原典講読『結婚愛』185

(1)原文

185. (i.) Quod status vitae hominis ab infantia usque ad finem vitae, et postea in aeternum, continue mutetur. Communes status vitae hominis vocantur infantia, pueritia, adolescentia, juventus, et senectus; quod unusquisque homo, cujus vita continuatur in mundo, successive transeat ab una in alteram, ita a prima ad ultimam, notum est: transitiones in illas aetates non apparent, nisi per interjecta spatia temporis; quod tamen progressivae sint a momentis in momenta, ita continue, ratio videt; simile enim est cum homine, sicut cum arbore, quae omni spatiolo temporis, etiam minutissimo, a semine jacto in terram, crescit et succrescit: momentaneae hae progressiones sunt etiam mutationes status, addit enim sequens antecedenti aliquid, quod statum perficit. [2] Mutationes quae fiunt in internis hominis, sunt perfectius continuae, quam illae quae fiunt in externis ejus; causa est, quia interna hominis, per quae intelliguntur illa quae mentis seu spiritus ejus sunt, in gradu superiori elevata super externa sunt, et in illis, quae in gradu superiori sunt, fiunt millia eodem minuto, quo in externis fit unicum. Mutationes, quae fiunt in internis, sunt mutationes status voluntatis quoad affectiones, et mutationes status intellectus quoad cogitationes; harum et illarum status mutationes successivae in specie in propositione intelliguntur. [3] Quod mutationes status duarum illarum vitarum seu facultatum perpetuae sint ab infantia apud hominem usque ad finem vitae ejus, et postea in aeternum, est causa, quia non datur finis scientiae, minus intelligentiae, et adhuc minus sapientiae; est enim infinitas ac aeternitas in amplitudine illarum ex Infinito ac Aeterno, a Quo sunt: inde est hoc philosophicum veterum, quod omne sit divisibile in infinitum; cui adjiciendum est, quod similiter sit multiplicabile: angeli asserunt, quod a Domino perficiantur sapientia in aeternum, quod etiam est in infinitum, quia aeternum est infinitum temporis.

 

(2)直訳

185. (i.) Quod status vitae hominis ab infantia usque ad finem vitae, et postea in aeternum, continue mutetur.― 185.(1) 人間のいのちの状態は幼児期からいのちの終わりまで、またその後、永遠に、連続的に(絶えず)えられること――

Communes status vitae hominis vocantur infantia, pueritia, adolescentia, juventus, et senectus; 人間のいのちの全般的な状態は、幼児期、少年期、青年期、壮年期、また老年期と呼ばれる。

quod unusquisque homo, cujus vita continuatur in mundo, successive transeat ab una in alteram, ita a prima ad ultimam, notum est: それぞれの人間は、そのいのちが世の中で続けられている、連続的に一つのものからもう一つのものの中に移ることが、そのように最初のものから最後のものへ、よく知られている。

transitiones in illas aetates non apparent, nisi per interjecta spatia temporis; それらの年齢(時期)の中への移行は見られない、時間の間隔の間に置かれたものによってでないなら。

quod tamen progressivae sint a momentis in momenta, ita continue, ratio videt; それでもなお、瞬間から瞬間の中へ進んでいることは、そのように絶えず、理性が見る。

simile enim est cum homine, sicut cum arbore, quae omni spatiolo temporis, etiam minutissimo, a semine jacto in terram, crescit et succrescit: というのは、人間に同様であるから、木にように、それらは時間のすべての隙間で、最も微小のものでもまた、地の中に投げられた種から、増大し、成長する。

momentaneae hae progressiones sunt etiam mutationes status, addit enim sequens antecedenti aliquid, quod statum perficit. これらの進行の瞬間(に起こるもの)また状態の変化である、というのは、続くものが先行するものに何らかのを加えるから、状態を完全にする(完成する)の。

