原典講読『霊界体験記』 158

(1) 原文

Quod idea intellectualis{1}, a permultis ideis existat et consistat

 

158.  Ipsas ideas{2} intellectuales veri et boni, etiam a permultis eorum, qui sunt angeli intellectuales, etiam existere, et quidem successive, et sic consistere, hodie per experientiam vivam, per Misericordiam Dei Messiae, licuit percipere; sic ut sit forma consentientium, dum veritas influit, et forma dissentientium, cum aliqua confusio oritur, intermediae differentiae a consensu ad dissensum sunt indefinitae, hae formae a Solo Deo Messia disponuntur, prorsus secundum eum statum, in quem homo venit, quare ne quidem minimum aut hilum cogitationis humanae de veris et bonis fidei ab homine influit, quum autem remittitur aliquantisper homini aliquid ex iis, quae sunt memoriae ejus, influere, tunc id perturbat et confundit illico ideam, similiter dum aliquid permittitur spiritibus ratiocinari, etc. etc. 1747, 23 Aug. st. v. Dissensio ista continuata fatigabat mentem meam; at vero consensus, mentem meam reddit alacrem et vivificat, quod aliquoties prius expertus.

@1 sic J. F. I. Tafel ms. ideae intellectuales

@2 sic J.F.I. Tafel; ms. Ipsae ideae

 

(2) 直訳

Quod idea intellectualis{1}, a permultis ideis existat et consistat 知的な観念について、非常に多くの観念から存在する、また構成されること

158.  Ipsas ideas{2} intellectuales veri et boni, etiam a permultis eorum, qui sunt angeli intellectuales, etiam existere, et quidem successive, et sic consistere, hodie per experientiam vivam, per Misericordiam Dei Messiae, licuit percipere; 真理と善の知的な観念そのものは、そのとおり(しかり)、それらの非常に多くのものから、それは知的な天使のものである、そのとおり(しかり)、存在すること、また確かに連続的に、またこのように構成されること、今日、生き生きとして経験から、神メシアの慈悲によって、知覚することが許された。

sic ut sit forma consentientium, dum veritas influit, et forma dissentientium, cum aliqua confusio oritur, intermediae differentiae a consensu ad dissensum sunt indefinitae, hae formae a Solo Deo Messia disponuntur, prorsus secundum eum statum, in quem homo venit, quare ne quidem minimum aut hilum cogitationis humanae de veris et bonis fidei ab homine influit, そのように一致している形がある、〝真理〟が流入する時、意見を異にしている(一致していない)形が、何らかの混乱が起こるとき、一致から不一致まで中間の相違は無限である、それらの形は神メシアだけ(おひとり)により配列されている、彼の状態にまったく(完全に)したがって、その中へ人間がやって来る、それゆえ、信仰の真理と善について人間の思考の最小のものまたは何も、決して人間から流入しない、

quum autem remittitur aliquantisper homini aliquid ex iis, quae sunt memoriae ejus, influere, tunc id perturbat et confundit illico ideam, similiter dum aliquid permittitur spiritibus ratiocinari, etc. etc. けれども、少しの間、それらからの何らかのものが人間にゆるめられる(許される)なら、それらは彼の記憶のものである、流入することが、そのとき、そのことは直ちに観念を動揺させる、また混乱させる、同様に、何らかのものが霊たちに許される時、推論すること、等々。

1747, 23 Aug. st. v. 1747年8月23日、旧暦。

Dissensio ista continuata fatigabat mentem meam; その続けられる(さらに議論される)意見の衝突が私の心を疲れさせた(うんざさせた)。

at vero consensus, mentem meam reddit alacrem et vivificat, quod aliquoties prius expertus. しかし、一致が、私の心を活発さ(はつらつさ)へ戻した、また生き生きとさせた、そのことが、数回、以前に、経験された。

 

(3) 訳文

非常に多くの観念から存在し、構成される知的な観念について

 

158.  真理と善の知的な観念そのものは、そのとおり、知的な天使のものであるそれらの非常に多くのものから存在し、確かに連続的に、このように構成されることが、今日、生き生きとして経験から、神メシアの慈悲によって、知覚することが許された。

〝真理〟が流入する時、そのように一致している形があり、何らかの混乱が起こるとき一致していない形がある。一致から不一致まで中間の相違は無限であり、それらの形は、人間がその中へやって来る彼の状態に完全にしたがって、神メシアおひとりにより配列されている、それゆえ、信仰の真理と善について人間の思考の最小のものまたは何も、決して人間から流入していない。けれども、人間の記憶に属すそれらからの何らかのものが、少しの間、人間に流入することが許されるなら、そのとき、そのことは直ちに観念を動揺させ、混乱させる、推論すること等々の何らかのものが霊たちに許される時も同様である。1747年8月23日、旧暦。

 その続けられる意見の衝突により私の心は疲れた。しかし、一致により、私の心は活発さへ戻り、生き生きとなった、そのことを、以前に数回、経験した。

原典講読『霊界体験記』 159,160

(1) 原文

De communi spirituum vi communicativa cum hominibus in genere

 

