原典講読『天界と地獄』no.389,390.

(1) 原文
389. Omnia in caelis secundum Divinum ordinem instituta sunt, qui custoditur ubivis per administrationes ab angelis; a sapientioribus illa quae communis boni aut usus sunt, a minus sapientibus quae particularis, et sic porro: subordinata sunt, prorsus sicut in Divino ordine subordinati sunt usus. Inde quoque unicuivis functioni adjuncta est dignitas secundum dignitatem usus. At usque angelus non dignitatem sibi vindicat, sed omnem dat usui; et quia usus est bonum quod praestat, et omne bonum est a Domino, ideo omnem dat Domino. Quapropter qui cogitat de honore pro se et inde pro usu, et non pro usu et inde pro se, non potest fungi aliquo officio in caelo, quia, spectat retro a Domino, se primo loco et usum secundo. Cum dicitur usus, intelligitur etiam Dominus, quia, ut mox supra dictum est, usus est bonum, ac bonum est a Domino.
(2) 直訳
Omnia in caelis secundum Divinum ordinem instituta sunt, qui custoditur ubivis per administrationes ab angelis; 天界の中のすべてのものは神的な秩序にしたがって設けられている、それはどこでも天使たちから統治によって守られている。
a sapientioribus illa quae communis boni aut usus sunt, a minus sapientibus quae particularis, et sic porro: 知恵のある者たちによりそれらが〔統治され☆〕、それらは善のまたは役立ちの共通のもの、知恵の少ない者たちにより個々のもの、そしてこのようにさらに。
☆ ここにどんな動詞が省略されているのでしょうか? 通常は直前の「守る」です。知恵のある者たちに「共通の善または役立ちが」○○されるので、柳瀬訳は「遂行する」、長島訳は「まかせる」としています。どちらも主題が「職務」なので、ありえますし、妥当な解釈です。私は天使たちの守る手段である、「統治する」もあると思います。結論的には、第一位「守る」、第二位「統治する」、ここまでが原意に近く、「遂行する」「まかせる」はやや意訳です。
subordinata sunt, prorsus sicut in Divino ordine subordinati sunt usus. 〔彼らは〕従属している、完全に神的な秩序の中で役立ちが従属しているように。
Inde quoque unicuivis functioni adjuncta est dignitas secundum dignitatem usus. ここからまたそれぞれの職務に役立ちの尊厳にしたがって尊厳が結びつけられ(そなわっ)ている。
At usque angelus non dignitatem sibi vindicat, sed omnem dat usui; しかしそれでも、天使は自分自身に尊厳を要求しない、しかし〔尊厳の〕すべてを役立ちに与える。
et quia usus est bonum quod praestat, et omne bonum est a Domino, ideo omnem dat Domino. そして役立ちは提供する善であるので、そしてすべての善は主からのものである、それゆえ、すべてのものを主に与える☆。
☆ 直訳なので「与える」ですが、あまりにも不遜な言い方です。当然ながら意訳が必要です。doには「~にする」という意味もあります。それを使いましょう。
Quapropter qui cogitat de honore pro se et inde pro usu, et non pro usu et inde pro se, non potest fungi aliquo officio in caelo, quia, spectat retro a Domino, se primo loco et usum secundo. それゆえ、自分自身のためのそしてここから役立ちのための名誉について考える者は、そして役立ちのためでなく、そしてここから自分自身のための〔名誉について考える者は〕、天界で何らかの任務を果たすことができない、なぜなら、主から〔目を背けて〕後ろに目を向けるから、自分自身を最初の場所にそして役立ちを第二〔の場所〕に〔置いて考える〕。
Cum dicitur usus, intelligitur etiam Dominus, quia, ut mox supra dictum est, usus est bonum, ac bonum est a Domino. 役立ちが言われるとき、主もまた意味される、なぜなら、すぐ上に言われたように、役立ちは善であり、そして善は主からのものであるから。
(3) 訳文
