[III.]
QUOD DIVINUM DOMINO IN CAELO, SIT AMOR IN IPSUM ET CHARITAS ERGA PROXIMUM.
天界の中の主の神性は、その方への愛と隣人に対する仁愛であること
(1) 原文
13. Divinum a Domino procedens vocatur in caelo Divinum Verum, ex causa de qua in sequentibus. Divinum hoc verum influit in caelum a Domino ex Divino amore Ipsius. Divinus amor et inde Divinum verum, se habent comparative sicut ignis solis et lux inde in mundo, amor sicut ignis solis, et verum inde sicut lux e sole: ex correspondentia etiam ignis significat amorem, et lux verum inde procedens. {1} Inde constare potest, quale est Divinum verum ex Divino amore Domini procedens, quod sit in sua essentia Divinum bonum conjunctum Divino vero; et quia conjunctum est, vivificat omnia caeli, sicut calor solis conjunctus luci in mundo fructificat omnia telluris, ut fit tempore veris et aestatis; aliter quando calor non conjunctus est luci, ita quando lux frigida est, tunc torpent omnia et jacent exstincta. Divinum illud bonum, quod comparatum est calori, est bonum amoris apud angelos; ac Divinum verum, quod comparatum est luci, est per quod et ex quo bonum amoris.
(2) 直訳
Divinum a Domino procedens vocatur in caelo Divinum Verum, ex causa de qua in sequentibus. 主から発出する神性は天界では神的な真理と呼ばれる、そのことについて続きのものの中で〔示される〕理由から。
Divinum hoc verum influit in caelum a Domino ex Divino amore Ipsius. この神的な真理は天界の中に流入する、主により、その方の神的な愛から。
Divinus amor et inde Divinum verum, se habent comparative sicut ignis solis et lux inde in mundo, amor sicut ignis solis, et verum inde sicut lux e sole: 神的な愛とそこからの神的な真理は、比べれば世の中の太陽の光とそこからの光のようである、愛は太陽の火のような、そこからの真理は太陽からの光のような〔ものである〕。
☆se habereは「振る舞う、演ずる、~である」、comparativeは「比較的に」なので、まとめて「比べれば~である」としました。
ex correspondentia etiam ignis significat amorem, et lux verum inde procedens.{1} また対応((4)参照)からも、火は愛を、光はそこから発出する真理を意味する{1}。
Inde constare potest, quale est Divinum verum ex Divino amore Domini procedens, quod sit in sua essentia Divinum bonum conjunctum Divino vero; ここから明らかにすることができる、主の神的な愛から発出する神的な真理がどのようなものか、それは本質的には、神的な真理に結合した神的な愛である。
et quia conjunctum est, vivificat omnia caeli, sicut calor solis conjunctus luci in mundo fructificat omnia telluris, ut fit tempore veris et aestatis; そして結合しているので、天界のすべてのものに生命を与える(=生かす、生き生きとさせる)、光と結合した世の太陽の熱が、地のすべてのものに実を結ばせる(=繁殖させる)ように、春と夏の時に生じるように。
aliter quando calor non conjunctus est luci, ita quando lux frigida est, tunc torpent omnia et jacent exstincta. 熱が光と結合しない他の時は、したがって光が冷たい時は、その時、すべてのものは不活動であり、消滅が横たわる。
Divinum illud bonum, quod comparatum est calori, est bonum amoris apud angelos; その神的な善は、熱にたとえられるもの、天使たちのもとの愛の善である。
ac Divinum verum, quod comparatum est luci, est per quod et ex quo bonum amoris. そして神的な真理は、光にたとえられるもの、それを通して、それから愛の善が〔やって来る〕。
(3) 訳文
次に示す理由から、主から発出する神性は天界では神的な真理と呼ばれる。この神的な真理は、主により、その方の神的な愛から天界の中に流入する。神的な愛とそこからの神的な真理は、世の太陽の光とそこからの光にたとえられる、愛は太陽の火、そこからの真理は太陽からの光のようなものである。また対応によれば、火は愛を、光はそこから発出する真理を意味する{1}。ここから、主の神的な愛から発出する神的な真理がどのようなものか明らかにすることができ、それは本質的には、神的な真理に結合した神的な愛である。そして結合しているので、光と結合した世の太陽の熱が、春と夏の時に、地のすべてのものを繁殖させるように、天界のすべてのものを生かす。熱が光と結合しない他の時、したがって光が冷たい時は、すべてのものは不活動であり、消えたように横たわる。熱にたとえられるその神的な善は、天使たちのもとの愛の善である。そして光にたとえられる神的な真理は、それを通して、そこから愛の善がやって来るものである。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod “ignis” in Verbo significet amorem in utroque sensu (n. 934, 4906, 5215).
Quod “ignis” sacer et caelestis significet Divinum amorem, et omnem affectionem quae illius amoris (n. 934, 6314, 6832).
Quod “lux” inde significet verum procedens ex bono amoris, et “lux in caelo” Divinum verum (n. 3395[? 3195], 3485, 3636, 3643, 3993, 4302, 4413, 4415, 9548, 9684).
(2) 直訳
@1 Quod “ignis” in Verbo significet amorem in utroque sensu. みことばの中で「火」は、両方の意味で愛を意味する。
Quod “ignis” sacer et caelestis significet Divinum amorem, et omnem affectionem quae illius amoris. 聖なる、また天界の「火」は、神的な愛を意味する、またその愛に属するすべての情愛を〔意味する〕。
Quod “lux” inde significet verum procedens ex bono amoris, et “lux in caelo” Divinum verum. そこからの「光」は、愛の善から発出する真理を意味する、「天界の光」は神的な真理〔である〕。
(4) 訳語「相応」について
correspondentia(英語correspondence)を柳瀬訳も長島訳も「相応」としている。これは鈴木大拙の訳語を踏襲したのであろう。仏教用語として「複数の事柄が親しく和合していたり、統一されていたりすること」の意味があるので、この意味で大拙の役は適当かもしれない。しかし、今日、相応といえば「ふさわしいこと、つりあっていること」の意味が普通である。「身分不相応」や「能力に相応した・・・」といった用い方をするのでこの訳語では「不相応」。特殊な意味合いをもってくる仏教用語は使わないですめば、そのほうがであろう、それでやや意味がぼやけるが「対応」でよいと思う。
(1) 原文
14. Quod Divinum in caelo, quod facit illud, sit amor, est quia amor est conjunctio spiritualis: conjungit ille angelos Domino, et conjungit illos inter se mutuo; ac ita conjungit, ut omnes sint sicut unum in conspectu Domini. Praeterea amor est ipsum Esse vitae cuique; quare ex illo est vita angelo, et quoque est vita homini. Quod ex amore sit intimum vitale hominis, quisque scire potest qui expendit; ex praesentia enim ejus calescit, ex absentia ejus frigescit, et ex privatione ejus emoritur. {1} Sed sciendum est, quod talis vita cuique sit, qualis ei amor.
