原典講読『結婚愛』161(直訳[2, 3]と訳文)

[2] *Quondam erat sermo de hac re ibi, ac viri ex persuasione ab uxoribus instabant, quod illi ament, et non uxores, sed quod uxores amorem recipiant ab illis. [2] かつて、ここでこの事柄について会話があった、そして男(夫)たちは、妻たちからの信念から主張した、彼らが愛すること、また妻たちでなく、しかし、妻たちは愛を彼らから受けること。

Ut lis hujus arcani dirimeretur, ablatae sunt a viris omnes feminae una cum uxoribus, et simul cum illis ipsa sphaera amoris sexus remota est; この秘義の論争に解決されるために、男(夫)たちからすべて女が、妻たちと一緒に、また同時にそれらともに性愛のスフェアそのものが遠ざけられた。

qua remota viri in statum prorsus peregrinum, et prius nusquam perceptum, venerunt, ex quo multum conquesti sunt. それらが遠ざけられて、男(夫)たちはまったく未知の(奇妙な)状態の中に、また以前に決して感じられなかった、やって来た、そのことから大いに不平があった。

Tunc cum in illo erant, adductae sunt ad illos feminae, et ad maritos uxores, ac hae et illae blande alloquebantur illos; その時、その中にいたとき、彼らに女たちが連れて来られた、また夫たちに妻たちが、そしてこれらやそれらが優しく彼らを話しかけた。

sed ad blanditias illarum frigidi facti sunt, et averterunt se, et dixerunt inter se, "Quid hoc? Quid femina?" しかし、 彼女たちのおべっか(お世辞)冷たさの〔感情が〕ひき起こされた、また自分自身を背かせた、また自分たちの間で言った、「これは何か? 女とは何か?」

Et cum quaedam dicerent, quod uxores illorum essent, respondebant, "Quid uxor? non cognoscimus vos." また、ある者たちが言ったとき、彼らの妻たちであったこと、彼らは答えた、「妻とは何か? 私たちはあなたがたを知らない」。

At cum uxores de hac prorsus frigida indifferentia virorum inciperent indolere, et quaedam lachrymare, sphaera amoris sexus feminini, et conjugialis, quae hactenus viris ablata fuit, restituta est; しかし、妻たちが夫たちのこのまったくの冷たい無関心について悲嘆することを始めたとき、またある者は涙を流すこと(泣くこと)、女の性愛のスフェアが、結婚の、それは今まで男(夫)たちに取り去られた(aufero)、回復された。

et tunc viri illico in statum priorem suum redierunt; またその時、男(夫)たちに直ちに前の自分の状態が戻った。

amatores conjugii in suum, et amatores sexus in suum. 結婚を愛する者たちは自分のものの中に、また性を愛する者は自分のものの中に。

Sic convicti sunt viri, quod nihil amoris conjugialis, ne quidem amoris sexus, apud illos resideat, sed solum apud uxores et feminas: このように男(夫)たちは確信させられた、結婚愛の何もののないこと、性愛でさえない、彼らのもとに住む、しかし、妻と女たちのもとにだけ。

sed usque postea uxores ex prudentia sua adduxerunt viros ad credendum, quod amor resideat apud viros, et quod aliqua scintilla ejus possit ab illis transire in se. しかしそれでも、その後、妻たちは自分の思慮分別から、男(夫)たちを信じることへ連れて来た(ひき起こした)、愛が(夫)たちのもとに住むことを、また何らかのその火花が彼女たちから自分自身の中に移ることができること。

[3] Experientia haec hic adducta est, ut sciatur quod uxores sint amores, et viri receptiones. [3] この経験がここに提示されたのは、知られるためである、妻たちは愛であること、また男(夫)受け入れるもの〔である〕。

Quod viri sint receptiones secundum sapientiam apud se, imprimis secundum hanc ex religione, quod sola uxor amanda sit, patet ex eo, quod dum sola uxor amatur, amor concentretur; 男(夫)は自分自身のものと知恵にしたがって受け入れるものであることは、特に宗教からこれにしたがって、妻だけを愛さなくてはならないこと、このことから明らかである、妻だけが愛されるとき、愛は集中させられること。

et quia etiam nobilitatur, maneat in suo robore, consistat et persistat; さらにまた高貴なものにされること、その力強さにとどまる、持続する、また存続する。

et quod alioquin foret, sicut dum triticum ex horreo projicitur ad canes, unde fit domi egestas. またそのことはそうでなければ、穀物倉から犬に投げ捨てられる小麦の時のように、なった(なる)であろう、ここから家に欠乏が生じる。

* NOTA EDITORES.Ab Auctuore hic paragraphus signis citationis inclusus est. 出版する:著者によりこの段落引用まれてい(ざされている)

 

(3)訳文

 161.(5) 妻から彼女の愛にしたがって(男)に結合が吹き込まれ、彼の知恵にしたがって(男)により受け入れられること。

 愛とここからの結合が妻から夫(男)まれていることは、今日、(男)たちされているそれどころか一般的彼らから否定されている。その理由は、妻たちは、夫(男)たちだけが愛する、また自分たち自身は受けること、または、夫(男)は愛である、また自分たち自身は従順〔である〕ことを確信させるからである。夫(男)たちがそのようにじる時、〔妻たちは〕心から嬉しがるこのことを彼らに確信させることは、多くの理由がある、それらは妻たちの思慮分別と慎重さのすべてのものであり、それらについて何らかのものが続くものの中で、また特に「配偶者(夫婦)の間の冷たさ(冷淡)、分離また離婚の原因について」の章の中で言われる。

