原典講読『表象と対応』54

 

(1) 原文「3480番」


54. Ostensum etiam est quomodo immunda
apud illam gentem non impediverint quin Verbi interiora, seu ejus spiritualia
et caelestia, in caelo usque sisterentur; immunda enim removebantur ut non
appercepta, etiam mala in bonum vertebantur, sic ut modo externum sanctum pro
plano inserviret, ita sistebantur coram angelis, absque interjectis remoris,
interna Verbi; inde patuit quomodo
{1}populus ille interius
idololatra potuerit repraesentare
{2}sancta, immo Ipsum Dominum, {3}
ita quomodo Dominus in medio immunditiarum eorum {4}potuerit
habitare, Lev. xvi 16; proinde
Ecclesiae simile ibi habere, nam Ecclesia mere repraesentativa est instar
Ecclesiae, non est Ecclesia. [2] Apud Christianos hoc ita non fieri potest quia
norunt interiora
{5}cultus, sed illis non credunt; ita {6}non
in sancto externo separato ab interno possunt esse; praeter apud illos qui in
vita fidei sunt, per bona apud illos fit communicatio, remotis interea malis et
falsis, et tunc, quod mirum, omnia et singula
{7}Verbi quod ab his
legitur, coram angelis patent, et
{8}hoc quoque tametsi illi non ad
sensum ejus attendunt, quod mihi pluri experientia ostensum est, nam internum
apud illos, quod non ita perceptibile est, pro plano inservit.


@1 populis I @2 caelestia @3 i
quamvis nihil crediderunt @4 potuit esse @5 fidei @6 nec @7 in Verbo, cum @8
hoc tametsi homo non ad sensum ejus attendit


 


(2) 直訳


54. Ostensum etiam
est quomodo immunda apud illam gentem non impediverint quin Verbi interiora,
seu ejus spiritualia et caelestia, in caelo usque sisterentur;
 さらにまたされたどのようにその国民のもとのれたものがじゃましなかったかみことばの内的なものでなくすなわちその霊的なものと天的もの、それでも天界の中に示される。


immunda enim removebantur ut non appercepta,
etiam mala in bonum vertebantur, sic ut modo externum sanctum pro plano
inserviret, ita sistebantur coram angelis, absque interjectis remoris, interna
Verbi;
 というのは、汚れたものは遠ざけられたから、認めなかったもののように、さらにまた悪は善に変えられた、そのように単に外なる聖なるものは面として役立った、そのように天使たちの前に示された、障害物に間にはさまれてなしに、みことばの内なるものが。


inde patuit quomodo {1}populus ille
interius idololatra potuerit repraesentare
{2}sancta, immo Ipsum
Dominum,
{3} ita quomodo Dominus in medio immunditiarum eorum {4}potuerit
habitare, Lev. xvi 16;
 ここかららかである、どのように内的に偶像崇拝者〔である〕その民族が聖なるものを表象できたか、それどころか主ご自身を、そのように(したがって)どのように主が彼らの不潔なものの真ん中に住むことができたか、レビ記16:16


proinde Ecclesiae simile ibi habere, nam
Ecclesia mere repraesentativa est instar Ecclesiae, non est Ecclesia.
 そのゆえに、教会のものに似たものをそこに持つこと〔ができる〕、なぜなら、単に表象的な教会は教会の似たもの(像、写し)であるから、教会ではない☆。



Ecclesia
「教会」とEcclesiae「教会の(もの)」の違いに注意。


[2] Apud
Christianos hoc ita non fieri potest quia norunt interiora
{5}cultus,
sed illis non credunt;
 [2] キリスト教徒のもとでこのことはそのように生ずることができない、礼拝の内的なものを知らないので、しかし、それらに☆信じない。


credoはたいてい対格をとりますが、このように与格をとることもあります。


ita {6}non
in sancto externo separato ab interno possunt esse;
 そのように(したがって)内なるものから分離した外なる聖なるものの中にいることができない。


