原典講読『霊界体験記』 2896~2898

(1) 原文

De subtiliori cogitatione, ejus ideis

 

2896. Loquutus sum cum eo, qui dixit se nunc scire quod detur cogitatio interior, cujus ideae adimplebant simplices ideas aliorum [2892], is cum putaret, quod non dari possent simpliciores, quam ejus ideae-nam{1} non putant dari simpliciores, quam quae subtilissimae sunt eorum-tunc{2} dabatur ei repraesentare, quales ideae ejus sunt, quas putabat subtilissimas esse, nec dari posse subtiliores, nempe quod si aliquam earum videret (sicut ei tunc placebat valde, quia talis) microscopio, quod videret unam majorem equo viso [2895], et postea, majorem tota tellure, cum ejus sylvis et varietatibus, et quod ejus simplicissima idea esset crusta ista, in qua vermes, et serpentes, quae nec ab eo visuntur; ita obstupefactus, et [hoc] quia idea spirituali id repraesentabatur, tenendo ideam in objectis microscopiorum, per quae ea quae visui sunt simplicissima, minima, non apparentia, usque patent, et in iis tam varia, sicut in insectis eorum viscera, vasa, et innumera, quae non crederet homo, nisi qui viderat. 1748, 23 Aug. (2897.) Cum repraesentabatur ei, repraesentatione subitili, quod minimum ejus esset crustaceum modo, in qua crusta essent vermes et anguiculi, qui quasi reptarent et ederent, et sic causarentur titillationem et jucunditatem, sicut solet, tunc is jucunda sua coepit persentiscere, cum tali jucunditate ex titillatione ut diceret, quod nusquam talem jucunditatem in suamet vita perceperit, nec credere potuisset, quod dabilis, 1748, 23 Aug.; sed{3} nunc fatetur, quod quoque perceperit noxium{4} quid.

@1 ms. ideae, nam

@2 ms. eorum; sed (sic!)

@3 ms. Aug: sed

@4 J.F.I. Tafel anxium sed vide indicem ad Cogitare, Dolus, Jucunditas et Serpens〔『索引』には…sed mox noxim quid…とあります〕

 

2898. Cum experientiam repraesentare daretur per microscopium{1}, resistebant spiritus, nec admittere volebant, dicentes quod non velint admittere ea, quae convincunt, nam timent convinci. 1748, 23 Aug.

@1 ms. microscopiam

 

(2) 直訳

De subtiliori cogitatione, ejus ideis さらに鋭い思考、その観念について

2896. Loquutus sum cum eo, qui dixit se nunc scire quod detur cogitatio interior, 私は彼と話した、その者は言った、自分自身が今や知っていること、内的な思考が存在すること、

cujus ideae adimplebant simplices ideas aliorum [2892], その観念が他の者の単純な観念を取り去った〔2892〕、

is cum putaret, quod non dari possent simpliciores, quam ejus ideae- 彼が思ったとき、さらに単純なもの〔観念〕は存在することができないこと、彼の観念よりも――

nam{1} non putant dari simpliciores, quam quae subtilissimae sunt eorum- なぜなら、さらに単純なものが存在することを思わないからである、彼の最も鋭いものよりも――

tunc{2} dabatur ei repraesentare, quales ideae ejus sunt, その時、彼に表象することが与えられた、彼の観念がどのようなものであるか、

quas putabat subtilissimas esse, nec dari posse subtiliores, それを彼は最も鋭いものであることを思った、さらに鋭いものは存在することもできないこと、

nempe quod si aliquam earum videret (sicut ei tunc placebat valde, quia talis) microscopio, すなわち、もしそれらの何らかのものが見られるなら(彼に、その時、大いに喜びであったように、そのような者〔である〕からである)顕微鏡で、

quod videret unam majorem equo viso [2895], 彼は見るであろうこと、一つの大きなものを、馬で見られた〔ものよりも〕〔2895〕、

et postea, majorem tota tellure, cum ejus sylvis et varietatibus, またその後、全地球〔よりも〕大きいものを〔見るであろう〕、その森といろいろなものとともに、

et quod ejus simplicissima idea esset crusta ista, in qua vermes, et serpentes, quae nec ab eo visuntur; また、彼のもっとも単純な観念はその〔地球の〕外皮(硬い表面)であったこと、その中に虫、またヘビ〔がいる〕、それらは彼から見られない。

ita obstupefactus, et [hoc] quia idea spirituali id repraesentabatur, そのように〔彼は〕驚かされた、また〔このことは〕霊的な観念がそれを表象したからである、