(2) 直訳
Quod Divinum in caelo, quod facit illud, sit amor, est quia amor est conjunctio spiritualis: 天界の中の神性は、それはそれをつくるが、愛である、愛は霊的な結合であるから。
conjungit ille angelos Domino, et conjungit illos inter se mutuo; それは天使たちを主に結合させる、彼らを自分たち相互の間で結合させる。
ac ita conjungit, ut omnes sint sicut unum in conspectu Domini. そしてこのように結合する、すべての者が主の視野に一人のようであるかのように。
Praeterea amor est ipsum Esse vitae cuique; さらに、愛はだれに(とって)も、いのちの存在(エッセ)そのものである。
quare ex illo est vita angelo, et quoque est vita homini. それゆえ、それから天使にいのちがあり、また人間にいのちがある。
Quod ex amore sit intimum vitale hominis, quisque scire potest qui expendit; 人間の最内部の生命力(活力)が愛からであることは、だれも知ることができる、熟慮する者は。
ex praesentia enim ejus calescit, ex absentia ejus frigescit, et ex privatione ejus emoritur.{1} なぜなら、その現在から熱くなり、その不在から冷たくなる、またその奪取から死ぬから{1}。
Sed sciendum est, quod talis vita cuique sit, qualis ei amor. しかし、知られなくてはならない、だれにとってもそのようないのちであること、その愛がどのようなものか((4)参照)。
(3) 訳文
天界をつくる天界の神性が愛であるのは、愛は霊的な結合であるからである。愛は天使たちを主に結合させ、天使たちを自分たち相互の間で結合させる。すべての天使たちが主の目の前に一人の者であるかのように結合する。さらに、だれにとっても、愛はいのちの存在(エッセ)そのものである。それゆえ、愛から天使に、また人間にいのちがある。人間の最内部の生命力が愛からであることは、熟考する者ならだれも知ることができる。なぜなら、愛があれば熱くなり、なくなれば冷たくなり、また奪われれば死ぬから{1}。しかし、人間のだれであっても、その愛がどのようなものかによって、そのいのちもまたそうしたものであることは知っておくべきである。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@ 1 Quod amor sit ignis vitae, et quod ipsa vita actualiter inde sit (n. 4906, 5071, 6032, 6314).
(2) 直訳
@ 1 Quod amor sit ignis vitae, et quod ipsa vita actualiter inde sit. 愛はいのちの火である、いのちそのものは実際にそこからのものである。
(4) 有名な相関文「qualis・・・talis~」について
スヴェーデンボリの著作に頻出します。直訳は「どのような・・・そのような~」の意味です。覚え方とその内容は「qがtを定める」です。すなわち、「・・・に応じて~である」または「talis~なのは、qualis・・・による」などいろいろな訳が考えられます。ここでは前後が入れ替わっていますが意味は変わりません。
その人の「いのち(生活)」がどのようなものかは、その人の「愛」がどのようなものかによる、という意味です。
カテゴリー: 原典講読『天界と地獄』
原典講読『天界と地獄』no.15.
(1) 原文
15. Sunt bini amores distincti in caelo, amor in Dominum et amor erga proximum; in intimo seu tertio caelo est amor in Dominum, et in secundo seu medio caelo est amor erga proximum: uterque procedit a Domino, ac uterque facit caelum. Quomodo bini amores se distinguunt, et quomodo se conjungunt, patet in manifesta luce in caelo, at non nisi quam obscure in mundo. In caelo per amare Dominum non intelligitur amare Ipsum quoad personam, sed amare bonum quod ab Ipso, et amare bonum est velle et facere bonum ex amore; et per amare proximum non intelligitur amare socium quoad personam, sed amare verum quod ex Verbo, et amare verum est velle et facere verum: inde patet, quod bini illi amores se distinguant sicut bonum et verum, et quod se conjungant sicut bonum cum vero.{1} Sed haec aegre cadunt in ideam hominis, qui non scit quid amor, quid bonum, et quid proximus.{2}
(2) 直訳
Sunt bini amores distincti in caelo, amor in Dominum et amor erga proximum; 天界には二つの別々の愛がある、主への愛と隣人に対する愛〔である〕。
in intimo seu tertio caelo est amor in Dominum, et in secundo seu medio caelo est amor erga proximum: 最内部のまたは第三の天界には主への愛がある、第二のまたは中間の天界には隣人に対する愛がある。
uterque procedit a Domino, ac uterque facit caelum. 両方(二つ)とも主から発出する、そして両方とも天界をつくる。
Quomodo bini amores se distinguunt, et quomodo se conjungunt, patet in manifesta luce in caelo, at non nisi quam obscure in mundo. どのように二つの愛が互いに区別されるか、またどのように互いに結合するか、天界の中の明らかな光の中で明らかである、しかし、世の中では不明確に以外にない☆。
☆nisi quiamは否定の後に続いて「~を除いて、~以外に」の意味です。
In caelo per amare Dominum non intelligitur amare Ipsum quoad personam, sed amare bonum quod ab Ipso, et amare bonum est velle et facere bonum ex amore; 天界では、主を愛することによって人物に関してその方を愛することが意味されない、しかし、その方からの善を愛すること〔が意味される〕、そして善を愛することは、愛から善を意志し、行なうこと〔である〕。
et per amare proximum non intelligitur amare socium quoad personam, sed amare verum quod ex Verbo, et amare verum est velle et facere verum: 隣人を愛することによって人物に関して仲間を愛することを意味されない、しかし、みことばからの真理を愛すること〔が意味される〕、真理を愛することは真理を意志し、行なうことである。
inde patet, quod bini illi amores se distinguant sicut bonum et verum, et quod se conjungant sicut bonum cum vero.{1} ここから明らかである、これらの二つの愛は善と真理のようにそれ自体を区別すること、真理との善のようにそれ自体を結合すること{1}。
Sed haec aegre cadunt in ideam hominis, qui non scit quid amor, quid bonum, et quid proximus.{2} しかし、これらは人間の観念の中にほとんど落ち込まない、愛とは何か、善とは何か、隣人とは何か、知らない者{2}。
(3) 訳文
天界には二つの別々の愛、主への愛と隣人に対する愛がある。最内部のまたは第三の天界には主への愛があり、第二のまたは中間の天界には隣人に対する愛がある。両方とも主から発出し、両方とも天界をつくる。どのように二つの愛が互いに区別されるか、またどのように互いに結合するか、天界の中の明らかな光の中では明らかであるが、世では不明確でしかない。天界では、主を愛することによって人物としてその方を愛することではなく、その方からの善を愛することが意味され、そして善を愛することは、愛から善を意志し、行なうことである。隣人を愛することによって人物として仲間を愛することではなく、みことばからの真理を愛することが意味され、真理を愛することは真理を意志し、行なうことである。ここから、これらの二つの愛は善と真理のようにそれ自体を区別し、真理との善のようにそれ自体を結合することが明らかである{1}。しかし、これらのことは、愛とは何か、善とは何か、隣人とは何か知らない者の観念の中に、ほとんど入ってこない{2}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod amare Dominum et proximum sit vivere secundum praecepta Domini (n. 10143, 10153, 10310, 10578, 10648).