[2] Mutationes quae fiunt in internis hominis, sunt perfectius continuae, quam illae quae fiunt in externis ejus; [2] 変化、それは人間の内部(内なるもの)生じる、さらに完全に連続的である、それらよりも、それらは彼の外部(外なるもの)に生じる。

causa est, quia interna hominis, per quae intelliguntur illa quae mentis seu spiritus ejus sunt, in gradu superiori elevata super externa sunt, et in illis, quae in gradu superiori sunt, fiunt millia eodem minuto, quo in externis fit unicum. 理由がある、人間の内部(内なるもの)は、それらによってそれらが意味される、それらは彼の心のすなわち霊のものである、上位(高い)段階の中に上げられた、外なるものの上にある、またそれらの中に、それらは上位(高い)段階の中にある、数千のものが同じ分(一分間)に生じる、そのときに外なるものの中でただ一つものが生じる。

Mutationes, quae fiunt in internis, sunt mutationes status voluntatis quoad affectiones, et mutationes status intellectus quoad cogitationes; 変化は、それは内なるものの中で生じる、情愛に関する意志の状態の変化である、また思考に関する理解力の状態の変化。

harum et illarum status mutationes successivae in specie in propositione intelliguntur. これらとそれらの連続的な変化の状態が、特に、〔この〕主題の中で意味される。

[3] Quod mutationes status duarum illarum vitarum seu facultatum perpetuae sint ab infantia apud hominem usque ad finem vitae ejus, et postea in aeternum, est causa, quia non datur finis scientiae, minus intelligentiae, et adhuc minus sapientiae; [3] それらの二つのいのちの、すなわち、能力の状態の変化は永続的である、人間のもとで幼児期からそのいのちの終わりまで、またその後、永遠に、理由がある、知識に終わりが存在しないからである、まして知性に、またさらにまして知恵に。

est enim infinitas ac aeternitas in amplitudine illarum ex Infinito ac Aeterno, a Quo sunt: というのは、無限そして永遠がそれらの十分な広さの中に存在するからである、無限なる者そして永遠なる者から、その方から〔それらが〕ある。

inde est hoc philosophicum veterum, quod omne sit divisibile in infinitum; ここからである、この古代人の哲学は、すべてのものが無限に分割できること。

cui adjiciendum est, quod similiter sit multiplicabile: それに付け足されなければならない、同様に増すことができる〔ものである〕こと。

angeli asserunt, quod a Domino perficiantur sapientia in aeternum, quod etiam est in infinitum, quia aeternum est infinitum temporis. 天使たちは主張する(断言する)、主により知恵が永遠に完成させられること、さらにまた無限にであること、永遠は時間の無限であるからである。

 

(3)訳文

 185.(1) 人間のいのちの状態は幼児期からいのちの終わりまで、またその後、永遠に、絶えず変えられる。

 人間のいのちの全般的な状態は、幼児期、少年期、青年期、壮年期、老年期と呼ばれる。いのちが世の中で続けられているそれぞれの人間は、連続的に一つのものからもう一つのものに、そのように最初のものから最後のものへ移ることが、よく知られている。それらの時期への移行は、時間の間に置かれたの間隔によってでないなら、見られない。それでも、瞬間から瞬間へ、そのように絶えず進んでいることは、理性が見る。というのは、人間には、木と同様に、それらは時間のすべての隙間で、最も微小のものでもまた、地の中に投げられた種から、増大し、成長するからである。これらの進行の瞬間(に起こるもの)また状態の変化である、というのは、続くものが先行するものに状態を完全にする何らかのを加えるからである。

 [2] 人間の内なるものに生じる変化は、彼の外なるものに生じる変化よりもさらに完全に連続的である。その理由は、人間の心のもの、すなわち、霊のものであるものが意味される彼内なるものは、外なるものの上にある高い段階の中に上げられ、また高い段階の中にあるものの中に、同じ一分間に数千のものが生じ、そのときに外なるものの中でただ一つものが生じるからである。