tenendo ideam in objectis microscopiorum, 観念を顕微鏡の対象の中に保って、

per quae ea quae visui sunt simplicissima, minima, non apparentia, それ〔顕微鏡〕によってそれらは、それらは最も単純ものが見られる、最小のものが、出現しない(=見られない)、

usque patent, et in iis tam varia, sicut in insectis eorum viscera, vasa, et innumera, それでも明らかである、またそれらの中にこれほどにいろいろなものが〔ある〕、昆虫の中のように、それらの内臓、血管、また無数のもの、

quae non crederet homo, nisi qui viderat. それらを人間は信じなかった(接続)、彼が見なかったなら。

1748, 23 Aug. 1748年8月23日。

(2897.) Cum repraesentabatur ei, repraesentatione subitili, 彼らに表象されたとき、鋭い表象で、

quod minimum ejus esset crustaceum modo, in qua crusta essent vermes et anguiculi, 彼の最小のもの〔表象〕は単なる外皮(硬い表面)のものであったこと、その外皮(硬い表面)の中に虫と小さいヘビがいた、

qui quasi reptarent et ederent, et sic causarentur titillationem et jucunditatem, sicut solet, それらがいわば這った、また食べた、またこのように感覚的刺激と快さをひき起こした、よくあるように、

tunc is jucunda sua coepit persentiscere, cum tali jucunditate ex titillatione ut diceret, その時、彼は自分の快さを感じ始めることを始めた、感覚的刺激からのこのような快さとともに、言うように、

quod nusquam talem jucunditatem in suamet vita perceperit, nec credere potuisset, quod dabilis, 決してこのような快さを自分自身のいのちの中で知覚しなかった、信じることもできなかった、ありえること、

1748, 23 Aug.; 1748年8月23日。

sed{3} nunc fatetur, quod quoque perceperit noxium{4} quid. しかし、今や、認めている、そのこともまた何か有害なものを。

 

2898. Cum experientiam repraesentare daretur per microscopium{1}, 顕微鏡によって経験を表象することが与えられたとき、

resistebant spiritus, nec admittere volebant, dicentes quod non velint admittere ea, quae convincunt, 霊たちは抵抗した、許容することも欲しなかった、言って、それらを許容することを欲しないこと、それらは納得させる、

nam timent convinci. なぜなら、彼らは納得させられることを恐れているからである。

1748, 23 Aug. 1748年8月23日。

 

(3) 訳文

さらに鋭い思考、その観念について

 

2896. 私は、自分自身が今、内的な思考が存在することを知っている、と言った者と話した。彼が自分の観念よりもさらに単純なもの〔観念〕は存在することができないこと思ったとき、その観念が他の者の単純な観念を取り去った〔2892番〕。なぜなら、彼の最も鋭いものよりもさらに単純なものが存在すると思わないからである――その時、彼の観念がどのようなものであるか、彼に表象することが与えられた。それを彼は最も鋭いものであり、さらに鋭いものは存在することもできないと思った、すなわち、もしそれらの何らかのものが顕微鏡で見られるなら(彼に、その時、大いに喜びであったように、そのような者であるからである)、彼は、馬で見られた〔ものよりも〕〔2895番〕、大きなものを見るであろう、またその後、全地球よりも大きいものを、その森といろいろなものとともに見るであろう、また、彼の最も単純な観念はその〔地球の〕硬い表面であったことである、その中に彼から見られない虫やヘビがいる。

 そのように〔彼は〕驚かされ、〔このことは〕霊的な観念が、観念を顕微鏡の対象の中に保ってそれを表象したからである。それ〔顕微鏡〕によって、最も単純ものが、見られない最小のものが見られる。それでも、またそれらの中に、昆虫の中の内臓、血管、また無数のものように、これほどにいろいろなものがあることが明らかである。人間はそれらを見なかったなら信じなかったであろう。1748年8月23日。

 

(2897.) 彼らに、彼の最小のもの〔表象〕は単なる硬い表面であったことが鋭い表象で表象されたとき、その硬い表面の中に虫と小さいヘビがいて、それらがいわば這い、食べ、またよくあるように、このような感覚的刺激と快さをひき起こした。その時、彼は感覚的刺激からのこのような快さとともに、自分の快さを感じ始め、決してこのような快さを自分自身のいのちの中で知覚しなかった、ありえることを信じることもできなかった、と言った。1748年8月23日。しかし、今、何か有害なものもまた認めている。

 

2898. 顕微鏡によって経験を表象することが与えられたとき、霊たちは、納得させるそれらを許容することを欲しない、と言って、抵抗し、許容することも欲しなかった。なぜなら、彼らは納得させられることを恐れているからである。1748年8月23日。

