(1) 原文
De sanctitatibus
3647. Quidam inter dolosos seu sirenes supra caput altius, erat, quod novus animadversum ex ejus dolo, qui major et intensior erat quam dolus eorum, nam sequebatur cogitationes meas et repraesentationes, quibus adjungere conabatur suas, quae erant adulterii, et ut mihi apparuit admodum subtilis{1}, inde cognovi, quod novus dolosus in eorum consortio esset, quare dabatur inspicere eos, qui quia sibi videntur in alto, etiam sibi videntur, quod mihi appareant parvi, phantasia una alteram producit, cum detectus, volebant ii ut e consortio eorum exiret{2}, timentes enim sui sunt, ne dejiciantur, sed non potuerunt{a}, apparuit tunc in medio eorum, parvus, circumcinctus sphaera sancta, ut solent in eorum templis, ubi Dominus ita cum lucis radiis pingitur, inde constare potuit, quod talis esset, qui se pro Domino in terra venditaret, ita quod fuerit pontifex.
@1 ms. subtile
@2 sic J.F.I. Tafel; ms. exirent
@a h.e. potuerunt [eum abigere]
(2) 直訳
De sanctitatibus 神聖さについて
3647. Quidam inter dolosos seu sirenes supra caput altius, erat, ある者が頭の上方の高いところに狡猾な者または妖婦たちの間に、いた、
quod novus animadversum ex ejus dolo, qui major et intensior erat quam dolus eorum, 新しい〔者である〕ことを、〔私は〕彼の欺きから認められた、それはさらに大きくまたさらに強かった、彼らの欺きよりも、
nam sequebatur cogitationes meas et repraesentationes, quibus adjungere conabatur suas, なぜなら、彼は私の思考と表象に続いた、それらに自分のものを結びつけることを試みたからである、
quae erant adulterii, et ut mihi apparuit admodum subtilis{1}, それらは姦淫のものであった、そのようにまた私に非常に鋭い(狡猾な)ものに見られた、
inde cognovi, quod novus dolossus in eorum consortio esset, ここから私は知った、彼らの交わりの中で新しい狡猾な者であったこと、
quare dabatur inspicere eos, qui quia sibi videntur in alto, etiam sibi videntur, quod mihi appareant parvi, それゆえ、彼らを調べる(視察する)ことが〔私に〕与えられた、その者は自分自身に〔=彼ら自身に〕高いところの中に見られたので、さらにまた自分自身に〔=彼ら自身に〕見られた、私に小さい者に見られること、
phantasia una alteram producit, ある幻想が他のものを生み出した、
cum detectus, volebant ii ut e consortio eorum exiret{2}, あばかれたとき、彼らは彼らの交わりから去るように欲した、
timentdes enim sui sunt, ne dejiciantur, sed non potuerunt{a}, というのは、(自分たち自身の)恐れている者であるからである、投げ落とされないように、しかし彼らはできなかった〔彼を追い払うこと〕、
apparuit tunc in medio eorum, parvus, circumcinctus sphaera sancta, ut solent in eorum templis, その時、彼らの真ん中の中で見られた、小さい者、聖なるスフェアで取り囲まれた、彼らの神殿の中でよくあるような、
ubi Dominus ita cum lucis radiis pingitur, そこに、主がそのように光の光線とともに描かれている、
inde constare potuit, quod talis esset, ここからこのような者であったことを明らかにすることができた、
qui se pro Domino in terra venditaret, ita quod fuerit pontifex. その者は自分自身を地の中の主として自慢した、そのように(ローマ)教皇であった。
(3) 訳文
神聖さについて
3647. ある者が頭の上方の高いところに狡猾な者または妖婦たちの間にいた。新しい者であることを、〔私は〕彼の欺きから認めた、その欺きは、彼らの欺きよりも、さらに大きくさらに強かった。なぜなら、彼は、私の思考と表象に続けて、それらに自分のものを結びつけることを試みたからである、それらは姦淫のものであった、そのようにまた私に非常に狡猾なものに見られた。ここから私は、彼らの交わりの中で新しい狡猾な者であったことを知った、それゆえ、彼らを視察することが〔私に〕与えられた――彼らは彼ら自身に高いところの中に見られたので、さらにまた、私に小さい者に見られることが彼ら自身に見られ、〔そのような〕幻想が次々と生み出された。