159.  Hoc mane mihi clare ostensum est, quomodo spiritus operantur in hominem, hoc est, quomodo Deus Messias ducit homines per spiritus et angelos: in ipsa vigilia, dum in cogitatione, prius apud me, familiari essem, adeo ut quasi loquerer mecum, de certa aliqua re, cum satis viva imaginatione, quam cogitationem continuavi (eram sic in eodem fere statu, in quo prius, quando spiritus mecum non loquerentur, sicut etiam nunc est similis status cum haec scriberem, et utplurimum, quum loquor cum sociis in consortio, ut super mensam, et cum literas scribo), ut{1} itaque discerem, quomodo se haberet communicatio ista cum homine (quia aliquoties dubitavi de ea re, quia nullus sensus tunc percipit spirituum in se operationes, et minus sic angelorum, et adhuc minus Dei Messiae per angelos et sic per spiritus, mediate et immediate), postquam{2} per aliquod tempus in eo statu essem, sic{3} quasi absque spiritibus circum me, illico tunc mutabatur iste status, et spiritus me alloqui coeperunt, et ea venia a Deo Messia, data, coeperunt narrare mihi statum istum, in quo fuerunt, quando essem quasi mecum in cogitatione ista, nempe quod non aliter scirent, ac ii tunc essent, qui cogitarent, et ita secum meditarentur, et quasi loquerentur, et quidem ita, quod proximi crederent se esse qui id cogitarent, remotiores autem minus, et remotiores adhuc minus, usque tamen quod aliquo modo etiam in tali statu essent, sed cum differentia secundum distantiam, quod idem est, ac secundum affinitatem istius rei, cum spiritibus.

@1 ms. scribo, ut

@2 ms. immediate; postquam

@3 ms. essem; sic〔@1, 2, 3のいずれも手書き原稿での句読点の様子を示している〕

 

(2) 直訳

De communi spirituum vi communicativa cum hominibus in genere 全般的に、人間との伝達の目的に仕える霊たちの全般的な力について

159.  Hoc mane mihi clare ostensum est, quomodo spiritus operantur in hominem, hoc est, quomodo Deus Messias ducit homines per spiritus et angelos: この朝、私にはっきりと示された、どのように霊たちが人間の中に働きかけるか、すなわち、どのように神メシアが人間を霊と天使たちによって導くか。

in ipsa vigilia, dum in cogitatione, prius apud me, familiari essem, adeo ut quasi loquerer mecum, de certa aliqua re, cum satis viva imaginatione, 目覚めてることそのものの中で、思考の中で〔その〕時、以前私のもとに、親しいものであった(よくあった)、あたかも私に話すかのようにこれほど、確定した(特別な)ある事柄について、十分に生き生きとした像(心像)とともに、

quam cogitationem continuavi (eram sic in eodem fere statu, in quo prius, quando spiritus mecum non loquerentur, その思考を私は持続した(それをこのように同じ状態の中で持つこと、その中に以前、霊たちが私と話さない時に、

sicut etiam nunc est similis status cum haec scriberem, et utplurimum, quum loquor cum sociis in consortio, ut super mensam, et cum literas scribo), そのようにまた、今や、同様の状態である、これらを私が書いているときと、また、多くの場合、私が交わりの中で仲間と話している時、食卓の上でのように、また文書を書いているとき)、

ut{1} itaque discerem, quomodo se haberet communicatio ista cum homine (quia aliquoties dubitavi de ea re, quia nullus sensus tunc percipit spirituum in se operationes, et minus sic angelorum, et adhuc minus Dei Messiae per angelos et sic per spiritus, mediate et immediate), postquam{2} per aliquod tempus in eo statu essem, sic{3} quasi absque spiritibus circum me, illico tunc mutabatur iste status, et spiritus me alloqui coeperunt, そこで、私が見分けるために、どのようにその伝達が人間に振る舞うか(数回、私はその事柄について疑ったからである、どんな感覚も、その時、霊たちの本質的な働きを感じないから、またまして、このように天使の、またさらにまして神メシアの、天使によってまたこのように霊たちによって、間接にまた直接に)、その後、いくつかの時にわたって私はその状態の中にいた、このようにあなたも私のまわりの霊たちなしかのように、直ちに、その時、その状態が変えられた、また霊たちが私に話しかけることを始めた。

et ea venia a Deo Messia, data, coeperunt narrare mihi statum istum, in quo fuerunt, quando essem quasi mecum in cogitatione ista, nempe quod non aliter scirent, ac ii tunc essent, qui cogitarent, et ita secum meditarentur, et quasi loquerentur, et quidem ita, quod proximi crederent se esse qui id cogitarent, remotiores autem minus, et remotiores adhuc minus, usque tamen quod aliquo modo etiam in tali statu essent, sed cum differentia secundum distantiam, quod idem est, ac secundum affinitatem istius rei, cum spiritibus. また、神メシアによりその恩恵(容赦)が、与えられた、私にその状態を☆語り始めた、その中に〔霊たちが〕いた、私があたかもその思考の中に私とともにいたかのような時、すなわち、異なって〔霊たちが〕知らないこと、そして、彼らが、その時、いた、その者は考えた、またそのように私とともに熟考した(瞑想した)、またいわば話した、そのうえ(実際に)そのように、最も近い者(隣人)は自分自身を〔本人〕であることを信じる、その者はそのことを考えた、けれども、さらに遠く離れた者は、〔信じることが〕少ない、またなおさらさらに遠く離れた者は、〔信じることが〕少ない、やはりそれでも、何らかの方法(様式)でさらにまたそのような状態の中にいた、しかし、距離にしたがった相違とともに、同じことであるが、そしてその事柄の親族関係(親近感)にしたがって、霊たちとの。

☆「その状態」とは、これ以降の事柄です、すなわち、スヴェーデンボリがある思考の中にいたとき、彼のまわりの霊自身も同じことをが考えていた、とスヴェーデンボリに告げたことです。ただ訳文からではよくわからないかもしれません(つな対訳文であることをお詫びいたします)。

 

(3) 訳文

人間との全般的な伝達の目的に仕える霊たちの全般的な力について

 