 愛を吹き込むことまたはしみ込ませることが、妻たちから夫(男)たちへであることは、夫(男)たちのもとに結婚愛は、そのうえ性愛も何もない、しかし、妻たちまた女たちのもとにだけ〔ある〕からである。そのようであることは、霊界の中で私に生き生きと示された。――

 

 [2] かつて、ここ〔霊界〕でこの事柄について会話があった、そして男(夫)たちは、妻たちからの信念から、妻たちでなく自分たちが愛すること、しかし、妻たちは愛を自分たちから受けることを主張した。

 この秘義の論争が解決されるために、男(夫)たちからすべて女が、妻たちと一緒に、また同時にそれらともに性愛のスフェアそのものが遠ざけられた。それらが遠ざけられて、男(夫)たちはまったく未知の、また以前に決して感じられなかった状態の中にやって来た、そのことから大いに不平があった。

その中にいたその時、彼らに女たちが、また夫たちに妻たちが連れて来られた、そして彼女たちが優しく彼らに話しかけた。しかし、彼女たちのお世辞に冷たさの〔感情が〕ひき起こされ、また背むき、自分たちの間で言った、「これは何か? 女とは何か?」

 また、ある者たちが、彼らの妻たちであることを言ったとき、彼らは答えた、「妻とは何か? 私たちはあなたがたを知らない」。

しかし、妻たちが夫たちのこのまったくの冷たい無関心について悲嘆し、またある者は泣き始めたとき、今まで男(夫)たちに取り去られていた女の性愛の、結婚のスフェアが、回復された。またその時、男(夫)たちに直ちに前の自分の状態が。結婚を愛する者たちはその中に、また性を愛する者はその中に戻った

 このように、男(夫)たちは、彼らのもとに住む結婚愛が何も、性愛でさえ何もないことない、しかし、妻と女たちのもとにだけ〔住むことを〕確信させられた。しかしそれでも、その後、妻たちは自分の思慮分別から、愛が(夫)たちのもとに住むこと、また何らかのその火花が彼女たちから自分自身の中に移ることができること信じることを(夫)たちに、ひき起こした。

 

 [3] この経験がここに示されたのは、妻たちが愛であり、男(夫)受け入れるもの〔である〕ことが知られるためである。

 男(夫)は自分自身のものと知恵にしたがって、特に宗教から、妻だけを愛さなくてはならないことにしたがって、受け入れるものであることは、このことから、妻だけが愛されるとき、愛は集中させられ、さらにまた高貴なものにされ、その力強さにとどまり、持続し、存続することが明らかである。またそのことはそうでなければ、小麦が穀物倉から犬に投げ捨てられる時のようになり、ここから家に欠乏が生じるであろう。

原典講読『結婚愛』162,163

(1)原文

162. (vi.) Quod conjunctio illa fiat a primis diebus conjugii successive; et quod apud illos, qui in amore vere conjugiali sunt, penitius et penitius in aeternum. Primus calor conjugii non conjungit, trahit enim ex amore sexus, qui est corporis et inde spiritus; et quod ex corpore in spiritu est, hoc non moratur diu; sed amor qui est ex spiritu in corpore, moratur. Amor spiritus, et e spiritu corporis, insinuatur animabus et mentibus conjugum una cum amicitia et confidentia; cum hae duae cum amore primo conjugii se conjungunt, fit amor conjugialis, qui aperit pectora, et inspirat illis amoris dulcedines; et hoc penitius et penitius, sicut illae duae primitivo amori se adjungunt, et ille intrat in has, et vicissim.

 

(2)直訳

162. (vi.) Quod conjunctio illa fiat a primis diebus conjugii successive; 162.(6) その結合連続的結婚最初日々から連続的じること

et quod apud illos, qui in amore vere conjugiali sunt, penitius et penitius in aeternum.― またらのもとでその結婚愛にいる、永遠くまた

Primus calor conjugii non conjungit, trahit enim ex amore sexus, qui est corporis et inde spiritus; 結婚の最初の熱は結合しない、というのは、性愛から得る(出ている)から、それは身体のものである、ここから霊のもの。

et quod ex corpore in spiritu est, hoc non moratur diu; また、身体か霊の中にあるものは、これは長い間、残らない。

sed amor qui est ex spiritu in corpore, moratur. しかし、愛は、それは霊から身体の中にある、残る。

Amor spiritus, et e spiritu corporis, insinuatur animabus et mentibus conjugum una cum amicitia et confidentia; 霊の愛は、また霊から身体の〔愛は〕、友情と信頼と一緒に配偶者(夫婦)の霊魂と心に沁み込む。

cum hae duae cum amore primo conjugii se conjungunt, fit amor conjugialis, qui aperit pectora, et inspirat illis amoris dulcedines; これら二つ〔友情と信頼〕のものが結婚の最初の愛にそれ自体を結合させる時、結婚愛が生じる、それは〔ふたりの〕胸を開く、また彼らに愛の甘味を吹き込む。

et hoc penitius et penitius, sicut illae duae primitivo amori se adjungunt, et ille intrat in has, et vicissim. またこのことがさらに深くまたさらに深く、それら二つ〔友情と信頼〕のものが初期の(根源である)にそれ自体を結びつけるほど、またそれらはこれらの中に入る、また逆に。

 

(3)訳文

 162.(6) その結合連続的結婚最初日々から〔継続的〕生じることまた結婚愛にいるのもとで永遠くまた

 結婚の最初の熱は結合しない、というのは、性愛から出ていて、それは身体のものであり、ここから霊のものであるからである。また、身体か霊の中にあるものは、長い間、残らない。しかし、霊から身体の中にある愛は残る。