 天界の中のすべてのものは神的な秩序にしたがって設けられ、その秩序はどこでも天使たちから統治によって守られている。知恵のある者たちにより共通の善または役立ちが、それらは、知恵の少ない者たちにより個々の善または役立ちが統治され、順次このようになっている。神的な秩序の中で役立ちが完全に〔順に〕従属しているように、彼らもまた従属している。ここからまた、役立ちの尊厳にしたがって、それぞれの職務に尊厳がそなわっている。しかしそれでも、天使は自分自身に尊厳を要求しないで、尊厳のすべてを役立ちに与える。そして役立ちとは提供する善であり、すべての善は主からのものであるので、それゆえ、尊厳のすべてを主のものとする。それゆえ、自分自身のための名誉、そしてここから役立ちのための名誉について考え、そして役立ちのため。そしてそこから自分自身のための名誉について考える者は、天界で何の任務も果たすことができない、なぜなら、目を主から背けて、後ろに向け、自分自身を最初の場所、役立ちを第二の場所とするからである。役立ちが言われるとき、主もまた意味される、なぜなら、直前に言われたように、役立ちは善であり、そして善は主からのものであるから。
(1) 原文
390. Ex his concludi potest, quales sunt subordinationes in caelis; quod nempe sicut quisque amat, aestimat, et honorat usum, ita quoque amet, aestimet et honoret personam cui usus ille adjunctus est; et quoque quod persona tantum ametur, aestimetur et honoretur, quantum usum non addicat sibi sed Domino; tantum enim sapiens est, et tantum usus, quos praestat, ex bono praestat. Amor, aestimatio et honor spiritualis nec aliud est quam amor, aestimatio et honor usus in persona; ac honor personae ex usu et non usus ex persona. Qui etiam homines ex spirituali vero spectat, nec aliter spectat; nam videt unum hominem similem alteri, sive in magna dignitate sive in parva sit, sed differentiam solum in sapientia; et sapientia est amare usum, ita bonum concivis, societatis, patriae et ecclesiae. In hoc etiam consistit amor in Dominum, quia a Domino est omne bonum quod est bonum usus; et quoque amor erga proximum, quia proximus est bonum quod amandum in concive, societate, patria et ecclesia, et quod praestandum illis.{1}
(2) 直訳
Ex his concludi potest, quales sunt subordinationes in caelis; これらから、天界の中の従属がどんなものか。
quod nempe sicut quisque amat, aestimat, et honorat usum, ita quoque amet, aestimet et honoret personam cui usus ille adjunctus est; すなわち、それぞれの者が役立ちを愛し、大切にし、尊ぶように、このようにまた人物を愛し、大切にし、尊ぶ、その者にその役立ちが結びつけられ(そなわっ)ていること。
et quoque quod persona tantum ametur, aestimetur et honoretur, quantum usum non addicat sibi sed Domino; そしてまた、〔その〕人物はそれだけ愛され、大切にされ、尊ばれる、どれだけ役立ちを自分自身に結びつけないで、しかし主に〔帰するかによって〕。
tantum enim sapiens est, et tantum usus, quos praestat, ex bono praestat. なぜなら、それだけ賢明であるから、どれだけ役立ちを、それを提供する〔かによって〕、善から提供する。
Amor, aestimatio et honor spiritualis nec aliud est quam amor, aestimatio et honor usus in persona; 霊的な愛、大切にすること、尊ぶことは、人物の中の役立ちへの愛、大切にすること、尊ぶこと以外の何ものでもない。
ac honor personae ex usu et non usus ex persona. そして役立ちから人物への敬意〔があり〕、そして人物から役立ち〔への敬意があるのでは〕ない。
Qui etiam homines ex spirituali vero spectat, nec aliter spectat; さらにまた人間を霊的な真理から眺める者は、異なって眺めない。
nam videt unum hominem similem alteri, sive in magna dignitate sive in parva sit, sed differentiam solum in sapientia; なぜなら、一人の人間を他の者と同様に見るから、あるいは高い地位にあるいは劣る〔地位に〕いる、しかし、知恵の中にだけ相違を〔見る〕。