159.  この朝、私に、どのように霊たちが人間へ働きかけるか、すなわち、どのように神メシアが人間を霊と天使たちによって導くか、はっきりと示された。目覚めそのものの中で、思考の中で〔その〕時、以前、私のもとに、確定したある事柄について、十分に生き生きとした心像とともに、あたかも私に話すかのようにこれほど、によくあった、その思考を私は持続した(それをこのように同じ状態の中で持つことを、その中に以前、霊たちが私と話さない時に、そのようにまた、今や、これらを私が書いているときと、また、多くの場合、私が交わりの中で、食卓の上でのように仲間と話している時、また文書を書いているときと同様の状態である)、そこで、私が見分けるために、その伝達が人間にどのようなものであるか(数回、私はその事柄について疑ったからである、どんな感覚も、その時、霊たちの本質的な働きを、またまして、このように天使の、またさらにまして神メシアの、天使によるまたこのように霊たちによる、間接のまた直接の働きを感じないからである)、その後、いくつかの時にわたって、私は、このようにあなたも私のまわりの霊たちがいないかのように、その状態の中にいた、直ちに、その時、その状態が変えられ、また霊たちが私に話しかけることを始めた。また、神メシアによりその恩恵が与えられ、私にその状態を語り始めた、その中に〔霊たちが〕いて、私があたかもその思考の中に私とともにいたかのような時、すなわち、霊たちがいたその時、その霊は考え、またそのように私とともに瞑想し、またいわば話したとしか知らないことである、そのうえそのように、最も近い者は自分自身であることを信じ、そのことを考えた、けれども、さらに遠く離れた者は信じることが少なく、またなおさら、遠く離れた者は信じることが少ない、やはりそれでも、何らかの方法で、しかし、距離にしたがった、同じことであるが、霊たちとのその事柄の親近感にしたがって相違とともに、そのような状態の中にいた。

 

◎『霊界体験記』翻訳上の(独特の)難しさについて

 本著について、翻訳がこれまでになく「難しい」と感じています。次の2点からです。

 1.内容そのもの。すなわち、霊界の話しであり、スヴェーデンボリ個人の敬虔ななので、私たち(または私)には基本的な知識がないことです(知っているなら、その人はすでに霊と親しく交わっていることになります、または他の者からの伝聞)。なので、どうしても「どのようなことを言いたいのか?」と考えることが多くなります、これが「難しい」。

 2.覚え書きであること。神学著作なら(読者を意図して)理路整然と書かれます。多少意味がわからなくても、論理の道筋をたどって、前後関係から、推断できます。一方、『体験記』は経験を語るので(しっかり書いてあっても)「論理」は不要です、(読者もおそらく想定していないので)、そこには「飛躍」があります。急に話題が移っても(本人には飛躍ではありません)何の問題もありませんが、読む者は憶測しなければなりません。ここが「難しい」。すなわち、(他の者に述べるつもりなく)個人的な体験談をメモしたものを、どのようことを言いたいのかと、類推しなければならないことです(結論として1.の理由と同じとなってしまった)。

 

(1) 原文

160.  Cum postea quaererem, num aliqui aut plures essent, tunc appercipiebam ex loquela et responso eorum, quod perplures essent, sed ulterius sciscitando percepi, quod apud hominem, qui separat sensum internum ab externo{1}, perplures adsint, qui id agunt, at vero penes hominem, qui solum ducitur a sensibus corporis, et apud quem cogitatio vertitur ad quodlibet objectum, nec haeret diu in uno objectu, visu interno, perpauci sint, et sic quod communi quadam spirituum vita utplurimum ducantur, cum tamen nihilominus spiritus adsint, quia quilibet homo a Deo Messia ducitur ad finem ultimum.

@1 ms. interno; J.F.I. Tafel:pro interno legerim externo”; cf. indicem ad Spiritus

手書き原稿は interno ですがターフェルは「internoの代わりに(私は)externoと読む」としています。索引の「霊」参照、とありますので、以下にその部分を示します。

Quod plures spiritus sint apud eum, qui cogitat separate ab objectis sensuum, et pauciores, qui solum ab objectis sensuum, hi communi influxu magis reguntur, n160. 彼のもとに多くの霊がいること、その者は感覚の対象から分離して考える、またさらに少ない者が〔いる〕、その者は感覚の対象だけから〔考える〕、これらの者は全般的な流入でさらに支配されている、160番。

 

(2) 直訳

160.  Cum postea quaererem, num aliqui aut plures essent, tunc appercipiebam ex loquela et responso eorum, quod perplures essent, その後、私が質問したとき、ある者(いくらかの者)または多くの者がいるのかどうか、その時、彼らの話しと応答から私は把握した、非常に多くの者がいること、

sed ulterius sciscitando percepi, quod apud hominem, qui separat sensum internum ab externo{1}, perplures adsint, qui id agunt, at vero penes hominem, qui solum ducitur a sensibus corporis, et apud quem cogitatio vertitur ad quodlibet objectum, nec haeret diu in uno objectu, visu interno, perpauci sint, しかし、さらに進んで質問することで、私は認めた、外なるもの〔感覚〕から内なる感覚を分離する者は、非常に多く者がいる、その者はそのことを働く(行なう)、しかし、人間の面前に、その者は身体の感覚だけから導かれる、またその者のもとで思考がどんなものでも対象へ向けられる、しがみつきもしない、長い間、一つの対象の中に、内なる視覚で、非常に数少ない。

et sic quod communi quadam spirituum vita utplurimum ducantur, cum tamen nihilominus spiritus adsint, quia quilibet homo a Deo Messia ducitur ad finem ultimum. またこのように、全般的なある種の霊たちの生活で、多くの場合、〔人間は〕導かれる、そのときそれでも、それにもかかわらず霊たちがいる、どんな人間も神メシアにより最終的な目的へ導かれれるからである。

 