praeter
apud illos qui in vita fidei sunt, per bona apud illos fit communicatio,
remotis interea malis et falsis, et tunc, quod mirum, omnia et singula
{7}Verbi
quod ab his legitur, coram angelis patent, et
{8}hoc quoque tametsi
illi non ad sensum ejus attendunt, quod mihi pluri experientia ostensum est,
nam internum apud illos, quod non ita perceptibile est, pro plano inservit.
 他に(加えて)彼らのもとに、その者は信仰の生活の中にいる、彼らのもとの善によって伝達(交通)が生ずる、その間に悪と虚偽に遠く離れて、またその時、驚くべきこと〔に〕、みことばのすべてと個々のものが、それは彼らにより読まれている、天使の前で明らかである、またこのこともまた〔生ずる〕、たとえ彼らがその意味に注意しなくても、そのことは私に多くの経験で示された、なぜなら、彼らのもとの内的なものが、それはそのように知覚できない、面として役立っているから。


@1 populis I 注1 初版のpopulispopulusに換えた。〔複数与格よりも単数主格にすべきです〕


@2
caelestia
 注2 caelesitasanctaに換えた。


@3 i quamvis nihil crediderunt 注3 quamvis nihil crediderunを補うとよい。


@4 potuit
esse
 注4 potuit essepotuerit habitareに換えた。


@5 fidei 注5 fideicultusに換えた。


@6 nec 注6 necnonに換えた。


@7 in
Verbo, cum
 注7 in Verbo, cumVerbi, quodに換えた。


@8 hoc
tametsi homo non ad sensum ejus attendit
 注8 hoc tametsi homo non ad sensum ejus attendithoc quoque tametsi illi non ad
sensum ejus attendunt
に換えた。


 


(3) 訳文


54. さらにまたみことばの内的なものすなわちその霊的なものと天的ものどのようにその国民のもとのれたものにじゃまれずに天界の中に示されかが示されたというのは、汚れたものは認めなかったもののように遠ざけられ、さらにまた悪は善に変えられ、そのように単に外なる聖なるものは面として役立ち、障害物が間にはさまれることなしに、そのように天使たちの前に、みことばの内なるものが示されたからである。ここから、内的に偶像崇拝者であるその民族がどのように聖なるものを、それどころか主ご自身を表象できたか、したがって、どのように主が彼らの不潔なものの真ん中に住むことができたか明らかである、「レビ記」16:16それゆえ、そこに教会に属するものに似たものを持つことができる、なぜなら、単に表象的な教会は教会のであり、教会ではないるから。


[2] このことはキリスト教徒のもとで、礼拝内的なものをらないのでそのようにることができないしかしそれら〔内的なものをじない。そのように、内なるものから分離した外なる聖なるものの中にいることができない。


 他、信仰生活にいるのもとでは、彼らのもとのによって伝達ずる――そ虚偽れている。またその時、驚くべきことに、彼らによりまれている、みことばのすべてと個々のものが天使らかであることもまた、たとえらがその意味注意しなくてもずるそのことはくの経験されたなぜならそのように知覚できないらのもとの内的なものがとして役立っているからである


原典講読『表象と対応』55(直訳まで)

 