@2 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille, ita verum et bonum (n. 5025[? 5028], 10336).
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum (n. 3820).
Quod charitas sit velle vera et affici veris propter vera (n. 3876, 3877).
Quod charitas erga proximum sit facere bonum, justum et rectum in omni opere et in omni functione (n. 8120, 8121, 8122).
(2) 直訳
@1 Quod amare Dominum et proximum sit vivere secundum praecepta Domini. 主と隣人を愛することは主の戒めにしたがって生きることである。
@2 Quod amare proximum non sit amare personam, sed id quod est apud illum ex quo ille, ita verum et bonum. 隣人を愛することは人物を愛することではない、しかしそれを、彼のもとの、それから彼〔が存在する〕ものである、このように真理と善を〔愛することである〕。
Qui amant personam, et non quod est apud illum ex quo ille, quod ament aeque malum ac bonum. 人物を愛する者は、それは彼のものと、それから彼〔が存在する〕もの〔を愛さ〕ない、悪と善を等しく愛する。
Quod charitas sit velle vera et affici veris propter vera. 仁愛は、真理を意志し、真理のために真理に感動させられることである。
Quod charitas erga proximum sit facere bonum, justum et rectum in omni opere et in omni functione. 隣人に対する仁愛は善を行なうことである、すべての働きで、すべての職務(任務)で、構成と正義を。
原典講読『天界と地獄』no.16, no.17.
(1) 原文
16. Locutus sum aliquoties cum angelis de hac re; qui dixerunt, quod mirentur quod homines ecclesiae non sciant, quod amare Dominum et amare proximum sit amare bonum et verum, et ex velle facere illa; cum tamen scire possint, quod quisque testetur amorem per velle et facere quae alter vult, et quod sic ametur vicissim et conjungatur ipsi, et non per quod amet illum, et usque non voluntatem illius facit, quod in se est non amare: et quoque quod possint scire, quod bonum procedens a Domino sit similitudo Ipsius, quoniam Ipse est in illo; et quod illi fiant similitudines Ipsius, et conjungantur Ipsi, qui bonum et verum vitae suae faciunt, per velle et facere; velle etiam est amare facere. Quod ita sit, etiam Dominus in Verbo docet, dicendo,
“Qui habet praecepta mea, et facit illa, ille est qui amat Me;…et Ego amabo illum, et mansionem apud illum faciam” (Joh. xiv. 21, 23).
Et alibi,
“Si mandata mea feceritis, manebitis in amore meo” (Joh. xv. 10, 12).
(2) 直訳
Locutus sum aliquoties cum angelis de hac re; 私は数回、天使たちとこの事柄について語った。
qui dixerunt, quod mirentur quod homines ecclesiae non sciant, quod amare Dominum et amare proximum sit amare bonum et verum, et ex velle facere illa; 彼らは言った、教会の人間が知らないことに驚かされたこと、主と隣人を愛することは善と真理を愛すること、そして〔それらを〕欲することからそれらを行なうことであることを。
cum tamen scire possint, quod quisque testetur amorem per velle et facere quae alter vult, et quod sic ametur vicissim et conjungatur ipsi, et non per quod amet illum, et usque non voluntatem illius facit, quod in se est non amare: そのときそれでも知ることができる、だれでも、他の者が欲することを、欲することと行なうことによって愛の証人となる(=愛を証言する)、そしてこうして交替に(=逆に)愛され、その者と結合されること、そして彼を愛すること、それでも彼の意志を行なわないによってでなく、これはそれ自体では(=本質では)愛することではない。
et quoque quod possint scire, quod bonum procedens a Domino sit similitudo Ipsius, quoniam Ipse est in illo; またも知ることができる、主からは発出する善はその方に似たものであること、その方はその中におられるので。
et quod illi fiant similitudines Ipsius, et conjungantur Ipsi, qui bonum et verum vitae suae faciunt, per velle et facere; 彼らはその方に似たものになり、その方と結合される、善と真理を自分の生活で行なう者、欲することと行なうことによって。
☆illi「彼ら」はもちろんqui「~の者」を差します。
velle etiam est amare facere. さらにまた欲することは行なうことを愛することである。
Quod ita sit, etiam Dominus in Verbo docet, dicendo, このようであることは、主もまたみことばの中で教えられている、言って、
“Qui habet praecepta mea, et facit illa, ille est qui amat Me; 「わたしの戒めを保ち、それを行なう者は、彼はわたしを愛する者である。
…et Ego amabo illum, et mansionem apud illum faciam” (Joh. xiv. 21, 23). ・・・わたしは彼を愛する、わたしは彼に住まいをつくる☆」(ヨハネ14:21,23)。
☆協会訳聖書「その人といっしょに住むであろう」、新改訳聖書「その人とともに住みます」はいずれも意訳です。ギリシア原文も「彼・に・住まいを・わたしはつくる」です。
Et alibi, また他の個所に、
“Si mandata mea feceritis, manebitis in amore meo” (Joh. xv. 10, 12). 「もしあなたがたがわたしの命令を行なうなら、あなたがたはわたしの愛にとどまります」(ヨハネ15:10,12)。
(3) 訳文
数回、私は天使たちとこの事柄について語った。彼らは〔以下のことを〕言った。主と隣人を愛することは善と真理を愛することであり、それらを欲することからそれらを行なうことである、このことを教会の人間が知らないことに驚かされた。それでもそのときだれでも、他の者が欲することを、〔自分も〕欲して行なうことによって、〔自分の〕愛を証言し、こうして逆に愛され、その者と結合されることを、また彼を愛する〔と言うだけで〕、彼の意志を行なわないのなら、その本質は愛することではないことを知ることができる。また、主からは発出する善は、その中にその方がおられるので、その方に似たものであることも知ることができる。欲することと行なうことによって、善と真理を自分の生活で行なう者は、その方に似たものになり、その方と結合される。さらにまた、欲することは行なうことを愛することである。このようであることは、主もまたみことばの中で、言って、教えられている