et sapientia est amare usum, ita bonum concivis, societatis, patriae et ecclesiae. そして知恵は役立ちを愛することである、このように同胞市民の善を、社会の、祖国のと教会の。
In hoc etiam consistit amor in Dominum, quia a Domino est omne bonum quod est bonum usus; そしてまたこのことの中に主の中の愛がある、すべての善が主からのものであるので、それは役立ちの善である。
et quoque amor erga proximum, quia proximus est bonum quod amandum in concive, societate, patria et ecclesia, et quod praestandum illis.{1} そして隣人に対する愛もまた、隣人は同胞市民、社会、祖国、教会の中で愛されるべき善であるので、彼らに提供されなくてはならないものである{1}。
(3) 訳文
 これらから、天界の中の従属がどんなものか結論することができる。すなわち、それぞれの者は役立ちを愛し、大切にし、尊ぶように、そのようにまたその役立ちを備えている人物を愛し、大切にし、尊ぶのである。そしてまた、その人物は、役立ちを自分自身に結びつけないで、しかし主に帰するほど、それだけ愛され、大切にされ、尊ばれる。なぜなら、役立ちを、善から提供するすれば提供するほど、それだけ賢明であるから。霊的に愛し、大切にし、尊ぶことは、人物の中にある役立ちを愛し、大切にし、尊ぶこと以外の何ものでもない。そして、役立ちから人物への敬意があるのであって、人物から役立ちへの敬意があるのではない。人間を霊的な真理から眺める者もまたは、これと異なって眺めることはない。なぜなら、地位が高かろうが低かろうが、一人の人間を他の者と同様に見て、知恵の中にだけに相違を見るから。そして知恵は役立ちを、このように同胞市民、社会、祖国、教会の善を愛することである。そしてまた、すべての善は主からのものであり、それは役立ちの善であるので、このことの中に主の中の愛がある。そして隣人に対する愛もまた、隣人は同胞市民、社会、祖国、教会の中で愛されるべき善であるので、彼らに提供されなくてはならないものである{1}。
   (EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille (n. 5025, 10336).
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum (n. 3820): et quod benefaciant aeque malis ac bonis, cum tamen benefacere malis sit malefacere bonis, quod non est amare proximum (n. 3820, 6703, 8120).
Judex qui punit malos, ut emendentur, et ne contaminentur ac laedantur ab illis boni, proximum amat (n. 3820, 8120, 8120).
Quod omnis homo et societas, tum patria et ecclesia, ac in universali sensu regnum Domini, sint proximus; et quod illis benefacere ex amore boni secundum quale status eorum sit amare proximum; ita bonum illorum, cui consulendum est, est proximus (n. 6818-6824, 8123).
(2) 直訳
@1 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille. 隣人を愛することは人物を愛することではない、しかしそれを、彼のもとにあるもの、そのものから彼が。
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum: 人物を愛する者は、そして彼のものとにあるもの、そのものから彼が〔存在する者を愛さ〕ない、等しく悪と善を愛すること。
et quod benefaciant aeque malis ac bonis, cum tamen benefacere malis sit malefacere bonis, quod non est amare proximum. そして、等しく悪い者にも善い者にも善をなすこと、そのときそれでも悪い者に善をなすことは善い者に悪をなすことである、それは隣人を愛さない。
Judex qui punit malos, ut emendentur, et ne contaminentur ac laedantur ab illis boni, proximum amat. 悪い者らを罰する裁判官は、矯正するために、そして彼らにより善い者たちが汚され、傷つけられないように、隣人を愛する。
Quod omnis homo et societas, tum patria et ecclesia, ac in universali sensu regnum Domini, sint proximus; すべての人間と社会は、さらに祖国と教会は、そして全般的な意味で主の王国は、隣人である。
et quod illis benefacere ex amore boni secundum quale status eorum sit amare proximum; そして彼らの状態がどんなかにしたがって善の愛から彼らに善をなすことは隣人を愛することである。
ita bonum illorum, cui consulendum est, est proximus. このように彼らの善が、それに考慮がなされなくてはならない、隣人である。

コメントを残す