[VII.]
QUOD CUM HOC FIT,
PUGNA INTER INTERNUM ET EXTERNUM HOMINEM ORIATUR,
ET TUNC QUI VINCIT, DOMINATUR SUPER ALTERUM.
このことが生ずる時、闘争が内なる人と外なる人の間で起こる、
またその時、勝利する者は、他の者の上に支配する。
(1) 原文
596. Causa, quod pugna tunc oriatur, est quia internus homo reformatus est per vera, et ex his videt quid malum et falsum est, et haec sunt adhuc in externo seu naturali homine. Quare primum oritur dissensio inter voluntatem novam, quae est supra, et inter voluntatem veterem, quae est infra; et quia est inter voluntates, est inter jucunda utriusque, nam notum est, quod caro sit contra spiritum, et spiritus contra carnem, et quod caro cum ejus concupiscentiis domanda sit, antequam spiritus potest agere, et homo novus fieri. Post hanc dissensionem voluntatum, exoritur pugna, quae est quae vocatur tentatio spiritualis; sed haec tentatio seu pugna non fit inter bona et mala, sed inter vera boni et falsa mali; bonum enim non potest ex se pugnare, sed pugnat per vera; nec malum ex se, sed per sua falsa, sicut nec voluntas potest pugnare ex se, sed per intellectum, ubi ejus vera sunt. [2.] Homo non sentit pugnam illam aliter quam in se, et sicut morsus conscientiae; attamen est Dominus et diabolus (hoc est, infernum), qui in homine pugnant, et pugnant de dominio super hominem, seu quis possidebit illum. Diabolus seu infernum aggreditur hominem et evocat ejus mala, et Dominus tutatur illum, et evocat ejus bona. Sed tametsi illa pugna fit in spirituali mundo, usque tamen fit in homine inter vera boni et falsa mali, quae in illo sunt: quare homo pugnaturus est prorsus ut a se, est enim in libero arbitrio agendi pro Domino, et quoque agendi pro diabolo; pro Domino est, si in veris ex bono manet, et pro diabolo si in falsis ex malo. Ex his sequitur, quod qui vincit, sive internus homo sive externus, dominetur super alterum; prorsus sicut duo hostes, qui pugnant, quis futurus est dominus alterius regni, qui vincit accipit regnum, et omnes ibi mittit sub suam obedientiam. Hic itaque, si internus homo vincit, imperat et omnia mala externi hominis subjugat, et tunc continuatur regeneratio; at si externus homo vincit, imperat ille, et omnia bona [1]interni hominis dissipat, et tunc perit regeneratio.
@1 interni:―editio princeps habet “externi;” sic quoque Tafel.
(2) 直訳
596. Causa, quod pugna tunc oriatur, est quia internus homo reformatus est per vera, et ex his videt quid malum et falsum est, et haec sunt adhuc in externo seu naturali homine. 理由は、その時、戦いが起こる、内なる人が真理によって改心されなければならないからである、またこれらから何が悪と虚偽であるか見る、またこれらが依然と外なるまたは自然的な人の中にある。
Quare primum oritur dissensio inter voluntatem novam, quae est supra, et inter voluntatem veterem, quae est infra; それゆえ、最初に、新しい意志の間に衝突が起こる、それは上方にある、また古い意志の間に、それは下方にある。
et quia est inter voluntates, est inter jucunda utriusque, nam notum est, quod caro sit contra spiritum, et spiritus contra carnem, et quod caro cum ejus concupiscentiis domanda sit, antequam spiritus potest agere, et homo novus fieri. また意志の間にあるので、両方の快さの間にある、なぜなら、よく知られているからである、肉が霊に対立すること、また霊が肉に、また肉はその欲望とともに支配していること、霊が活動することができる前に、また人間が新しくされる(なる)。
Post hanc dissensionem voluntatum, exoritur pugna, quae est quae vocatur tentatio spiritualis; この意志の衝突の後、戦いが始まる、それは霊的な試練と呼ばれる。
