(1)原文
159. (iii.) Quod voluntas uxoris se conjungat cum intellectu viri, et inde intellectus viri cum voluntate uxoris.― Causa est, quia masculus nascitur ut fiat intellectus, ac femina ut fiat voluntas amans intellectum masculi; ex quo sequitur, quod conjunctio conjugialis sit voluntatis uxoris cum intellectu viri, et reciproca intellectus viri cum voluntate uxoris. Quisque videt, quod propinquissima conjunctio sit intellectus et voluntatis; et quod sit talis, ut una facultas possit intrare in alteram, ac delectari ex conjunctione, et in illa.
(2)直訳
159. (iii.) Quod voluntas uxoris se conjungat cum intellectu viri, et inde intellectus viri cum voluntate uxoris.― 159.(3) 妻の意志はそれ自体を夫(男)の理解力に結合すること、またここから夫(男)の理解力は妻の意志に――
Causa est, quia masculus nascitur ut fiat intellectus, ac femina ut fiat voluntas amans intellectum masculi; 理由がある、男は理解力になるように生まれている、そして女は男の理解力を愛する意志になるように〔生まれている〕からである。
ex quo sequitur, quod conjunctio conjugialis sit voluntatis uxoris cum intellectu viri, et reciproca intellectus viri cum voluntate uxoris. そのことからいえる、結婚の結合は夫の理解力と妻の意志のものであること、妻の意志と夫の理解力の交互のもの〔である〕。
Quisque videt, quod propinquissima conjunctio sit intellectus et voluntatis; だれでも見る、最も近き(親しい)結合が理解力と意志にあること。
et quod sit talis, ut una facultas possit intrare in alteram, ac delectari ex conjunctione, et in illa. また、このようなものであること、一方の能力がもう一方〔の能力〕の中に入ることができるような、そして結合から楽しみが与えられることができる、またその中で。
(3)訳文
159.(3) 妻の意志はそれ自体を夫(男)の理解力に、またここから夫(男)の理解力は妻の意志に結合すること。
その理由は、男は理解力になるように、そして女は男の理解力を愛する意志になるように生まれているからである。そのことから、結婚の結合は夫の理解力と妻の意志のものであり、妻の意志と夫の理解力の交互のものであることがいえる。
だれでも、最も親しい結合が理解力と意志にあること、また、一方の能力がもう一方〔の能力〕の中に入り、そして結合から、またその中で楽しみが与えられることができるこのようなものであることを見る。
(1)原文
160. (iv.) Quod inclinatio ad uniendum sibi virum sit constans et perpetua apud uxorem, sed inconstans et alterna apud virum; causa est, quia amor non potest aliter quam amare, et se unire, ut redametur; essentia et vita ejus non aliud est; ac feminae natae sunt amores, at viri, cum quibus se uniant ut redamentur, sunt receptiones. Praeterea, est amor continue efficiens; est sicut calor, flamma et ignis, quae si coercentur ne efficiant, pereunt; inde est, quod inclinatio ad uniendum sibi virum, sit constans et perpetua apud uxorem: quod autem non similis inclinatio ad uxorem sit apud virum, est quia vir non est amor, sed modo recipiens amoris; et quia status receptionis abest et adest secundum curas quae interpolant, secundum caloris et non caloris mutationes in mente ex variis causis, et secundum incrementa et decrementa virium in corpore, quae quia non constanter et statis momentis redeunt, sequitur quod inclinatio ad conjunctionem illam sit apud viros inconstans et alterna.
(2)直訳
160. (iv.) Quod inclinatio ad uniendum sibi virum sit constans et perpetua apud uxorem, sed inconstans et alterna apud virum; 160.(4) 自分自身に夫(男)を結ばせるための性向が妻のもとに変わらずにまた絶え間なくあること、しかし、夫(男)のもとで一定でなくまた交替的であること。
causa est, quia amor non potest aliter quam amare, et se unire, ut redametur; 理由がある、愛は愛すること以外に異なってできないからである、またそれ自体を結合すること、愛し返されるために。
essentia et vita ejus non aliud est; その本質といのちは他のものではない。
ac feminae natae sunt amores, at viri, cum quibus se uniant ut redamentur, sunt receptiones. そして、女たちは愛に生まれている、しかし、男たちは、それらに自分自身を結合するとき、愛し返されるために、受け入れるものである。
Praeterea, est amor continue efficiens; さらに、愛は絶えずある効果をひき起こす(有効である)。
est sicut calor, flamma et ignis, quae si coercentur ne efficiant, pereunt; 熱、炎また火のようである、それは、もし、効果をひき起こさないように抑制されるなら、滅びる(失われる)。
inde est, quod inclinatio ad uniendum sibi virum, sit constans et perpetua apud uxorem: ここからである、自分自身に男を結合するための性向が、妻のもとに不変のものまた永続する(絶え間のない)ものであること。
quod autem non similis inclinatio ad uxorem sit apud virum, est quia vir non est amor, sed modo recipiens amoris; けれども、妻への同様の性向が、男のもとにないこと、男は愛でないからである、しかし、単に愛の受け入れる〔ものである〕。
et quia status receptionis abest et adest secundum curas quae interpolant, secundum caloris et non caloris mutationes in mente ex variis causis, et secundum incrementa et decrementa virium in corpore, quae quia non constanter et statis momentis redeunt, sequitur quod inclinatio ad conjunctionem illam sit apud viros inconstans et alterna. また受け入れの状態は変わる(立ち去る)、また心配にしたがって現存する、それはさえぎる、いろいろな理由からの心の中の熱のまた熱のない変化にしたがって、また身体の中の力の増大また減少にしたがって、それらは変わらずに、また一定の(安定した)時間(程度)で戻らないので、~いえる、それらの結合への性向は男のもとで不定で、交替的であること。
(3)訳文
160.(4) 自分自身に夫(男)を結ばせるための性向が妻のもとに変わらずにまた絶え間なくあること、しかし、夫(男)のもとで一定でなくまた交替的であること。
その理由は、愛は愛すること、また愛し返されるためにそれ自体を結合することしかできないからである。その本質といのちは他のものではない。そして、女たちは愛に生まれている、しかし、男たちは、それらに自分自身を結合するとき、愛し返されるために、受け入れるものである〔からである〕。
さらに、愛は絶えずある効果をひき起こす。熱、炎、火のようであり、それは、もし、効果をひき起こさないように抑制されるなら、失われる。ここから、自分自身に男を結合するための性向が、妻のもとに不変のものまた永続するものである――けれども、男のもとに妻への同様の性向がない、男は愛ではなく、しかし、単に愛の受け入れるものであるからである。また受け入れの状態は変わり、さえぎる心配にしたがって現存する。心の中のいろいろな理由から熱のまた熱のない変化にしたがって、また身体の中の力の増大また減少にしたがって、それらは変わらずに、また一定の時間で戻らないからであり、それらの結合への性向は男のもとで不定で、交替的であることがいえる。