(1) 原文「3481番」


55. In sermone {1}fueram
saepius cum Judaeis qui in altera vita; apparent antrorsum in terra inferiore
sub plano sinistri pedis, et semel quoque de Verbo, de terra Canaane, et de
Domino: de Verbo quod arcanissima ibi sint quae non patent coram hominibus; hoc
affirmabant; dein quod omnia arcana quae ibi, agant de Messia et Ipsius regno;
hoc quoque volebant; sed cum dicerem quod Messias in Hebraea lingua sit idem ac
Christus in Graeca, non audire volebant: iterum cum dicerem quod Messias sit
sanctissimus, et quod Jehovah in Ipso, et quod non alius per Sanctum Israelis
et per Deum Jacobi intelligatur, et quia Ille sanctissimus, quod non in regno
Ipsius possint esse nisi qui sancti sunt non externa forma sed interna, ita qui
non in amore sordido mundi, inque elatione contra alias gentes, et in odiis
{2}
inter se, hoc non potuerunt audire: [2] postea quod Messiae regnum secundum
prophetias erit
{3} aeternum, et qui cum illo, etiam in aeternum
hereditabunt terram; si regnum
{4} foret ex mundo, et illi in terram
Canaanem introducerentur, quod foret pro paucis annis qui sunt vitae hominis,
praeter quod omnes illi qui mortui sunt postquam expulsi e terra Canaane, non
fruerentur tali beatitudine; et quod inde scire potuissent quod per terram
Canaanem repraesentatum
{5}sit et significatum regnum caeleste, et eo
magis cum illi nunc sciunt quod in altera vita sint, et in
{6} aeternum
victuri, ita quod
{7}pateat ut Messias ibi Suum regnum habeat; et si
loqui illis detur cum angelis, quod scire possint quod universum caelum
angelicum sit Ipsius regnum; [3] praeter quod per novam terram, novam
Hierosolymam, et per novum templum apud Ezechielem, non aliud significari queat
quam tale regnum Messiae
{8}; ad haec non potuerunt respondere, solum
quod qui introducendi in terram Canaanem a Messia, si post tam paucos annos morerentur,
et beatitudinem illam quam ibi habituri, relinquerent, acerbe lacrimarent.


@1 fui @2 i et vindictis @3 i in @4
i ejus @5 et significatum sit regnum
Domini in caelis @6 i ibi @7 oporteat
@8 i hoc est, Domini


 


(2) 直訳


55. In sermone {1}fueram
saepius cum Judaeis qui in altera vita;
 会話の中に私はしばしばいた、ユダヤ人と、その者は来世の中の。


apparent antrorsum in terra inferiore sub
plano sinistri pedis, et semel quoque de Verbo, de terra Canaane, et de Domino:
 〔彼らは〕低い地の中の前方に見られる、左足の面の下に、またかつてみことばについてもまた、カナンの地について、また主について〔話した〕。


de Verbo
quod arcanissima ibi sint quae non patent coram hominibus;
 みことばについて、そこに最高の(最も深い)ルカナがあること、それら人間の前に明らかでない。


hoc
affirmabant;
 このことを〔彼らは〕肯定した。


dein quod omnia
arcana quae ibi, agant de Messia et Ipsius regno;
 その後、すべてのアルカナは、それらはそこに、メシアとその方の王国を扱っていること〔を話した〕。


hoc quoque
volebant;
 このこともまた〔彼らは〕同意した(欲した)


sed cum
dicerem quod Messias in Hebraea lingua sit idem ac Christus in Graeca, non
audire volebant:
 しかし、私が言ったとき、メシアはへブル語でギリシア〔語〕のキリストと同じ()であること、〔彼らは〕聞くことを欲しなかった。


iterum cum
dicerem quod Messias sit sanctissimus, et quod Jehovah in Ipso, et quod non
alius per Sanctum Israelis et per Deum Jacobi intelligatur, et quia Ille
sanctissimus, quod non in regno Ipsius possint esse nisi qui sancti sunt non externa
forma sed interna, ita qui non in amore sordido mundi, inque elatione contra
alias gentes, et in odiis
{2} inter se, hoc non potuerunt audire:
 再び私が言ったとき、メシアは最も聖なる方であること、またエホバはその方の中に〔おられる〕こと、また「イスラエルの聖者」によってまた「ヤコブの神」によって他の者が意味されないこと、またその方は最も聖なるもの〔である〕ので、その方の王国の中にいることができないこと、外なる形でなく、しかし内なる〔形で〕聖なる者でないなら、そのように世の不潔な愛の中にいない者、そして他の国民に対して高めることの中に、また自分たちの間で憎しみ〔と復讐〕の中に〔いない〕、このことを〔彼らは〕聞くことができなかった。


