[VII.]
QUOD CUM HOC FIT,
PUGNA INTER INTERNUM ET EXTERNUM HOMINEM ORIATUR,
ET TUNC QUI VINCIT, DOMINATUR SUPER ALTERUM.
このことが生ずる時、闘争が内なる人と外なる人の間で起こる、
またその時、勝利する者は、他の者の上に支配する。
(1) 原文
596. Causa, quod pugna tunc oriatur, est quia internus homo reformatus est per vera, et ex his videt quid malum et falsum est, et haec sunt adhuc in externo seu naturali homine. Quare primum oritur dissensio inter voluntatem novam, quae est supra, et inter voluntatem veterem, quae est infra; et quia est inter voluntates, est inter jucunda utriusque, nam notum est, quod caro sit contra spiritum, et spiritus contra carnem, et quod caro cum ejus concupiscentiis domanda sit, antequam spiritus potest agere, et homo novus fieri. Post hanc dissensionem voluntatum, exoritur pugna, quae est quae vocatur tentatio spiritualis; sed haec tentatio seu pugna non fit inter bona et mala, sed inter vera boni et falsa mali; bonum enim non potest ex se pugnare, sed pugnat per vera; nec malum ex se, sed per sua falsa, sicut nec voluntas potest pugnare ex se, sed per intellectum, ubi ejus vera sunt. [2.] Homo non sentit pugnam illam aliter quam in se, et sicut morsus conscientiae; attamen est Dominus et diabolus (hoc est, infernum), qui in homine pugnant, et pugnant de dominio super hominem, seu quis possidebit illum. Diabolus seu infernum aggreditur hominem et evocat ejus mala, et Dominus tutatur illum, et evocat ejus bona. Sed tametsi illa pugna fit in spirituali mundo, usque tamen fit in homine inter vera boni et falsa mali, quae in illo sunt: quare homo pugnaturus est prorsus ut a se, est enim in libero arbitrio agendi pro Domino, et quoque agendi pro diabolo; pro Domino est, si in veris ex bono manet, et pro diabolo si in falsis ex malo. Ex his sequitur, quod qui vincit, sive internus homo sive externus, dominetur super alterum; prorsus sicut duo hostes, qui pugnant, quis futurus est dominus alterius regni, qui vincit accipit regnum, et omnes ibi mittit sub suam obedientiam. Hic itaque, si internus homo vincit, imperat et omnia mala externi hominis subjugat, et tunc continuatur regeneratio; at si externus homo vincit, imperat ille, et omnia bona [1]interni hominis dissipat, et tunc perit regeneratio.
@1 interni:―editio princeps habet “externi;” sic quoque Tafel.
(2) 直訳
596. Causa, quod pugna tunc oriatur, est quia internus homo reformatus est per vera, et ex his videt quid malum et falsum est, et haec sunt adhuc in externo seu naturali homine. 理由は、その時、戦いが起こる、内なる人が真理によって改心されなければならないからである、またこれらから何が悪と虚偽であるか見る、またこれらが依然と外なるまたは自然的な人の中にある。
Quare primum oritur dissensio inter voluntatem novam, quae est supra, et inter voluntatem veterem, quae est infra; それゆえ、最初に、新しい意志の間に衝突が起こる、それは上方にある、また古い意志の間に、それは下方にある。
et quia est inter voluntates, est inter jucunda utriusque, nam notum est, quod caro sit contra spiritum, et spiritus contra carnem, et quod caro cum ejus concupiscentiis domanda sit, antequam spiritus potest agere, et homo novus fieri. また意志の間にあるので、両方の快さの間にある、なぜなら、よく知られているからである、肉が霊に対立すること、また霊が肉に、また肉はその欲望とともに支配していること、霊が活動することができる前に、また人間が新しくされる(なる)。
Post hanc dissensionem voluntatum, exoritur pugna, quae est quae vocatur tentatio spiritualis; この意志の衝突の後、戦いが始まる、それは霊的な試練と呼ばれる。
sed haec tentatio seu pugna non fit inter bona et mala, sed inter vera boni et falsa mali; しかし、この試練または戦いは善と悪の間に生じない、しかし善の真理と悪の虚偽の間。
bonum enim non potest ex se pugnare, sed pugnat per vera; というのは、善はそれ自体から戦うことはできないから、しかし、真理によって戦う。
nec malum ex se, sed per sua falsa, sicut nec voluntas potest pugnare ex se, sed per intellectum, ubi ejus vera sunt. 悪もそれ自体から〔でき〕ない、善がそれ自体から戦うことができないように、しかし、理解力によって、そこにその真理がある。
[2.] Homo non sentit pugnam illam aliter quam in se, et sicut morsus conscientiae; [2] 人間はその戦いを自分自身の中に以外に異なって感じない、また良心の呵責のように。
attamen est Dominus et diabolus (hoc est, infernum), qui in homine pugnant, et pugnant de dominio super hominem, seu quis possidebit illum. しかしながら、主と悪魔(すなわち、地獄)である、それらが人間の中で戦う、また人間の上の支配権について戦う、すなわち、だれがそれを所有するか。