内なるもののに生じる変化は、情愛に関する意志の状態の変化、また思考に関する理解力の状態の変化である。これらとそれらの連続的な変化の状態が、特に、〔この〕主題の中で意味されている。

 [3] それらの二つのいのちの状態、すなわち、能力の状態の変化は、人間のもとで幼児期からそのいのちの終わりまで、またその後、永遠に続く、その理由は、知識に、まして知性に、さらにまして知恵に終わりが存在しないからである。

というのは、無限なる者そして永遠なる者から、その方からのものである無限そして永遠がそれらの十分な広さの中に存在するからである。すべてのものが無限に分割できる、という古代人の哲学はここからである。それに、同様に増すことができる〔ものである〕ことが付け足されなければならない。天使たちは、主により知恵が永遠に、さらにまた無限に完成させられることを断言している、永遠は時間の無限であるからである。

原典講読『結婚愛』186

(1)原文

186. (ii.) Quod similiter forma interna hominis, quae est spiritus ejus. Quod haec continue mutetur sicut status vitae hominis mutatur, est quia non datur quicquam nisi in forma, et status inducit illam; quare idem est, sive dicatur, quod status vitae hominis mutetur, sive dicatur quod forma ejus. Omnes affectiones et cogitationes hominis sunt in formis, et inde ex formis, nam formae sunt subjecta illarum; affectiones et cogitationes si non forent in subjectis, quae formata sunt, darentur etiam in craniis a cerebro vacuis; quod simile foret sicut cum visu absque oculo, cum auditu absque aure, et cum gustu absque lingua; quod subjecta horum sensuum sint, et haec formae, notum est. [2] Quod continue mutetur status vitae, et inde forma apud hominem, est, quia veritas est, quam sapientes docuerunt et adhuc docent, quod non detur idem, seu absoluta identitas duorum, minus plurium; sicut non duae facies, minus plures, hominum; simile est in successivis, quod non detur idem status vitae sequens cum praeterito: ex quo fluit, quod perpetua sit mutatio status vitae apud hominem, proinde etiam perpetua mutatio formae, imprimis internorum ejus. At quia haec non docent aliquid de conjugiis, sed modo parant viam ad cognitiones de illis, tum quia sunt modo scrutinia ex intellectu philosophica, quae quibusdam arduae perceptionis sunt, ideo post haec pauca transeuntur.

 

(2)直訳

186. (ii.) Quod similiter forma interna hominis, quae est spiritus ejus.― 186.(2) 同様に、内なる形は〔変えられる〕、それは彼の霊であること――

Quod haec continue mutetur sicut status vitae hominis mutatur, est quia non datur quicquam nisi in forma, et status inducit illam; 人間のいのちの状態が変えられるように、これが絶えず変えられることは、どんなものでも(だれでも)形の中にないなら存在しないからである、また状態がそれをひき起こす(着せる)

quare idem est, sive dicatur, quod status vitae hominis mutetur, sive dicatur quod forma ejus. それゆえ、同じことである、あるいは言われる、人間のいのちの状態が変えられること、あるいは言われる、その形が〔変えられる〕こと。

Omnes affectiones et cogitationes hominis sunt in formis, et inde ex formis, nam formae sunt subjecta illarum; 人間のすべての情愛と思考は形の中に(として)存在する、なぜなら、形はそれらの主体であるからである。

affectiones et cogitationes si non forent in subjectis, quae formata sunt, darentur etiam in craniis a cerebro vacuis; 情愛と思考は、主体の中になかったなら、それは形を与えられている、頭蓋骨の中にもまた存在しない、空っぽの脳からの。

quod simile foret sicut cum visu absque oculo, cum auditu absque aure, et cum gustu absque lingua; 同様になったであろう、目なしの視覚にのように、耳なしの聴覚に、また舌なしに味覚に。

quod subjecta horum sensuum sint, et haec formae, notum est. それらの感覚の主体であること、またこれらの形が、よく知られている☆。