(3) 訳文

160.  その後、私が、いくらかの者または多くの者がいるのか質問したとき、その時、彼らの話しと応答から私は、非常に多くの者がいることを把握した。しかし、さらに進んで質問することで、私は、内なる感覚を外なる感覚から分離する者は非常に多い、その者はそのことを行なう、しかし、身体の感覚だけから導かれる人間の面前で、またその者のもとで思考がどんなものでも対象へ向けられ、長い間、一つの対象の中に、内なる視覚で、しがみつきもしない者が非常に数少ないことを認めた。このように、多くの場合、全般的なある種の霊たちの生活で、〔人間は〕導かれ、そのときそれでも、〔そこに〕霊たちがいる。どんな人間も神メシアにより最終的な目的へ導かれれるからである。

原典講読『霊界体験記』 161~163

原典講読『霊界体験記』 161~163  (ブログ掲載2019年10月25日)

 

(1) 原文

161.  Praeterea edoctus sum, quod spiritus, genii, angeli sint inter se prorsus separati, secundum genera et species, quae innumerabiles sunt, et quod simul sint, et sua felicitate et jucunditate, quae diversissima est, fruantur, et quidem per repraesentationes, inde ad homines transmittuntur secundum omnem voluntatem ac permissionem Dei Messiae, ut iis convenientem operam praestent. Inde in Verbo Dei Messiae aliquoties mentio fit locorum, quae sancta fuerunt, angeli boni in locis delitiosis, lacunis{1}, amaenis pratis, etiam ubi sunt aquae limpidae et fluentes, at vero mali spiritus in stagnis et locis inamaenis.

@1 ms. lucanis

 

(2) 直訳

161.  Praeterea edoctus sum, quod spiritus, genii, angeli sint inter se prorsus separati, secundum genera et species, quae innumerabiles sunt, et quod simul sint, et sua felicitate et jucunditate, quae diversissima est, fruantur, et quidem per repraesentationes, inde ad homines transmittuntur secundum omnem voluntatem ac permissionem Dei Messiae, ut iis convenientem operam praestent. さらに、私は教えられた、霊、悪鬼、天使たちは自分たち自身の間でまったく分離していること、属と種にしたがって、それらは無数である、また一緒であること、また自分の幸福と快さで、それらは最もいろいろである、享受している、また確かに、表象(物)によって、ここから人間に伝えられる、すべての意志(願い)そして神メシアの許しにしたがって、彼らに適合する働きを行なうために。

Inde in Verbo Dei Messiae aliquoties mentio fit locorum, quae sancta fuerunt, angeli boni in locis delitiosis, lacunis{1}, amaenis pratis, etiam ubi sunt aquae limpidae et fluentes, at vero mali spiritus in stagnis et locis inamaenis. ここから、神メシアのみことばの中に、数回(ときどき)場所の言及(記載)が生じる、それらは聖なるものであった、善い天使たちは楽しい(快適な)場所の中に、しばの☆1、快い草原の、さらにまたそこに澄んだ水と流れがある、しかし、悪霊は池の中に、またいやな(不愉快な)☆2場所の中に。

☆1 しかし、おそらくlucanisであり、これをA.W.アクトンは「陽に照らされた杜」と訳しています。

☆2 inamaenis の正しい綴りは inamoenis です(なので注を付けるべきです)

 

(3) 訳文

161.  さらに、私は、霊、悪鬼、天使たちは、自分たち自身の間で無数である属と種にしたがってまったく分離していること、また〔人間と〕一緒であり、極めていろいろである自分の幸福と快さを、また確かに、彼らに適合する働きを行なうために、人間に伝えられる表象(物)によって、すべての意志(願い)そして神メシアの許しにしたがって、享受していることを教えられた。

 ここから、神メシアのみことばの中に、ときどき、場所が言及されており、それらは聖なるものであった、善い天使たちは、陽に照らされた杜、快い草原、さらにまたそこに澄んだ水と流れがある快適な場所にいる、しかし、悪霊は池や不快な場所にいる。

 

(1) 原文

162.  Quod etiam mirabile mihi visum est, erat, quod similia loca mihi nota facta sunt, ubi etiam cum iis loquutus, et quod iterum cum iis, quamvis centum milliaribus distarem loqui potuissem, quasi cum praesentibus, sed tantummodo id concedente Deo Messia, nam distantia nihil facit, de qua re aliquoties cum spiritibus loquutus sum, ac per visum humanum demonstravi, qui similiter ad maximam distantiam videt objecta absque distantia, sicut Solem Lunam, stellas, et quid non communicatio cum spiritibus, qui sunt intra naturam illam crassiorem, in qua est visus? Hoc{1} modo communicatio datur angelorum et spirituum etiam maxime distantium cum homine, praesentia eorum apud me, erat fallacia sensus, nam praesentia simulatur, quum spiritus affines sunt cogitationi hominis, qui nempe mediate et proxime administraturi sunt ea quae Deus Messias vult et permittit. Haec 1747, die 24 Aug. st. vet.

@1 ms. visus. Hoc〔手書き原稿は「visus? Hoc」でなく「visus. Hoc」です〕

 

(2) 直訳

162.  Quod etiam mirabile mihi visum est, erat, quod similia loca mihi nota facta sunt, ubi etiam cum iis loquutus, et quod iterum cum iis, quamvis centum milliaribus distarem loqui potuissem, quasi cum praesentibus, sed tantummodo id concedente Deo Messia, nam distantia nihil facit, さらにまた驚くべきものが私に見られたこと、〔驚くべきもので〕あった、似た(同じ)場所が私によく知られるようになったこと、そこでもまた彼らと話した、また再び彼らと〔話した〕こと、たとえ百マイル☆私が離れていても、私は話すことができた、あたかも(現に)いるときのように、しかし、もっぱら(~だけ)そのことは神メシアの許すことで、なぜなら、距離は何も行なわない(問題とならない)からである。

☆ マイルはmille(千)に由来します。すなわち、千歩(左右で1歩、その千回分、約1,600mです)

de qua re aliquoties cum spiritibus loquutus sum, ac per visum humanum demonstravi, qui similiter ad maximam distantiam videt objecta absque distantia, sicut Solem Lunam, stellas, その事柄について、数回、私は霊たちと話した、そして、人間の視覚によって私は実証した、それは同様に最大の距離に向けて距離なしに対象を見る、太陽、月、星のように。

et quid non communicatio cum spiritibus, qui sunt intra naturam illam crassiorem, in qua est visus? また何か☆、霊たちとの伝達がない、それはその最も粗野な自然の内にある、その中に視覚がある?