Diabolus seu infernum aggreditur hominem et evocat ejus mala, et Dominus tutatur illum, et evocat ejus bona. 悪魔または地獄は人間を襲う、また彼の悪を呼び起こす、また主は彼を守る、また彼の善を呼び起こす。
Sed tametsi illa pugna fit in spirituali mundo, usque tamen fit in homine inter vera boni et falsa mali, quae in illo sunt: しかし、たとえその戦いが霊界の中で生じても、やはりそれでも人間の中で善の真理と悪の虚偽の間で生じる、それらは彼の中にある――
quare homo pugnaturus est prorsus ut a se, est enim in libero arbitrio agendi pro Domino, et quoque agendi pro diabolo; それゆえ、人間はまったく自分自身からのように戦わなくてはならない、というのは、主のために行なう選択の自由の中にいるから、そしてまた悪のために行なう。
pro Domino est, si in veris ex bono manet, et pro diabolo si in falsis ex malo. 主のためにである、もし善からの真理の中にとどまるなら、また悪のために、もし悪からの虚偽の中に〔とどまるなら〕。
Ex his sequitur, quod qui vincit, sive internus homo sive externus, dominetur super alterum; これらからいえる、勝つ者は、あるいは内なる人あるいは外なる〔人〕、他の者を支配する。
prorsus sicut duo hostes, qui pugnant, quis futurus est dominus alterius regni, qui vincit accipit regnum, et omnes ibi mittit sub suam obedientiam. まったく二人の敵のようである、その者が戦う、だれが他の王国の主人となるか、勝つ者が〔その〕王国を得る、またそこにすべての者を自分の服従の下に送る。
Hic itaque, si internus homo vincit, imperat et omnia mala externi hominis subjugat, et tunc continuatur regeneratio; そこで、ここに、もし、内なる人が勝つなら、支配する、また外なる人のすべての悪を征服する、またその時、再生が続けられる。
at si externus homo vincit, imperat ille, et omnia bona [1]interni hominis dissipat, et tunc perit regeneratio. しかし、もし、外なる人が勝つなら、彼が支配する、また内なる☆人のすべての善を追い散らす、またその時、再生は滅びる。
☆ ここだけ読むと、「外なる人」でもよいように思えますが、その一つ前の文の内容との対比で「内なる人」のほうが正しくなります。
@1 interni:―editio princeps habet “externi;” sic quoque Tafel. 注1 interuni――初版に「externi」とある、そのようにまたターフェル。
(3) 訳文
596. その時、戦いが起こる理由は、内なる人が真理によって改心されなければならないからである、またその真理からから何が悪と虚偽であるか、またこれらが依然と外なるまたは自然的な人の中にあるのを見る。
それゆえ、最初に、上方にある新しい意志と、下方にある古い意志の間に衝突が起こる。また意志の間にあるので両方の快さの間にある、なぜなら、肉が霊に、霊が肉に対立すること、また霊が活動することができる、また人間が新しくされる前に、肉はその欲望とともに支配していることが、よく知られているからである。
この意志の衝突の後、戦いが始まる、それは霊的な試練と呼ばれる。しかし、この試練または戦いは善と悪の間に生じない、しかし善の真理と悪の虚偽の間に生じる。というのは、善はそれ自体から戦うことはできず、しかし、真理によって戦うから。善がそれ自体から戦うことができないように、悪もそれ自体からできない、しかし、理解力によって〔戦う〕、そこにその真理がある。
[2] 人間はその戦いを自分自身の中にしか、また良心の呵責のようにしか感じない。しかしながら、人間の中で戦うのは主と悪魔(すなわち、地獄)である、また人間の支配権について、すなわち、だれがそれを所有するか戦う。
悪魔または地獄は人間を襲い、彼の悪を呼び起こす、また主は彼を守り、彼の善を呼び起こす。
しかし、たとえその戦いが霊界の中で生じても、やはりそれでも人間の中で、彼の中にある善の真理と悪の虚偽の間で生じる――それゆえ、人間はまったく自分自身からのように戦わなくてはならない、というのは、主のために行なう、そしてまた悪のために行なう選択の自由の中にいるから。主のためにである、もし善からの真理の中にとどまるなら、また悪のためにである、もし悪からの虚偽の中にとどまるなら。
これらから、内なる人あるいは外なる人でも勝つ者は、他の者を支配する、といえる。まったく、だれが他の王国の主人となるか戦う二人の敵のようである、勝つ者が〔その〕王国を得る、またそこにすべての者を自分の服従の下にする。
そこでここに、もし、内なる人が勝ち、支配するなら、外なる人のすべての悪を征服し、またその時、再生が続けられる。しかし、もし、外なる人が勝り、支配するなら、内なる人のすべての善を追い散らし、その時、再生は終わる。
カテゴリー: 原典講読『真のキリスト教』第10章
原典講読『真のキリスト教』597
(1) 原文
597. Hodie quidem scitur, quod dentur tentationes; sed vix aliquis scit, unde et quales sunt, et quid boni producunt. Unde et quales sunt, mox supra ostensum est, tum etiam quid boni producunt; scilicet, quod dum internus homo vincit, subjugetur externus; quo subjugato discutiuntur concupiscentiae, et loco illarum implantantur affectiones boni et veri, et ordinantur ita, ut bona et vera, quae homo vult et cogitat, etiam faciat illa, et ex corde loquatur illa: praeter haec, homo per victoriam super externum hominem, fit spiritualis, et a Domino tunc consociatur angelis caeli, qui omnes sunt spirituales. Quod tentationes hactenus non notae fuerint, et quod vix aliquis sciverit, unde et quales sunt, et quid boni producunt, est causa, quia ecclesia hactenus non in veris fuit; in veris nemo est, nisi qui immediate adit Dominum, et fidem priorem rejicit, et novam amplectitur; inde est, quod non aliquis in quandam spiritualem tentationem a saeculis numeratis a saeculo, quando Synodus Nicaena introduxit fidem trium Deorum, admissus sit; nam si admissus fuisset, illico succubuisset, et sic in infernum se profundius praecipitavisset. Contritio quae perhibetur praecedere hodiernam fidem, non est tentatio: quaesivi permultos de illa, et dixerunt, quod sit vox et praeterea nihil, nisi forte sit aliqua timida cogitatio de igne inferni apud simplices.
