原典講読『霊界体験記』 4009,4010

(1) 原文

4009. Cum haec quae infimae naturae sunt non explorari possunt, quomodo illa quae interioris naturae, ex quibus illa, et quomodo quae adhuc interioris, et sic quae intimioris, ubi non ita inconstanter eunt, sed constantius? ex constantia in intimis, inconstantiae indefinitae, per gradus in infimis existunt, praeter alia.

 

(2) 直訳

4009. Cum haec quae infimae naturae sunt non explorari possunt, これらが、それらは最も低い自然のものである、見つけ出される(調べられる)ことができないとき、

quomodo illa quae interioris naturae, ex quibus illa, どのように、それらが、それらは自然の内的なもの、それらから、それらが、

et quomodo quae adhuc interioris, et sic quae intimioris, ubi non ita inconstanter eunt, sed constantius? また、どのように、それらが、さらに内的なもの☆が、またこのように最内部のもの☆が〔見つけ出される(調べられる)ことができるのか〕、そこにそのように変わりやすく(不定に)存在し(未来)ない、しかし、変わらない(一定)のものである?

☆このあたり「比較級」の表現はこれでよいとします。

ex constantia in intimis, inconstantiae indefinitae, per gradus in infimis existunt, praeter alia. 最内部の一定性(不変なもの)から、無限の不定な(変わりやすい)ものが、次第に、最も低いものの中に存在するようになる、ほかに他のもの。

 

(3) 訳文

4009. 最も低い自然に属すこれらが見つけ出されることができないとき、どのように、それらから自然の内的なものに属すものが、また、どのようにさらに内的なもの、このように最内部に属すものが見つけ出されることができるのか? そこに、そのように変わりやすく存在しない、しかし、変わらないものである。最内部の不変なものから、変わりやすいものが無限に、次第に、最も低いものの中に、ほかにも他のものに存在するようになる。

 

(1) 原文

4010. Ex quibus concludere datum, quod melius sit ignorare omnia, et simpliciter credere quod Domini{1} vita influat in omnia et singula, et Providentia Ipsius regat omnia et singula, quam in explorationem talium se effundere; praestat non scire, nam si cuperent scire, tunc{2} in spatiosissimum campum se effunderent, sicut dum scire vellem solum, quomodo actiones musculorum se habeant repraesentative ad cogitationis ideas, et voluntatis conatus et inde vires, tunc{2} per multos annos primum laborarem scire pulmonum applicationes ad singula, dein musculorum, fibrarum motricium, et fibrarum nervearum, nexum et dispositionem omnium, quomodo sistunt actionem contrariam fluxioni, ut cum retro trahunt, oblique trahunt, in gyrum trahunt fibrae tendines, et sic porro, utque{3} actio non secundum ea existit: quae omnia explorare{4} multorum annorum labor foret, et tamen vix communia noscerentur, quare praestat scire solum, quod influat voluntas, ita magis adhuc in illis quae sunt influxus Domini vitae, et Ipsius Providentia. 1748, 20 Nov. Haec cogitata cum spiritibus, per spiritus ab angelis.

@1 in ms. Dominus in Domini emaendatum

@2 J.F.I. Tafel tum

@3 J.F.I. Tafel usque legit vel substituit

@4 ms. explora

 

(2) 直訳

4010. Ex quibus concludere datum, それらから結論することが〔私に〕与えられた、

quod melius sit ignorare omnia, et simpliciter credere quod Domini{1} vita influat in omnia et singula, すべてのことに無知であることがさらに善いこと、また単純に信じること、主のいのちがすべてと個々のものの中に流入すること、

et Providentia Ipsius regat omnia et singula, quam in explorationem talium se effundere; また、その方の摂理がすべてと個々のものを支配している、このような調査の中に自分自身を前進(傾斜)させることよりも、

praestat non scire, 知らないことがまさっている、

nam si cuperent scire, tunc{2} in spatiosissimum campum se effunderent, なぜなら、もし知ることを欲するなら、その時、最も広い野原(分野)の中へ自分自身を前進(傾斜)させるからである、

sicut dum scire vellem solum, 私が知ることだけを欲した時のように☆、

☆ スヴェーデンボリはこの執筆以前に霊魂の存在を求めて解剖学を学び、『霊魂の王国(別訳『動物界』)を出版しています。その苦労談です。

quomodo actiones musculorum se habeant repraesentative ad cogitationis ideas, et voluntatis conatus et inde vires, どのように筋肉の活動が思考の観念へ向けて表象して(表象的に)振る舞うか、また意志の努力とここからの力が、

tunc{2} per multos annos primum laborarem scire pulmonum applicationes ad singula, その時、最初、多くの年の間、個々のものへの肺の適用を知ることに苦労した(努力した)、

