原典講読『驚くべきこと』 283

(1) 原文「2471番」

283(2471). Sunt hae binae memoriae prorsus inter se distinctae; ad memoriam exteriorem quae hominis propria est cum vivit in mundo, pertinent omnes voces linguarum, tum objecta sensualium externorum, ut et scientifica quae mundi sunt: ad memoriam interiorem pertinent ideae loquelae spirituum quae sunt visus interioris, et omnia rationalia ex quorum ideis ipsa cogitatio existit. Quod haec distincta inter se sint, homo non novit, tam quia non reflectit super id, quam quia in corporeis est, et tunc abducere ab his mentem non ita potest.

 

(2) 直訳

283(2471). Sunt hae binae memoriae prorsus inter se distinctae; 283(2471) これらの二つの記憶はそれら自体の間で完全に分離している。

ad memoriam exteriorem quae hominis propria est cum vivit in mundo, pertinent omnes voces linguarum, tum objecta sensualium externorum, ut et scientifica quae mundi sunt: 外的な記憶に、それらは世の中で生きているとき人間に固有のものである、言語のすべての音声(言葉)に属する(関係がある)、なおまた外なる感覚的な対象が、そのようにまた記憶知が、それらは世のものである。

ad memoriam interiorem pertinent ideae loquelae spirituum quae sunt visus interioris, et omnia rationalia ex quorum ideis ipsa cogitatio existit. 内的な記憶に、霊の話しの観念が属する(関係がある)、それは内的な視覚である、また理性的なすべてのものが、それらの観念から思考そのものが存在するようになる。

Quod haec distincta inter se sint, homo non novit, tam quia non reflectit super id, quam quia in corporeis est, et tunc abducere ab his mentem non ita potest. これらの分離がそれら自体の間にあることを、人間は知らない、そのこと(の上)に熟慮しないからである(と同じく)、形体的な(物質的な)ものの中に入るからである(~も)、またその時、これらの心から引き出すことがそのようにできない。

 

(3) 訳文

283(2471) これらの二つの記憶は互いに完全に分離している。世の中で生きているとき人間に固有のものである外的な記憶に、世のものである言語のすべての音声(言葉)が、なおまた外なる感覚的な対象が、そのようにまた記憶知が属する。内的な視覚である内的な記憶に、霊の話しの観念が、また理性的なすべてのものが属し、それらの観念から思考そのものが存在するようになる。

 これらの分離がそれら自体の間にあることを、人間は知らない、そのことを熟慮もしないし、形体的な(物質的な)ものの中に入ってからであり、またその時、そのようにこれらの心から引き出すことができない〔からである〕。

原典講読『驚くべきこと』 284

(1) 原文「2472番」

284(2472). Inde est quod homines dum vivunt in corpore, non inter se loqui possint quam per linguas in sonos articulatos hoc est, in voces discretas, et se mutuo intelligere nequeant nisi linguas istas calleant, ex causa quia hoc fit ex memoria exteriore: at quod spiritus inter se loquantur per linguam universalem, in ideas quales sunt ipsius cogitationis, distinctam, et sic quod conversari possint cum unoquovis spiritu, cujuscumque linguae et nationis in mundo fuerat, ex causa quia hoc fit ex memoria interiore; in hanc linguam venit unusquisque homo statim post mortem, quia in hanc memoriam, quae, ut dictum, est propria ejus spiritus; videantur n. 1637, 1639, 1757, 1876.

 

(2) 直訳

284(2472). Inde est quod homines dum vivunt in corpore, non inter se loqui possint quam per linguas in sonos articulatos hoc est, in voces discretas, et se mutuo intelligere nequeant nisi linguas istas calleant, ex causa quia hoc fit ex memoria exteriore: 284(2472) ここからである、人間は身体の中で生きている時、彼ら自身の間で話すことができない、音節に分けられた(はっきり発音された)音声の中の言語によって以外に、すなわち、分離された(部分に分かれた)音声(言葉)の中で、また彼ら自身お互いに理解することができない、その言語を知っている(熟練している)でないなら、理由から、これが外的な記憶から生じるからである。