「わたしの戒めを保ち、それを行なう者は、彼はわたしを愛する者である。・・・わたしは彼を愛し、彼に住まいをつくる」(ヨハネ14:21,23)。
また他の個所には、
「もしあなたがたがわたしの命令を行なうなら、あなたがたはわたしの愛にとどまります」(ヨハネ15:10,12)。
(1) 原文
17. Quod Divinum a Domino procedens, quod afficit angelos, et facit caelum, sit amor, testatur omnis experientia in caelo; omnes enim, qui ibi, sunt formae amoris et charitatis, apparent in pulchritudine ineffabili, ac amor elucet ex facie illorum, ex loquela, et ex singulis vitae illorum.{1} Praeterea sunt sphaerae vitae spirituales, quae procedunt ex unoquoque angelo et ex unoquoque spiritu, et circumfundunt illos, per quas noscuntur quandoque ad multam distantiam, quales sunt quoad affectiones quae amoris; nam sphaerae illae effluunt ex vita affectionis et inde cogitationis, seu ex vita amoris et inde fidei cujusvis. Sphaerae ab angelis prodeuntes tam plenae sunt amore, ut afficiant intima vitae illorum apud quos sunt; perceptae aliquoties a me sunt, ac ita affecerunt.{2} Quod amor sit a quo angeli suam vitam habent, inde etiam patuit, quod unusquisque in altera vita se vertat secundum amorem suum; qui in amore in Dominum sunt et in amore erga proximum, se vertunt constanter ad Dominum; qui autem in amore sui sunt, se vertunt constanter retro a Domino: hoc fit in omni versura corporis eorum; nam in altera vita spatia se habent secundum status interiorum eorum, similiter plagae, quae ibi non determinatae sunt sicut in mundo, sed determinantur secundum aspectum faciei illorum: verum non sunt angeli qui se vertunt ad Dominum, sed Dominus qui vertit illos ad Se, qui amant facere illa quae ab Ipso.{3} Sed de his plura in sequentibus, ubi de Plagis in altera vita.
(2) 直訳
Quod Divinum a Domino procedens, quod afficit angelos, et facit caelum, sit amor, testatur omnis experientia in caelo; 主から発出する神性は、それは天使たちを感動させ、天界をつくる、愛であることは、天界でのすべての経験が証言する。
omnes enim, qui ibi, sunt formae amoris et charitatis, apparent in pulchritudine ineffabili, ac amor elucet ex facie illorum, ex loquela, et ex singulis vitae illorum.{1} なぜなら、すべての者は、そこに〔いる〕者、愛と仁愛の形である、言葉にできない美しさで見られる、そして愛は彼らの顔から、話し言葉から、彼らのいのちの個々のものから輝き出る{1}。
Praeterea sunt sphaerae vitae spirituales, quae procedunt ex unoquoque angelo et ex unoquoque spiritu, et circumfundunt illos, per quas noscuntur quandoque ad multam distantiam, quales sunt quoad affectiones quae amoris; さらに、いのちの霊的なスフェアがある、それはそれぞれの天使とそれぞれの霊から発出する、そして彼らを取り巻く、それによってときどき多くの距離に〔あっても〕知られる、それらの愛の情愛についてどのようなものであるか。
nam sphaerae illae effluunt ex vita affectionis et inde cogitationis, seu ex vita amoris et inde fidei cujusvis. なぜなら、それらのスフェアは情愛とそこからの思考のいのち(生活)から流れ出るから、すなわちそれぞれの(者の)愛とそこからの信仰のいのち(生活)から〔流れ出る〕。
Sphaerae ab angelis prodeuntes tam plenae sunt amore, ut afficiant intima vitae illorum apud quos sunt; 天使たちから発出しているスフェアはこのように愛に満ちている、彼らのいのちの最内部を感動させるような、彼らのもとにいる。
perceptae aliquoties a me sunt, ac ita affecerunt.{2} 数回、私により知覚された、そしてこのように感動させた{2}。
Quod amor sit a quo angeli suam vitam habent, inde etiam patuit, quod unusquisque in altera vita se vertat secundum amorem suum; 愛である、それから天使たちは自分のいのちを持つことは、ここからもまた明らかである、来世では各々の者は、自分の愛にしたがって自分の向きを変えること。
qui in amore in Dominum sunt et in amore erga proximum, se vertunt constanter ad Dominum; 主への愛の中に、隣人に対する愛の中にいる者は、変わらずに主へ自分を向ける。
qui autem in amore sui sunt, se vertunt constanter retro a Domino: しかしながら、自己愛の中にいる者は、変わらずに主から後ろ向きに自分を向ける。
hoc fit in omni versura corporis eorum; このことは彼らの身体のすべての方向転換で生じる。
nam in altera vita spatia se habent secundum status interiorum eorum, similiter plagae, quae ibi non determinatae sunt sicut in mundo, sed determinantur secundum aspectum faciei illorum: なぜなら、来世では、空間は彼らの内部の状態にしたがっている(=振る舞う)から、同じく方位も、それはそこでは世の中でのように定まらない、しかし彼らの顔の見る方向にしたがう。
verum non sunt angeli qui se vertunt ad Dominum, sed Dominus qui vertit illos ad Se, qui amant facere illa quae ab Ipso.{3} しかし、天使たちではない、主へ自分を向ける者は、しかし、主、ご自分へ彼らを向けられるのは、その方からのものをそれらを行なうことを愛する者たち。
Sed de his plura in sequentibus, ubi de Plagis in altera vita. しかし、これらの多くのことについて、続きのものの中で、そこでは来世での方位について。
(3) 訳文
