原典講読『霊界体験記』 3666

(1) 原文

De objectis hominum

 

3666. Spiritus maxime movet, quod objecta hominis, faciunt eum cogitare de diversis, absque ordine, putantes sic quod vita Domini non influat in omnes et singulos, et in omnia et singula, quae{1}cogitant et agunt tam homines quam spiritus, nam ponunt sic quod regularissimum{a} foret, et una idea ab altera in ordine flueret: sic cum loquutus cum spiritibus, qui talia sibi dubia faciunt, in platea, ostensum mihi primum, quod communia{b} sint quae regunt cogitationes hominis, et quaedam communia ita implantata, ut nesciat quod habeat, sicut quod homines quoscunque, quibus occurrit, leviter videat, tum plateam, ubi ambulat; [2] haec objecta oriuntur ab eo communi, ut animadvertat homo, ne impingat in homines, et in obvia plateae, tum cum in alia communi idea est, tunc modo leviter talia objecta stringunt oculos, et tam leviter, si in profunda alia communi idea est, tunc modo leviter talia objecta stringunt oculos, et tam leviter, si in profunda alia communi idea, ut nihil eorum meminerit, tale commune est reflexionis genus, etiam brutis connatum, ut caveat ne impingat, et ne quis eum laedat. Inspexi lunam, et distantiam scire, est commune quod intermedia faciant scire distantiam, super quod commune nec homo reflectit, nec animal, etiam distantia noscitur ex cognitione, quod [tantum]{2}absit, inde etiam idem commune comparatur. Quod ideas hominis attinet, ea [objecta] non nisi quam communia sunt, et quidem secundum eorum cupiditates, et alia.

@1 sic J.F.I. Tafel; ms. quod

@2 delectum in ms.

@a = prorsus secundum regulas 完全に法則にしたがって

@b h.e. communes reflexiones (cf, indicem ad Commune, Reflectio, Idea) (『索引』の見出しは Reflecito ではなく Reflectere となっています)

 

(2) 直訳

De objectis hominum 人間の対象について

3666. Spiritus maxime movet, 霊たちは最大に〔心を〕動かす、

quod objecta hominis, faciunt eum cogitare de diversis, absque ordine, 人間の対象(対象物)が、彼をいろいろなものについて考えることをすること、秩序なしに、

putantes sic quod vita Domini non influat in omnes et singulos, このように考えている、主のいのちはすべての者と個々の者の中に流入していないこと、

et in omnia et singula, quae{1} cogitant et agunt tam homines quam spiritus, またすべてと個々のものの中に〔流入していない〕、それらを考える、また行なう、人間も霊たちも、

nam ponunt sic quod regularissimum{a} foret, et una idea ab altera in ordine flueret: なぜなら、このように仮定する(前提とする)からである、最も規則的☆であった、また一つの観念が他の観念から順に流入したこと――

☆「regularissimum」の言葉は見当たりませんが(おそらく新ラテン語)、このような意味でしょう。

sic cum loquutus cum spiritibus, qui talia sibi dubia faciunt, in platea, このように霊たちと〔私が〕話したとき、その者はこのようなものを自分自身に疑いをつくっている、街路の中で、

ostensum mihi primum, 私に、最初に、示された、

quod communia{b} sint quae regunt cogitationes hominis, 全般的なもの(=全般的な熟考☆)があること、それらが人間の思考を支配している、

☆『索引』の「概念」などの項目では、このようになっています。ここでは「全般的なもの」としておきます。

et quaedam communia ita implantata, ut nesciat quod habeat, またある種の全般的なものがそのように植え付けられた、持っていることを知らないように、

sicut quod homines quoscunque, quibus occurrit, leviter videat, tum plateam, ubi ambulat; そのように、人間は、だれでも、その者たちに出会う、軽く(わずかに)見る、なおまた街路を、そこに歩いている。