☆ わかりづらくなっていますが「伝達」はあります、それが次の「方法」です。

Hoc{1} modo communicatio datur angelorum et spirituum etiam maxime distantium cum homine, praesentia eorum apud me, erat fallacia sensus, この方法で、天使と霊との伝達が存在する、最大の距離ですら(etiam)、人間と、私のもとの彼らの臨在(居合わせること)は感覚の欺き☆であった。

☆ 「感覚の欺き」は通常悪い意味で使われますが、ここでは悪い意味はないようです。

nam praesentia simulatur, quum spiritus affines sunt cogitationi hominis, qui nempe mediate et proxime administraturi sunt ea quae Deus Messias vult et permittit. なぜなら、臨在(居合わせること)が偽り装われるからである、霊たちが人間の思考に似ているとき、すなわち、その者が、間接にまた最も近く、それらに仕える(処理する)ことになる、それらを神メシアが欲するまた許す。

Haec 1747, die 24 Aug. st. vet. これらは、1747年9月24日に〔書かれた〕、旧暦。

 

(3) 訳文

162.  さらにまた驚くべきものが私に見られ、それは〔驚くべきもので〕あった。同じ場所が私によく知られるようになった、そこで彼らと話し、たとえ私が百マイル離れていても、また再び私は彼らと話すことができた、あたかも(現に)いるかのように、しかし、そのことはもっぱら神メシアの許すことである、なぜなら、距離は何も問題とならないからである。その事柄について、数回、私は霊たちと話した、そして、私は人間の視覚によって実証した、それ〔人間の視覚〕は最大の距離に向けてと同様に、距離なしに、太陽、月、星のような対象を見る。また、霊たちとの伝達がないのはなぜか? それ〔伝達〕はその最も粗野な自然の内にあり、その中に視覚がある。

 この方法で、天使と霊との伝達が、最大の距離ですら、人間と〔の間に〕存在する、私のもとの彼らの臨在(居合わせること)は感覚の欺き☆であった。なぜなら、霊たちが人間の思考に似ているとき、臨在(居合わせること)が偽り装われるからである、すなわち、その者が、間接にまた最も近く、それらに仕え、それらを神メシアが欲するまた許すからである。

 これらは、1747年9月24日に〔書かれた〕、旧暦。

 

☆ 「感覚の欺き」は通常悪い意味で使われますが、ここでは悪い意味はないようです。

 

(1) 原文

163.  De vita communi, qua reguntur bruta animalia, et ii homines, quoad aliquam partem, qui brutis similem vivunt vitam, alibi dictum videas [167]; sed usque nullus homo datur, qui non suos spiritus circum se habet; pauci sunt [cf.l60], quia communicatio non talis{a} est cum iis.

@a intellexerim tanta〔編者は「それほど多くのものtantus」と理解しています、直前に「少数paucus」と述べているので、これと対比して、この解釈はありえます〕

 

(2) 直訳

163.  De vita communi, qua reguntur bruta animalia, et ii homines, quoad aliquam partem, qui brutis similem vivunt vitam, alibi dictum videas [167]; 全般的ないのち(生活)について、それによって獣(bruta animalia)は支配される、またそれは人間を〔支配する〕、ある部分に関して、その者は獣に似た生活を生きる、他の箇所で言われたものをあなたは見る(接続)〔167番〕。

sed usque nullus homo datur, qui non suos spiritus circum se habet; しかし、何も人間は存在しない、その者が自分の霊たちを自分自身のまわりに持たない。

pauci sunt [cf.l60], quia communicatio non talis{a} est cum iis. わずかである〔160番参照〕、彼ら〔霊たち〕との伝達は「このようなものでない」☆からである。

☆ ここは「私のものと比べて(これ補った方がわかりやすいでしょう)」(注にあるように)「それほど多くのものではない」とするのがよいと思います。

 

(3) 訳文

163.  全般的な生活について、それによって獣は支配され、またそれはある部分に関して獣に似た生活を生きる人間を支配する、〔それについて〕他の箇所で言われたものが見られるであろう〔167番〕。しかし、自分の霊たちを自分自身のまわりに持たない人間はだれも存在しない。彼ら〔霊たち〕との伝達は、わずかである〔160番参照〕、〔私のものと比べて〕それほど多くないからである。

 

◎『霊界体験記』翻訳上の(独特の)難しさについて 続き

 内容の難しさについて述べました、たとえば160番の「内なる感覚」です、このままでは何のことかわかりません、sensus の意味は「感覚」ですが「意味」という意味もあります。それで柳瀬は「内なる意義」(内意)と訳しています、これなら「わかる」からです。

さて、「外なる感覚」は私たちの身体に付属する視覚など五官と思ってよいでしょう。さて「内なる感覚」とは何でしょうか、書いてないのでわかりませんが、類推すれば、「見えないものを見る」といった視覚でしょう。例として「呉清源」の逸話を取り上げます(なぜかと言えば、私は囲碁に夢中でした)。

 呉清源は戦後、一時、ある(新興)宗教に帰依していた(囲碁を打つのもその女教祖からの指示であった)。ところが、ある時、その女教祖が「キツネに見えた」、なので、そこから去った。