☆ 感想を後述。

[2] Quod continue mutetur status vitae, et inde forma apud hominem, est, quia veritas est, quam sapientes docuerunt et adhuc docent, quod non detur idem, seu absoluta identitas duorum, minus plurium; [2] いのちの状態が絶えず変えられることは、またここから人間のもとに形が、~である、〝真理〟であるから、それを賢人たちが教えた、また今でも教えている、同じものが存在しないこと、すなわち、二つの完全な同一であるものが、まして多くのものが。

sicut non duae facies, minus plures, hominum; 〔同一の〕二つの顔がないように、まして多くの〔顔が〕、人間の。

simile est in successivis, quod non detur idem status vitae sequens cum praeterito: 連続するものの中で同様である、過ぎ去ったものに続く同じいのちの状態は存在しないこと。

ex quo fluit, quod perpetua sit mutatio status vitae apud hominem, proinde etiam perpetua mutatio formae, imprimis internorum ejus. ここから流れ出る(~になる)、人間のもとのいのちの状態の変化が絶え間ないこと(永続的であること)、それゆえ、形の変化もまた絶え間ないこと(永続的であること)、特に、彼の内なるものの。

At quia haec non docent aliquid de conjugiis, sed modo parant viam ad cognitiones de illis, tum quia sunt modo scrutinia ex intellectu philosophica, quae quibusdam arduae perceptionis sunt, ideo post haec pauca transeuntur. しかし、これらは結婚について何らかのものを教えないので、しかし、単にそれらについての知識の道を用意する、なおまた単に理解力からの研究〔された〕哲学の事柄であるので、それらはある者に知覚の険しいものである、それゆえ、これらのわずかなものの後で、通り過ごされる。

 

(3)訳文

186.(2) 同様に、彼の霊である内なる形は変えられる。

 人間のいのちの状態が変えられるように、これが絶えず変えられることは、どんなもので形の中に、また状態がそれをひき起こさないなら、存在しないからである。それゆえ、人間のいのちの状態が変えられると言われても、あるいは、その形が変えられると言われても、同じことである。

 人間のすべての情愛と思考は形として存在する、なぜなら、形はそれらの主体であるからである。情愛と思考は、形を与えられている主体の中になかったなら、空っぽの脳からの頭蓋骨の中にもまた存在しない〔ようなものである〕。目のない視覚、耳のない聴覚、また舌のない味覚と同様になったであろう。これらの形がそれらの感覚の主体であることが、よく知られている☆。

 [2] いのちの状態が、またここから人間のもとに形が絶えず変えられることは、〝真理〟であるからである、これを賢人たちが教え、今でも教えている、〔すなわち〕同じものが、すなわち、二つの完全な同一であるものが、まして多くのものが存在しないことである。人間の〔同一の〕二つの顔がないように、まして多くの〔顔が〕。連続するものの中で同様であり、過ぎ去ったものに続く同じいのちの状態は存在しない。ここから、人間のもとのいのちの状態の変化が、特に、彼の内なるものの状態の変化が永続的であり、それゆえ、形の変化もまた永続的であることになる。

 しかし、これらは結婚について何らかのものを教えない、しかし、単にそれらについての知識の道を用意し、なおまた単に理解力からの研究〔された〕哲学の事柄であり、それらはある者にとって知覚するに険しいものであるので、それゆえ、これらのわずかなものの〔叙述の後で、通り過ごされる。

 

☆ ここでは「形」がなければ、何もないに等しいことです。教会もそうです、教えがあっても、教会という形がなければ、ないも同然です。これはスヴェーデンボリの教えもそうです、印刷された「形」すなわち、書物となったものがなければ、ないも同然です、それで、私は出版を目指しています、これはスヴェーデンボリもそうしているのと同じです。