at quod spiritus inter se loquantur per linguam universalem, in ideas quales sunt ipsius cogitationis, distinctam, et sic quod conversari possint cum unoquovis spiritu, cujuscumque linguae et nationis in mundo fuerat, ex causa quia hoc fit ex memoria interiore; しかし、霊たちは彼ら自身の間で普遍的な言語によって話すこと、思考そのものに属すような観念の中で、区別されたもの、またこのように交わることができる、それぞれの霊と、世の中でいたそれぞれの言語や国民と、理由から、これが内的な記憶から生じるからである。

in hanc linguam venit unusquisque homo statim post mortem, quia in hanc memoriam, quae, ut dictum, est propria ejus spiritus; この言語の中にそれぞれの人間は死後に直ちにやって来る、この記憶の中に〔やって来る〕からである、それは、言われたように、彼の霊に固有のものである。

videantur n. 1637, 1639, 1757, 1876. 1637, 1639, 1757, 1876番に見られる。

 

(3) 訳文

284(2472) ここから、人間は身体の中で生きている時、音節に分けられた(はっきり発音された)音声の中の言語、すなわち、分離された(部分に分かれた)音声(言葉)による以外に彼ら自身の間で話すことができず、また彼ら自身お互いに、その言語を知っていないなら理解することができない、その理由は、これが外的な記憶から生じるからである。しかし、霊たちは彼ら自身の間で普遍的な言語によって、区別された思考そのものに属すような観念の中で話すこと、またこのように、それぞれの霊と、世の中でいたそれぞれの言語や国民と交わることができる、その理由は、これが内的な記憶から生じるからである。この言語の中にそれぞれの人間は死後に直ちにやって来る、この記憶の中に〔やって来る〕からである、その記憶はは、言われたように、彼の霊に固有のものである(1637、1639、 1757、 1876番参照)。

原典講読『驚くべきこと』 285

(1) 原文「2473番」

285(2473). Memoria interior prae exteriore immensum excellit, et se habet sicut aliquot myriades ad unum, aut sicut lucidum ad tenebrosum; myriades enim idearum memoriae interioris influunt in unum memoriae exterioris, (c)et ibi sistunt aliquod commune obscurum; inde omnes facultates spirituum, et magis angelorum, in perfectiore statu sunt, nempe tam eorum sensationes quam cogitationes et perceptiones. Qualis excellentia sit memoriae interioris prae exteriore, constare potest ab exemplis; aliquis homo qui quoad ejus quale ex plurium annorum conversatione notus est, amicus vel inimicus, dum homo ejus recordatur, sistitur illud quod tunc cogitat de (c)illo, ut unum obscurum, et hoc quia ex memoria exteriore; at cum idem homo factus spiritus, ejus recordatur, sistitur illud quod tunc cogitat de illo, quoad omnes ideas qui usquam cepit de illo, et hoc quia ex memoria interiore: similiter se habet cum unaquavis re; ipsa res de qua plura novit, se sistit in memoria exteriore ut unum quoddam commune; at in memoria interiore quoad singula, quorum ideam usquam de illa re sibi comparavit, et hoc in forma mirabili.

 

(2) 直訳

285(2473). Memoria interior prae exteriore immensum excellit, et se habet sicut aliquot myriades ad unum, aut sicut lucidum ad tenebrosum; 285(2473) 内的な記憶は外的な記憶よりも(と比べて)計り知れないほどにまさっている、一つに〔対する〕数万のように振る舞う、または、暗やみに〔対する〕照らされたもののように。

myriades enim idearum memoriae interioris influunt in unum memoriae exterioris, (c)et ibi sistunt aliquod commune obscurum; というのは、内的な記憶の一万(無数)の観念が外的な一つの記憶の中に流入しているから、また☆そこに何らかの全般的な不明瞭なものを示している(もたらしている)。

☆ ここの(c)は何らかの語がetに代えられたことを示しています。おそらくexだったのでしょう。

inde omnes facultates spirituum, et magis angelorum, in perfectiore statu sunt, nempe tam eorum sensationes quam cogitationes et perceptiones. ここから、霊たちのすべての能力は、またまして天使たちの〔能力は〕、さらに完全な状態の中にある、すなわち、彼の感覚も、思考や知覚も。