天使たちを感動させ、天界をつくる主から発出する神性が愛であることは、天界でのすべての経験により実証される。なぜなら、そこにいるすべての者は、愛と仁愛の形であり、言葉にできない美しさで見られ、彼らの顔から、話し言葉から、彼らのいのちの個々のものから愛が輝き出ているから{1}。さらに、それぞれの天使とそれぞれの霊から発出するいのちの霊的なスフェアがあって、それが彼らを取り巻き、それによって、時には遠く離れていても、愛の情愛について彼らがどのようなものであるかが知られる。なぜなら、それらのスフェアは、情愛とそこからの思考のいのちから、すなわちそれぞれの者の愛とそこからの信仰のいのちから流れ出るからである。天使たちから発出しているスフェアは、彼らのそばにいる者たちのいのちの最内部を感動させるような愛に満ちている。これは私により数回、知覚され、そのように私を感動させた{2}。愛から天使たちが自分のいのちを持つことは、来世ではそれぞれの者が自分の愛にしたがって自分の向きを変えることからもまた明らかである。主への愛に、隣人に対する愛にいる者は、変わることなく自分を主へ向ける。しかし、自己愛にいる者は、変わることなく主対して自分を後ろ向きにする。彼らがどのように身体を方向転換してもこのようになる。なぜなら、来世では、空間は、同じく方位も、彼らの内部の状態にしたがっており、そこでは世でのように定まらず、彼らの顔の見る方向にしたがうからである。しかし、天使たちが自分を主へ向けるのではなく、主が、ご自分からのものを行なうことを愛する者たちを、ご自分へと向けられるのである{3}。しかし、これらの多くのことについては、来世での方位についての続きのものの中で〔述べよう〕。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod angeli sint formae amoris [et] charitatis (n. 3804, 4735, 4797, 4985, 5199, 5530, 9879, 10177).
@2 Quod sphaera spiritualis, quae est sphaera vitae, effluat et exundet ex unoquovis homine, spiritu et angelo, et circumstipet illos (n. 4497, 5179, 7454, 8630). Quod effluat ex vita affectionis et inde cogitationis illorum (n. 2489, 4464, 6206).
@3 Quod spiritus et angeli se convertant constanter ad suos amores, et qui in caelis constanter ad Dominum (n. 10130, 10189, 10420, 107702).
Quod plagae in altera vita cuique sint secundum aspectum faciei, et inde determinentur, aliter ac in mundo (n. 10130, 10189, 10420, 10702).
(2) 直訳
@1 Quod angeli sint formae amoris [et] charitatis. 天使たちは愛(と)仁愛の形である。
@2 Quod sphaera spiritualis, quae est sphaera vitae, effluat et exundet ex unoquovis homine, spiritu et angelo, et circumstipet illos. 霊的なスフェアは、それはいのちのスフェアである、それぞれの人間、霊、天使から流れ出、わき出て、彼らを取り囲む。
Quod effluat ex vita affectionis et inde cogitationis illorum. 彼らの情愛とそこからの思考のいのちから流れ出る。
@3 Quod spiritus et angeli se convertant constanter ad suos amores, et qui in caelis constanter ad Dominum. 霊と天使たちは変わらずに自分の愛へ自分を向ける、天界にいる者は変わらずに主へ。
Quod plagae in altera vita cuique sint secundum aspectum faciei, et inde determinentur, aliter ac in mundo. それぞれの者に来世での方位は、顔の見る方向にしたがっている、ここから決定される、そして世の中と異なる。
原典講読『天界と地獄』no.18, no.19.
(1) 原文
18. Quod Divinum Domini in caelo sit amor, est quia amor est receptaculum omnium caeli, quae sunt pax, intelligentia, sapientia, ac felicitas; amor enim recipit omnia et singula quae sibi conveniunt, desiderat illa, inquirit illa, imbuit illa sicut sua sponte, nam vult continue locupletari et perfici ab illis:{1} quod etiam notum est homini, nam amor apud illum quasi inspicit et haurit ex rebus memoriae ejus omnia quae concordant, ac illa colligit, et disponit in se et sub se, in se ut sint sua, ac sub se ut sibi inserviant; cetera autem, quae non concordant, rejicit et exterminat. Quod amori insit omnis facultas recipiendi vera sibi convenientia, ac desiderium illa sibi conjungendi, patuit etiam manifeste ab illis qui in caelum evecti sunt; illi tametsi simplices in mundo fuerunt, usque in sapientiam angelicam et in felicia caeli venerunt, cum inter angelos: causa fuit, quia amaverunt bonum et verum propter bonum et verum, et implantaverunt illa vitae suae, et per id facultates facti sunt recipiendi caelum cum omni ineffabili ibi. Qui autem in amore sui et mundi sunt, illi in nulla facultate recipiendi illa sunt, aversantur illa, rejiciunt illa, et ad primum tactum et influxum eorum aufugiunt, et se associant illis in inferno, qui in similibus secum amoribus sunt. Fuerunt spiritus qui dubitabant quod talia inessent amori caelesti, et desiderabant scire num ita esset; quapropter missi sunt in statum amoris caelestis, remotis interea obstantibus, et perlati antrorsum ad distantiam ubi caelum angelicum, et inde locuti sunt mecum, dicentes quod interiorem felicitatem percipiant, quam vocibus exprimere queunt, dolentes valde quod in pristinum statum redirent. Alii etiam elevati sunt in caelum; et sicut interius seu altius sublati sunt, ita intraverunt in intelligentiam et sapientiam, ut percipere possent, quae prius illis incomprehensibilia fuerunt. Inde patet, quod amor procedens a Domino sit receptaculum caeli et omnium ibi.