 霊の愛は、また霊から身体の愛は、友情と信頼と一緒に配偶者(夫婦)の霊魂と心に沁み込む。これら二つ〔友情と信頼〕のものが結婚の最初の愛にそれ自体を結合させる時、結婚愛が生じ、それは〔ふたりの〕胸を開き、彼らに愛の甘味を吹き込む。またこのことが、それら二つ〔友情と信頼〕のものが初期の(根源である)にそれ自体を結びつけるほど、それらはこれらの中にさらに深くまたさらに深く入る、また逆に。

 

(1)原文

163. (vii.) Quod conjunctio uxoris cum sapientia rationali mariti fiat ab intra, sed cum sapientia morali ejus ab extra. Quod sapientia apud viros sit duplex, rationalis et moralis, et quod sapientia rationalis illorum sit solius intellectus, et quod sapientia moralis illorum sit intellectus et simul vitae, concludi et videri potest ex sola intuitione et exploratione. Sed ut sciatur, quid intelligitur per sapientiam rationalem virorum, et quid per sapientiam moralem illorum, enumerabuntur aliqua in specie. Illa quae sapientiae rationalis illorum sunt, insigniuntur variis nominibus: in genere vocantur scientia, intelligentia, et sapientia; in specie autem, rationalitas, judicium, ingenium, eruditio, sagacitas; sed quia scientiae sunt cuivis peculiares in suo officio, ideo sunt multifariae; sunt enim peculiares clericis, peculiares personis magistratus, peculiares variis illorum officiariis, peculiares judicibus, peculiares medicis et chymicis, peculiares militibus et nautis, peculiares artificibus et operariis, peculiares agricolis, et sic porro. Ad rationalem sapientiam pertinent etiam omnes scientiae, in quas adolescentes initiantur in scholis, et per illas postea in intelligentiam, et vocantur etiam vario nomine, ut philosophica, physica, geometrica, mechanica, chymica, astronomica, juridica, politica, ethica, historica, et plures, per quas, sicut per ostia, intratur in rationalia, ex quibus fit sapientia rationalis.

 

(2)直訳

163. (vii.) Quod conjunctio uxoris cum sapientia rationali mariti fiat ab intra, sed cum sapientia morali ejus ab extra.― 163.(7) 夫の理性的な知恵との妻の結合は内部から生じること、しかし、その道徳的な知恵との〔妻の結合は〕外部から――

Quod sapientia apud viros sit duplex, rationalis et moralis, et quod sapientia rationalis illorum sit solius intellectus, et quod sapientia moralis illorum sit intellectus et simul vitae, concludi et videri potest ex sola intuitione et exploratione. 男(夫)のもとの知恵は二様であること、理性的なものと道徳的なもの、またそれらの理性的なものの知恵は理解力だけのものであること、また道徳的な知恵は理解力と同時に生活のものであることは、注視(熟慮)と調査だけから結論され、見られることができる。

Sed ut sciatur, quid intelligitur per sapientiam rationalem virorum, et quid per sapientiam moralem illorum, enumerabuntur aliqua in specie. しかし、知られるために、男(夫)の理性の知恵によって何が意味されるか、また彼らの道徳的な知恵によって何が、特に、何らかのものが列挙される。

Illa quae sapientiae rationalis illorum sunt, insigniuntur variis nominibus: それらは、それらは彼らの理性的な知恵である、いろいろな名前で区別されている。

in genere vocantur scientia, intelligentia, et sapientia; 全般的に、知識、知性、また知恵と呼ばれる。

in specie autem, rationalitas, judicium, ingenium, eruditio, sagacitas; けれども、特に(特定的に)、推理力、判断力、知力(才能)、学識(博学)、賢明。

sed quia scientiae sunt cuivis peculiares in suo officio, ideo sunt multifariae; しかし、知識はそれぞれの者に特有(特別、特殊)であるので、その職務の中で、それゆえ、さまざまである。

sunt enim peculiares clericis, peculiares personis magistratus, peculiares variis illorum officiariis, peculiares judicibus, peculiares medicis et chymicis, peculiares militibus et nautis, peculiares artificibus et operariis, peculiares agricolis, et sic porro. というのは、聖職者に特有のものがあるから、行政長官の人物に特有のもの、彼らのいろいろな職務に特有のもの、裁判官に特有のもの、医者と化学者に特有のもの、兵士と船員に特有のもの、技術者と労働者(職人)に特有のもの、農夫に特有のもの、等々。

Ad rationalem sapientiam pertinent etiam omnes scientiae, in quas adolescentes initiantur in scholis, et per illas postea in intelligentiam, et vocantur etiam vario nomine, ut philosophica, physica, geometrica, mechanica, chymica, astronomica, juridica, politica, ethica, historica, et plures, per quas, sicut per ostia, intratur in rationalia, ex quibus fit sapientia rationalis. 理性的な知恵にすべての知識もまた属している、それらの中に若者は学校の中で導かれる、またそれらによってその後、知性の中へ、またさらにまたいろいろな名前で呼ばれている、例えば、哲学(のもの)、物理学、幾何学、機械学、化学、天文学、法律学、政治学、倫理学、歴史学、また多くのもの、それらによって、扉を通ってかのように、理性的なものの中に入れられる、それらから理性的な知恵が生じる。

 

(3)訳文

 163.(7) 夫の理性的な知恵との妻の結合は内部から、しかし、その道徳的な知恵との〔妻の結合は〕外部から生じること。

 男(夫)のもとの知恵は、理性的なものと道徳的なものの二様であり、またそれらの理性的なものの知恵は理解力だけのもの、また道徳的な知恵は理解力と同時に生活のものであることは、熟慮と調査だけから結論され、見られることができる。