[2] postea
quod Messiae regnum secundum prophetias erit
{3} aeternum, et qui
cum illo, etiam in aeternum hereditabunt terram;
 [2] その後(続いて)、メシアの王国は預言にしたがって永遠である(未来)こと、また彼(メシア)とともに〔いる〕者は、さらにまた永遠に地を受け継ぐ(未来)と。


si regnum {4}
foret ex mundo, et illi in terram Canaanem introducerentur, quod foret pro
paucis annis qui sunt vitae hominis, praeter quod omnes illi qui mortui sunt
postquam expulsi e terra Canaane, non fruerentur tali beatitudine;
 もし〔その方の〕王国が世からあったなら、彼らがカナンの地に導き入れられる〔なら〕、わずかな年のためであったろう、それは人間のいのちのものの、~は除いて(~に加えて)すべての者は、その者は死んで、カナンの地から追放された後、このような幸福の状態を享受しない〔であろう〕。


et quod
inde scire potuissent quod per terram Canaanem repraesentatum
{5}sit
et significatum regnum caeleste, et eo magis cum illi nunc sciunt quod in
altera vita sint, et in
{6} aeternum victuri, ita quod {7}pateat
ut Messias ibi Suum regnum habeat;
 またここから知ることができたこと、カナンの地によって天界の王国が表象され、意味されること、またそのことをさらに、彼らが今や知るとき、来世の中にいること、また〔そこに〕永遠に生きること、そのように明らかであること、メシアがそこにご自分の王国を持つように〔なるのが当然であること☆〕。


脚注参照。


et si loqui
illis detur cum angelis, quod scire possint quod universum caelum angelicum sit
Ipsius regnum;
 また、もし彼らに天使たちと話すことが与えられたなら、知ることができること、天使たちの全天界はその方の王国であること〔を話した〕。


[3] praeter
quod per novam terram, novam Hierosolymam, et per novum templum apud
Ezechielem, non aliud significari queat quam tale regnum Messiae
{8};
 [3] さらに(他に)、新しい地によって、新しいエルサレム、またエゼキエル〔書〕のもとの新しい神殿☆によって、メシアのこのような王国〔すなわち、主の王国〕以外の他のものは意味されることができないこと〔を話した〕。


「新しい」とは書いてありませんが第40章から始まる「神殿」です。


ad haec non
potuerunt respondere, solum quod qui introducendi in terram Canaanem a Messia,
si post tam paucos annos morerentur, et beatitudinem illam quam ibi habituri,
relinquerent, acerbe lacrimarent.
 これらのことに〔彼らは〕答えることができなかった、ただ(単に)、メシアによりカナンの地に導き入れらることになる者は、もし、このようにわずかな年の後で死ぬ、またその幸福の状態を、それをそこに持つことになる、後に残すなら、痛々しく泣く(であろう)


@1 fui 注1 fuifueramに換えた。〔完了を過去完了にした〕


@2 i et vindictis 注2 et vindictisを補うとよい。


@3 i in 注3 inを補うとよい。〔日本語だと「~は永遠である」でinがあってもなくても同じですが、原語だとinがあるとないでは意味が違います。〕


@4 i ejus 注4 ejusを補うとよい。


@5 et
significatum sit regnum Domini in caelis
 注5 et significatum sit regnum Domini in caelissit et significatum regnum caelesteに換えた。


@6 i ibi 注6 ibiを補うとよい。


@7 oporteat 注7 oporteatpateatに換えた。〔「当然である」を「明らかである」に変えた。〕


@8 i hoc est, Domini 注8 hoc est, Dominiを補うとよい。


原典講読『表象と対応』55(訳文)

 

(3) 訳文


55. 来世のユダヤとしばしば会話した。〔彼らは〕左足の面の下の低い地の中の前方に見られる。またかつて、みことば、カナンの地、主について話した。


みことばについてはそこに人間らかでないいアルカナがあることしたが〕、


このことを〔彼らは〕肯定した。その後、そこのすべてのアルカナメシアとその方の王国を扱っていること〔を話したが〕、このこともまた〔彼らは〕同意した。しかし、私が、メシアはへブル語でギリシア語のキリストと同じであると言ったとき、〔彼らは〕聞くことを欲しなかった。再び私が、メシアは最も聖なる方であり、エホバはその方の中におられ、また「イスラエルの聖者」また「ヤコブの神」によって他の者が意味されないこと、またその方は最も聖なるものであられるので、外なる形でなく内なる形で、そのように世の不潔な愛の中にいない、また他の国民に対して〔自らを〕高めること、また自分たちの間で憎しみの中にいない聖なる者でないなら、その方の王国の中にいることができない、と言ったとき、このことを〔彼らは〕聞くことができなかった。