Qualis excellentia sit memoriae interioris prae exteriore, constare potest ab exemplis; 内的な記憶が外的な〔記憶〕よりもどのように卓越であるか〔=しているか〕、例から明らかにすることができる。

aliquis homo qui quoad ejus quale ex plurium annorum conversatione notus est, amicus vel inimicus, dum homo ejus recordatur, sistitur illud quod tunc cogitat de (c)illo, ut unum obscurum, et hoc quia ex memoria exteriore; ある人間が、その者は彼の性質に関して多くの年の交際からよく知られている、友人あるいは敵、その人間が思い出されるとき、それが示される、その時、彼☆について考えたこと、ある不明瞭なものとして、またこれは外的な記憶から〔である〕からである。

☆ ここの(c)は何らかの語がilloに代えられたことを示しています。おそらくilloの変化形でしょう。

at cum idem homo factus spiritus, ejus recordatur, sistitur illud quod tunc cogitat de illo, quoad omnes ideas qui usquam cepit de illo, et hoc quia ex memoria interiore: しかし、同じ人間が霊となるとき、その〔人間が〕思い出される、それが示される、その時、彼について考えたこと、すべての観念に関して、それはこれまでに(かつて)それらについて獲得した、またこれは内的な記憶から〔である〕からである。

similiter se habet cum unaquavis re; 同様に振る舞う(~である)、それぞれの(どの)事柄に。

ipsa res de qua plura novit, se sistit in memoria exteriore ut unum quoddam commune; 事柄そのものが、それについて多くのものを知っている、それ自体は外的な記憶の中である全般的な一つのものとして示す。

at in memoria interiore quoad singula, quorum ideam usquam de illa re sibi comparavit, et hoc in forma mirabili. しかし、内的な記憶の中で個々のものに関して〔示す〕、それらの観念はこれまでに(かつて)それらの事柄について自分自身に得た、またこのことが驚くべき形の中に。

 

(3) 訳文

285(2473) 内的な記憶は外的な記憶よりも計り知れないほどにまさっていて、一つに〔対する〕数万のよう、または、暗やみに〔対する〕照らされたもののようである。というのは、内的な記憶の一万(無数)の観念が外的な一つの記憶の中に流入している、またそこに何らかの全般的な不明瞭なものを示しているからである。ここから、霊たちのすべての能力は、まして天使たちの能力は、さらに完全な状態の中にある、すなわち、彼の感覚も、思考や知覚も〔完全な状態の中にある〕。

 内的な記憶が外的な〔記憶〕よりもどのように卓越しているか、例から明らかにすることができる。ある人間が、その性質に関して多くの年の交際からよく知られていて、友人あるいは敵〔であっても〕、その人間が思い出されるとき、その時、彼について考えたこと、ある不明瞭なものとして示され、これは外的な記憶からである。しかし、同じ人間が霊となり、その〔人間が〕思い出されるとき、その時、彼について、すべての観念に関して考えたこと、それはこれまでに(かつて)それらについて獲得したものであり、それが示され、これは内的な記憶からである。〔これ以外の〕どの事柄も同様である。それについて多くのものを知っている事柄そのものが、外的な記憶の中のある全般的な一つのものを示す。しかし、内的な記憶の中で、個々のものに関して、それらの観念はこれまでに(かつて)それらの事柄について自分自身に得た〔ものであり〕、このことが驚くべき形の中で示される。

原典講読『驚くべきこと』 286

(1) 原文「2474番」

286(2474). Quaecumque homo audit et videt, et quibus afficitur, haec quoad ideas et fines insinuantur, homine nesciente, in memoriam ejus interiorem, et in illa remanent, sic ut non pereat quicquam; tametsi eadem obliterantur in memoria {1} exteriore. Talis itaque est memoria interior ut ei inscripta sint singula, immo singularissima, quae usquam homo cogitavit, locutus est, egit, immo quae ei sicut umbra apparuerunt, cum minutissimis, a prima infantia ad ultimum senectae. Omnium horum memoriam secum habet homo cum venit in alteram vitam, et in omnem illorum recordationem successive perducitur; hic est LIBER EJUS VITAE qui aperitur in altera vita, secundum quem judicatur; hoc vix homo credere potest, sed usque est verissimum; omnes fines qui ei in obscuro fuerunt, et omnia cogitata, tum omnia locuta et facta inde, ad omnium minimum apicem, in Libro illo, hoc est, in memoria interiore sunt, et patent, quoties Dominus {2} concedit, coram angelis sicut in clara die: hoc mihi aliquoties ostensum est, et tam multis experientiis testatum ut ne minimum dubii relictum sit.

