(1) 原文
277. Innocentia infantiae seu infantum non est genuina innocentia, nam solum est in forma externa, et non interna; usque tamen ex illa disci potest, qualis innocentia est; elucet enim ex illorum facie, et ex aliquibus illorum gestibus, et ex prima illorum loquela, et afficit, quod nempe illis non sit cogitatio interna, nondum enim sciunt quid bonum et malum, ac verum et falsum, ex quibus cogitatio; [2] inde illis non est prudentia ex proprio: non propositum et deliberatum, ita non finis mali; non illis proprium ex amore sui et mundi acquisitum; non sibi quicquam tribuunt, omnia accepta referunt suis parentibus; contenti paucis et pusillis quae illis dono dantur, laetantur illis; non sollicitudo illis de victu et amictu, et nulla de futuris; non spectant ad mundum, et inde {a}cupiunt multa: amant suos parentes, suam nutricem, et infantes socios, cum quibus in innocentia ludunt; se patiuntur duci, auscultant et obediunt: [3] et quia in eo statu sunt, omnia recipiunt vita; inde illis, praeter quod sciant unde, mores decentes, inde illis loquela, et inde illis initiamentum memoriae et cogitationis, quibus recipiendis et imbuendis pro medio inservit status illorum innocentiae. Sed haec innocentia, ut supra dictum est, externa est, quia solum corporis, non mentis;{1} mens enim eorum nondum formata est, nam mens est intellectus et voluntas, inde cogitatio et affectio. [4] Dictum mihi est e caelo, quod infantes praecipue sub auspicio Domini sint, et influxus sit e caelo intimo, ubi status innocentiae est; et quod influxus pertranseat interiora eorum, et quod in pertranseundo non afficiat illa nisi quam per innocentiam; et quod inde innocentia sistatur in facie et in aliquibus gestibus, et appareat; et quod illa sit, qua intime afficiuntur parentes, et facit amorem qui vocatur storge.
@a “capiunt:”―sic nisi legeris cupiunt.
(2) 直訳
Innocentia infantiae seu infantum non est genuina innocentia, nam solum est in forma externa, et non interna; 幼児期のまたは幼児の無垢は純粋な無垢ではない、なぜなら、単に外なる形の中にある、そして内なる〔もので〕ないから。
usque tamen ex illa disci potest, qualis innocentia est; やはりそれでも、それから学ぶことができる、無垢がどんなものであるか。
elucet enim ex illorum facie, et ex aliquibus illorum gestibus, et ex prima illorum loquela, et afficit, quod nempe illis non sit cogitatio interna, nondum enim sciunt quid bonum et malum, ac verum et falsum, ex quibus cogitatio; なぜなら、彼らの顔から、また彼らの振る舞いのあるものから、また彼らの最初の話し方から、輝き出る、そして感動させる、すなわち、彼らに内なる思考はない☆から、なぜなら、まだ何が善と悪は、また真理と虚偽を知らないから、それらから思考〔ができあがる〕。
☆ 主語がcogitatioなのでsintでなくて、sitですね。
[2] inde illis non est prudentia ex proprio: [2] ここから彼らに、〔自己〕固有のものから(の)賢明さはない。
non propositum et deliberatum, ita non finis mali; 意図や熟考はない、このように悪の目的はない。
non illis proprium ex amore sui et mundi acquisitum; 彼らに自己と世の愛から得られたプロプリウム(固有のもの)☆はない。
☆ propriumは、ほぼスヴェーデンボリ独自の概念と思えますので、当面は「プロプリウム」と音訳しておくのがよいと思います。「我」(長島訳)の訳語では意味が通じなくなる恐れがあると思います。
non sibi quicquam tribuunt, omnia accepta referunt suis parentibus; 自分自身に何も帰さない、受けたすべてのものを自分の両親に置く(場所を定める)。
contenti paucis et pusillis quae illis dono dantur, laetantur illis; わずかなものやちっぽけなものに満足して、それらは彼らに贈り物で与えられる、それらで喜ぶ。
non sollicitudo illis de victu et amictu, et nulla de futuris; 食物や衣服について彼らに心配はない、将来についてもない。
non spectant ad mundum, et inde {a}cupiunt multa: 世に向けて眺め、ここから多くのものを望まない☆。
☆ 注にあるようにcupio「欲する・望む」でなく原文のcapio「獲得する・得る」もありえますね。すなわち、おとなのように「獲得」のために努力などすることです。校訂者(S.ウスター)は、幼児におとなのような獲得の能力がないから、「望む」の誤記ではないか、と判断したのでしょう。
amant suos parentes, suam nutricem, et infantes socios, cum quibus in innocentia ludunt; 自分の両親を、自分の乳母を、仲間の幼児を愛する。
se patiuntur duci, auscultant et obediunt: 導かれることを甘受し、傾聴し、従順である。
[3] et quia in eo statu sunt, omnia recipiunt vita; [3] そしてこの状態の中にいるので、すべてのものをいのち(生活)で受け入れる。