(2) 直訳
Quod Divinum Domini in caelo sit amor, est quia amor est receptaculum omnium caeli, quae sunt pax, intelligentia, sapientia, ac felicitas; 主の神性は天界の中で愛であることは、愛が天界のすべてのものの容器であるからである、それらは平和、知性、知恵、そして幸福である。
amor enim recipit omnia et singula quae sibi conveniunt, desiderat illa, inquirit illa, imbuit illa sicut sua sponte, nam vult continue locupletari et perfici ab illis:{1} なぜなら、愛はそれ自体に適合するすべてと個々のものを受け入れるから、〔愛は〕それらを望む、それらを探し求める、自発的かのようにそれらに浸透する、なぜなら、絶えずそれらにより豊かにされ、完全にされることを欲するから{1}。
quod etiam notum est homini, nam amor apud illum quasi inspicit et haurit ex rebus memoriae ejus omnia quae concordant, ac illa colligit, et disponit in se et sub se, in se ut sint sua, ac sub se ut sibi inserviant; 人間にもまた知られていること、なぜなら、彼のもとの愛は、その記憶の事柄から一致するすべてのものをいわばのぞきこみ、汲むから、そしてそれらを集め、その〔愛の〕中に、その下に配置する、そのものであるようにその中に、そしてそれに仕えるようにその下に。
cetera autem, quae non concordant, rejicit et exterminat. しかしながら他のものは、一致しないものは、退け、追い払う。
Quod amori insit omnis facultas recipiendi vera sibi convenientia, ac desiderium illa sibi conjungendi, patuit etiam manifeste ab illis qui in caelum evecti sunt; 愛に、それ自体に適合する真理を受け入れる能力が内在すること、そしてそれらをそれ自体に結合する願望〔が内在することは〕、天界に上げられた者によってもまた明白に明らかとなった。
illi tametsi simplices in mundo fuerunt, usque in sapientiam angelicam et in felicia caeli venerunt, cum inter angelos: たとえ世では単純な者であっても、それでも天使の知恵の中に、天界の幸福の中にやって来た、天使たちの間に〔来た〕とき。
causa fuit, quia amaverunt bonum et verum propter bonum et verum, et implantaverunt illa vitae suae, et per id facultates facti sunt recipiendi caelum cum omni ineffabili ibi. その理由は、善と真理を善と真理のために愛したからであった、それらを自分の生活(いのち)に植え付けた、それによって天界を、そこのすべての言葉にできないものとともに、受け入れる能力となれた〔=得た〕からであった。
Qui autem in amore sui et mundi sunt, illi in nulla facultate recipiendi illa sunt, aversantur illa, rejiciunt illa, et ad primum tactum et influxum eorum aufugiunt, et se associant illis in inferno, qui in similibus secum amoribus sunt. しかし、自己と世への愛の中にいる者は、その者はそれらを受け入れる能力の中にいないで、それらを顧みず、それらを退け、それらの最初の接触と流入で逃げ去る、地獄の中の者と交際する、彼らの愛に似たもの中にいる者である。
Fuerunt spiritus qui dubitabant quod talia inessent amori caelesti, et desiderabant scire num ita esset; 霊たちがいた、その者は天界の愛にこのようなものが内在することを疑った、このようであるかどうか知ることを望んだ。
quapropter missi sunt in statum amoris caelestis, remotis interea obstantibus, et perlati antrorsum ad distantiam ubi caelum angelicum, et inde locuti sunt mecum, dicentes quod interiorem felicitatem percipiant, quam vocibus exprimere queunt, dolentes valde quod in pristinum statum redirent. それゆえ、天界の愛の状態へ入れられた、その間、妨げとなるものは遠ざけられて、前方へ運ばれた、隔たって、そこに天使たちの天界、そしてここから私と語った、内的な幸福を知覚することを言って、言葉で表現することのできる以上の、以前の状態に戻ることを大いに悲しんで。
Alii etiam elevati sunt in caelum; 他の者たちもまた天界に上げられた。
et sicut interius seu altius sublati sunt, ita intraverunt in intelligentiam et sapientiam, ut percipere possent, quae prius illis incomprehensibilia fuerunt. 知性と知恵の中に引き入れられたような内部または高さに高められた、それ〔知性と知恵〕は以前に彼らに理解できないものであった。
☆相関文「sicut・・・ita~」は直訳すれば「・・・のように、そのように~」ですが、全体として「~ような」、「~ほど」と訳します。
Inde patet, quod amor procedens a Domino sit receptaculum caeli et omnium ibi. ここから明らかである、主から発出する愛が天界とそこのすべてのものの容器であること。
(3) 訳文
主の神性は天界の中で愛であることは、愛が、平和、知性、知恵、幸福である天界のすべてのものの容器であるからである。なぜなら、愛はそれ自体に適合するすべてと個々のものを受け入れ、それらを望み、それらを探し求め、自発的であるかのようにそれらに浸透するから、それは、絶えずそれらにより豊かにされ、完全にされることを欲するからである{1}。人間にもまた知られていることである、なぜなら、人間のもとにある愛は、記憶の事柄からその愛に一致するすべてのものを、いわばのぞきこみ、汲み取り、集め、その愛の中と、その愛の下に配置するからである、その中にとは愛であるように、その下にとは愛に仕えるようにということである。しかし、愛と一致しない他のものは、退け、追い払う。愛には、愛それ自体に適合する真理を受け入れる能力と、そしてその真理をそれ自体に結合する願望が内在することは、天界に上げられた者によってもまた極めて明らかとなった。世では単純な者であったにしても、天使たちの間に来たとき、それでも天使の知恵の中に、天界の幸福の中に入った。その理由は、善と真理を善と真理のために愛し、それらを自分のいのちに植え付け、そのことによって、天界を、そこのすべての言葉にできないものとともに受け入れる能力を得たからであった。しかし、自己と世への愛の中にいる者は、それらを受け入れる能力がなく、それらを顧みず、それらを退け、それらが接触し、流入するとすぐさま逃げ去り、彼らの愛に似たもの中にいる者である地獄者と交際する。天界の愛にそのようなものが内在することを疑い、そうであるかどうか知ることを望んだ霊たちがいた。それゆえ、天界の愛の状態へ入れられ。その間、妨げとなるものは遠ざけられて、遠く隔てた前方へ、そこの天使たちの天界へ運ばれた。そしてそこから私と語った。彼らは、言葉で表現することのできない内的な幸福を感じており、以前の状態に戻ることを大いに悲しんでいる、と言った。他の者たちもまた天界に上げられた。彼らは、以前には自分たちに理解できなかった知性と知恵の中に引き入れられたかのような、内部または高みに高められた。ここから、主から発出する愛が天界とそこのすべてのものの容器であることが明らかである。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod amori insint innumerabilia, et quod amor recipiat ad se omnia quae concordant (n. 2500, 2572, 3078, 3189, 6323, 7490, 7750).