 @1 i ejus. @2 i id.

 

(2) 直訳

286(2474). Quaecumque homo audit et videt, et quibus afficitur, haec quoad ideas et fines insinuantur, homine nesciente, in memoriam ejus interiorem, et in illa remanent, sic ut non pereat quicquam; 286(2474) 何でも人間が聞くまた見る、またそれらに働きかけられる(影響される)〔ものは〕、これらは観念と目的に関して徐々に持ち込まれる(しみ込む)、人間に知らないで(=知られないで)、彼の内的な記憶の中へ、またその中に残る、そのように何も滅びない(失われない)。

tametsi eadem obliterantur in memoria {1} exteriore. たとえ同じものが〔その☆〕外的な記憶の中で消し去られても。

☆ 「その」を付け加えたほうがよいようです。

Talis itaque est memoria interior ut ei inscripta sint singula, immo singularissima, quae usquam homo cogitavit, locutus est, egit, immo quae ei sicut umbra apparuerunt, cum minutissimis, a prima infantia ad ultimum senectae. そこで、このようなものが内的な記憶である、それは☆彼に刻み込まれた個々のものである、それどころか最も個々のもの、それらはこれまでに(かつて)人間が考えた、話した、行なった、それどころかそれらは彼に陰のように見られる、最も微細なものとともに、幼児期の最初から老年期の最後まで。

☆ この接続詞utは先行するもの(ここではtalis)をこのut以下の節で説明しています。通常は「~こと」と訳します。ここは記憶の内容なので「~もの」となります。

Omnium horum memoriam secum habet homo cum venit in alteram vitam, et in omnem illorum recordationem successive perducitur; これらのすべての記憶を人間は自分自身に持っている、来世にやって来るとき、またそれらのすべての思い出すこと(想起)の中へ継続的に(だんだんと)導かれる。

hic est LIBER EJUS VITAE qui aperitur in altera vita, secundum quem judicatur; これが「彼のいのちの書」である、それは来世の中で開かれる、それにしたがって裁かれる。

hoc vix homo credere potest, sed usque est verissimum; このことを人間はほとんど信じることができない、しかしそれでも極めて(最大の)真理である。

omnes fines qui ei in obscuro fuerunt, et omnia cogitata, tum omnia locuta et facta inde, ad omnium minimum apicem, in Libro illo, hoc est, in memoria interiore sunt, et patent, quoties Dominus {2} concedit, coram angelis sicut in clara die: すべての目的が、それは彼にやみ(不明瞭なもの)の中にあった、すべての考えた事柄(考え)、なおまたここからすべての話したことや行なったこと、すべての最小の小点について、その「書」の中に、すなわち、内的な記憶の中にある、また明らかになる、主が〔そのことを☆〕許すたびごとに、天使たちの前に明るい日の中にのように。

☆ 「そのことを」を付け加えたほうがよいようです。

hoc mihi aliquoties ostensum est, et tam multis experientiis testatum ut ne minimum dubii relictum sit. このことが私に数回(たびたび)示された、またこれほどに多くの経験で証言された、最小の疑わしさが残っていないように〔そのように☆〕。

☆ このutはneがあるので訳出しないでようでしょう。

@1 i ejus. 注1 ejusを挿入する〔とよい〕。

@2 i id. 注2 idを挿入する〔とよい〕。

 

(3) 訳文

286(2474) 人間が聞き、見る、またそれらに働きかけられるものは何でも、これらは観念と目的に関して、人間に知られないで、彼の内的な記憶の中へ徐々にしみ込み、またその中に残り、そのように、たとえ同じものがその外的な記憶の中で消し去られても、何も失われない。

