(1) 原文
393. Constans veritas est, quod fides et charitas non possint separari, ut homini vita spiritualis sit, et inde salus. Quod ita sit, cadit ex se in intellectum cujusvis hominis, etiam non expolitum per talenta et minas eruditionis. Quis non ex interiore quadam perceptione videt, et inde ex intellectu assentit, dum audit aliquem dicentem, quod qui bene vivit, et recte credit, salvetur? Et quis non ex intellectu rejicit, sicut grumum incidentem in oculum, dum audit, quod qui recte credit, et non bene vivit, etiam salvetur? quoniam ex interiore perceptione tunc illico in cogitationem incidit, Quomodo potest quis recte credere dum non bene vivit? et quid tunc credere nisi figura pictae fidei, et non aliqua imago viva ejus? Similiter, si quis audiret, quod qui bene vivit, tametsi non credit, salvetur, annon intellectus dum hoc volvit et revolvit, seu versat, videt, percipit et cogitat, quod nec hoc cohaereat, quoniam bene vivere est a Deo? omne enim bonum, quod in se bonum est, a Deo est. Quid tunc est bene vivere et non credere, nisi sicut lutum in manu figuli, quod non formabile est ad aliquod vas usus in regno spirituali, sed modo in regno naturali? Et praeterea, quis non videt contradictionem in duobus illis, nimirum in hoc, quod salvetur qui credit et non bene vivit, tum in hoc, quod salvetur qui bene vivit et non credit? Nunc quia bene vivere, quod est charitatis, hodie scitur et non scitur, scitur quid naturaliter bene vivere, et non scitur quid spiritualiter bene [1]vivere, ideo de hoc, quia est charitatis, transigetur, quod distincte fiet in serie per articulos.
@1 vivere pro “vicere”
(2) 直訳
393. Constans veritas est, quod fides et charitas non possint separari, ut homini vita spiritualis sit, et inde salus. 不変の真理である、信仰と仁愛が分離されることができないこと、人間に霊的ないのちがあり、またここから救いがあるために。
Quod ita sit, cadit ex se in intellectum cujusvis hominis, etiam non expolitum per talenta et minas eruditionis. そのようであることは、それ自体からそれぞれの人間の理解力の中に落ち込む、さらにまた磨かれたものなしに、学問のタラントとミナ☆によって。
☆ ミナはタラントの60分の1の(重さと)貨幣の単位。労務者一人の100日分の労賃。
Quis non ex interiore quadam perceptione videt, et inde ex intellectu assentit, dum audit aliquem dicentem, quod qui bene vivit, et recte credit, salvetur? だれが、ある種の内的な知覚から見ないか、またそれゆえ、理解力から同意する☆?、ある者が言うことを聞く時、「善く生き、また正しく信じるものが救われる」こと。
☆ このassentitは「何」なのかよくわかりません。
Et quis non ex intellectu rejicit, sicut grumum incidentem in oculum, dum audit, quod qui recte credit, et non bene vivit, etiam salvetur? また、だれが理解力から退けないか? 目の中に落ち込んだほこりのように、聞く時、「正しく信じ、また善く生きない者が救われること」。
quoniam ex interiore perceptione tunc illico in cogitationem incidit, Quomodo potest quis recte credere dum non bene vivit? 内的な知覚から、その時、直ちに、思考の中に落ち込むからである、「どのように、正しく信じることができるのか? 善く生きない時」。
et quid tunc credere nisi figura pictae fidei, et non aliqua imago viva ejus? また、その時、信じることは何か、信仰の絵画の像(形)でないなら、またその何らかの生きている像でないなら?