 しかし、男(夫)の理性的な知恵によって何が、またその道徳的な知恵によって何が意味されるか知られるために、、特に、何らかのものが列挙される。それらは、彼らの理性的な知恵であり、いろいろな名前で区別されている。全般的に、知識、知性、知恵と呼ばれ。特定的に、推理力、判断力、知力、学識、賢明さと呼ばれる。しかし、知識はそれぞれの者にその職務の中で特有であるので、それゆえ、さまざまである。というのは、聖職者に特有のもの行政長官の人物に特有のもの、彼らのいろいろな職務に特有のもの、裁判官に特有のもの、医者と化学者に特有のもの、兵士と船員に特有のもの、技術者と職人に特有のもの、農夫に特有のものがあるから、等々。

 理性的な知恵にすべての知識もまた属していて、若者は学校の中でそれらの中に、またそれらによってその後、知性の中へ導かれる、またさらにまたいろいろな名前で呼ばれている、例えば、哲学、物理学、幾何学、機械学、化学、天文学、法律学、政治学、倫理学、歴史学、また多くのもの、それらによって、扉を通ってかのように、理性的なものの中に入れられ、それらから理性的な知恵が生じる。

原典講読『結婚愛』164,165

(1)原文

164. Sapientiae autem moralis apud viros sunt omnes virtutes morales, quae spectant vitam, ac intrant illam: et quoque sunt virtutes spirituales, quae ex amore in Deum et ex amore erga proximum effluunt, et in illos confluunt. Virtutes, quae ad sapientiam moralem virorum pertinent, sunt etiam varii nominis, et vocantur temperantia, sobrietas, probitas, benevolentia, amicitia, modestia, sinceritas, officiositas, civilitas, tum sedulitas, industria, solertia, alacritas, munificentia, liberalitas, generositas, strenuitas, intrepiditas, prudentia; praeter plures. Virtutes spirituales apud viros, sunt amor religionis, charitas, veritas, fides, conscientia, innocentia, praeter plures. Hae virtutes et illae in genere referri possunt ad amorem et zelum pro religione, pro bono publico, pro patria, pro civibus, pro parentibus, pro conjuge, et pro liberis. In his omnibus dominantur justitia et judicium; justitia est sapientiae moralis, et judicium est sapientiae rationalis.

 

(2)直訳

164. Sapientiae autem moralis apud viros sunt omnes virtutes morales, quae spectant vitam, ac intrant illam: けれども、男(夫)のもとの道徳的な知恵はすべての道徳的な美徳のものである、それは生活を眺める(目を向ける)、そしてそれに入る。

et quoque sunt virtutes spirituales, quae ex amore in Deum et ex amore erga proximum effluunt, et in illos confluunt. そしてまた、霊的な美徳がある、それは神への愛から、また隣人に対する愛から流れ出る、またその☆中で合流する。

☆「その」は男性(または中性)のでこのままでは「その愛の中で」美徳が合流することになります。これをillas(女性)の誤記と見れば、「その美徳の中で」愛が合流することになります。これがアクトンの解釈であり、これに即した和訳が「柳瀬訳」です。

Virtutes, quae ad sapientiam moralem virorum pertinent, sunt etiam varii nominis, et vocantur temperantia, sobrietas, probitas, benevolentia, amicitia, modestia, sinceritas, officiositas, civilitas, tum sedulitas, industria, solertia, alacritas, munificentia, liberalitas, generositas, strenuitas, intrepiditas, prudentia; 美徳は、それらは男(夫)たちの道徳的な知恵に属する、それらにまたいろいろな名前のものがある、また穏健(節制)、節制(禁酒)、正直、好意、友情、自制(克己)、誠実、配慮、礼儀正しさ、なおまた、勤勉(精励)、勤勉、才気、鋭敏さ、寛大、気前のよさ、高潔さ、活発さ、大胆さ(勇敢)、思慮分別。

praeter plures. ほかに多くのもの。

Virtutes spirituales apud viros, sunt amor religionis, charitas, veritas, fides, conscientia, innocentia, praeter plures. 男(夫)のもとの霊的な美徳は、宗教の愛、仁愛、真理、信仰、良心、無垢、ほかに多くのものである。

Hae virtutes et illae in genere referri possunt ad amorem et zelum pro religione, pro bono publico, pro patria, pro civibus, pro parentibus, pro conjuge, et pro liberis. これらの美徳とそれら〔の美徳〕は全般的に宗教のための愛と熱意に〔ついて〕述べられることができる、公共の善のための、祖国のための、市民のための、両親のための、配偶者のための、また子どものための。

In his omnibus dominantur justitia et judicium; これらすべてのものの中で公正と判断が支配している。

justitia est sapientiae moralis, et judicium est sapientiae rationalis. 公正は道徳的な知恵のものである、また判断は理性的な知恵のものである。

 

(3)訳文

 164.けれども、男(夫)のもとの道徳的な知恵はすべての道徳的な美徳のものである、それは生活に目を向け、そしてそれに入る。そしてまた、霊的な美徳があり、それは神への愛から、また隣人に対する愛から流れ出て、その中で合流する。

男(夫)たちの道徳的な知恵に属する美徳は、それらにまたいろいろな名前のものがある、穏健、節制、正直、好意、友情、克己、誠実、配慮、礼儀正しさ、なおまた、精励、勤勉、才気、鋭敏さ、寛大、気前のよさ、高潔さ、活発さ、大胆さ、思慮分別、ほかに多くのもの。