(2) 直訳
597. Hodie quidem scitur, quod dentur tentationes; 今日、確かに(なるほど)知られている、試練が存在すること。
sed vix aliquis scit, unde et quales sunt, et quid boni producunt. しかし、ほとんどだれかに知られていない、どこからまたどんなものであるか、また生み出す善が何か。
Unde et quales sunt, mox supra ostensum est, tum etiam quid boni producunt; どこからまたどんなものであるか、すぐ上に示されている、なおまた生み出す善が何かもまた。
scilicet, quod dum internus homo vincit, subjugetur externus; すなわち、内なる人が勝つ時、外なる〔人〕が征服されること。
quo subjugato discutiuntur concupiscentiae, et loco illarum implantantur affectiones boni et veri, et ordinantur ita, ut bona et vera, quae homo vult et cogitat, etiam faciat illa, et ex corde loquatur illa: その征服で欲望が追い払われる、またそれらの代わりに善と真理の情愛が植え付けられる、またそのように秩序づけられる、善と真理が、それらを人間が欲し、考えるように、さらにまたそれらを行なう、また心からそれらを話す――
praeter haec, homo per victoriam super externum hominem, fit spiritualis, et a Domino tunc consociatur angelis caeli, qui omnes sunt spirituales. このことに加えて、人間は外なる人の上の勝利によって、霊的になる、また主により天界の天使に加わる(仲間となる)、その者はすべての者は霊的である。
Quod tentationes hactenus non notae fuerint, et quod vix aliquis sciverit, unde et quales sunt, et quid boni producunt, est causa, quia ecclesia hactenus non in veris fuit; 試練が今までよく知られていなかったことは、またほとんどだれかに知られなかったことは、どこからまたどんなものであるか、また生み出す善が何か、理由がある、今まで教会が真理の中になかったからである。
in veris nemo est, nisi qui immediate adit Dominum, et fidem priorem rejicit, et novam amplectitur; だれも真理の中にいない、主に直接に近づかないなら、また以前の信仰を捨てる、また新しいものを抱く。
inde est, quod non aliquis in quandam spiritualem tentationem a saeculis numeratis a saeculo, quando Synodus Nicaena introduxit fidem trium Deorum, admissus sit; ここからである、だれもある種の霊的な試練の中へ、世紀から数えられた世紀から、ニカイア公会議が三つの神の信仰を導入した時〔から〕、入れられていないこと。
nam si admissus fuisset, illico succubuisset, et sic in infernum se profundius praecipitavisset. なぜなら、もし入れられたなら、直ちに屈服したであろう、またこのように地獄の中へ自分自身をさらに深く投げ落としたであろうから。
Contritio quae perhibetur praecedere hodiernam fidem, non est tentatio: 悔恨は、それは今日の信仰に先行することが言われている、試練ではない。
quaesivi permultos de illa, et dixerunt, quod sit vox et praeterea nihil, nisi forte sit aliqua timida cogitatio de igne inferni apud simplices. 私はそれについて非常に多くの者に質問した、また彼らは答えた、声また他に無であること、おそらく地獄の火について単純な者のもとの何らかの臆病な考えでないなら。
(3) 訳文
597. 今日、確かに、試練が存在することが知られている。しかし、どこからまたどんなものであるか、また生み出す善が何か、ほとんどだれにも知られていない。
どこからまたどんなものであるか、なおまた生み出す善が何かも、すぐ前に示されている。すなわち、内なる人が勝つ時、外なる〔人〕が征服されること。その征服で欲望が追い払われ、それらの代わりに善と真理の情愛が植え付けられる、また善と真理が、それらを人間が欲し、考えるように、さらにまたそれらを行なう、また心からそれらを話すそのように秩序づけられる――このことに加えて、人間は外なる人の上の勝利によって、霊的になり、また主によりすべての者は霊的である天界の天使の仲間となる。
試練が今までよく知られていなかったことは、またほとんどだれにも知られなかったことは、どこからまたどんなものであるか、また生み出す善が何か、その理由は、今まで教会が真理の中になかったからである。主に直接に近づかないなら、また以前の信仰を捨て、新しいものを抱まないなら、だれも真理の中にいない。ここから、数世紀もの間、ニカイア公会議が三つの神の信仰を導入した時〔以来〕だれもある種の霊的な試練の中へ入れられていない。なぜなら、もし入れられたなら、直ちに屈服し、このように地獄の中へ自分自身をさらに深く投げ落としたであろうからである。
今日の信仰で〔再生に〕先行することが言われている悔恨は、試練ではない。私はそれについて非常に多くの者に質問した、また彼らは、おそらく地獄の火について単純な者のもとの何らかの臆病な考えでないなら、〔単なる〕声であり、他に何もない、と答えた。
原典講読『真のキリスト教』598
(1) 原文
598. Homo post transactam tentationem est quoad internum hominem in caelo, et per externum in mundo; quare per tentationes apud hominem fit conjunctio caeli et mundi, et tunc Dominus apud illum secundum ordinem regit ejus mundum e caelo. Contrarium fit, si homo manet naturalis; tunc discupit ille regere caelum e mundo: talis fit omnis qui in amore dominandi ex amore sui est; hic si intrinsecus exploratur, non credit in aliquem Deum sed in se; et post mortem credit illum Deum esse, qui potentia super alios valet. Talis insania est in inferno, quae eo usque se profundavit, ut aliqui se dicant Deum Patrem esse, aliqui Deum Filium, et aliqui Deum Spiritum Sanctum; et inter Judaeos aliqui se esse Messiam. Inde patet, qualis homo fit post mortem, si naturalis homo non regeneratur; proinde qualis fieret in phantasia, si non nova ecclesia a Domino instauraretur, in qua genuina vera docentur. Tale intelligitur per haec Domini verba:
In consummatione saeculi (hoc est, in fine ecclesiae hodiernae), "Talis afflictio.. erit, qualis ab initio mundi non fuit,…. nec fiet: quare nisi abbreviarentur dies illi, non conservaretur ulla caro" (Matth. xxiv. 21, 22).