原典講読『霊界体験記』 2899

(1) 原文

Quod timor non efficiat

 

2899. Per experientiam vivam ostensum est, quod timor nihil efficiat, sed quod post timorem homo et spiritus redeat ad pristinam naturam: timor iis incutiebatur satis magnus, quod amitterent vivere, si abessent a me, nam apud me vivunt sicut in mundo seu in vita corporis, nihil aliud scientes, timore isto jacturae vitae incusso, ad me veniebant, et testabantur suum metum, cum metu; sed paulo post, consultabant, ut prius [458, 2171, 2592], quomodo me necarent, et prorsus vitam mihi adimerent; sic ut idem animus erat post timorem quam ante timorem. 1748, 23 Aug.

 

(2) 直訳

Quod timor non efficiat 恐れは効力がない(何にもならない)こと

2899. Per experientiam vivam ostensum est, 生き生きとした経験によって示された、

quod timor nihil efficiat, sed quod post timorem homo et spiritus redeat ad pristinam naturam: 恐れは何も効力がないこと、しかし、恐れの後、人間と霊は以前の性質に戻ること

timor iis incutiebatur satis magnus, 恐れが彼らにひき起こされた、十分に大きな、

quod amitterent vivere, si abessent a me, 彼らが生きることを失うこと、もし私から不在であるなら、

nam apud me vivunt sicut in mundo seu in vita corporis, nihil aliud scientes, なぜなら、私のもとで世の中で、または身体のいのちの中でのように生きているからである、何らかのこと〔相違〕を知らないで、

timore isto jacturae vitae incusso, ad me veniebant, et testabantur suum metum, cum metu; その恐れで、いのちの奪われることをひき起こされて(incutio)、私にやって来た、また自分の恐怖を、恐怖とともに証言した。

sed paulo post, consultabant, ut prius [458, 2171, 2592], quomodo me necarent, et prorsus vitam mihi adimerent; しかし、少し後、相談した、前のように〔458, 2171, 2592〕、どのように私を殺すか、また完全にいのちを私に(から)取り去るか。

sic ut idem animus erat post timorem quam ante timorem. そのように同じアニムス(気質)があった、恐れの後に、恐れの前よりも(=のような)。

1748, 23 Aug. 1748年8月23日。

 

(3) 訳文

恐れには効力がないこと

 

2899. 恐れには何も効力がないこと、しかし、恐れの後、人間と霊は以前の性質に戻ることが生き生きとした経験によって示された。もし私といないなら、彼らは生きることを失ってしまうという十分に大きな恐れが彼らにひき起こされた。なぜなら、何らかのこと〔相違〕を知らないで、世の中でのように、またはいのちが身体の中にあるときのように私のもとで生きているからである。いのちの奪われることのその恐れをひき起こされて、私にやって来て、また自分の恐怖を、恐怖とともに証言した。しかし、少し後、前のように〔458, 2171, 2592番〕、どのように私を殺すか、またいのちを完全に私から取り去るか相談した。そのように恐れの後にも、恐れの前のような同じアニムス(気質)が〔彼らに〕あった。1748年8月23日。

原典講読『霊界体験記』 2900

(1) 原文

De cogitatione interiore

 

2900. De cogitatione interiore vide prius [17, 1307-09, 1927, 2524-33, 2888-93]: loquutus sum cum spiritibus de cogitatione interiore, utque scirem{1} qualis esset, demebatur mihi cogitatio exterior, sic ut nihil ex objectis cogitarem, sic tamen ut vix de aliqua re certa cogitarem, usque in eo statu audiebam, quid dicebant, sed absque reflexione ad ea quae dicebant; quod mox observare dabatur: in reminiscentiam meam revocabatur quod talis fuerim diu, nempe in cogitatione interiore, cum cogitaverim de iis quae scripta sunt, in platea, ad mensam, quandoque in conversatione, cum non ipse observassem; tunc{2} manifesta mihi percepta et manifestata duplex cogitatio, nempe cogitatio interior, de rebus intellectui subjectis, et de rebus quae objectorum sensuum essent, sicut cum legissem Verbum Domini, tunc observabatur duplex cogitatio manifeste, et diu: sicut etiam in hoc statu dum scribo, et saepissime, cum lego, cum audio spiritus loquentes mecum, tunc interior cogitatio manifeste appercipitur, et a spiritibus observata. 1748, 23 Aug. Qui interiorem cogitationem habent, etiam exteriorem habent, postea idem spiritus mecum loquutus est sicut qui exteriores sunt.