Similiter, si quis audiret, quod qui bene vivit, tametsi non credit, salvetur, annon intellectus dum hoc volvit et revolvit, seu versat, videt, percipit et cogitat, quod nec hoc cohaereat, quoniam bene vivere est a Deo? 同様に、もし、だれかが聞くなら、「善く生きる、それでも信じない者が、救われること」、理解力は、このことを思案し、またかきまわし☆、すなわち、熟考し、見る、知覚する、また考えるないか? このことは首尾一貫しない(筋が立たない)こと、善く生きることは神からであるので。
☆ 回転させ(volvit)再び回転させる(revolvit)、すなわち、「何度も考える」ことです。
omne enim bonum, quod in se bonum est, a Deo est. というのは、すべての善は、それは本質的に善である、神からであるから。
Quid tunc est bene vivere et non credere, nisi sicut lutum in manu figuli, quod non formabile est ad aliquod vas usus in regno spirituali, sed modo in regno naturali? その時、善く生き、また信じいないことは何か? 陶器師の手の中の粘土のようでないなら、それは何らかの容器に形作られない、霊的な王国の中の役立ちの、しかし、単に自然的な王国の中の。
Et praeterea, quis non videt contradictionem in duobus illis, nimirum in hoc, quod salvetur qui credit et non bene vivit, tum in hoc, quod salvetur qui bene vivit et non credit? またさらに、だれがそれらの二つのことの中に矛盾を見ないか、確かに、このことの中に、信じ、また善く生きない者が救われること、なおまたこのことの中に、善く生き、また信じない者が救われること?
Nunc quia bene vivere, quod est charitatis, hodie scitur et non scitur, scitur quid naturaliter bene vivere, et non scitur quid spiritualiter bene [1]vivere, ideo de hoc, quia est charitatis, transigetur, quod distincte fiet in serie per articulos. さて、善く生きることが、それは仁愛のもの〔仁愛に生きる〕である、今日、知られ、知られていないので、善く生きることが何か自然的に知られている、また善く生きることが何か霊的に知られていない、それゆえ、このことについて、〔それは〕仁愛のものであるので、取り上げられる(扱われる)、別々に行なわれる、~の内に、節によって。
@1 vivere pro “vicere” 注1 「vicere」の代わりにvivere
(3) 訳文
393. 人間に霊的ないのちがあり、またここから救いがあるために、信仰と仁愛が分離されることができないことは不変の真理である。
そのようであることは、それ自体から、さらにまた学問のタラントとミナ☆によって磨かれたものなしにそれぞれの人間の理解力の中に落ち込む。
ある者が、「善く生き、また正しく信じるものが救われる」と言うことを聞く時、ある種の内的な知覚から、だれが見ないか、またそれゆえ、理解力から同意しないか?
また、「正しく信じ、また善く生きない者が救われること」を聞く時、目の中に落ち込んだほこりのように、だれが理解力から退けないか? 内的な知覚から、その時、直ちに、思考の中に落ち込むからである、「善く生きない時、どのように正しく信じることができるのか?」。また、その時、信じることは、信仰の絵画の形でないなら、またその何らかの生きている像でないなら何なのか?
同様に、もし、だれかが、「善く生き、それでも信じない者が救われること」を聞くなら、理解力によって、このことを思案し、また再び思案し、すなわち、熟考し、このことは善く生きることは神からであるので、筋が立たない、と見、知覚し、考えるのではないか? というのは、本質的に善であるすべての善は神からであるから。
その時、善く生き、また信じいないことは陶器師の手の中の粘土のようでないなら何なのか? それは霊的な王国の中の役立ちの何らかの容器に形作られない、しかし、単に自然的な王国の中のものである。
またさらに、だれがそれらの二つのことの中に、確かに、信じ、また善く生きない者が救われることの中に、なおまた、善く生き、また信じない者が救われることの中に矛盾を見ないか?
さて、善く生きること、それは仁愛に生きることが今日、知られ、知られていないので、〔すなわち〕善く生きることが自然的に知られ、善く生きることが霊的に知られていないので、それゆえ、このことについて、〔それは〕仁愛のものであるので、別々に〔されて〕、続く節によって扱われる。
☆ ミナはタラントの60分の1の(重さと)貨幣の単位。労務者一人の100日分の労賃。