 男(夫)のもとの霊的な美徳は、宗教の愛、仁愛、真理、信仰、良心、無垢、ほかに多くのものである。

 これらやそれらの美徳は全般的に宗教のための、公共の善のための、祖国のための、市民のための、両親のための、配偶者のための、また子どものための愛と熱意に〔ついて〕述べられることができる。

 これらすべてのものの中で公正と判断が支配している。公正は道徳的な知恵に属し、判断は理性的な知恵に属すものである。

 

(1)原文

165. Quod conjunctio uxoris cum sapientia rationali viri sit ab intra, est quia haec sapientia est propria intellectus virorum, et scandit in lucem, in qua feminae non sunt; quae causa est quod feminae non loquantur ex illa, sed in consortiis virorum, in quibus similia ventilantur, taceant, et modo auscultent: quod tamen usque sint apud uxores ab intra, patet ex auscultatione, quod intus recognoscant illa, et faveant illis, quae audiunt et audiverant ex maritis. Quod autem conjunctio uxoris cum sapientia virorum morali sit ab extra, est quia virtutes illius sapientiae quoad plurimam partem sunt affines similibus apud feminas, et trahunt ex voluntate intellectuali viri, cum qua voluntas uxoris se unit, et facit conjugium; et quia uxor cognoscit illas apud virum, plus quam vir illas apud se, dicitur quod conjunctio uxoris cum illis sit ab extra.

 

(2)直訳

165. Quod conjunctio uxoris cum sapientia rationali viri sit ab intra, est quia haec sapientia est propria intellectus virorum, et scandit in lucem, in qua feminae non sunt; 男(夫)の理性的な知恵との妻の結合は内部からであることは、この知恵が男(夫)たちの理解力に特有のものであるからである、また光の中に上がる、その中に女たちはいない。

quae causa est quod feminae non loquantur ex illa, sed in consortiis virorum, in quibus similia ventilantur, taceant, et modo auscultent: その理由がある、女たちはそれ〔知恵〕から話さない、しかし男(夫)たちの交わりの中で、似たものを議論するそれらの中で、黙る、また単に聞く。

quod tamen usque sint apud uxores ab intra, patet ex auscultatione, quod intus recognoscant illa, et faveant illis, quae audiunt et audiverant ex maritis. それでもやはり妻たちのもとにあることは、内部から、聞くことから明らかである、内部でそれらを認めていること、またそれらに賛同していること、それらは夫から聞く、また聞いた。

Quod autem conjunctio uxoris cum sapientia virorum morali sit ab extra, est quia virtutes illius sapientiae quoad plurimam partem sunt affines similibus apud feminas, et trahunt ex voluntate intellectuali viri, cum qua voluntas uxoris se unit, et facit conjugium; けれども、男(夫)の道徳的な知恵との妻の結合は外部からであることは、それらの知恵の美徳が大部分に関して女のもと同様のものに類似しているからである、また男(夫)の理解力の意志から得ている、それらを妻の意志は互いに結合している、また結婚をつくっている。

et quia uxor cognoscit illas apud virum, plus quam vir illas apud se, dicitur quod conjunctio uxoris cum illis sit ab extra. また妻は男(夫)のもとのそれらを知っているので、男(夫)よりもさらに、自分自身のもとにそれらを、それらとの妻の結合が外部からであることが言われる。

 

(3)訳文

165.男(夫)の理性的な知恵との妻の結合は内部からであることは、この知恵が男(夫)たちの理解力に特有のものであり、また光の中に上がり、その中に女たちはいないからである。女たちがその〔知恵〕から話さない、しかし男(夫)たちの交わりの中で、似たものを議論するそれらの中で、黙り、また単に聞くことがその理由であるそれでもやはり内部から妻たちのもとにあることは聞くことから、夫から聞き、聞いたことを内部でそれらを認めていること、またそれらに賛同していることから明らかである。

 けれども、男(夫)の道徳的な知恵との妻の結合は外部からであることは、それらの知恵の美徳が大部分に関して女のもと同様のものに類似している、また男(夫)の理解力の意志から得ているからである、それらを妻の意志は結合させ、結婚をつくっている。また妻は男(夫)のもとのそれらを、男(夫)よりもさらに、自分自身のもとにそれらを知っているので、それらとの妻の結合が外部からであることが言われる。

原典講読『結婚愛』166,167

(1)原文

166. (viii.) Quod propter conjunctionem illam ut finem, uxori sit data perceptio affectionum mariti, et quoque summa prudentia moderandi illas. Quod uxores cognoscant affectiones maritorum suorum, et quod prudenter moderentur illas, est quoque inter arcana amoris conjugialis apud uxores recondita: cognoscunt illas tribus sensibus, visu, auditu, et tactu, et moderantur illas in omni ignorantia maritorum suorum. Nunc quia illa inter arcana uxorum sunt, non decet me aperire illa quoad circumstantias; sed quia decet ipsas uxores, ideo sequuntur post capita quatuor Memorabilia, in quibus ab ipsis aperiuntur; duo ex tribus uxoribus habitantibus in aula, super qua visa est sicut pluvia aurea cadens; et duo a septem uxoribus sedentibus in roseto; quae si leguntur, apparet hoc arcanum detectum.