(2) 直訳
598. Homo post transactam tentationem est quoad internum hominem in caelo, et per externum in mundo; 試練を通った(transigo)後の人間は内なる人に関して天界の中にいる、また外なる〔人〕によって世の中に。
quare per tentationes apud hominem fit conjunctio caeli et mundi, et tunc Dominus apud illum secundum ordinem regit ejus mundum e caelo. それゆえ、人間のもとの試練によって天界と世の結合が生ずる、またその時、主は彼のもとで秩序にしたがって天界から彼の世を支配する。
Contrarium fit, si homo manet naturalis; 反対のものが生ずる、もし人間が自然的なものにとどまるなら。
tunc discupit ille regere caelum e mundo: その時、彼は世から天界を支配することを激しく欲する。
talis fit omnis qui in amore dominandi ex amore sui est; すべての者はこのような者になる、その者は自己愛からの支配する愛の中にいる。
hic si intrinsecus exploratur, non credit in aliquem Deum sed in se; もし、この者が内的に調べられるなら、何らかの神を信じていない、しかし、自分自身を。
et post mortem credit illum Deum esse, qui potentia super alios valet. また、死後、彼を信じる、神であること、その者は他の者の上に力を力がある(まさる)。
Talis insania est in inferno, quae eo usque se profundavit, ut aliqui se dicant Deum Patrem esse, aliqui Deum Filium, et aliqui Deum Spiritum Sanctum; このような狂気が地獄の中にある、それはそれだけ自分自身を深く沈めたまでも、例えば、ある者は自分自身を父なる神であることを言う、ある者は子なる神、またある者は聖霊なる神。
et inter Judaeos aliqui se esse Messiam. またユダヤ人の間である者はメシアであること。
Inde patet, qualis homo fit post mortem, si naturalis homo non regeneratur; ここから明らかである、どのような人間になるか、死後、もし、自然的な人が再生されないなら。
proinde qualis fieret in phantasia, si non nova ecclesia a Domino instauraretur, in qua genuina vera docentur. それゆえ、どのような幻想の中にいた(いることになった)か、もし、新しい教会が主により設立されなかったなら、その中で本物の真理が教えられる。
Tale intelligitur per haec Domini verba: このような者が、主のこれらのことばによって意味される、
In consummatione saeculi (hoc est, in fine ecclesiae hodiernae), "Talis afflictio.. erit, qualis ab initio mundi non fuit,…. nec fiet: 世代の完了の中で(すなわち、今日の教会の終わりの中で)、「このような苦難が……ある、世の始まりからなかったような……〔これからも〕生じない――
quare nisi abbreviarentur dies illi, non conservaretur ulla caro" (Matth. xxiv. 21, 22). それゆえ、その日が短くされないなら、どんな肉も生存を保たれなかった」(マタイ24:21, 22)。
(3) 訳文
598. 試練を通った後の人間は内なる人に関して天界の中に、また外なる〔人〕によって世の中にいる。 それゆえ、人間のもとの試練によって天界と世の結合が生じ、またその時、主は彼のもとで秩序にしたがって天界から彼の世を支配する。
もし人間が自然的なものにとどまるなら、反対のものが生ずる。その時、彼は世から天界を支配することを激しく欲する。自己愛からの支配する愛の中にいるすべての者はこのような者になる。もし、この者が内的に調べられるなら、何らかの神を信じていない、しかし、自分自身を〔信じている〕。また、死後、他の者の上に力をあった者を神であると信じる。
このような狂気が地獄の中にある、それは例えば、ある者は自分自身を父なる神である、ある者は子なる神、またある者は聖霊なる神、またユダヤ人の間ではある者はメシアである、と言うまでもそれだけ自分自身を深く沈めた〔狂気である〕。
ここから、、もし、自然的な人が再生されないなら、死後、どのような人間になるか、それゆえ、もし、新しい教会が主により設立され、その中で本物の真理が教えられなかったなら、どのような幻想の中にいることになったか、明らかである。
このような者が、主のこれらのことばによって意味される――
世代の完了の中で(すなわち、今日の教会の終わりの中で)、「このような苦難が……ある、世の始まりからなかったような……〔これからも〕生じない――それゆえ、その日が短くされないなら、どんな肉も生存を保たれなかった」(マタイ24:21, 22)。
原典講読『真のキリスト教』599,600
(1) 原文
599. Dominus in pugnis seu tentationibus hominum agit redemptionem particularem, sicut totalem cum fuit in mundo. Dominus in mundo per pugnas et tentationes glorificavit Humanum suum, hoc est, Divinum illud fecit; similiter nunc in particulari apud hominem, dum in tentationibus est, in his pro illo pugnat, et vincit spiritus infernales, qui illum infestant, et illum post tentationem glorificat, hoc est, spiritualem reddit. Dominus post universalem suam redemptionem, omnia in caelo et in inferno, in ordinem redegit; similiter cum homine post tentationem facit, videlicet redigit in ordinem omnia quae caeli et mundi sunt apud illum. Dominus post redemptionem novam ecclesiam instauravit; similiter etiam instaurat illa quae ecclesiae sunt apud hominem, et facit ut sit ecclesia in particulari. Dominus post redemptionem illos qui crediderunt in Ipsum donavit pace; nam dixit,
"[1]Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis; non sicut mundus dat do vobis" (Joh. xiv. 27):
similiter dat homini post tentationem sentire pacem, hoc est, laetitias animi, et solatia. Ex his patet, quod Dominus Redemptor sit in aeternum.
