原典講読『天界と地獄』no.246.

       [XXVIII.]
     DE LOQUELA ANGELORUM CUM HOMINE.
     人間との天使たちの話し方について
(1) 原文
246. Angeli, qui loquuntur cum homine, non loquuntur in sua lingua, sed in lingua hominis, et quoque in aliis linguis quas homo callet, non autem in linguis homini ignotis. Causa quod ita sit, est quia angeli, cum loquuntur cum homine, vertunt se ad illum, et conjungunt se illi, et conjunctio angeli cum homine facit ut uterque simili cogitatione sit et quia hominis cogitatio cohaeret cum ejus memoria, et inde fluit loquela, ideo uterque est in eadem lingua. Praeterea angelus aut spiritus, cum venit ad hominem, et per conversionem ad illum conjungitur ei, venit in omnem ejus memoriam, in tantum ut vix aliter sciat quam quod ex se sciat quae homo scit, ita quoque linguas. [2] Cum angelis de hac re locutus sum, et dixi, quod forte autument, quod illi loquantur mecum vernacula mea, quia ita appercipitur, cum tamen illi non sint qui loquuntur, sed ego; et quod hoc constare possit ex eo, quod angeli non possint eloqui unam vocem linguae humanae (n. 237); et praeterea lingua humana est naturalis, et illi sunt spirituales, et spirituales non aliquid naturaliter proferre possunt. Ad haec dixerunt, quod sciant quod conjunctio eorum cum homine, cum quo loquuntur, sit cum cogitatione ejus spirituali, sed quia illa influit in cogitationem ejus naturalem, et haec cohaeret cum memoria ejus, quod ideo appareat illis lingua hominis sicut sua, similiter omnis scientia ejus, et quod hoc fiat ex causa, quia placuit Domino, ut talis conjunctio et quasi insertio caeli sit apud hominem; sed quod status hominis hodie sit alius, ut talis conjunctio non amplius sit cum angelis, sed cum spiritibus qui non in caelo sunt. [3] Cum spiritibus de eadem hac re etiam locutus sum; sed illi non credere voluerunt, quod homo loquatur sed illi in homine, tum quod homo non sciat quae scit, sed illi, et sic quod omnia quae homo novit sint ab illis: volui pluribus evincere quod non ita sit, sed incassum. Quinam intelliguntur per spiritus et quinam per angelos, in sequentibus ubi de Mundo Spirituum agendum est, dicetur.
(2) 直訳
Angeli, qui loquuntur cum homine, non loquuntur in sua lingua, sed in lingua hominis, et quoque in aliis linguis quas homo callet, non autem in linguis homini ignotis. 天使たちは、人間と話す者、自分自身の言葉で話さない、しかし、人間の言葉で〔話す〕、また人間の知っている他の言葉でも、しかしながら、人間に知られていない言葉でなく。
Causa quod ita sit, est quia angeli, cum loquuntur cum homine, vertunt se ad illum, et conjungunt se illi, et conjunctio angeli cum homine facit ut uterque simili cogitatione sit; このようであることの理由は、天使たちは、人間と話すとき、自分自身をそれへ向ける、そして自分自身をそれに結合させる、そして人間との天使の結合は両者を同様の思考にいるようにするからである。
et quia hominis cogitatio cohaeret cum ejus memoria, et inde fluit loquela, ideo uterque est in eadem lingua. また、人間の思考は彼の記憶に密着しているので、そしてここから話し方が流れ出る〔ので〕、それゆえ、両者は同じ言葉の中にいる。
Praeterea angelus aut spiritus, cum venit ad hominem, et per conversionem ad illum conjungitur ei, venit in omnem ejus memoriam, in tantum ut vix aliter sciat quam quod ex se sciat quae homo scit, ita quoque linguas. それゆえ、天使または霊は、人間のもとに来るとき、そしてそれへの方向転換によって彼に結合する、彼の記憶のすべての中に来る、人間が知ることを自分自身から知ること以外にほとんど異なって知らないほどに、このように言葉もまた。