(2) 直訳
@1 Quod amori insint innumerabilia, et quod amor recipiat ad se omnia quae concordant. 愛に無数のものが内在する、愛はそれ自体に一致するすべてのものを受け入れる。
(1) 原文
19. Quod amor in Dominum et amor erga proximum comprehendant in se omnia vera Divina, constare potest ex illis quae Ipse Dominus de binis illis amoribus locutus est, dicendo,
“Amabis.. Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua…; hoc est praeceptum maximum et primum; secundum.. quod simile est illi, est, ut ames proximum tuum sicut te ipsum: ex his duobus praeceptis pendent Lex et Prophetae” (Matth. xxii. 37-40).
“Lex et Prophetae” sunt totum Verbum, ita omne Verum Divinum.
(2) 直訳
Quod amor in Dominum et amor erga proximum comprehendant in se omnia vera Divina, constare potest ex illis quae Ipse Dominus de binis illis amoribus locutus est, dicendo, 主への愛と隣人に対する愛がそれ自体の中にすべての神的な真理を包含することは、それらから明らかにすることができる、それは主ご自身はこれらの二つの愛について語ったもの、〔次のように〕言って、
“Amabis.. Deum tuum ex toto corde tuo et ex tota anima tua…; 「あなたは愛しなさい・・・あなたの神をあなたの全部の心から、あなたの全部の精神から・・・。
hoc est praeceptum maximum et primum; これは最大で第一の戒めである。
secundum.. quod simile est illi, est, ut ames proximum tuum sicut te ipsum: 第二は・・・これと似ていること、あなたの隣人をあなた自身のように、あなたは愛する☆こと」
☆「あなたは愛する」を最初は未来形(amabis)で言い、後では(接続法)現在形(ames)で言って、使い分けています。ギリシア原文にならえば、第二の部分も第一と同じく命令を意味する未来形にするところです。なぜ現在形を用いたのでしょうか、ここに特別な意味合いを込めたのでしょうか?
ex his duobus praeceptis pendent Lex et Prophetae” (Matth. xxii. 37-40). この二つの戒めに律法と預言者がかかっている(=ぶらさがっている)」(マタイ22:37-40)。
“Lex et Prophetae” sunt totum Verbum, ita omne Verum Divinum. 「律法と預言者」とは、みことばの全体、したがってすべての神的な真理である。
(3) 訳文
主への愛と隣人に対する愛がそれ自体の中にすべての神的な真理を包含することは、主ご自身がこれらの二つの愛について語って、言われているものから明らかにすることができる、
「あなたは愛しなさい・・・あなたの神をあなたの全部の心から、あなたの全部の精神から・・・。これは最大で第一の戒めです。第二は・・・これと同じに〔大切〕ですが、あなたの隣人をあなた自身のように、愛することです。この二つの戒めに律法と預言者がかかっています」(マタイ22:37-40)。
「律法と預言者」とは、みことばの全体、したがって、すべての神的な真理である。
原典講読『天界と地獄』no.20, no.21, no.22.
[IV.]
QUOD CAELUM DISTINCTUM SIT IN DUO REGNA.
天界は二つの王国に区別されていること
(1) 原文
20. Quoniam in caelo sunt infinitae varietates, et una societas non prorsus similis alteri, ne quidem unus angelus alteri,{1} ideo distinguitur caelum in communi, in specie et in parte; in communi in duo regna, in specie in tres caelos, ac in parte in innumeras societaes: de singulis in nunc sequentibus dicetur. Regna dicuntur, quia caelum vocatur “Regnum Dei.”
(2) 直訳
Quoniam in caelo sunt infinitae varietates, et una societas non prorsus similis alteri, ne quidem unus angelus alteri,{1} ideo distinguitur caelum in communi, in specie et in parte; 天界の中には無限の多様性(変化)があり、一つの社会は他のものとまったく似ていない、一人の天使でさえ他と〔似てい〕ないので{1}、それゆえ、天界は区別される、全般的に(概略で)、特定的に(種類で)、個別的に(部分で)。
in communi in duo regna, in specie in tres caelos, ac in parte in innumeras societaes: 全般的には二つの王国に、特定的には三つの天界に、そして個別的には無数の社会に〔(4)「天界の区分」参照〕。
de singulis in nunc sequentibus dicetur. 個々のものについては今や続きのものの中で述べられる。
Regna dicuntur, quia caelum vocatur “Regnum Dei.” 王国と言われる、なぜなら、天界は「神の王国」と呼ばれるから。
(3) 訳文
天界の中には無限の多様性があり、一つの社会が他の社会と似ることはまったくなく、一人の天使でさえ他の天使と似ていないので{1}、それゆえ、天界は、全般的に、特定的に、個別的に、全般的には二つの王国に、特定的には三つの天界に、そして個別的には無数の社会に区別される。個々のものについては、これから続く中で述べよう。王国と言われるが、それは天界が「神の王国」と呼ばれるからである。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod infinita varietas sit, et nusquam aliquid idem cum altero (n. 7236, 9002).
Quod etiam in caelis infinita varietas sit (n. 684, 690, 3744, 5598, 7236).
Quod varietates in caelis sint varietates boni (n. 3744, 4005, 7236, 7883, 7836, 9002).
Quod per id omnes societates in caelis, et unusquisque angelus in societate, a se invicem distincti sint (n. 690, 3241, 3519, 3804, 3986, 4067, 4149, 4263, 7236, 7833, 7836).