@1 Pacem (cum exemplo Auctoris,) pro “Pacem meam”
(2) 直訳
599. Dominus in pugnis seu tentationibus hominum agit redemptionem particularem, sicut totalem cum fuit in mundo. 主は人間の戦いと試練の中で個別的なあがないを行なう、世の中で行なったとき全面的に〔行なった〕ように。
Dominus in mundo per pugnas et tentationes glorificavit Humanum suum, hoc est, Divinum illud fecit; 主は世の中で戦いと試練を通して自分の人間性を栄化した、すなわち、それを神的なものにした。
similiter nunc in particulari apud hominem, dum in tentationibus est, in his pro illo pugnat, et vincit spiritus infernales, qui illum infestant, et illum post tentationem glorificat, hoc est, spiritualem reddit. 同様に、その時、個別的に人間のもとで、試練の中にいる時、これらの中で彼のために戦った、また地獄の霊に勝った、その者は彼を攻撃した、また彼を試練の後、栄化した、すなわち、霊的なものにした。
Dominus post universalem suam redemptionem, omnia in caelo et in inferno, in ordinem redegit; 主は、自分の普遍的なあがないの後、天界の中と地獄の中のすべてのものを、秩序の中にした(整えた)。
similiter cum homine post tentationem facit, videlicet redigit in ordinem omnia quae caeli et mundi sunt apud illum. 同様に、人間に、試練の後、行なった、すなわち、すべてのものを秩序の中にした(整えた)、それらは彼のもとの天界と世のもの。
Dominus post redemptionem novam ecclesiam instauravit; 主はあがないの後、新しい教会を設立した。
similiter etiam instaurat illa quae ecclesiae sunt apud hominem, et facit ut sit ecclesia in particulari. 同様に、さらにまたそれを設立した、それは人間のもとの教会のものである、また個別的に教会であるように。
Dominus post redemptionem illos qui crediderunt in Ipsum donavit pace; 主はあがないの後、彼らに、その者はその方を信じた、平和を与えた。
nam dixit, なぜなら、言ったから、
"[1]Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis; 「平和をわたしはあなたがたに残す、わたしの平和をあなたがたに与える。
non sicut mundus dat do vobis" (Joh. xiv. 27): 世が与えるよう〔もの〕ではない、わたしがあなたがたに与える」(ヨハネ14:27)。
similiter dat homini post tentationem sentire pacem, hoc est, laetitias animi, et solatia. 同様に、人間に与える、試練の後、平和を感じることを、すなわち、魂の喜びを、また慰め。
Ex his patet, quod Dominus Redemptor sit in aeternum. これらから明らかである、あがない主(なる)主は永遠であること(別訳とします)。
@1 Pacem (cum exemplo Auctoris,) pro “Pacem meam” 注1 「Pacem meam」の代わりにPacem(著者の写し(本)に)
(3) 訳文
599. 主は、人間の戦いと試練の中で、世の中で全面的に行なったときのような個別的なあがないを行なう。
主は、世の中で戦いと試練を通して自分の人間性を栄化した、すなわち、それを神的なものにした。同様に、その時、個別的に人間のもとで、試練の中にいる時、これらの中で彼のために戦い、彼を攻撃した地獄の霊に勝った、また彼を試練の後、栄化した、すなわち、霊的なものにした。
主は、自分の普遍的なあがないの後、天界の中と地獄の中のすべてのものを、秩序に整えた。同様に、人間に、試練の後、行なった、すなわち、すべてのものを秩序に整えた、それらは彼のもとの天界と世のもの。
主はあがないの後、新しい教会を設立した。同様に、さらにまた人間のもとの教会のものを、また個別的に教会であるように設立した。
主はあがないの後、その方を信じた者に、平和を与えた。なぜなら、言ったからである、
「平和をわたしはあなたがたに残す、わたしの平和をあなたがたに与える。世が与えるよう〔もの〕ではない、わたしがあなたがたに与える」(ヨハネ14:27)。
同様に、人間に、試練の後、平和を、すなわち、魂の喜びと慰めを感じることを与える。
これらから、主は永遠にあがない主であることが明らかである。
(1) 原文
600. Internus homo regeneratus et non simul externus, comparari potest avi volanti in aere absque sede in terra sicca, sed solum in palude, ubi a serpentibus et ranis infestatur; quare avolat et moritur. Comparari etiam potest olori in medio mari natanti, qui non potest attingere litus, et nidum ponere; quare ova quae parit, immergit aquis, ubi a piscibus devorantur. Comparari etiam potest militi super muro, qui hoc sub pedibus ejus subruto cadit deorsum, et in ruina exspirat. Comparari etiam potest cum arbore pulchra translata in terram putidam, ubi vermes in caterva exedunt radicem, ex quo illa emarcescit et perit. Comparari etiam potest domui absque fundamento, et quoque columnae absque stylobata. Talis est internus homo solum reformatus, et non simul externus; nam nulla est ei determinatio ad faciendum bonum.