あばかれたとき、彼らは自分たちの交わりから〔彼が〕去るように欲した。というのは、(自分たち自身が)投げ落とされないように恐れている者であるからである、しかし彼らは〔彼を追い払うことが〕できなかった。その時、彼らの真ん中で、聖なるスフェアで取り囲まれた小さい者が見られた、彼らの神殿の中でよくあるような、そこに、主がそのように光の光線とともに描かれている〔ものである〕。ここからこのような者であったことを明らかにすることができた――その者は自分自身を地上の主として自慢した、そのように(ローマ)教皇であった。
(1) 原文
3648. Cum eo loquutus, cum talis, de variis, ut de Petro, et ejus clavibus [Matth. XVI: 19], quas putabat habere, et talem crassam ideam habebat de clavibus, ut repraesentaret sicut januam in coelum, cui inserebat clavem, ut aperiret; dicebat quod sibi datae{1}sint claves Petri, et quod aperiret gratis pauperibus, sed qui divites sunt, aestimarentur, quantum dare possent, nam quod darent, hoc sanctum esset; interrogatus, num crederet, quod quos intromittit, remaneant, dixit, quod hoc non sciat, si non, quod inde exeant; praeterea se humiliare volebat dicens quod nihil esset, quia servos servorum se vocant, cum―[quod]{2} ut reor [ei] dictum―tamen{3}
@1 sic J.F.I. Tafel; ms. dati
@2 in ms. cui, in cum, emendatum
@3 ms. dictum, tamen
(2) 直訳
3648. Cum eo loquutus, cum talis, de variis, 彼と〔私は〕話した、このような者〔である〕からには、いろいろなことについて、
ut de Petro, et ejus clavibus [Matth. XVI: 19], 例えば、ペテロについて、また彼のかぎ〔ついて〕〔マタイ16:19〕、
quas putabat habere, et talem crassam ideam habebat de clavibus, 彼はそれを持っていることを思った、また、かぎについてこのような粗雑な観念を持った、
ut repraesentaret sicut januam in coelum, cui inserebat clavem, ut aperiret; 表象したような、天界の中の扉のような、それにかぎを挿入した、開けるために。
dicebat quod sibi datae{1} sint claves Petri, 彼は言った、自分自身にペテロのかぎが与えられたこと、
et quod aperiret gratis pauperibus, また貧しい者に無料で開けること、
sed qui divites sunt, aestimarentur, quantum dare possent, しかし、富んでいる者は、評価(判断)される、どれだけ与えることができるか、
nam quod darent, hoc sanctum esset; なぜなら、与えること、これは神聖なことであったからである。
interrogatus, num crederet, quod quos intromittit, remaneant, 質問された、信じているのか、その者たちを入れたこと、彼らがとどまっている、
dixit, quod hoc non sciat, si non, quod inde exeant; 彼は言った、このことを知らないこと、もし〔とどまってい〕ないなら、ここから去ること。
praeterea se humiliare volebat dicens quod nihil esset, さらに、自分自身を卑下することを欲した、言って、無であったこと、
quia servos servorum se vocant, cum― 彼らは自分自身をしもべのしもべと呼んだからである、そのとき――
[quod]{2} ut reor [ei] dictum―tamen{3} 〔そのことは〕私が思うように〔彼に〕言われた――それでも、〔次の3648a番に続きます〕
(3) 訳文
3648. このような者と〔私は〕いろいろなことについて話した、例えば、ペテロについて、また彼のかぎついてである〔マタイ16:19〕。彼はそれを持っていると思い、また、かぎについてこのような粗雑な観念を持った――天界の扉を開けるためにかぎを挿入したことを表象するようなものである。彼は言った――自分にペテロのかぎが与えられた、貧しい者には無料で開ける、しかし、富んでいる者はどれだけ与えることができるかによって判断される、なぜなら、与えることは神聖なことであったからである。
入れた者たちが〔そこに〕とどまっていると信じているのか質問された。彼は、そのことは知らない、もし〔とどまら〕ないなら、そこから去るであろう、と言った。さらに、自分自身を無であると言って、卑下することを欲した。彼らは自分自身をしもべのしもべと呼んだからである、そのとき――〔そのことは〕私が思うに〔彼に〕言われたのであるが――それでも、