(1) 原文
De amore amicitiae
[4810a.](4777.) In somnio vidi virginem in conclavi cum aliis, etiam cum viris, quibus erat animus conversandi ex amore, quod percipiebatur per id, quod intimius conversaretur{1}, et jucundum interius haberet{2} cum illis; non volebat virgo ut intromitterer, tametsi erat apud alios, quia percipiebat non talem conversationem, familiaritatem, et amicitiae amorem apud me, ii{a} ei{3} modesti sunt; postea tamen cum vigil factus seu experrectus a somno loquutus cum ea, de conversationis familiaritate et amicitiae amore, quod tale appareat externa forma sicut honestum et approbanda, sed quod interna forma non talis sit, sed quod in interna forma in se habeat vel lascivum, vel jucundum in otio, vel contemtum pro aliis, ita quod non sit aliquid amicitiae, minus amoris in interna forma; erat omnimode modesta, prudens in loquendo, et agendo, sic ut appareret sicut virgo angelica, sed illa inter suas amicas et suos amicos missa, et separata ab aliis qui audirent, tunc prodiit interius, loquebatur contemtuose de aliis, et quoque contumeliose, quantum laxabatur pudor qui in amicitia, etiam communicabat cum societatibus adulterii et scortationis; ostensum ei qualis gloria et splendor esset illis, qui amicitiam habent pro bono, apud quemcunque sit, et quod si illuc veniret, non posset tolerari, quod molestiam illis faceret.
@1 in ms. conversarentur in conversaretur emendatum
@2 ms. haberent sed vide annotationem mox supra
@3 ms. eai eis
@a h.e. viri illi
(2) 直訳
De amore amicitiae 友情の愛について
[4810a.](4777.) In somnio vidi virginem in conclavi cum aliis, etiam cum viris, 私は夢の中で、他の者たちと部屋の中の処女を見た、さらにまた男たちと、
quibus erat animus conversandi ex amore, それらの者に、愛から交わる心(性向・意図)があった、
quod percipiebatur per id, quod intimius conversaretur{1}, et jucundum interius haberet{2} cum illis; そのことはそのことによって知覚された、さらに内部で交わること、また彼らと内的な快さを持った、
non volebat virgo ut intromitterer, tametsi erat apud alios, 少女は私が入れられるように欲しなかった、たとえ〔彼女が〕他の者たちの間にいたにしても、
quia percipiebat non talem conversationem, familiaritatem, et amicitiae amorem apud me, 〔彼女は〕私のもとに、このような社交(交際)、親しみ(親交)、また友情の愛を知覚しなかったからである、
ii{a} ei{3} modesti sunt; 彼らは彼女に控えめである(慎み深い)。
postea tamen cum vigil factus seu experrectus a somno loquutus cum ea, その後、それでも、〔私が〕目覚めた、または眠りから目覚めたとき、彼女と話した、
de conversationis familiaritate et amicitiae amore, 社交(交際)の親しみ(親交)、また友情の愛について、
quod tale appareat externa forma sicut honestum et approbanda, このようなものは、外なる形は尊敬すべきものまた賛同されるべきものに見えること、
sed quod interna forma non talis sit, しかし、内なる形はそのようなものでないこと、
sed quod in interna forma in se habeat vel lascivum, vel jucundum in otio, vel contemtum pro aliis, しかし、内なる形はそれ自体の中に(本質的に)持っている、あるいは好色を、あるいは怠惰の中に快さを、あるいは他の者たちに対する軽蔑を、
ita quod non sit aliquid amicitiae, minus amoris in interna forma; そのように友情の何らかのものがないこと、まして、愛のものが、内なる形の中に。
erat omnimode modesta, prudens in loquendo, et agendo, sic ut appareret sicut virgo angelica, あらゆる点で控えめであった(慎み深かった)、話すことのまた行動する中で賢明〔であった〕、そのように見られた、天使の処女のように、
sed illa inter suas amicas et suos amicos missa, et separata ab aliis qui audirent, しかし、彼女は自分の女友だちまた自分の(男)友だちの間に送られた、また他の者たちから離された、その者たちは聞いた、
tunc prodiit interius, loquebatur contemtuose de aliis, et quoque contumeliose, その時、内部が出てきた、他の者たちについて軽蔑して話した、そしてまた侮辱して、
quantum laxabatur pudor qui in amicitia, etiam communicabat cum societatibus adulterii et scortationis; どれだけ恥じ(恥ずかしさ)がゆるめられたか〔によって〕、その者は友情の中に〔いた〕、さらにまた姦淫と淫行の社会と伝達した、
ostensum ei qualis gloria et splendor esset illis, qui amicitiam habent pro bono, apud quemcunque sit, 彼女に示された、どのような栄誉(栄光)と輝きが彼女たちにあったか、その者たちは友情を持った、善として、だれの者のもとにあっても、
et quod si illuc veniret, non posset tolerari, quod molestiam illis faceret. また、もしそこへやって来るなら、許容されることができないこと、気苦労(不快感)を彼女たちに行なうこと。
(3) 訳文
友情の愛について
[4810a.](4777.) 私は夢の中で、他の者たちとさらにまた男たちと部屋の中の処女を見た、それらの者には愛から交わる意図があった。そのことは、さらに内部で交わること、また彼らと内的な快さを持ったことによって知覚された。少女は、たとえ〔彼女が〕他の者たちの間にいたにしても、私が入れられることを欲しなかった。〔彼女は〕私のもとに、このような交際、親しみ、友情の愛を知覚しなかったからである。彼らは彼女に控えめであった。
その後、それでも、〔私が〕目覚めたまたは眠りから目覚めたとき、彼女と話した――交際の親しみや友情の愛について、このようなものは、外なる形は尊敬すべきものまた賛同されるべきものに見えるが、内なる形はそのようなものでないこと、しかし、内なる形はそれ自体の中に、あるいは好色あるいは怠惰の中に快さを、あるいは他の者たちに対する軽蔑を持っている。そのように内なる形の中に、友情の何らかのものが、まして、愛に属すものがないことである。話すことや行動することのあらゆる点で天使の処女のように控えめであり、賢明であるように見られた。しかし、彼女は自分の女友だちまた自分の男友だちの間に送られ、聞いていた他の者たちから離された。その時、内部が出てきて、他の者たちについて軽蔑して、そしてまた侮辱して話した。友情の中にいた者がどれだけ恥ずかしさがゆるめられたか〔によって〕、姦淫と淫行の社会とも伝達した。だれの者のもとにあっても善としての友情を持った彼女たちに、どのような栄誉と輝きがあったか、また、もしそこへやって来るなら、彼女たちに気苦労を行ない、〔それは〕許容されることができないことが示された。