(2) 直訳
600. Internus homo regeneratus et non simul externus, comparari potest avi volanti in aere absque sede in terra sicca, sed solum in palude, ubi a serpentibus et ranis infestatur; 内なる人が再生して、また同時に外なる〔人が再生してい〕ない〔者は〕、乾いた地の中に席なしに空中を飛ぶ鳥にたとえられることができる、しかし、沼沢地(沼)の中だけに、そこにヘビやカエルから攻撃される。
quare avolat et moritur. それゆえ、飛ぶ、また、死ぬ。
Comparari etiam potest olori in medio mari natanti, qui non potest attingere litus, et nidum ponere; 海の真ん中を泳ぐハクチョウにもまたたとえられること〔ができる〕、それは岸へ達することができない、巣を置くこと。
quare ova quae parit, immergit aquis, ubi a piscibus devorantur. それゆえ、卵をそれを準備する、水が沈める、そこに魚から食い尽される。
Comparari etiam potest militi super muro, qui hoc sub pedibus ejus subruto cadit deorsum, et in ruina exspirat. 城壁の上の兵士にもまたたとえられること〔ができる〕、その者はこれ〔城壁〕が彼の足の下で土台を削り取られて下方へ倒れる、また破滅の中で息絶える。
Comparari etiam potest cum arbore pulchra translata in terram putidam, ubi vermes in caterva exedunt radicem, ex quo illa emarcescit et perit. 腐敗した地の中に移された(transfero)美しい木にもまたたとえられることができる、そこに群れの中の虫が根を食い尽す、そのことからそれは枯れる、また滅びる。
Comparari etiam potest domui absque fundamento, et quoque columnae absque stylobata. 基礎(土台)なしも家にもまたたとえられること〔ができる〕、そしてまた柱礎(台座)なしの柱。
Talis est internus homo solum reformatus, et non simul externus; このような者である、内なる人だけが再生している、また同時に外なる〔人が再生してい〕ない。
nam nulla est ei determinatio ad faciendum bonum. なぜなら、彼に善を行なうための境界(確定)☆が何もないからである。
☆ deternminatioをとりあえず「境界・確定」としました、ここは人間について述べているので、そのような言葉とすべきです。「ある対象へ向かう行動や事実または存在」の意味があります。それで「行動」がよいようです。決心・決断(長島訳は決断)の意味もありますが、これだとやや意味がずれてしまう気がします。
(3) 訳文
600. 内なる人が再生して、また同時に外なる人が再生していない者は、乾いた地の中に席なしに、しかし、沼沢地(沼)の中だけに〔席がある〕空中を飛ぶ鳥にたとえられることができる、そこの沼沢地のヘビやカエルから攻撃される。それゆえ、飛ぶ、また、死ぬ。
海の真ん中を泳ぐハクチョウにもまたたとえられることができる、それは岸へ達すること、巣を置くことができない。それゆえ、卵を準備するが、水が沈め、そこの魚から食い尽される。
城壁の上の兵士にもまたたとえられることができる、その者はこれ〔城壁〕が彼の足の下で土台を削り取られて下方へ倒れる、また破滅の中で息絶える。
腐敗した地の中に移された美しい木にもまたたとえられることができる、そこに虫の群れが根を食い尽し、そのことからそれは枯れ、滅びる。
土台なしも家に、そしてまた台座なしの柱もたとえられる。
このような者は、内なる人だけが再生し、同時に外なる人が再生していない。なぜなら、彼に善を行なうために確定するものが何もないからである。
原典講読『真のキリスト教』601,602
(1) 原文
601. Quod homo regeneratus sit homo innovatus seu novus, scit ecclesia hodierna tam ex Verbo, quam ex ratione. Ex Verbo ex his:
"Facite vobis cor novum, et spiritum novum; quare.. moriemini, domus Israelis?" (Ezech. xviii. 31.]
"Dabo vobis cor novum, et spiritum novum in medio vestri, et removebo cor lapidis e carne [1]vestra; et dabo vobis cor carnis, et spiritum meum dabo in medio vestri" (Ezech. xxxvi. [26,] 27).
"Ex nunc neminem novimus secundum carnem; quare si quis in Christo est, nova creatura est" (2 Cor. v. 16, 17).