 読者の方々も、ある瞬間、ある人の本性を「見た」ような気がする、といった経験がありませんか? 詳しくは言いませんが、私にはあります。このようなとき「内なる視覚」で見たのではないでしょうか。

 霊や天使たちはそのような視覚を持っており、私たちにもときどきあるのでしょう。

 聴覚もそうであり「聞こえないものが聞こえる」または「内なる声が聞こえる」など、そうでしょう。

○結論:このようなことがわかっていないなら、翻訳は無理です。(「霊の見える子」について、そのうちに話したい)

原典講読『霊界体験記』 164,165

(1) 原文

De statu spirituum cum hominibus communi

 

164.  Aliquoties pensitavi, qualis status spirituum esset cum homine, cum vitam communem vivit, nam et ego aliquoties dubitavi, quod circa hominem spiritus et angeli essent sicut apud me, ex sola causa, quod non perciperentur, inductus etiam ex ea causa communi, quod non viderentur; et quidem observavi, quod alioquin status eorum sibi relictorum, ut dum dormit homo, esset varie repraesentativus, sed in vigilia hominis, quod alius esset, sed tamen plane differret a statu eorum apud me, de quo alias [207]; nempe quod loquente et agente homine mecum instrumentales causae essent, sic ut nesciverint, quid tunc audiverint vel viderint, sicut fassi sunt; illico post commercium loquelae, cum a me reflecteretur in spiritum, tunc quasi ad se redibant, et percipiebant, quod vitae per se essent, separati et separabiles ab homine.

 

(2) 直訳

De statu spirituum cum hominibus communi 人間とともに〔いる〕霊たちの全般的な状態について

164.  Aliquoties pensitavi, qualis status spirituum esset cum homine, cum vitam communem vivit, nam et ego aliquoties dubitavi, quod circa hominem spiritus et angeli essent sicut apud me, ex sola causa, quod non perciperentur, inductus etiam ex ea causa communi, quod non viderentur; 数回、私は思案した、人間とともに〔いる〕霊たちの状態がどんなものであるか、普通の生活を生きるとき、なぜなら、なおまた私は、数回、疑ったからである、人間のまわりに霊と天使たちがいたことを、私のもとにのように、理由だけから、彼らが知覚されないこと、その全般的な理由からもまた推論された(導き出された)、彼らが見られないこと。

et quidem observavi, quod alioquin status eorum sibi relictorum, ut dum dormit homo, esset varie repraesentativus, sed in vigilia hominis, quod alius esset, sed tamen plane differret a statu eorum apud me, de quo alias [207]; そのうえ(実際)、私は観察した(気づいた)、そうでなければ(他の時に)、彼らの状態は自分自身に残された(~のままにされた)(relinquo)こと、人間が眠っている時のような、いろいろと表象されたものであった、しかし、人間の目覚めていることの中で、他のものであったこと、しかしそれでも、私のもとの彼らの状態からまったく異なっていた。そのこと〔状態〕について他のところで〔207番〕〔述べる〕。

nempe quod loquente et agente homine mecum instrumentales causae essent, sic ut nesciverint, quid tunc audiverint vel viderint, sicut fassi sunt; すなわち、私と話しまた行なう人間で(人間として)、〔霊たちは〕手段となる原因であったこと、このように知らなかったように、その時、何を聞いたかあるいは見たか、彼らが認めた(fateor)ように。

illico post commercium loquelae, cum a me reflecteretur in spiritum, tunc quasi ad se redibant, et percipiebant, quod vitae per se essent, separati et separabiles ab homine. 話しのやりとりの後、直ちに、彼らは私から霊の中へ向きを変えられた(反射された)とき、その時、いわば、自分自身へ戻った、また、知覚した、彼らは自分自身によっていのち☆であったこと、人間から分離した、また分離できる。

☆ 「自分自身によっていのち」は「自分自身によるいのち」⇒「自分自身のいのち」でも通じるでしょうが、このままの方が味わい深いでしょう。

 

(3) 訳文

人間とともにいる霊たちの全般的な状態について

 

164.  数回、私は、普通の生活を生きるときの人間とともにいる霊たちの状態がどんなものであるか思案した。なぜなら、なおまた私は、数回、人間のまわりに、私のもとにのように霊と天使たちがいたことを、彼らが知覚されない理由だけから、彼らが見られないという全般的な理由からも推論されるものから疑ったからである。実際、私は気づいた、彼らの状態は人間が眠っている時のような、自分自身のままにされる時、いろいろと表象されたものであった、しかし、人間の目覚めていとき他のものであったことである、しかしそれでも、私のもとの彼らの状態からはまったく異なっていた。そのこと〔状態〕については他のところで〔207番〕〔述べよう〕。すなわち、私と話し、行なう人間として、〔霊たちは〕手段となる原因であったことである、彼らが認めたように、その時、何を聞いたかあるいは見たか知らなかったような〔そのような手段となる原因である〕。話しのやりとりの後、直ちに、彼らは私から霊の中へ向きを変えられ、その時、いわば、自分自身へ戻り、自分が人間から分離した、また分離できる、自分自身によっていのちであったことを知覚した。

 

(1) 原文

165.  Plures sunt status spirituum, de quibus, dignante Deo Messia, alibi, hi bini solum hic recensendi sunt, nempe quod perplures simul unam formam constituant, et agant conjunctim, sicut unus esset, similiter{1} tunc ut unus loquuntur; angeli sic repraesentant Regnum Dei Messiae{2} in minima forma; hoc aliquoties percipere mihi datum est, et quidem distincte eorum formae activitatem: status etiam alius est, quod removeantur ab hominibus, et sic in statu repraesentativo sunt, qualis est status hominis in somno. 1747, d. 2{3} Aug.