 

(2)直訳

166. (viii.) Quod propter conjunctionem illam ut finem, uxori sit data perceptio affectionum mariti, et quoque summa prudentia moderandi illas.― 166.(8) 目的としてのその結合のために、妻に夫の情愛の知覚が与えられていること、そしてまた支配(調整)る最高度の思慮分別が――

Quod uxores cognoscant affectiones maritorum suorum, et quod prudenter moderentur illas, est quoque inter arcana amoris conjugialis apud uxores recondita: 妻たちは自分たちの夫たちの情愛を知っていること、また用心深く(賢明に)それらを調節していることは、〔このこと〕もまた妻たちのもとに深く隠された結婚愛の秘密(秘義)の間にある。

cognoscunt illas tribus sensibus, visu, auditu, et tactu, et moderantur illas in omni ignorantia maritorum suorum. 〔彼女たちは〕それらを三つの感覚で、視覚、聴覚、また触覚で知る、またそれらを自分たちの夫たちのすべての無知の中で調節している。

Nunc quia illa inter arcana uxorum sunt, non decet me aperire illa quoad circumstantias; さて、それらは妻たちの秘密の間にあるので、それらを明らかにすることは私にふさわしくない、事情(詳細)に関して。

sed quia decet ipsas uxores, ideo sequuntur post capita quatuor Memorabilia, in quibus ab ipsis aperiuntur; しかし、妻たち自身にふさわしいので、それゆえ、章の後ろに、四つのメモラビリア☆が続けられる、それらの中で〔彼女たち〕自身により明らかにされる。

☆ 155b208293294番です。

duo ex tribus uxoribus habitantibus in aula, super qua visa est sicut pluvia aurea cadens; 大広間の中に住んでいる三つの妻からの二つ〔のメモラビリア〕、その上に金の雨が落ちているように見られた。

et duo a septem uxoribus sedentibus in roseto; バラの園の中に座っている七つの妻たちからの二つ〔のメモラビリア〕。

quae si leguntur, apparet hoc arcanum detectum. それらが、もし、読まれるなら、この秘密が現われて(明かされて)られる。

 

(3)訳文

 166.(8) 目的としてのその結合のために、妻に夫の情愛の知覚が、そしてまた支配る最高度の思慮分別が与えられていること。

 妻たちは自分たちの夫たちの情愛を知っていること、また用心深く(賢明に)それらを調節していることは、〔このこと〕もまた妻たちのもとに深く隠された結婚愛の秘密の間にある。〔彼女たちは〕それらを三つの感覚、視覚、聴覚、触覚で知る、またそれらを自分たちの夫たちのすべての無知の中で調節している。

 さて、それらは妻たちの秘密の間にあるので、それらを詳細に関して明らかにすることは私にふさわしくない。しかし、妻たち自身にふさわしいので、それゆえ、章末に、四つのメモラビリア☆が続けられ、それらの中で〔彼女たち〕自身により明らかにされる。大広間の上に金の雨が落ちているように見られたその大広間の中に住んでいる三つの妻からの二つ〔のメモラビリア〕。バラの園の中に座っている七つの妻たちからの二つ〔のメモラビリア〕。それらが、読まれるなら、この秘密が明かされて見られる。

 

☆ 155b208293294番です。

 

(1)原文

167. (ix.) Quod uxores hanc perceptionem apud se recondant, et a maritis abscondant, propter causas, quae sunt necessitates, ut conjugialis amor, amicitia et confidentia, et sic beatitudo cohabitationis, et felicitas vitae, constabiliantur. Reconditio et absconditio perceptionis affectionum mariti ab uxoribus vocantur necessitates, quia si revelarentur, abalienarent maritos a toro, a cubiculo, et a domo; ratio est, quia plerisque viris alte insidet frigus conjugiale ex pluribus causis, quae in capite De Causis Frigorum, Separationum, et Divortiorum inter Conjuges, aperientur; [2] hoc frigus, si uxores detegerent affectiones et inclinationes maritorum, e latibulis suis erumperet, ac infrigeraret primum interiora mentis, dein pectus, et inde ultima amoris, quae generationi dicata sunt; quibus infrigeratis amor conjugialis exularet in tantum, ut non aliqua spes amicitiae, confidentiae, et beatitudinis cohabitationis, et inde felicitatis vitae, superesset; uxores tamen illa spe continue lactantur. Aperire quod sciant affectiones et inclinationes amoris apud maritos, secum fert declarationem et evulgationem amoris illarum; et notum est, quod quantum uxores aperiunt os de illo, tantum viri frigescant, et cupiant separationem. Ex his patet veritas hujus articuli, quod causae, propter quas uxores perceptionem suam apud se recondunt, et a maritis abscondunt, sint necessitates.

 

(2)直訳

167. (ix.) Quod uxores hanc perceptionem apud se recondant, et a maritis abscondant, propter causas, quae sunt necessitates, ut conjugialis amor, amicitia et confidentia, et sic beatitudo cohabitationis, et felicitas vitae, constabiliantur.― 167.(9) 妻はこの知覚を自分自身のもとにたくわえている、また夫から隠していること、理由のために、それらは必要品である、結婚愛、友情、また信頼のために、またこのように同棲の幸運の状態と生活の幸福、確実にされる――

Reconditio et absconditio perceptionis affectionum mariti ab uxoribus vocantur necessitates, quia si revelarentur, abalienarent maritos a toro, a cubiculo, et a domo; 妻たちから夫たちの情愛の知覚の秘密にすることと隠すことが必要性が呼ばわれる、もし知られるようになるなら、夫たちはふしどから引き離すから〔である〕、寝室から、また家から。

ratio est, quia plerisque viris alte insidet frigus conjugiale ex pluribus causis, quae in capite De Causis Frigorum, Separationum, et Divortiorum inter Conjuges, aperientur; 論拠がある、大部分の夫に多くの理由から結婚の冷たさが深く固く座っているからである、それらは「配偶者(夫婦)の間の冷たさの、分離の、また離婚の原因について」の章の中に示される。