Per "cor novum" ibi intelligitur voluntas nova, et per "spiritum novum" intellectus novus; nam "cor" in Verbo significat voluntatem, et "spiritus," dum conjungitur cordi, intellectum. Ex Ratione, quod homini regenerato sit nova voluntas et novus intellectus, est quia hae duae facultates faciunt hominem, et hae sunt quae regenerantur. Quare omnis homo talis est, qualis est quoad illas; malus cui voluntas mala est, et plus malus, si intellectus illi favet; vicissim autem bonus. Sola religio renovat et regenerat hominem; haec supremam sedem in mente humana sortitur, et sub se videt civilia quae mundi sunt, et quoque transcendit per haec sicut purus succus per arborem usque in apicem ejus, et ex altitudine illa prospicit naturalia, sicut qui e turri aut monte prospicit campestria infra.
@1 vestra pro “vestrae”
(2) 直訳
601. Quod homo regeneratus sit homo innovatus seu novus, scit ecclesia hodierna tam ex Verbo, quam ex ratione. 再生した人間が更新された(新たにされた)または新しい人間であることは、今日の教会はみことばからも、理性からも知っている。
Ex Verbo ex his: 「みことばから」これらから――
"Facite vobis cor novum, et spiritum novum; 「あなたがたに新しい心をつくれ、また新しい霊を。
quare.. moriemini, domus Israelis?" (Ezech. xviii. 31.) それゆえ(なぜ)……あなたがたは死ぬ(未来)、イスラエルの家よ?」(エゼキエル18:31)。
"Dabo vobis cor novum, et spiritum novum in medio vestri, et removebo cor lapidis e carne [1]vestra; 「わたしはあなたがたに新しい心とあなたがたの真ん中に新しい霊を与える、またわたしはあなたがたの肉から石の心を取り去る。
et dabo vobis cor carnis, et spiritum meum dabo in medio vestri" (Ezech. xxxvi. [26,] 27). またわたしはあなたがたに肉の心を与える、またわたしの霊をあなたがたの真ん中に与える」(エゼキエル36:26, 27)。
"Ex nunc neminem novimus secundum carnem; 「今から、私たちはだれも肉にしたがって知らない(知らなかった)。
quare si quis in Christo est, nova creatura est" (2 Cor. v. 16, 17). それゆえ、もしだれかがキリストの中にいるなら、新しく創造されている」(コリントⅡ5:16, 17)。
Per "cor novum" ibi intelligitur voluntas nova, et per "spiritum novum" intellectus novus; 「新しい心」によって新しい意志が意味される、また「新しい霊」によって新しい理解力が。
nam "cor" in Verbo significat voluntatem, et "spiritus," dum conjungitur cordi, intellectum. なぜなら、みことばの中で「心」は意志を意味するからである、また「霊」は心に結合されているとき、理解力を。
Ex Ratione, quod homini regenerato sit nova voluntas et novus intellectus, est quia hae duae facultates faciunt hominem, et hae sunt quae regenerantur. 「理性から」、再生した人間に新しい意志と新しい理解力があることは、これら二つの能力が人間をつくるからである、またこれらである、それらが再生される。
Quare omnis homo talis est, qualis est quoad illas; それゆえ、すべての人間はこのような者である、それらに関してどのようなものであるか〔によって〕。
malus cui voluntas mala est, et plus malus, si intellectus illi favet; 悪い者は、その者に悪い意志がある、またさらに悪い者〔である〕、もし理解力がそれに好意を持つ(一致する)なら。
vicissim autem bonus. けれども、逆に善い者に。
Sola religio renovat et regenerat hominem; 宗教だけが人間を更新する(新しくする)、また再生する。
haec supremam sedem in mente humana sortitur, et sub se videt civilia quae mundi sunt, et quoque transcendit per haec sicut purus succus per arborem usque in apicem ejus, et ex altitudine illa prospicit naturalia, sicut qui e turri aut monte prospicit campestria infra. これが人間の心の中の最高の座席を割り当てられる、またそれ自体の下に市民的なものを見る、それらは世のものである、そしてまたそれによって移る(越える)、純粋な液汁が木を通してその先端にまでものように、またその高さから自然的なものを眺める、塔または山からの者のように下方の平野を眺める。
@1 vestra pro “vestrae” 注1 「vestrae」の代わりにvestra
(3) 訳文
601. 再生した人間が更新されたまたは新しい人間であることは、今日の教会は、みことばからも、理性からも知っている。
「みことばから」はこれらから――
「あなたがたに新しい心を、新しい霊をつくれ。なぜ……あなたがたは死ぬのか、イスラエルの家よ?」(エゼキエル18:31)。
「わたしはあなたがたに新しい心とあなたがたの真ん中に新しい霊を与える、わたしはあなたがたの肉から石の心を取り去る。わたしはあなたがたに肉の心を与える、わたしの霊をあなたがたの真ん中に与える」(エゼキエル36:26, 27)。
「今から、私たちはだれも肉にしたがって知らなかった。それゆえ、もしだれかがキリストの中にいるなら、新しく創造されている」(コリントⅡ5:16, 17)。
「新しい心」によって新しい意志が、「新しい霊」によって新しい理解力が意味される。なぜなら、みことばの中で「心」は意志を、また「霊」は心に結合されているとき、理解力を意味するからである。