@1 ms. similitur

@2 ms. Messia

@3 sic ms.forte pro 24〔手書き原稿はこのように、おそらく24として〕

 

(2) 直訳

165.  Plures sunt status spirituum, de quibus, dignante Deo Messia, alibi, hi bini solum hic recensendi sunt, nempe quod perplures simul unam formam constituant, et agant conjunctim, sicut unus esset, similiter{1} tunc ut unus loquuntur; 霊たちの多くの状態がある、それらについて、神メシアが~するのが適当と思って(=よしと思われるとき)、他の箇所に〔述べられる〕、これら二つだけをここに数え上げられなければならない、すなわち、非常に多くの者が一緒に一つの形を構成すること、また結合して(共同で)行動する、ひとりであったように、同様に、その時、ひとりとして話す。

angeli sic repraesentant Regnum Dei Messiae{2} in minima forma; このように、天使たちは、神メシアの王国を表象する、最小の形の中で。

hoc aliquoties percipere mihi datum est, et quidem distincte eorum formae activitatem: このことを、数回、知覚することが私に与えられた、そのうえ(実際)、彼らの形の活動を明瞭に。

status etiam alius est, quod removeantur ab hominibus, et sic in statu repraesentativo sunt, qualis est status hominis in somno. 他の状態もまたある、それは人間から遠ざけられている、またこのように表象する状態の中にいる、眠りの中の人間の状態のようである。

1747, d. 2{3} Aug. 1747年8月24☆日、旧暦。

☆「手書き原稿」は 2 (24と書くつもりだったようである)

 

(3) 訳文

165.  霊たちの多くの状態があり、(それらについて、神メシアがよしと思われるとき、他の箇所で〔述べよう〕)、これらの二つだけをここに数え上げよう、すなわち、非常に多くの者が一緒に一つの形を構成し、また結合して、ひとりであるかのように行動し、同様に、その時、ひとりとして話すことである。このように、天使たちは、神メシアの王国を最小の形の中で表象する。このことを、数回、そのうえ、彼らの形の活動を明瞭に知覚することが私に与えられた。他の状態もまたあり、それは人間から遠ざけられ、眠りの中の人間の状態のような表象する状態の中にいる〔その状態である〕。1747年8月24☆日、旧暦。

 

☆ 24は「手書き原稿」では 2。

原典講読『霊界体験記』 166(原文と直訳)

(1) 原文

Demonstratio effectus invidiae apud malos, sic turbae infernae, quum percipiunt felicitatem beatorum

 

166.  Post somnum molestum, circa primam vigiliam repraesentabatur visio, tam amaena, cum consociatis longa et duplici serie inter se distante corollis{1} quasi laureis, viridibus, in pulcherrimo ordine, simul concatenatis, et mobilibus, ut visio non satis describi possit, ob suam pulchritudinem, et inde affectionem beatitudinis ex harmonia profluentis. Haec admodum perspicua erat, etiam spiritibus malis: successit postea alia visio adhuc pulchrior, et sicut divinare licet, amaenissima cum felicitate coelesti juncta, sed non nisi quam admodum obscure visibilis; erant infantes in ludis coelestibus, ineffabilibus, quae{2} summe afficiebant mentem, ea non potuerunt esse distincte perspicua et perceptibilia, quam angelis in intimis, haec in vigilia. Postea de visionibus istis loquutus sum cum spiritibus, qui confessi quod similiter mecum perspicue viderint primam visionem, sed non alteram, quam etiam summe concupiverunt, ut vidissent; inde indignatio apud eos orta est, postmodum per gradus invidia, quam eorum invidiam sensibiliter mihi datum erat appercipere, sic ut nihil me fugeret, quantum ad instructionem conduceret; invidia talis erat, ut apud eos non modo summam molestiam causaretur, sed etiam intimiorem dolorem, ex causa solum, quod ii non vidissent alteram hanc visionem perspicue sicut priorem: postea ducebantur per invidiae varietates, usque ut dolerent quasi eorum praecordia, ut dicitur; dum in eo statu essent, de invidia eorum varie loquutus sum, tum quod contenti esse possent, quia primam visionem viderunt, et quod etiam vidisse potuerint{a} alteram, si modo probae indolis fuissent; inde quoque indignatio, qua augebatur invidia, usque ad eum gradum, ut postea ne quidem sustinerent recordationem ejus, quin dolore afficerentur: varietates non possum describere, quae ordine procedebant, ut invidia et inde ortus dolor effective demonstraretur, qualis manet impios; cruciatus eorum inde solum nec describi possunt, nam invidiam istam non ut meam, sed ut eorum, appercepi; circa momenta progressionis varietatum invidiae, loquutus sum cum spiritibus, quos tunc nequicquam consolari potui. Inde qualis futurus status impiorum, solum quoad invidiam, dum beatitudinem piorum vident, quodammodo cognosci potuit. Contigerunt plura, quae retinere memoria non potui, spiritus isti nec voluerunt, ut ea revelarentur, sicut ut plurimum, quare iis etiam permittitur surripere quarundam rerum memoriam. 1747, die 25, 26 Juli. {3}

@1 ms. corrollis

@2 J.F.I. Tafel qui substituit:ut A.C. n. 1974″〔ターフェルは「例えば『天界の秘義』1974番に代えている〕

@3 sic ms. fortasse pro Aug. 〔手書き原稿はこのように、おそらく8月として〕

@a potius legerimus videre potuissent〔むしろ「見ることができたであろう」と読む〔のがよい〕〕

 

(2) 直訳

Demonstratio effectus invidiae apud malos, sic turbae infernae, quum percipiunt felicitatem beatorum 悪い者のもとの、このように地獄の群れの、ねたみの結果の立証(証明)、祝福された(恵まれた)者の幸福を知覚するとき