sed haec tentatio seu pugna non fit inter bona et mala, sed inter vera boni et falsa mali; しかし、この試練または戦いは善と悪の間に生じない、しかし善の真理と悪の虚偽の間。
bonum enim non potest ex se pugnare, sed pugnat per vera; というのは、善はそれ自体から戦うことはできないから、しかし、真理によって戦う。
nec malum ex se, sed per sua falsa, sicut nec voluntas potest pugnare ex se, sed per intellectum, ubi ejus vera sunt. 悪もそれ自体から〔でき〕ない、善がそれ自体から戦うことができないように、しかし、理解力によって、そこにその真理がある。
[2.] Homo non sentit pugnam illam aliter quam in se, et sicut morsus conscientiae; [2] 人間はその戦いを自分自身の中に以外に異なって感じない、また良心の呵責のように。
attamen est Dominus et diabolus (hoc est, infernum), qui in homine pugnant, et pugnant de dominio super hominem, seu quis possidebit illum. しかしながら、主と悪魔(すなわち、地獄)である、それらが人間の中で戦う、また人間の上の支配権について戦う、すなわち、だれがそれを所有するか。
Diabolus seu infernum aggreditur hominem et evocat ejus mala, et Dominus tutatur illum, et evocat ejus bona. 悪魔または地獄は人間を襲う、また彼の悪を呼び起こす、また主は彼を守る、また彼の善を呼び起こす。
Sed tametsi illa pugna fit in spirituali mundo, usque tamen fit in homine inter vera boni et falsa mali, quae in illo sunt: しかし、たとえその戦いが霊界の中で生じても、やはりそれでも人間の中で善の真理と悪の虚偽の間で生じる、それらは彼の中にある――
quare homo pugnaturus est prorsus ut a se, est enim in libero arbitrio agendi pro Domino, et quoque agendi pro diabolo; それゆえ、人間はまったく自分自身からのように戦わなくてはならない、というのは、主のために行なう選択の自由の中にいるから、そしてまた悪のために行なう。
pro Domino est, si in veris ex bono manet, et pro diabolo si in falsis ex malo. 主のためにである、もし善からの真理の中にとどまるなら、また悪のために、もし悪からの虚偽の中に〔とどまるなら〕。
Ex his sequitur, quod qui vincit, sive internus homo sive externus, dominetur super alterum; これらからいえる、勝つ者は、あるいは内なる人あるいは外なる〔人〕、他の者を支配する。
prorsus sicut duo hostes, qui pugnant, quis futurus est dominus alterius regni, qui vincit accipit regnum, et omnes ibi mittit sub suam obedientiam. まったく二人の敵のようである、その者が戦う、だれが他の王国の主人となるか、勝つ者が〔その〕王国を得る、またそこにすべての者を自分の服従の下に送る。
Hic itaque, si internus homo vincit, imperat et omnia mala externi hominis subjugat, et tunc continuatur regeneratio; そこで、ここに、もし、内なる人が勝つなら、支配する、また外なる人のすべての悪を征服する、またその時、再生が続けられる。
at si externus homo vincit, imperat ille, et omnia bona [1]interni hominis dissipat, et tunc perit regeneratio. しかし、もし、外なる人が勝つなら、彼が支配する、また内なる☆人のすべての善を追い散らす、またその時、再生は滅びる。
☆ ここだけ読むと、「外なる人」でもよいように思えますが、その一つ前の文の内容との対比で「内なる人」のほうが正しくなります。
@1 interni:―editio princeps habet “externi;” sic quoque Tafel. 注1 interuni――初版に「externi」とある、そのようにまたターフェル。
(3) 訳文
596. その時、戦いが起こる理由は、内なる人が真理によって改心されなければならないからである、またその真理からから何が悪と虚偽であるか、またこれらが依然と外なるまたは自然的な人の中にあるのを見る。
それゆえ、最初に、上方にある新しい意志と、下方にある古い意志の間に衝突が起こる。また意志の間にあるので両方の快さの間にある、なぜなら、肉が霊に、霊が肉に対立すること、また霊が活動することができる、また人間が新しくされる前に、肉はその欲望とともに支配していることが、よく知られているからである。
この意志の衝突の後、戦いが始まる、それは霊的な試練と呼ばれる。しかし、この試練または戦いは善と悪の間に生じない、しかし善の真理と悪の虚偽の間に生じる。というのは、善はそれ自体から戦うことはできず、しかし、真理によって戦うから。善がそれ自体から戦うことができないように、悪もそれ自体からできない、しかし、理解力によって〔戦う〕、そこにその真理がある。
[2] 人間はその戦いを自分自身の中にしか、また良心の呵責のようにしか感じない。しかしながら、人間の中で戦うのは主と悪魔(すなわち、地獄)である、また人間の支配権について、すなわち、だれがそれを所有するか戦う。
悪魔または地獄は人間を襲い、彼の悪を呼び起こす、また主は彼を守り、彼の善を呼び起こす。
しかし、たとえその戦いが霊界の中で生じても、やはりそれでも人間の中で、彼の中にある善の真理と悪の虚偽の間で生じる――それゆえ、人間はまったく自分自身からのように戦わなくてはならない、というのは、主のために行なう、そしてまた悪のために行なう選択の自由の中にいるから。主のためにである、もし善からの真理の中にとどまるなら、また悪のためにである、もし悪からの虚偽の中にとどまるなら。
これらから、内なる人あるいは外なる人でも勝つ者は、他の者を支配する、といえる。まったく、だれが他の王国の主人となるか戦う二人の敵のようである、勝つ者が〔その〕王国を得る、またそこにすべての者を自分の服従の下にする。
そこでここに、もし、内なる人が勝ち、支配するなら、外なる人のすべての悪を征服し、またその時、再生が続けられる。しかし、もし、外なる人が勝り、支配するなら、内なる人のすべての善を追い散らし、その時、再生は終わる。