[2] その後、預言にしたがってメシアの王国は永遠であり、メシアとともにいる者は、地を永遠に受け継ぐであろう、もし〔その方の〕王国が世のものであり、彼らがカナンの地に導き入れられるなら、人間のいのちのわずかな年のためのものであり、死んで、カナンの地から追放された後、このような幸福の状態を享受しないであろう、またここから、カナンの地によって天界の王国が表象され、意味されること、またそのことをさらに、彼らが今や来世の中にいること、また〔そこに〕永遠に生き、メシアがそこにご自分の王国を持つこと知るとき、明らかであること知ることができるであろう、また、もし彼らに天使たちと話すことが与えられたなら、天使たちの全天界はその方の王国であること知ることができるであろう〔と話した〕。


[3] さらに、新しい地、新しいエルサレムによって、また「エゼキエル書」の新しい神殿によって、メシアのこのような王国以外の他のものは意味されることができない、と話した。これらのことに〔彼らは〕、メシアによりカナンの地に導き入れらることになる者は、もし、そこに持つことになるその幸福の状態を後に残して、このようにわずかな年の後で死ぬなら、痛々しく泣くであろう、としか答えることができなかった。


原典講読『表象と対応』56(直訳まで)

 

(1) 原文「3482番」


56. Loquela quae in Verbo, tametsi
coram homine simplex, et aliquibus in locis rudis, apparet, est
{1} ipsa
loquela angelica, sed ultima; loquela enim angelica, quae spiritualis est, dum
cadit in voces humanas, non in aliam loquelam cadere potest quam in talem,
singulae enim res ibi repraesentant, et singulae voces significant; antiquis
quia commercium habebant cum spiritibus et angelis, non alia loquela fuit; erat
plena repraesentativis
{2}, et inerat sensus spiritualis singulis;
libri antiquorum etiam ita conscripti sunt, nam ita loqui et ita scribere erat
{3}sapientiae
eorum studium; quantum postea homo se removerit a caelo, etiam inde constare
potest; nunc ne quidem novit quod in Verbo sit aliud quam quod apparet in
littera, ne quidem quod sensus spiritualis inibi sit; quicquid ultra sensum
litteralem dicitur, vocatur mysticum, quod solum ideo rejicitur; inde quoque
est quod intercepta sit communicatio hodie cum caelo, in tantum ut a paucis
credatur quod aliquod caelum sit, et quod mirum, a doctis et eruditis multo
pauciores quam a simplicibus
{4}.


@1 i ut apud prophetas @2 i
et significativis @3 sapere @4 i
probis


 


(2) 直訳


56. Loquela quae
in Verbo, tametsi coram homine simplex, et aliquibus in locis rudis, apparet,
est
{1} ipsa loquela angelica, sed ultima;
 話それはみことばの中に、たとえ人間の前に単純なもの、また場所(箇所)の中であるものに、粗雑に、見えても、〔預言書の中のような〕天使の話し方そのものである、しかし、最後の(究極の)☆もの。


形容詞ultimusは空間的には「最も離れた、最外部の」、また時間的には「最後の、最終の」また根源から見れば「最終的な、究極の」です。ここでは「最終的なもの」の訳がよいでしょうか?


loquela enim angelica, quae spiritualis est,
dum cadit in voces humanas, non in aliam loquelam cadere potest quam in talem,
singulae enim res ibi repraesentant, et singulae voces significant;
 というのは、天使それは霊的なものである、人間言葉時、他むことができないからこのようなもの以外というのはそこに個々事柄表象する(接続)また個々言葉は意味する(接続)から。


