(1) 原文
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.―1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; una vocatur voluntas et altera intellectus. Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. 2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; bona et vera apud hominem non alibi sunt: et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. 3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: corpus est modo obedientia. 4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum.
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46).
(2) 直訳〔新しいエルサレム28-32〕
397. {*} (i.) De Voluntate et Intellectu.― (1) 意志と理解力について――
1. Sunt homini binae facultates, quae faciunt vitam ejus; 1. 人間には二つの能力がある、それらは彼のいのちをつくる。
una vocatur voluntas et altera intellectus. 一つは意志と呼ばれる、またもう一つは理解力と。
Illae inter se distinctae sunt, sed ita creatae ut unum sint, et cum unum sunt vocantur mens; それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。
quare mens humana illae sunt, et omnis vita hominis ibi in principiis est, et inde in corpore. それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
2. Sicut omnia in universo, quae secundum ordinem sunt, se referunt ad bonum et verum, ita omnia apud hominem ad voluntatem et intellectum, nam bonum apud hominem est ejus voluntatis, ac verum apud illum est ejus intellectus; 2. 全世界の中のすべてのもののように、それらは秩序にしたがっている、善と真理に関係する、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであるからである、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものである。
sunt enim hae binae facultates, seu hae binae vitae hominis, receptacula et subjecta illorum; というのは、これらの二つの能力であるから、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)。
voluntas est receptaculum et subjectum omnium boni, ac intellectus est receptaculum et subjectum omnium veri; 意志はすべての善の容器と主体(対象)である、そして理解力はすべての善の容器と主体(対象)である。
bona et vera apud hominem non alibi sunt: 人間のもとの善と真理は他のところに存在しない。
et quia bona et vera apud hominem non alibi sunt, inde nec amor et fides sunt alibi, quoniam amor est boni et bonum est amoris, ac fides est veri et verum est fidei. また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない、愛は善のもの、また善は愛のものである、そして信仰は真理のもの、また真理は信仰のものであるからである。
3. Voluntas et intellectus etiam faciunt spiritum hominis; 3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。
nam ejus sapientia et intelligentia, et quoque ejus amor et charitas, ibi resident, et in genere ejus vita: なぜなら、彼の知恵と知性は、そしてまた彼の愛と仁愛は、そこに宿るからである、また全般的に彼のいのちは――
corpus est modo obedientia. 身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
4. Nihil magis interest scire, quam quomodo voluntas et intellectus unam mentem faciunt. 4. 知ること〔よりも〕さらに重要である〔ものは〕何もない、どのように意志と理解力は一つの心をつくるかよりも。
Faciunt unam mentem, sicut bonum et verum faciunt unum; 一つの心をつくる、善と真理が一つのものをつくるように。
est enim simile conjugium inter voluntatem et intellectum, quale est inter bonum et verum: というのは、意志と理解力の間の結婚に似ているから、善と真理の間のようにである――
quale id conjugium est, constabit ex illis quae de bono et vero mox adducentur; その結婚がどのようなものであるか、それらから明らかにすることができる、それらは善と真理についてじきに提示される。
nempe quod sicut bonum est ipsum Esse rei, ac verum est Existere rei inde, ita voluntas apud hominem est ipsum Esse vitae ejus, ac intellectus Existere vitae inde; すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであるように、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)である、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのものである、そして理解力はここからいのちのエキシステレ。
nam bonum quod est voluntatis se in intellectu format, et sistit videndum. なぜなら、善は、それは意志のものであり、それ自体を理解力の中に形作る、また見えるものにするからである。
@* (NOTA EDITORIS:-Paragraphi nunc sequentis (n. 397-402) signis citationis ab Auctore inclusi sunt. Videatur opusculum De Nova Hierosolyma (n. 28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46). 注* (ここは脚注です) (編集者の注:――今や続けられる段落(397-402)に著者により引用のしるし☆で囲まれている。小著『新しいエルサレム』(28-32, 11-19, 54-61, 65-78, 36-46番)に見られる)。
☆ 〔初版では〕この引用符は「“」であり、これが全部の行頭に付けられています。
(3) 訳文
397. (1) 意志と理解力について――
1. 人間には、そのいのちをつくる二つの能力がある。一つは意志、もう一つは理解力とと呼ばれる。それらはそれ自体の間で区別される、しかし、一つのものであるように創造されている、また一つのものであるとき心と呼ばれる。それゆえ、それらが人間の心である、また人間のすべてのいのちはそこに基本物質の中に、またここから身体の中にある。
2. 秩序にしたがっている全世界の中のすべてのものが善と真理に関係するように、そのように人間のもとのすべてのものは意志と理解力に〔関係する〕、なぜなら、人間のもとの善は彼の意志ののものであり、そして彼のもとの真理は彼の理解力のものであるからである。というのは、これらの二つの能力は、すなわち、人間のこれらの二つのいのちは、それらの容器と主体(対象)であるから。意志はすべての善の容器と主体であり、そして理解力はすべての善の容器と主体である。人間のもとの善と真理は他のところに存在しない――また、人間のもとの善と真理は他のところに存在しないので、ここから、愛と信仰も他のところに存在しない。愛は善のもの、善は愛のものであり、そして信仰は真理のもの、真理は信仰のものであるからである。
3. 意志と理解力もまた人間の霊をつくる。なぜなら、その知恵と知性は、そしてまたその愛と仁愛は、また全般的にそのいのちは、そこに宿るからである――身体は単に〔意志と理解力に〕服従するものである。
4. どのように意志と理解力は一つの心をつくるかを知ることよりもさらに重要であることは何もない。〔それらは〕善と真理が一つのものをつくるように一つの心をつくる。というのは、意志と理解力の間に、善と真理の間のような結婚に似たものがあるからである――その結婚がどのようなものであるかは、善と真理についてじきに提示されるものから明らかにすることができる。すなわち、善は物事のエッセ(存在)そのものであり、そして真理はここから物事のエキシステレ(実在)であるように、そのように人間のもとの意志は彼のいのちのエッセそのもの、そして理解力はここからいのちのエキシステレである。なぜなら、意志のものである善は、それ自体を理解力の中に形作り、見えるものにするからである。