「理性から」は、再生した人間に新しい意志と新しい理解力があることは、これら二つの能力が人間をつくる、またそれらが再生されるからである。それゆえ、すべての人間はそれらに関してどのようなものであるか〔によって〕そのような者である。悪い者は、その者に悪い意志があり、もし理解力がそれに好意を持つなら、さらに悪い者である。けれども、善い者には逆である。
宗教だけが、人間を新しくし、再生する。これが人間の心の中の最高の座を割り当てられ、またそれ自体の下に市民的なものを、世のものであるものを見る、そしてまたそれによって、純粋な液汁が木を通してその先端にまでものように移り、その高さから自然的なものを眺める、塔または山からのように下方の平野を眺める。
(1) 原文
602. At sciendum est, quod homo quoad intellectum assurgere possit paene in lucem in qua sunt angeli caeli; sed si non etiam assurgit quoad voluntatem, usque est vetus homo, et non novus. Quomodo autem intellectus elevat voluntatem in altitudinem secum plus et plus, prius ostensum est. Quare regeneratio primario praedicatur de voluntate, et secundario de intellectu. Nam intellectus apud hominem est sicut lux in mundo, et voluntas sicut calor ibi. Quod lux absque calore non vivificet et vegetet, sed lux conjuncta calori, notum est. Intellectus etiam quoad inferiorem regionem in mente, est etiam actualiter in luce mundi, et in luce caeli quoad superiorem; quare nisi voluntas elevetur e regione inferiore in superiorem, et ibi conjungitur intellectui, manet in mundo; et tunc intellectus volat sursum et deorsum, at omni nocte ad voluntatem infra, ac ibi cubat, et se conjungunt sicut vir et scortum, et pariunt fetus bicipites. Ex his etiam patet, quod nisi homini nova voluntas et novus intellectus sit, non regeneratus sit.
(2) 直訳
602. At sciendum est, quod homo quoad intellectum assurgere possit paene in lucem in qua sunt angeli caeli; しかし、知らなくてはならない、人間は理解力に関してほとんど光の中に上がることができること、その中に天界の天使がいる。
sed si non etiam assurgit quoad voluntatem, usque est vetus homo, et non novus. しかし、もし、意志に関してもまた上がらないなら、やはり古い人間である、また新しくない。
Quomodo autem intellectus elevat voluntatem in altitudinem secum plus et plus, prius ostensum est. けれども、どのように理解力が意志を高揚させるか、自分自身の高さの中に、さらにまたさらにと、以前に示されている。
Quare regeneratio primario praedicatur de voluntate, et secundario de intellectu. それゆえ、再生は第一に(最初に)意志について述べられる、また第二位に(従属的に)理解力について。
Nam intellectus apud hominem est sicut lux in mundo, et voluntas sicut calor ibi. なぜなら、人間のもとの理解力は世の中の光のようであるからである、また意志はそこに熱のよう〔である〕。
Quod lux absque calore non vivificet et vegetet, sed lux conjuncta calori, notum est. 熱なしの光は生き生きとさせない、また生長させないこと、しかし、熱に結合した光は〔させる〕、よく知られている。
Intellectus etiam quoad inferiorem regionem in mente, est etiam actualiter in luce mundi, et in luce caeli quoad superiorem; さらにまた理解力は心のより低い領域に関して、実際に世の光の中にもまたある、またより高い〔領域〕に関して天界の光の中に。
quare nisi voluntas elevetur e regione inferiore in superiorem, et ibi conjungitur intellectui, manet in mundo; それゆえ、意志がより低い領域からより高い〔領域〕の中に上げられないなら、またそこに理解力に結合される、世の中にとどまる。
et tunc intellectus volat sursum et deorsum, at omni nocte ad voluntatem infra, ac ibi cubat, et se conjungunt sicut vir et scortum, et pariunt fetus bicipites. またその時、理解力は上の方へまた下の方へ飛ぶ、しかし、すべての夜に下方の意志へ、そしてそこに横になる、またそれ自体を結合させる、男と娼婦のように、また二つの頭の子を産む。
Ex his etiam patet, quod nisi homini nova voluntas et novus intellectus sit, non regeneratus sit. これらからもまた明らかである、人間に新しい意志と新しい理解力がないなら、再生されないこと。
(3) 訳文
602. しかし、人間は理解力に関してほとんど光の中に、その中に天界の天使がいる光の中に上がることができることを知らなくてはならない。しかし、もし、意志に関してもまた上がらないなら、やはり古い人間であり、新しくない。
けれども、どのように理解力が意志を、それ自体の高さの中に、さらにまたさらにと高揚させるか、以前に示されている。
それゆえ、再生は最初に意志について、また第二位に理解力について述べられる。
なぜなら、人間のもとの理解力は世の中の光のようであり、意志はそこの熱のようであるからである。
熱なしの光は生き生きと、また生長させないこと、しかし、熱に結合した光はそうさせることは、よく知られている。
さらにまた、理解力は心の低い領域に関して、実際に世の光の中にあり、高い領域に関して天界の光の中にもまたある。それゆえ、意志が低い領域から高い領域の中に上げられ、そこの理解力に結合されないなら、世の中にとどまる。またその時、理解力は上の方へまた下の方へ飛ぶ、しかし、すべての夜に下方の意志へ〔飛び〕、そしてそこに横になり、それ自体を男と娼婦のように結合させ、二つの頭の子を産む。
これらからもまた、人間に新しい意志と新しい理解力がないなら、再生されないことが明らかである。