166.  Post somnum molestum, circa primam vigiliam repraesentabatur visio, tam amaena, cum consociatis longa et duplici serie inter se distante corollis{1} quasi laureis, viridibus, in pulcherrimo ordine, simul concatenatis, et mobilibus, ut visio non satis describi possit, ob suam pulchritudinem, et inde affectionem beatitudinis ex harmonia profluentis. かき乱された眠りの後、目覚めの最初のころに幻が表象された、これほどに楽しい(快い)、長くまた二重に交わりとなった続きのもの、互いの間で隔たりがある、花冠とともに、あたかも月桂樹のような、緑で、最も美しい順序で、一緒につながった〔花冠〕、また動くことのできる、記述されることが十分にできない幻のような、その美のために、またここから至福の情愛、調和から流れ出る。

Haec admodum perspicua erat, etiam spiritibus malis: これらは非常にはっきりとしていた。悪い霊たちにもまた。

successit postea alia visio adhuc pulchrior, et sicut divinare licet, amaenissima cum felicitate coelesti juncta, sed non nisi quam admodum obscure visibilis; その後、他の幻が続いた、さらに美しい、また推量することが許されているように、天界の幸福と結合した最も楽しい(快い)、しかし、非常に不明瞭に見ることのできるもの以外でないなら〔見られ〕ない。

erant infantes in ludis coelestibus, ineffabilibus, quae{2} summe afficiebant mentem, ea non potuerunt esse distincte perspicua et perceptibilia, quam angelis in intimis, haec in vigilia. 幼児が天界の遊びの中にいた、言葉にできない、それらが心を最高度に動かした、それらは明瞭に明白なものと知覚できるものでなかった、それらを最内部の〔天界の〕天使たちは〔できる〕、これらを目覚めの中で〔見た〕。

Postea de visionibus istis loquutus sum cum spiritibus, qui confessi quod similiter mecum perspicue viderint primam visionem, sed non alteram, quam etiam summe concupiverunt, ut vidissent; その後、私はそれらの幻について霊たちと話した、その者は告白した(本気で言った)、私と同様に最初の幻を明瞭に(はっきりと)見たこと、しかし第二のもの〔見〕ない、それもまた最高度に熱望した、見るように。

inde indignatio apud eos orta est, postmodum per gradus invidia, quam eorum invidiam sensibiliter mihi datum erat appercipere, sic ut nihil me fugeret, quantum ad instructionem conduceret; ここから彼らのもとに憤りが起こった、その後、段々とねたみが、それを彼らのねたみを感じられて私に把握する(気づく)ことが与えられた、何も私を逃げないように、教えへ向けて〔私に〕貢献するかぎり。

invidia talis erat, ut apud eos non modo summam molestiam causaretur, sed etiam intimiorem dolorem, ex causa solum, quod ii non vidissent alteram hanc visionem perspicue sicut priorem: ねたみはこのようなものであった、彼らのもとに最高度の悩み(反感)だけでなく、しかし最内部の苦痛(悲しみ)もまたがひき起こされるような、彼らがこの第二の幻を明瞭に(はっきりと)見なかったこと、第一のもののように。

postea ducebantur per invidiae varietates, usque ut dolerent quasi eorum praecordia, ut dicitur; その後、彼らは多種多様のねたみによって導かれた、苦しむように、いわば彼らの心臓(胸の奥)までも、〔よく〕言われるように。

dum in eo statu essent, de invidia eorum varie loquutus sum, tum quod contenti esse possent, quia primam visionem viderunt, et quod etiam vidisse potuerint{a} alteram, si modo probae indolis fuissent; 彼らがその状態の中にいた時、私は彼らのねたみについていろいろなことを言った、ほかに満足していることができること、最初の幻を見たので、また第二のものも見るであろうことができること、もし正直な(正しい)生来の性質があったなら。

inde quoque indignatio, qua augebatur invidia, usque ad eum gradum, ut postea ne quidem sustinerent recordationem ejus, quin dolore afficerentur: ここからもまた憤りが〔起こった〕、それによってねたみは増された、その後、その思い出すことに決して耐えないように、むしろ苦痛(悲しみ)でかきたてられる(満たされる)。

varietates non possum describere, quae ordine procedebant, ut invidia et inde ortus dolor effective demonstraretur, qualis manet impios; 多種多様なものは記述されることができない、それらは順序で発出した、ねたみとここから効果的に(実際に)起こる苦しみが示されたように、不信心な者にとどまるような。

cruciatus eorum inde solum nec describi possunt, nam invidiam istam non ut meam, sed ut eorum, appercepi; ここからの彼らの責め苦だけも記述されることができない、なぜなら、私はそのねたみを私のもののようにでなく、しかし彼のもののように把握した(気づいた)からである。

circa momenta progressionis varietatum invidiae, loquutus sum cum spiritibus, quos tunc nequicquam consolari potui. ねたみの多種多様な進行の段階に関して、私は霊たちと話した、その者を、その時、私は少しも慰めることができなかった。

Inde qualis futurus status impiorum, solum quoad invidiam, dum beatitudinem piorum vident, quodammodo cognosci potuit. ここから、不信心な者の将来の状態がどんなものか、ねたみに関しでだけ、敬虔な者の至福を見る時、ある程度、知ることができる。

Contigerunt plura, quae retinere memoria non potui, spiritus isti nec voluerunt, ut ea revelarentur, sicut ut plurimum, quare iis etiam permittitur surripere quarundam rerum memoriam. 多くのものが梁を備え付けられた、それらを私は記憶に保持することができなかった、それらの霊たちも欲しなかった、それらが明らかにされるように、大部分のように(そのように)、それゆえ、彼らにもまた、ある種の事柄の記憶を密かに取り去ることが許された。

1747, die 25, 26 Juli. {3} 1747年8月☆25, 26日に、旧暦。