@1 imperfectum in ms.

@2 J.F.I. Tafel tum

 

(2) 直訳

De cogitatione interiore 内的な思考について

2900. De cogitatione interiore vide prius [17, 1307-09, 1927, 2524-33, 2888-93]: 内的な思考について前のものを見よ〔17, 1307-09, 1927, 2524-33, 2888-93〕――

loquutus sum cum spiritibus de cogitatione interiore, 私は霊たちと内的な思考について話した、

utque scirem{1} qualis esset, demebatur mihi cogitatio exterior, そして私が知った(=知る)ために、どのようなものであったか、私に外的な思考が取り去られた、

sic ut nihil ex objectis cogitarem, sic tamen ut vix de aliqua re certa cogitarem, そのように、私は何も対象から考えなかった、そのようにそれでも何らかの確定した(確かな)事柄について私がほとんど考えないように、

usque in eo statu audiebam, quid dicebant, それでも、私はその状態の中で聞いた、彼らが何を言ったか、

sed absque reflexione ad ea quae dicebant; しかし、それらについて熟考なしに、それらを彼らは言った。

quod mox observare dabatur: そのことはすぐに気づく(認める)ことが与えられた――

in reminiscentiam meam revocabatur quod talis fuerim diu, 私の思い出すこと(記憶)の中に呼び出された、このようなものに長い間、私がいたこと、

nempe in cogitatione interiore, cum cogitaverim de iis quae scripta sunt, すなわち、内的な思考の中に〔いた〕、私がそれらについて考えたとき、それらが書かれた、

in platea, ad mensam, quandoque in conversatione, 街路の中に、食卓に、時々、社交(交際)の中に〔いた〕、

cum non ipse observassem; 〔私〕自身が私が気づかなかった(認めなかった)とき。

 

tunc{2} manifesta mihi percepta et manifestata duplex cogitatio, その時、はっきりとしたものが、私に認められた(知覚された)また示された、二重の思考が、

nempe cogitatio interior, de rebus intellectui subjectis, et de rebus quae objectorumw sensuum essent, すなわち、内的な思考、理解力に従属する事柄について、また事柄について、それらは感覚の対象に属していた、

sicut cum legissem Verbum Domini, tunc observabatur duplex cogitatio manifeste, et diu: 私が主のみことばを読んだときのように、その時、二重の思考がはっきりと認められた、また長い間――

sicut etiam in hoc statu dum scribo, et saepissime, cum lego, cum audio spiritus loquentes mecum, そのようにさらにまたこの状態の中に、私が書いた時、また最もしばしば、私が読んでいるとき、私と話している霊たちを私が聞いているとき、

tunc interior cogitatio manifeste appercipitur, et a spiritibus observata. その時、内的な思考がはっきりと認められる、また霊たちにより観察された。

1748, 23 Aug. 1748年8月23日。

 

Qui interiorem cogitationem habent, etiam exteriorem habent, 内的な思考を持っている者は、外的な〔思考〕もまた持っている、

postea idem spiritus mecum loquutus est sicut qui exteriores sunt. その後、同じ霊が私と話した、外的である者のように。

 

(3) 訳文

内的な思考について

 

2900. 内的な思考については前のもの参照〔17, 1307-09, 1927, 2524-33, 2888-93番〕。私は霊たちと内的な思考について話した。そしてどのようなものであるか私が知)ために、私の外的な思考が取り去られた。そのように、私は何も対象から考えなかった、したがって、それでも何らかの確定した事柄について私はほとんど考えないようになった。それでも、私はその状態の中で、彼らが何を言ったか聞いた。しかし、彼らが言ったそれらについて熟考はしなかった。すぐこのことに気づくことが与えられた――長い間、私がこのようなものにいたことが、私の記憶に思い出された。すなわち、書かれたそれらについて考えたとき、街路の中に、食卓に、時々、社交の中にいても、私自身が気づかなかったときも、私が内的な思考の中にいたことである。

 その時、はっきりとした二重の思考が、私に知覚され、示された。すなわち、理解力に従属する事柄についての内的な思考と、感覚の対象に属する事柄について〔の外的な思考である〕。私が主のみことばを読んだときのように、その時、二重の思考がはっきりと、また長い間、認められた――そのように、私が書いていた時も、また極めてしばしば、私が読んでいるとき、私と話している霊たちを私が聞いているときも、この状態の中にいた。その時、内的な思考がはっきりと認められ、霊たちにより観察された。1748年8月23日。

 内的な思考を持っている者は、外的な思考もまた持っていて、その後、同じ霊が私と、外的である者のように話した。