Sed quod usque omnes unum faciant per amorem a Domino (n. 457, 3986).
(2) 直訳
@1 Quod infinita varietas sit, et nusquam aliquid idem cum altero. 無限の多様性(変化)があり、他のものと同じものは何もない。
Quod etiam in caelis infinita varietas sit. 天界の中にもまた無限の多様性(変化)がある。
Quod varietates in caelis sint varietates boni. 天界の中の多様性とは善の多様性である。
Quod per id omnes societates in caelis, et unusquisque angelus in societate, a se invicem distincti sint. それによって、天界の中のすべての社会は、また社会の中のそれぞれの天使は自分自身から相互に分かれている。
Sed quod usque omnes unum faciant per amorem a Domino. しかし、それでもすべての者は主からの愛によって一つとなっている。
(4) 「天界の区分」について
天界は「天的」と「霊的」の二つの王国、またno.29からは「第三・第二・第一」(これらは天的・霊的・自然的)と呼ばれる)の三つある、とあります。すると「天界は大まかにいくつに分けられるのだろう?」という疑問がわきます。「2×3=6なんでしょ」ということになりますね。でも、個別的にはいくらでもあるわけです。人間社会を眺めての私見を述べます。「見方で、見る方向から、いろいろな種類に見える」のだと思います。大きく分けて男と女の二種類、または経済体制の資本主義と共産(社会)主義(これは崩壊したかもしれません)。そしてたとえば、社会階層を上・中・下の三つとするようなものではないでしょうか。資本主義社会の上流階級もあれば、社会主義国家の下層民もいるわけですが、同じ地球の人々です。私たちの心の中では天界といっても、これら二つ、あるいは三つは、渾然一体となっていますね。
(1) 原文
21. Sunt angeli qui interius magis et minus recipiunt Divinum a Domino procedens; qui magis interius recipiunt, vocantur angeli caelestes, at qui minus interius vocantur angeli spirituales: inde caelum distinguitur in duo regna, quorum unum vocatur Regnum Caeleste; alterum Regnum Spirituale. {1}
(2) 直訳
Sunt angeli qui interius magis et minus recipiunt Divinum a Domino procedens; 主から発出する神性を多く、また少なく内部に受け入れる天使たちがいる。
qui magis interius recipiunt, vocantur angeli caelestes, at qui minus interius vocantur angeli spirituales: 多く内部に受け入れる者は、天的な天使と呼ばれ、そして少なく内的に〔受け入れる〕者は霊的な天使と呼ばれる。
inde caelum distinguitur in duo regna, quorum unum vocatur Regnum Caeleste; alterum Regnum Spirituale. {1} ここから天界は二つの王国に区別される、その一つは「天的な王国」と呼ばれる、もう一つは「霊的な王国」と{1}。
(3) 訳文
主から発出する神性を内部に受け入れるとき、多く、また少なく受け入れる天使たちがいる。内部に多く受け入れる者は、天的な天使と呼ばれ、内部に少なく受け入れる者は霊的な天使と呼ばれる。ここから天界は二つの王国に区別され、その一つは「天的な王国」、もう一つは「霊的な王国」と呼ばれる{1}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod caelum in toto in duo regna distinctum sit, in regnum caeleste et in regnum spirituale (n. 3887, 4138).
Quod angeli regni caelestis recipiant Divinum Domini in parte voluntaria, ita interius quam angeli spirituales, qui recipiunt illud in parte intellectuali (n. 5113. 6367, 8521, 9935 [? 9936], 9995, 10124).
(2) 直訳
@1 Quod caelum in toto in duo regna distinctum sit, in regnum caeleste et in regnum spirituale. 天界は全体において二つの王国に分かれる、天的な王国と霊的な王国に。
Quod angeli regni caelestis recipiant Divinum Domini in parte voluntaria, ita interius quam angeli spirituales, qui recipiunt illud in parte intellectuali. 天的な王国の天使は意志の部分に主の神性を受け入れる、したがって霊的な天使よりも内的に、その者(霊的な天使)はそれを理解力(知的なもの)の部分に〔受け入れる〕。
(1) 原文
22. Angeli qui regnum caeleste constituunt, quia interius magis recipiunt Divinum Domini, vocantur angeli interiores et quoque superiores; ac inde etiam caeli, quos constituunt, vocantur caeli interiores ac superiores.{1} Quod superiores et inferiores dicantur, est quia interiora et exteriora ita vocantur.{2}
(2) 直訳
Angeli qui regnum caeleste constituunt, quia interius magis recipiunt Divinum Domini, vocantur angeli interiores et quoque superiores; 天的な王国を構成する天使たちは、内部に多く主の神性を受け入れるので、内的な、(より)高い天使たちと呼ばれる。
ac inde etiam caeli, quos constituunt, vocantur caeli interiores ac superiores.{1} そして、したがって、天界もまた、それらを〔天使たちは〕構成するが、内的な、そして(より)高い天界と呼ばれる{1}。
Quod superiores et inferiores dicantur, est quia interiora et exteriora ita vocantur.{2} (より)高いや(より)低いと呼ばれること、なぜなら、内的なものや外的なものはこのように呼ばれるから{2}。
(3) 訳文
天的な王国を構成する天使たちは、内部に多く主の神性を受け入れるので、内的な、また高い天使たちと呼ばれる。したがって、彼らの構成する天界もまた、内的な、また高い天界と呼ばれる{1}。高い、低いと呼ばれるのは、内的なもの、外的なものは、このように呼ばれるからである{2}。
(EX ARCANIS CAELESTIBUS.)
(1) 原文
@1 Quod caeli, qui constituunt regnum caeleste, dicantur superiores; qui autem regnum spirituale, inferiores (n. 10068).
@2 Quod interiora exprimantur per superiora, et quod superiora significent interiora (n. 2148, 3084, 4599, 5146, 8325).
(2) 直訳
@1 Quod caeli, qui constituunt regnum caeleste, dicantur superiores; 天界、天的な王国を構成するものは、(より)高いものと呼ばれる。
qui autem regnum spirituale, inferiores. しかし、霊的な王国は、(より)低いもの〔と呼ばれる〕。
@2 Quod interiora exprimantur per superiora, et quod superiora significent interiora. 内的なものは高いものによって表現される、また高いものは内的なものを意味する。