dein musculorum, fibrarum motricium, et fibrarum nervearum, その後、筋肉の、運動の繊維の、また神経の繊維へ、

nexum et dispositionem omnium, すべてのものの結びつき(結合の関係)と配置が、

quomodo sistunt actionem contrariam fluxioni, どのように、流れの反対のものの活動を示すか、

ut cum retro trahunt, oblique trahunt, in gyrum trahunt fibrae tendines, et sic porro, 後方へ引き寄せられるときのように、斜めに引き寄せられる、回旋の中へ引き寄せられる、腱の繊維が、等々、

utque{3} actio non secundum ea existit: そしてそのように☆、活動はそれらにしたがって存在しない――

☆これを「それでも」と訳してもよいでしょう(注参照)

quae omnia explorare{4} multorum annorum labor foret, et tamen vix communia noscerentur, それらすべてのものを調べる(見つけ出す)ことは多くの年の仕事(骨の折れる労働)であった、またそれでもほとんど全般的なもの〔も〕知られなかった、

quare praestat scire solum, quod influat voluntas, それゆえ、単に知ることだけがまさっている、意志が流入すること、

ita magis adhuc in illis quae sunt influxus Domini vitae, et Ipsius Providentia. そのようにさらになおさらそれらの中に、それらは主のいのちの流入がある、またその方の摂理が〔ある〕。

1748, 20 Nov. 1748年11月20日。

Haec cogitata cum spiritibus, per spiritus ab angelis. これらは霊たちとともに考えられた、霊たちを通して天使たちから。

 

(3) 訳文

4010. それらから〔私に〕結論することが与えられた――すべてのことに無知であること、また単純に、主のいのちがすべてと個々のものの中に流入し、その方の摂理がすべてと個々のものを支配している、と信じることがさらに善いこと、また、このような調査に突き進むよりも、知らないほうがまさっていることである。なぜなら、もし知ることを欲するなら、その時、最も広い分野へ突き進むからである。私が知ることだけを欲した時のように――どのように筋肉の活動が、また意志の努力とここからの力が、思考の観念へ向けて表象するか、その時、最初、多年にわたって、個々のものへの肺の適用を、その後、筋肉、運動の繊維、神経の繊維へ適用を知ることに努力した。すべてのものの結びつきと配置が、どのように腱の繊維が後方へ引き寄せられ、斜めに引き寄せられ、回旋へ引き寄せられるときのように、流れの反対のものの活動を示すか、等々、そしてそのように、活動はそれらにしたがって存在しないことである――それらすべてのものを見つけ出すことは多年の骨の折れる仕事であった、それでも全般的なものすらほとんど知られなかった。それゆえ、意志が流入すること、そのようにさらに、それら〔意志〕の中に、主のいのちの流入があり、その方の摂理がある、と単に知ることがまさっている。1748年11月20日。これらは霊たちとともに、霊たちを通して天使たちから考えられた。

原典講読『霊界体験記』 4011,4012

(1) 原文

De memoria

 

4011. Repraesentatus quidam, qui solum memoriae studuit in vita, ac in memoria posuit omnium intelligentiam et sapientiam, putans quod tantum sapiat homo, quantum memoria tenet, cum tamen potius contrarium est, quod tantum minus sapiat, quantum memoria corporea tenet; repraesentata ejus vita qualis, per animal visum in obscura luce, <ut> flavum, ut equus, ut vacca, ut vitulus, ut canis, erat repraesentatio equi, et subibat repraesentatio sequentium in eodem, sic ut esset quasi animal, unum, in quo omnia ista, seu animal ex iis compositum, dictum quod non equus usque equus, non vacca sed vacca, non vitulus sed vitulus, non canis sed canis, ita unum animal quandoque repraesentatur, in quo ut in composito caetera.

 

(2) 直訳

De memoria 記憶について

4011. Repraesentatus quidam, qui solum memoriae studuit in vita, ある者が表象された、その者はいのち(生活)の中で記憶だけに専念した、

ac in memoria posuit omnium intelligentiam et sapientiam, そして、記憶の中にすべての知性と知恵を置いた、

putans quod tantum sapiat homo, quantum memoria tenet, 思って、人間はそれだけ賢明であること、どれだけ記憶を保つか〔によって〕、

cum tamen potius contrarium est, そのときそれでもむしろ正反対である、

quod tantum minus sapiat, quantum memoria corporea tenet; それだけ少なく賢明であること、どれだけ形体的な記憶を保つか〔によって〕。

repraesentata ejus vita qualis, per animal visum in obscura luce, <ut> flavum, 彼のいのちがどんなものか表象された、不明瞭な(暗い)光の中に見られた動物によって、黄色の、

ut equus, ut vacca, ut vitulus, ut canis, 馬のような、雌牛のような、子牛のような、犬のような、

erat repraese、ntatio equi, et subibat repraesentatio sequentium in eodem, 馬の表象(するもの)があった、また表象が現われた(subeo☆)、同じもの〔馬〕として続くものの、