[2] hoc frigus, si uxores detegerent affectiones et inclinationes maritorum, e latibulis suis erumperet, ac infrigeraret primum interiora mentis, dein pectus, et inde ultima amoris, quae generationi dicata sunt; [2] この冷たさは、もし妻たちが夫たちの情愛と性向を明らかにするなら、その隠れ場から突発する、そして最初に心の内部を、その後、胸を、またここから愛の最後のものを冷たくする、それらは生殖に割り当てられている(捧げられている)

quibus infrigeratis amor conjugialis exularet in tantum, ut non aliqua spes amicitiae, confidentiae, et beatitudinis cohabitationis, et inde felicitatis vitae, superesset; これらが冷たくされたので、結婚愛は追放される、それほどに、友情、信頼、また同棲の幸福の状態の何らかの希望がないような、またここから生活の幸福が、残らない(supersum)

uxores tamen illa spe continue lactantur. それでも、妻たちはそれらの希望で絶えず励まされている。

Aperire quod sciant affectiones et inclinationes amoris apud maritos, secum fert declarationem et evulgationem amoris illarum; 夫たちのもとの愛の情愛と性向を知っていることを明らかにすることは、自分自身に彼女たちの愛の宣言(発表)公表することを導く(~になる)

et notum est, quod quantum uxores aperiunt os de illo, tantum viri frigescant, et cupiant separationem. またよく知られている、どれだけ妻たちがそれらについて口を開けるか(によって)、それだけ、男(夫)たちは冷たくなる、また分離を望む。

Ex his patet veritas hujus articuli, quod causae, propter quas uxores perceptionem suam apud se recondunt, et a maritis abscondunt, sint necessitates. これらから、この節の〝真理〟が明らかである、理由が、それために妻たちは自分の知覚を自分自身のもとに隠している(しまい込んでいる)、また夫から隠している、必要なものであること。

 

(3)訳文

 167.(9) 妻はこの知覚を自分自身のもとにたくわえている、また夫から隠していること、それらは、結婚愛、友情、また信頼のために、またこのように同棲の幸運の状態と生活の幸福、確実にされる必要品である理由のためである。

 妻たちから夫たちの情愛の知覚の秘密にすることと隠すことの必要性が呼ばわれる、もし知られるようになるなら、夫たちは寝床から、寝室から、また家から離れるから〔である〕。論拠がある、大部分の夫に多くの理由から結婚の冷たさが深く固く座っているからであり、それらは「配偶者(夫婦)の間の冷たさ、分離、また離婚の原因について」の章の中で示される。

 [2] この冷たさは、もし妻たちが夫たちの情愛と性向を明らかにするなら、その隠れ場から突発し、そして最初に心の内部を、その後、胸を、またここから生殖に割り当てられている愛の最後のものを冷たくする。これらが冷たくされたので、結婚愛は、それほどに、友情、信頼、同棲の幸福の状態、またここから生活の幸福の何らかの希望が残らないようのも、追放される。それでも、妻たちはそれらの希望で絶えず励まされている。

 夫たちのもとの愛の情愛と性向を知っていることを明らかにすることは、彼女たちの愛の宣言公表することを自分自身に導くことになる。また、妻たちがそれらについて口を開けば開くほど、それだけ、男(夫)たちは冷たくなり、分離を望むことがよく知られている。

 これらから、この節の〝真理〟の理由が明らかである、それために妻たちは自分の知覚を自分自身のもとにしまい込んでいて、夫から隠していることが必要であることである。

原典講読『結婚愛』168,169

(1)原文

168. (x.) Quod perceptio haec sit sapientia uxoris; et quod haec non dabilis sit apud virum, nec quod sapientia rationalis viri dabilis sit apud uxorem. Hoc sequitur ex discrimine, quod est inter masculinum et femininum: masculinum est ex intellectu percipere, et femininum est ex amore; ac intellectus etiam percipit illa quae supra corpus, et extra mundum sunt, visus enim rationalis et spiritualis illuc vadit; at amor non ultra id quod sentit; dum ultra, hoc trahit ex conjunctione cum intellectu viri constabilita a creatione; intellectus enim est lucis, et amor est caloris, et illa quae lucis sunt, perspiciuntur, et illa quae caloris sunt, sentiuntur. Ex his patet, quod propter universale discrimen, quod est inter masculinum et femininum, sapientia uxoris non dabilis sit apud virum, nec sapientia viri apud uxorem: sapientia moralis viri nec dabilis est apud feminas, quantum illa trahit ex sapientia rationali ejus.

 

(2)直訳

168. (x.) Quod perceptio haec sit sapientia uxoris; 168.(10) この知覚は妻の知恵であること。

et quod haec non dabilis sit apud virum, nec quod sapientia rationalis viri dabilis sit apud uxorem.― またこれは(男)のもとにありえないこと(男)の理性的な知恵も妻のもとにありえないこと――