[2] Cum angelis de hac re locutus sum, et dixi, quod forte autument, quod illi loquantur mecum vernacula mea, quia ita appercipitur, cum tamen illi non sint qui loquuntur, sed ego; [2] 天使たちとこの☆事柄について私が話したとき、私は言った、もしかして、彼らは私と私の母語で話していることを思う(かもしれない)こと、このように把握されるので、そのときそれでも彼らではない、話している者は、しかし、私〔である〕。
☆ 女性形hacなのは、話題が直前のlingua(女性)、または一般的にloquela(女性)だからと思います。
et quod hoc constare possit ex eo, quod angeli non possint eloqui unam vocem linguae humanae (n. 237); そしてこのことはこれから明らかにすることができること、天使たちは人間の一つの言葉を発音することができないこと(237番)。
et praeterea lingua humana est naturalis, et illi sunt spirituales, et spirituales non aliquid naturaliter proferre possunt. またさらに、人間の言葉は自然的である、また彼らは霊的である、そして霊的なもの(者)は何かを自然的に表明することができない。
Ad haec dixerunt, quod sciant quod conjunctio eorum cum homine, cum quo loquuntur, sit cum cogitatione ejus spirituali, sed quia illa influit in cogitationem ejus naturalem, et haec cohaeret cum memoria ejus, quod ideo appareat illis lingua hominis sicut sua, similiter omnis scientia ejus, et quod hoc fiat ex causa, quia placuit Domino, ut talis conjunctio et quasi insertio caeli sit apud hominem; これに(応えて)彼らは言った、知っていることを、人間との彼らの結合のこと、人間と話すこと、〔それは〕彼の霊的な思考とである、しかし、それ〔彼の霊的な思考〕は彼の自然的な思考に流入するので、またこれ〔彼の自然的な思考〕は彼の記憶に密着している〔ので〕、それゆえ、人間の言葉は彼ら〔人間〕に自分のもののように現われる、同様に彼のすべての知識も、そしてこのことは理由から生じる、主が喜ばれるので、このような結合といわば天界の挿入が人間のものとにあることを。
sed quod status hominis hodie sit alius, ut talis conjunctio non amplius sit cum angelis, sed cum spiritibus qui non in caelo sunt. しかし、今日の人間の状態は別のものである、それで☆このような結合はもはや天使たちとない、しかし、天界にいない霊たちとである。
☆ ここのutは結果を表わす接続詞です。
[3] Cum spiritibus de eadem hac re etiam locutus sum; [3] 霊たちともまた同じこの事柄について私は話した。
sed illi non credere voluerunt, quod homo loquatur sed illi in homine, tum quod homo non sciat quae scit, sed illi, et sic quod omnia quae homo novit sint ab illis: しかし、彼らは信じることを欲しない、人間が話すこと、しかし人間の中の彼らが〔話すこと〕、そのうえ〔自分たちが〕知っていることを人間は知らないこと、しかし彼らは〔知っている〕、そしてこうして人間が知ったことはすべて彼らからであること〔を信じる〕。
volui pluribus evincere quod non ita sit, sed incassum. 私は、多くのことによりそのようではないことを(納得のいくように)証明することを望んだ、しかし、むだに〔終わった〕。
Quinam intelliguntur per spiritus et quinam per angelos, in sequentibus ubi de Mundo Spirituum agendum est, dicetur. 特にそれは何が意味されるか、霊によって、また特にそれは何か、天使によって、続くものの中で、霊たちの世界についてそこに扱われる、語られる。
(3) 訳文
 人間と話す天使たちは、自分自身の言葉で話さないで、人間の言葉で話す、また人間の知っている他の言葉でも話すが、その人間に知られていない言葉では話さない。このようであることの理由は、天使たちは人間と話すとき、自分自身を彼へ向け、彼に結合させ、その結合により両者は同様の思考にいるようになるからである。また、人間の思考はその記憶に密着し、そしてここから話し方が流れ出るので、それゆえ、両者は同じ言葉の中にいる。それゆえ、天使または霊は人間のもとに来るとき、彼へ方向転換することによって彼と結合し、彼の記憶のすべての中に入り、人間が知ることを、またその言葉も、ほとんど自分自身から知っているとしか思えないほどである。
 [2] 私が天使たちとこの事柄について話したとき、私は次のように言った。あなたがたはもしかして、私と私の母語で話していることを思うかもしれない、そのように思われるからである。そのときそれでも話している者はあなたがたでなく、私である。そしてこのことは、天使たちは人間の言葉を一つも発音することができないこと(237番)。またさらに、人間の言葉は自然的であり、あなたがたは霊的である、そして霊的な者は何らかのものを自然的に表明することができないことから明らかにすることができる。
 これに応えて彼らは言った。私たちは、人間との結合を、人間と話すとき、その霊的な思考と話すことを知っている。しかし、人間の霊的な思考は彼の自然的な思考に流入するので、そしてその自然的な思考は彼の記憶に密着しているので、それゆえ、人間の言葉は彼らに自分のもののように現われ、彼のすべての知識も同様であること、そしてこのことの生じる理由は、このような結合といわば天界が挿入されることが人間のものとにあることを、主が喜ばれるからである。しかし、今日の人間の状態は別のものである、それで、このような結合は、もはや天使たちとはなく、天界にいない霊たちとある。
 [3] 霊たちともまた同じこの事柄について私は話した。しかし、彼らは人間が話すこと信じようとしないで、人間の中の自分たちが話すこと、さらに自分たちが知っていることを人間は知らず、自分たちだけが知っていて、また人間が知ったことはすべて彼らからであることを信じている。私は、そのようではないことを多くのことにより証明することを望んだ、しかし、むだだった。霊によって特に何が、また天使によって特に何が意味されるか、後で霊たちの世界について扱うので、そこで語ろう。