☆ ちょっと自信がありませんが subeo の未完了でしょう。

sic ut esset quasi animal, unum, in quo omnia ista, seu animal ex iis compositum, そのように、いわば動物〔であった〕、一つの、その中にそのすべてのものが〔いる〕、すなわち、それらから組み合わされた動物

dictum quod non equus usque equus, non vacca sed vacca, non vitulus sed vitulus, non canis sed canis, 言われた、馬ではないそれでも馬〔である〕こと、雌牛ではないしかし雌牛、子牛ではないしかし子牛、犬ではないしかし犬、

ita unum animal quandoque repraesentatur, in quo ut in composito caetera. そのように一つの動物が、時々、表象された、その中に、組み合わされたように、他のもの〔動物〕が〔あった〕。

 

(3) 訳文

記憶について

 

4011. 〔自分の〕人生で記憶だけに専念し、そして、人間は記憶を保てば保つほど、それだけ賢明であると思って、記憶にすべての知性と知恵を置いたある者が表象された。そのときそれでもむしろ正反対である。形体的な記憶を保てば保つほど、それだけ賢明ではない。彼のいのちがどんなものか黄色の暗い光の中に見られた馬のような、雌牛のような、子牛のような、犬のような動物によって表象された。馬の表象があり、同じもの〔馬〕として続くものの表象が現われた。そのように、いわば一つの動物であり、その中にそのすべてのものがいた、すなわち、それらから組み合わされた動物がいた。馬ではないそれでも馬、雌牛ではないしかし雌牛、子牛ではないしかし子牛、犬ではないしかし犬と言われた。そのように一つの動物が、時々、表象され、その中に、組み合わされたように、他の動物があった。

 

(1) 原文

4012. Ostendebat mihi is quomodo plicatus, num plicatus ita non novi, quia dormivi, ostendebat niveum cerebrum, sicut dum niveum est coctum animalis, in quo paucum sanguinis, mox plus sanguinis, mox adhuc plus, ut vix nisi sanguis, ita percepi quod cum dolore ita plicatus sit, quia callus ei durus, loquutus cum eo, tunc{1}conquestus quod amiserit omnia sua, sed insons erat quoddam quod tunc loquutum vix sciens quid loqueretur, repraesentatum per avem, in qua agnus, in obscuro. 1748, 20 Nov.

@1 J.F.I. Tafel tum

 

(2) 直訳

4012. Ostendebat mihi is quomodo plicatus, 彼は私に、彼がどのように折り曲げられたか示した、

num plicatus ita non novi, quia dormivi, そのように折り曲げられたかどうか、私は知らなかった、私は眠っていたからである、

ostendebat niveum cerebrum, sicut dum niveum est coctum animalis, 彼は雪のように白い脳を示した、動物の〔肉を〕煮た(料理した)(coquo)雪のような白さである時のような、

in quo paucum sanguinis, mox plus sanguinis, mox adhuc plus, ut vix nisi sanguis, その中に血の少しのもの〔があった〕、直ぐにさらに血のもの、直ぐになおさらさらに、ほとんど血でないならないように、

ita percepi quod cum dolore ita plicatus sit, そのように私は知覚した、苦痛ともにそのように折り曲げられたこと、

quia callus ei durus, 彼に固いたこ(皮膚肥厚)が〔あった〕からである、

loquutus cum eo, tunc{1} conquestus quod amiserit omnia sua, 〔私は〕彼と話した、その時〔彼は〕不平を言った、自分のすべてのものを失ったこと、

sed insons erat quoddam quod tunc loquutum vix sciens quid loqueretur, しかし、ある種の無罪(潔白)があった、そのことをその時、話した、ほとんど知らないで、何を話しているか、

repraesentatum per avem, in qua agnus, in obscuro. 〔彼は〕鳥によって表象された、その中に子羊、不明瞭なもの(やみ)の中に。

1748, 20 Nov. 1748年11月20日。

 

(3) 訳文

4012. 彼は私に、自分がどのように折り曲げられたか示した。そのように折り曲げられたか、私は知らない、眠っていたからである。彼は、動物の〔肉を〕煮た時のような雪のように白い脳を示した。その中に少しの血があり、直ぐにさらに血の多いもの、直ぐになおさら、ほとんど血でしかないようなものになった。そのように私は、苦痛ともにそのように折り曲げられたことを知覚した。彼に固い‶たこ〟があったからである。〔私は〕彼と話し、その時〔彼は〕自分のすべてのものを失った、と不平を言った。しかし、ある種の罪のないものがあり、そのことをその時、何を話しているか、ほとんど知らないで話した。〔彼は〕鳥によって表象され、その中に子羊が、やみの中にあった。1748年11月20日。