらの三つの愛は流入から役立ちを吸い込む、一つのものがもう一つのものの中へ。
[2.] Quis non comprehendit, quod dum homo ex spirituali amore (qui est a Domino, et est qui intelligitur per amorem caeli), vult facere usus, naturalis homo faciat illos per opes et per alia bona ejus, et sensualis homo in sua functione, et quod ejus honor sit producere illos? [2] だれが把握しないか? 人間が霊的な愛から(それは主からである、また天界への愛によって意味されるものである)、役立ちを行なうことを欲する時、自然的な人はそれを富によって行なう、また彼の財産によって、また霊的な人は自分の職務の中で、またその名誉はそれらを生み出すこと。
Quis etiam non comprehendit quod omnia opera, quae homo facit corpore, fiant secundum statum mentis ejus in capite, et quod si mens in amore usuum est, corpus per sua membra hos efficiat et hoc fit, quia voluntas et intellectus in suis principiis est in capite, et in suis principiatis in corpore, sicut voluntas in factis, et cogitatio in loquelis; そしてまただれが把握しないか、すべての働きは、それを人間は身体で行なうこと、頭の中の彼の心の状態にしたがって生ずる、またもし、心が役立ちの愛の中にあるなら、身体はその肢体によってこのことを引き起こす、またこのことを生ずる(行なわれる)、意志と理解力がその始まりの中で頭の中にあるので、またその始まりの中で身体の中に、意志が行為の中に、また思考が話すことの中に〔ある〕ように。
et comparative, sicut est prolificum seminis in omnibus et singulis arboris, per quae producit fructus, qui sunt usus ejus. また、比較によって、すべてと個々の木の中に種の生殖力があるように、それによって実を生み出す、それはその役立ちである。
Et est sicut ignis et lux intus in vase crystallino, quod ex illis calefit et pellucet. また、水晶の器の中の火と光のようである、それはそれらから暖かい、また輝く。
Et quoque visus spiritualis in mente, et simul visus naturalis in corpore, apud illum, in quo tres illi amores juste et rite subordinati sunt, ex luce quae influit per caelum a Domino, assimilari potest pomo Africano, quod usque ad medium, ubi est theca seminum, pellucet. そしてまた、心の中の霊的な視覚は、また同時に、身体の中の自然的な視覚は、彼のもとに、その中にそれらの三つの愛が正当に、また正しく従属している、光から、それは主から天界を通って流入する、アフリカの果実☆にたとえられることができる、それは真ん中までも、そこに種の宝石箱がある、輝く。
「アフリカの果実」としましたが、直訳は「アフリカのリンゴ」であり、『レキシコン』では「ザクロ」としています。果肉が透明で種まで見えるような「ザクロ」がどんなものなのかわかりません。
Simile quid intelligitur per haec Domini verba, 同様に、何が意味されるか、これらの主のことばによって、
"Lucerna corporis est oculus; 「身体の油ランプは目です。
si oculus simplex (hoc est, bonus) est, totum corpus est lucidum" (Matth. vi. 22; Luc. xi. 34). もし目が単純☆(すなわち、善い)なら、全身が輝きます」(マタイ6:22、ルカ11:34)
ギリシア原典も単純・単一を意味するハプルースです。あれこれ見ないでものごとは単純に見なさい、ということでしょうか。いろめがねで見ないで、とも言えるでしょう。
[3.] Nullus homo sanae rationis potest damnare opes, sunt enim in communi corpore sicut sanguis in homine; [3] 健全な理性の人間はだれも富を批難することができない、というのは、共通の(公衆の)身体の中で人間の中の血のようであるから。
nec potest damnare honores functionibus addictos, sunt enim regis manus et societatis columnae, modo amores naturales et sensuales illorum subordinati sunt amori spirituali. 割り当てられた者の職務の名誉を批難することもできない、というのは、王国の手と社会の柱であるから、彼らの自然的なまた感覚的な愛が霊的な愛に従属するかぎり。
Sunt etiam administrationes in caelo, et illis dignitates adjectae; というのは、天界の中にもまた統治がある、また彼らに地位(尊厳)が加えられているから。
at qui funguntur illis, nihil plus amant quam usus facere, quia spirituales sunt. しかし、その者はそれらを果たす、何もさらに愛さない、役立ちを行なうことよりも、霊的なものであるので。
 
(3) 訳文
403. 最初、天界への愛、世への愛(世俗愛)、また自己愛であるそれらの三つの普遍的な愛の従属について何らかものが――またその後、一つのものの他のものの中への流入と導入について、また最後に、従属にしたがった人間の状態について言われる。
 それらのつのそれら自体、身体つの領域のようであるその最高のものがであり、中間のものがとともにであり、第三のものはひざ、足、足構成してい
 天界への、世へのとともにまた自己愛とともに構成している時、人間創造にしたがって完全状態にいるその時、身体とそのすべてのものがえるように、二つの最高えるからである
 そこで、天界へのをつくる時、これはへの流入するそれはへのでありまたこれによって役立ちをなうまた間接的これによって自己愛流入それは地位へのでありまたこれによって役立ちをなう
 そのようにそれらのつの流入からつのものがもうつのものの役立ちを
 [2] 人間が霊的な愛から(それは主からである、また天界への愛によって意味されるものである)、役立ちを行なうことを欲する時、自然的な人はそれを富によって、また彼の財産によって行なう、また霊的な人は自分の職務の中で行なう、またその名誉はそれらを生み出すことを、だれが把握しないか? 
 そしてまただれが把握しないか。人間が身体で行なうすべての働きは、頭の中の彼の心の状態にしたがって生ずること、またもし、心が役立ちの愛の中にあるなら、身体はその肢体によってこのことを引き起こし、またこのことは、意志と理解力がその始まりの中で頭の中にあり、またその始まりの中で身体の中にあるので、意志が行為の中に、また思考が話すことの中にあるように生ずること。また、比較によって〔把握しないか〕、すべてと個々の木の中に種の生殖力があるように、それによって実を生み出す、それはその役立ちである。
 また、水晶の器の中の火と光のようである、それはそれらから暖かい、また輝く。そしてまた、心の中の霊的な視覚は、また同時に、身体の中の自然的な視覚は、彼のもとで、その中にそれらの三つの愛が正当にまた正しく従属している〔とき〕主から天界を通って流入する光から、それは、アフリカの果実☆1にたとえられることができる、それはそこに種の宝石箱がある真ん中にまでも輝く。
 同様に、何が意味されるか〔把握しないか〕、次の主のことばによって、
 
「身体のランプは目です。もし目が単純☆2(すなわち、善い)なら、全身が輝きます」(マタイ6:22、ルカ11:34)
 
 [3] 健全な理性の人間のだれも富を批難することができない、というのは、共通の〔組織としての〕身体の中で人間の中の血のようであるから。割り当てられた者の職務の名誉を批難することもできない、というのは、彼らの自然的なまた感覚的な愛が霊的な愛に従属するかぎり、王国の手と社会の柱〔のようなもの〕であるから。というのは、天界の中にもまた統治があり、彼らに地位が加えられているから。しかし、それらを果たす者は、役立ちを行なうこと以外にさらに何も愛さない、〔その者は〕霊的であるので。
 
1 この「アフリカの果実」の直訳は「アフリカのリンゴ」であり、「ザクロ」を意味します。果肉が透明で種まで見えるような「ザクロ」がどんなものなのかは知りません。
2 ギリシア原典も単純・単一を意味するハプルースです。あれこれ見ないでものごとは単純に見なさい、ということでしょうか。いろめがねで見ないで、とも言えるでしょう。

コメントを残す