[2] haec objecta oriuntur ab eo communi, ut animadvertat homo, ne impingat in homines, et in obvia plateae, これらの対象はその全般的なものから生ずる、人間が気づくように、人間の中にぶつけないように、また街路で出会ったものに、

tum cum in alia communi idea est, tunc modo leviter talia objecta stringunt oculos, なおまた、他の全般的な観念の中にいるとき、その時、軽く(わずかに)このような対象は目を打つ、

et tam leviter, si in profunda alia communi idea est, tunc modo leviter talia objecta stringunt oculos, また、このように軽く(わずかに)、もし他の深い全般的な観念の中にいるなら、その時、単に軽く(わずかに)、このような対象は目を打つ、

et tam leviter, si in profunda alia communi idea, ut nihil eorum meminerit, また、このように軽く(わずかに)、もし他の深い全般的な観念の中に〔いる〕なら、それらの何も思い出さないように、

tale commune est reflexionis genus, etiam brutis connatum, ut caveat ne impingat, et ne quis eum laedat. このような全般的なものは熟考の種類である、さらにまた獣に生来のもの〔である〕、ぶつからないように注意するような、まただれか、その者を傷つけないように。

Inspexi lunam, et distantiam scire, est commune quod intermedia faciant scire distantiam, 私は月を熟視した(眺めた)、また距離を知ることは、全般的なもの(知識)である、中間のものが距離を知ることを行なうこと、

super quod commune nec homo reflectit, nec animal, そのこと、全般的なもの(知識)について、人間は熟考もしない、動物もしない、

etiam distantia noscitur ex cognitione, quod [tantum]{2} absit, さらにまた距離を思考から知られる、〔それだけ〕不在であること☆、

☆ 「それだけ」は原文で削除されています、ここは意訳してよいでしょう。

inde etiam idem commune comparatur. ここからさらにまた全般的な観念が得られる。

Quod ideas hominis attinet, ea [objecta] non nisi quam communia sunt, 人間の観念については、それら〔対象〕は、全般的なものでないなら、ない、

et quidem secundum eorum cupiditates, et alia. 実際に、彼らの欲望に、また他のものにしたがって〔いる〕。

 

(3) 訳文

人間の対象について

 

3666. 霊たちは最大に〔心を〕動かされる――人間が、対象によって、秩序なしに、いろいろなものについて考えることである。〔人間は〕このように考えている――人間も霊たちも、主のいのちはすべての者と個々の者の中に、また考え、行なうすべてと個々のものの中に流入していない。なぜなら、最も規則的に、一つの観念が他の観念から順に流入すると仮定しているからである――

このように霊たちと〔私が〕街路で話したとき、その者はこのようなものを疑っていた。私に、最初に、示された――人間の思考を支配している全般的なもの☆があり、ある種の全般的なものが、これを持っていることを知らないように植え付けられたことである。そのように、人間はだれでも、出会う者たちを、なおまた歩いている街路を、軽く見ている。

[2] これらの対象は、人間にぶつからないように、また街路で出会ったものにぶつからないように、人間が気づくように、その全般的なものから生ずる。なおまた、他の全般的な観念の中にいる時、このような対象は目を軽く打っている、また、このように軽く、もし他の深い全般的な観念の中にいるなら、その時、単に軽く、このような対象は目を打っている、また、もし他の深い全般的な観念の中にいるなら、それらを何も思い出さないように軽く。このような全般的なものは、ぶつからないように、まただれかを傷つけないように注意するような熟考の類いであり、さらにまた獣に生来のものである。

私は月を眺めた。その距離を知るには、中間のものが距離を知るようにすることが全般的なもの(知識)である。その全般的なもの(知識)について、人間も動物も熟考しない。さらにまた〔そこに〕距離がないことは思考から知られる。ここから全般的な観念も得られる。

人間の観念については、それらの対象は、全般的なものでしかなく、実際に、彼らの欲望に、また他のものにしたがっている。

 

☆『索引』の「概念」などの項目では、「全般的な熟考」となっています。

コメントを残す