Hoc sequitur ex discrimine, quod est inter masculinum et femininum: このことは相違から言える、それは男性と女性の間にある。

masculinum est ex intellectu percipere, et femininum est ex amore; 男性は理解力から知覚すること、また女性は愛から。

ac intellectus etiam percipit illa quae supra corpus, et extra mundum sunt, visus enim rationalis et spiritualis illuc vadit; そして、理解力もまたそれらを知覚する、それらは身体の上方のもの、また世の外のもの、というのは理性的なまた霊的な視覚はそれへ進むから。

at amor non ultra id quod sentit; しかし、愛はそれを超えて〔進ま〕ない、それを感じる。

dum ultra, hoc trahit ex conjunctione cum intellectu viri constabilita a creatione; 越えて〔進む〕時、これは創造から確立された男の理解力との結合から得る。

intellectus enim est lucis, et amor est caloris, et illa quae lucis sunt, perspiciuntur, et illa quae caloris sunt, sentiuntur. というのは、理解力は光のものであるから、また愛は熱のものである、また、それれは、それらは光のものである、見通される(認知される)、またそれらは、それらは熱のものである、感じられる。

Ex his patet, quod propter universale discrimen, quod est inter masculinum et femininum, sapientia uxoris non dabilis sit apud virum, nec sapientia viri apud uxorem: これらから明らかである、普遍的な相違のために、それは男性と女性の間にある、妻の知恵は男(夫)のもとにありえないこと、男の知恵も妻のもとに。

sapientia moralis viri nec dabilis est apud feminas, quantum illa trahit ex sapientia rationali ejus. 男(夫)の道徳的な知恵も女のもとにありえない、それが彼の理性的な知恵から得られるかぎり。

 

(3)訳文

 168. (10) この知覚は妻の知恵であること。これは(男)のもとにありえないこと(男)の理性的な知恵も妻のもとにありえないこと。

 このことは、男性と女性の間にある相違から言える――男性は理解力から、また女性は愛から知覚すること。そして、理解力はさらにまた、身体の上方のもの、また世の外のものを知覚する、というのは理性的なまた霊的な視覚はそれへ進むから。しかし、愛は感じるもの超えて〔進ま〕ない。越えて〔進む〕時、これを創造から確立された男の理解力との結合から得る。というのは、理解力は光のもの、愛は熱のものであり、また、光のものは見通され、熱のものは感じられるから。

 これらから、男性と女性の間にある普遍的な相違のために、妻の知恵は男(夫)のもとに、男の知恵も妻のもとにありえないこと、男(夫)の道徳的な知恵も、それが彼の理性的な知恵から得られるかぎり女のもとにありえないことが明らかである。

 

(1)原文

169. (xi.) Quod uxor jugiter cogitet de inclinatione viri ad se, animo conjungendi sibi illum. Haec cohaerent cum supra explicatis, his, quod inclinatio ad uniendum sibi virum sit constans et perpetua apud uxorem, sed inconstans et alterna apud virum, quae videantur; ex illis sequitur, quod cogitatio uxoris continua sit de inclinatione mariti ad se, animo conjungendi sibi illum: discontinuatur quidem uxoris cogitatio de marito per domestica quae curae ejus sunt, sed usque manet in affectione amoris ejus, et haec se a cogitationibus apud feminas non separat, sicut apud viros: sed haec ut relata refero; videantur duo Memorabilia a septem uxoribus in roseto sedentibus, quae post aliqua capita sequuntur.

 

(2)直訳

169. (xi.) Quod uxor jugiter cogitet de inclinatione viri ad se, animo conjungendi sibi illum.― 169.(11) からえていること、自分自身向けて夫(男)の性向について、自分自身に彼を結合させるための心〔について〕。

Haec cohaerent cum supra explicatis, his, quod inclinatio ad uniendum sibi virum sit constans et perpetua apud uxorem, sed inconstans et alterna apud virum, quae videantur; これらは上の説明と密着する(首尾一貫する、密接に関連する)、これらに、夫(男)を自分自身に結合させるために性向は妻のもとで変わらないまた永続する、しかし(男)のともで一定でなくまた交替のものである、それらは見られる。

ex illis sequitur, quod cogitatio uxoris continua sit de inclinatione mariti ad se, animo conjungendi sibi illum: それらからいえる、妻の絶え間のない思考があること、自分自身に向けて夫(男)の性向について、彼を自分自身に結合させるつもりで(animo)

discontinuatur quidem uxoris cogitatio de marito per domestica quae curae ejus sunt, sed usque manet in affectione amoris ejus, et haec se a cogitationibus apud feminas non separat, sicut apud viros: 確かに、夫についての妻の思考は家事によって中断される、それらは彼女の関心事である、しかし、それでも彼女の愛の情愛の中に残る、またこれらはそれ自体を女のもとの思考から分離しない、男のもとのように。

sed haec ut relata refero; しかし、これらを、話された(refero)ように、私は話す。

videantur duo Memorabilia a septem uxoribus in roseto sedentibus, quae post aliqua capita sequuntur. バラの園の中に座っている七つの妻たちからの二つのメモラビリア☆が見られる、それらはある章の後に続けられる。

293294番。

 

(3)訳文

 169.(11) 、自分自身向けて夫(男)の性向について、自分自身に彼を結合させるための心〔について〕からえていること

 これらは前の説明、夫(男)を自分自身に結合させるために性向は妻のもとで変わらず、永続する、しかし(男)のともで一定でなくまた交替のものであることと密接に関連することが見られる。それらから、自分自身に向けて夫(男)の性向について、彼を自分自身に結合させるつもりである妻の絶え間のない思いがあることがいえる。確かに、夫についての妻の思いは、彼女の関心事である家事によって中断される、しかしそれでも、彼女の愛の情愛の中に残っていて、これらはそれ自体を女のもとの思考から、男のもとのように分離しない。しかし、これらを、私は話されたように話している。バラの園の中に座っている七つの妻たちからの二つのメモラビリア☆が見られる〔=参照せよ〕、それらはある章の後に続けられている。

 

293294番。