 そこで、このようなものが内的な記憶である、それは彼に刻み込まれた個々のもの、それどころか最も個々のもの、それらはこれまでに〔その〕人間が考え、話し、行なったである、それどころかそれらは彼に、最も微細なものとともに、幼児期の最初から老年期の最後まで、陰のように見られるものである。

これらのすべての記憶を人間は自分自身に持っていて、来世にやって来るとき、それらのすべてを思い出すことへとだんだんと導かれる。これが「彼のいのちの書」であり、それは来世の中で開かれ、それにしたがって裁かれる。このことを人間はほとんど信じることができない、しかしそれでも最大の真理である。彼にとって不明瞭なものの中にあったすべての目的が、すべての考えた事柄が、なおまたここからすべての話したことや行なったことが、すべての最小の小点について、その「書」の中に、すなわち、内的な記憶の中にあり、主が許すたびごとに、天使たちの前に白日の中にのように明らかになる。このことが私にたびたび示され、最小の疑わしさが残らないように、これほどに多くの経験で証言された。

 

◎ずっと以前(84年3月)、この箇所を初めて読んだ時、強烈な印象を受けた。

 「黙示録」第20章に、「いのちの書」が開かれ、それにしたがってさばかれることが書いてある。これが「内的な記憶」であることがここにはっきり書いてあった。私が36歳のときのこと。

原典講読『驚くべきこと』 287

(1) 原文「2475番」

287(2475). Nulli adhuc notum est, quis status animarum post mortem quoad memoriam; ex multa et diuturna nunc per plures annos experientia scire datum est quod homo post mortem ne hilum amittat ab illis quae in ejus memoriis, tam quae in exteriore quam quae in interiore fuerunt, adeo ut nusquam tam pusillum aut tam minimum cogitari possit, quod non homo secum habeat; sic ut nihil prorsus post mortem relinquat quam solum ossa et carnem, quae dum vixit in mundo, non animata fuerunt a se, sed a vita spiritus ejus, quae purior ejus substantia annexa corporeis fuit.

 

(2) 直訳

287(2475). Nulli adhuc notum est, quis status animarum post mortem quoad memoriam; 287(2475) 依然としてだれにも知られていない、霊魂の状態が何か、死後、記憶に関して。

ex multa et diuturna nunc per plures annos experientia scire datum est quod homo post mortem ne hilum amittat ab illis quae in ejus memoriis, tam quae in exteriore quam quae in interiore fuerunt, adeo ut nusquam tam pusillum aut tam minimum cogitari possit, quod non homo secum habeat; 多くもののまた長い期間のもの、今や多くの年の経験から知ることが与えられた、人間は、死後、それらから決して失わないこと、それらは彼の記憶の中のもの、外的なもの〔記憶〕の中のものも内的なもの〔記憶〕の中にあったものも、これほども、決して、これほどにちっぽけなもの(微塵)、またこれほどに最小のものも考えられることができない、人間が自分自身に持っていないこと。

sic ut nihil prorsus post mortem relinquat quam solum ossa et carnem, quae dum vixit in mundo, non animata fuerunt a se, sed a vita spiritus ejus, quae purior ejus substantia annexa corporeis fuit. そのように、決してまったく死後に残さない、骨と肉だけ以外に、それらは世で生きた時、それ自体から生命がなかった、しかし、彼の霊のいのちから、それは身体に接合された彼のさらに純粋な実体(本質)であった。

 

(3) 訳文

287(2475) 死後、記憶に関して、霊魂の状態が何か、依然としてだれにも知られていない。今や多くの年の多くのまた長い期間の経験から知ることが与えられた、人間は、死後、彼の記憶の中の外的なもの〔記憶〕の中のものも内的なもの〔記憶〕の中にあったものも、人間が自分自身に持っていると考えられることができないほどの、ちっぽけなもの(微塵)、また最小のものも、それらを決して失わないことである。そのように、骨と肉だけ以外に、決してまったく死後に残さない〔ことである〕、それら〔骨と肉〕は世で生きた時、それ自体から生かされていなかった、しかし、身体に接合された彼のさらに純粋な実体(本質)であった彼の霊のいのちから生かされていた。