inde illis, praeter quod sciant unde, mores decentes, inde illis loquela, et inde illis initiamentum memoriae et cogitationis, quibus recipiendis et imbuendis pro medio inservit status illorum innocentiae. ここから彼らに、どの源からか知ることを除いて、ちゃんとした行儀〔がある〕、ここから彼らに話し方、またここから彼らに記憶力と思考の最初の段階〔がある〕、それらによって☆、受け入れのまた吸収の手段として、彼らの無垢の状態は役立つ。
☆ 「それらqui」とは、ここでは後述の「手段・方法medium」を指すと思います。すなわち、受け入れや吸収することに無垢の状態が役立っていて、その受容や吸収を手段として、幼児に彼らなりの行儀(振る舞い)やしゃべり方が備わっている、ということです。しかし、意訳するようです。
Sed haec innocentia, ut supra dictum est, externa est, quia solum corporis, non mentis;{1} しかし、この無垢は、上に言われたように、外なるものである、単に身体のもの〔であり〕、心のものでないので{1}。
mens enim eorum nondum formata est, nam mens est intellectus et voluntas, inde cogitatio et affectio. なぜなら、彼らの心は形作られていないから、なぜなら、心は理解力と意志であるから、ここから思考と情愛〔であるから〕。
[4] Dictum mihi est e caelo, quod infantes praecipue sub auspicio Domini sint, et influxus sit e caelo intimo, ubi status innocentiae est; [4] 私に天界から言われた、幼児たちは特に主の指導のもとにある、そして最内部の天界からの流入がある、そこに無垢の状態が存在すること。
et quod influxus pertranseat interiora eorum, et quod in pertranseundo non afficiat illa nisi quam per innocentiam; また、流入は彼らの内的なものを通過すること、そして通過する中で、それら〔内的なもの〕はもし無垢によって以外になら働きかけない(感動させない)こと。
et quod inde innocentia sistatur in facie et in aliquibus gestibus, et appareat; またここから無垢が顔の中や振る舞いのあるものの中にもたらされる、そして現われること。
et quod illa sit, qua intime afficiuntur parentes, et facit amorem qui vocatur storge. そしてそれであること、それは深く両親に情愛を感じられる、そして愛をつくること、それはストルゲー(親子愛)☆と呼ばれる。
☆ ギリシア語で「両親とその子どもの間の愛や情愛」を指す言葉です(ここでは幼児なので両親から幼児への愛ですね)。日本語では親子愛とでも言うのでしょうか(長島訳)? 音訳もよさそうです。柳瀬訳「ストーヂ」は英語表記storgeの音訳です。
@a “capiunt:”―sic nisi legeris cupiunt. 注@ 「capiunt」―もしcupiuntと読まないなら、このように〔原文にある〕。
(3) 訳文
幼児期のまたは幼児の無垢は純粋な無垢ではない、なぜなら、単に外なる形の中にあり、内なるものではないから。それでもやはり、それから無垢がどんなものであるか学ぶことができる。
なぜなら、彼らの顔、また彼らの振る舞いのあるもの、また彼らの最初の話し方から輝き出て、感動させるから、すなわち、思考のもととなる何が善と悪か、また真理と虚偽かをまだ知らないので、彼らに内なる思考がないからである。
[2] ここから彼らに、〔自己〕固有のものからの賢明さはなく、意図や熟考もなく、このように悪の目的もない。彼らに自己愛と世俗愛から得られたプロプリウム(固有のもの)はない。自分自身に何も帰さず、すべてのものを自分の両親か受けたとする。彼らに与えられたわずかなものやちっぽけなもので満足し、それらで喜ぶ。食物や衣服についての心配も、将来についての心配もない。世を眺め、そこから多くのものを望むこともない。自分の両親、自分の乳母、仲間の幼児を愛する。導かれることに甘んじ、傾聴し、従順である。
[3] そしてこの状態の中にいるので、すべてのものをいのち(生活)で受け入れる。ここから彼らに、どのからか知らなくても、ちゃんとした行儀があり、話し方があり、またここから彼らに記憶力と思考の最初の段階がある〕、それらの受け入れや吸収の手段として彼らの無垢の状態が役立っている。しかし、この無垢は、前に言われたように、外なるものであり、心のものでないので単に身体のものである{1}。なぜなら、彼らの心は〔まだ〕形作られていないから。心は理解力と意志であり、ここから思考と情愛があるからである。
[4] 私に天界から次のことが言われた。幼児たちは特に主の指導のもとにあり、また無垢の状態が存在する最内部の天界からの流入があること。また、流入は彼らの内的なものを通過し、通過する中で、それら〔内的なもの〕は無垢によってだけ働きかけること。またここから、無垢が顔の中やある振る舞いの中にもたらされ、現われること。そして、それは深く両親に情愛を感じられるものであり、それはストルゲー(親子愛)と呼ばれる愛をつくること。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod innocentia infantum non sit vera innocentia, sed quod vera innocentia habitet in sapientia (n. 1616, 2305, 2306, 3495[? 3494], 4563, 4797, 5608, 9301, 10021).
Quod bonum infantiae non sit bonum spirituale, sed quod fiat per implantationem veri (n. 3504).
Quod tamen bonum infantiae sit medium per quod implantatur intelligentia (n. 1616, 3183, 9331, 10110).
Quod homo absque bono innocentiae in infantia foret ferus (n. 3494).
Quod quicquid imbuitur in infantia, appareat naturale (n. 3494).
(2) 直訳
@1 Quod innocentia infantum non sit vera innocentia, sed quod vera innocentia habitet in sapientia. 幼児の無垢は真の無垢ではない、しかし、真の無垢は知恵の中に宿ること。
Quod bonum infantiae non sit bonum spirituale, sed quod fiat per implantationem veri. 幼児の善は霊的な善ではない、しかし、真理の植え付けによって〔霊的な善に〕なること。
Quod tamen bonum infantiae sit medium per quod implantatur intelligentia. それでも、幼児の善はそれによって知性が植え付けられる手段である。
Quod homo absque bono innocentiae in infantia foret ferus. 人間は幼児期(の中)の無垢の善なしに獣になる。
Quod quicquid imbuitur in infantia, appareat naturale. 幼児期に吸収されたどんなものでも、自然的なものに見える。