接続法なので(日本語で表現できませんが)、少しでもその気持ちを込めて「する」でなく「~している」としましょうか。


antiquis quia commercium habebant cum
spiritibus et angelis, non alia loquela fuit;
 古代人天使たちと交際ったので、他はなかった


erat plena
repraesentativis
{2}, et inerat sensus spiritualis singulis;
 〔それは〕表象〔と表意〕に満ちていた、また個々のものに霊的な意味が内在した。


libri
antiquorum etiam ita conscripti sunt, nam ita loqui et ita scribere erat
{3}sapientiae
eorum studium;
 古代人の書物もまたそのよう書かれた、なぜなら、そのように話すこととそのように書くことが彼らの知恵の☆関心(熱望)であったから。


ここは校訂前の文のように「彼らの熱望を味わうこと(sapere)」もありえると思います。やや意味を汲みづらくなります。ついでにstudiumについて述べれば、これを英訳したstudy(別訳はaim)をそのまま「研究」とした柳瀬訳「彼らの知恵の研究であった」は極めて読みづらく、このままでは「スヴェーデンボリがこんな文章を書いたのだろうか?」という疑問が生じてしまいます。


quantum
postea homo se removerit a caelo, etiam inde constare potest;
 どれだけその後、人間が自分自身を天界から遠ざけたか、ここからもまた明らかにすることができる。


nunc ne
quidem novit quod in Verbo sit aliud quam quod apparet in littera, ne quidem
quod sensus spiritualis inibi sit;
 今〔では〕決して知らない☆、みことばの中に何らかのものがあること、文字の中に見られること以外の、決して〔知らない〕、霊的な意味がそこにあること。


noscoは完了形でも「知る」と訳します。


quicquid
ultra sensum litteralem dicitur, vocatur mysticum, quod solum ideo rejicitur;
 何でも文字の意味を越えて言われる〔ものは〕、神秘的なものと呼ばれる、それは、単にそれゆえ、退けられる。


inde quoque
est quod intercepta sit communicatio hodie cum caelo, in tantum ut a paucis
credatur quod aliquod caelum sit, et quod mirum, a doctis et eruditis multo
pauciores quam a simplicibus
{4}.
 ここからもまた~である、今日、天界との交通はさえぎられたこと、それほど(まで)に☆、わずかな者により信じられるように、何らかの天界があること、また驚くべきこと〔であるが〕、多くの学のある者や学者(教育のある者)から〔信じられていない〕単純な〔正直な〕者からよりも。


in tamtumで「それほど(まで)に」の意味です。


@1 i ut apud prophetas 注1 ut apud prophetasを補うとよい。


@2 i et significativis 注2 et significativisを補うとよい。


@3 sapere 注3 saperesapientiaeに換えた。


@4 i probis 注4 probisを補うとよい。 

原典講読『表象と対応』56(訳文)

 

(3) 訳文


56. みことばの中の話、たとえ人間の前に単純なものに、またある箇所では粗雑に見えても、天使の話し方そのものである、しかし、〔その〕最終的なもの〔である〕。というのは、霊的なものである天使人間言葉時、このようなもの以外の他むことができないからというのはそこでは個々事柄表象、個々言葉は意味しているから。古代人天使たちと交際ったので、〔彼らに〕他はなかった。〔それは〕表象〔表意〕また個々のものに霊的意味内在した。古代人書物もまたそのようかれたなぜならそのようにすこととそのようにくことがらの知恵関心事であったからその後、どれだけ人間天界からざかったかここからもまたらかにすることができる。今ではみことばの文字られるもの以外らかのものがあることそこに霊的意味があることを決してらない。何であれ、文字意味えてわれるものは、神秘的ものばれ、単にそれだけのことで退けられるここからもまた、今日、何らかの天界があることをじるがほとんどいないほどに、天界との交通はさえぎられまたくべきことであるが、単純者よりも学のある教育のある者の多くの者からじられていないのである