(1) 原文「2299番」
270(2299). Instruuntur infantes imprimis per repraesentativa geniis eorum adaequata, quae quam pulchra et simul sapientia ab interiore plena sint, nusquam aliquis credere potest; ita illis insinuatur per gradus intelligentia quae suam animam trahit a bono: unum solum repraesentativum quod videre datum, licet hic referre, ex quo concludi potest ad reliqua; repraesentabant Dominum e sepulcro ascendentem, (c)et simul Humani Ipsius unitionem cum Divino, quod fiebat modo tam sapiente ut excederet omnem sapientiam humanam et simul (o)modo’ innocente infantili; sistebant (o)etiam’ ideam sepulcri, sed non simul ideam Domini nisi ita remote ut vix perciperetur quod Dominus nisi quasi e longinquo, ex causa quia ideae sepulcri inest aliquid funeris, quod si removebant; postea admittebant prudentissime in sepulcrum quoddam atmosphaericum apparens usque ut tenue aqueum, quo significabant, etiam per remotionem decentem, vitam spiritualem in baptismo: postea vidi repraesentari ab iis Domini descensum ad vinctos et ascensum cum vinctis in caelum, et hoc incomparabili prudentia et pietate; et quod infantile erat, cum repraesentarent Dominum apud vinctos in inferiore terra, funiculos fere inconspicuos, molliusculos et tenerrimos demittebant quibus Dominum allevarent in ascensu, semper in sancto timore ne quicquam in repraesentativo attingeret aliquid in quo non spirituale caeleste: praeter alia repraesentativa, in quibus sunt, et per quae {1}in cognitiones veri et affectiones boni, sicut per ludos infantum animis conformes, perducuntur.
@1 ad.
(2) 直訳
270(2299). Instruuntur infantes imprimis per repraesentativa geniis eorum adaequata, quae quam pulchra et simul sapientia ab interiore plena sint, nusquam aliquis credere potest; 270(2299) 幼児たちは特に表象するものによって教えられる、彼らの性質に釣り合った、それ〔表象するもの〕がどれほど美しいか、また同時に内的なものから知恵に満ちているか、決してだれも信じることができない。
ita illis insinuatur per gradus intelligentia quae suam animam trahit a bono: このように彼らに次第に知性がしみ込む、それ〔知性〕はそれ自体の霊魂を善から連れてくる。
unum solum repraesentativum quod videre datum, licet hic referre, ex quo concludi potest ad reliqua; 一つの表象するものだけ、それらを私は見ることが与えられた、ここに物語ることが許されている、それらから残りのものに向けて結論することができる。
repraesentabant Dominum e sepulcro ascendentem, (c)et simul Humani Ipsius unitionem cum Divino, quod fiebat modo tam sapiente ut excederet omnem sapientiam humanam et simul (o)modo’ innocente infantili; 墓から上がる主を表象した、また☆同時にその方の人間性の神性との結合を、このことはそれほど賢明な方法で行なわれた、人間の知恵のすべてを越えるような、そして同時に幼児の無垢の(無邪気な)方法で(だけでなくmodo)☆。
☆(c)は原稿にetがあることを示しています(初版で抜けていたのでここに加えた、ということです)
☆(o)は「省いた」ほうがよいことを示しています。
sistebant (o)etiam’ ideam sepulcri, sed non simul ideam Domini nisi ita remote ut vix perciperetur quod Dominus nisi quasi e longinquo, ex causa quia ideae sepulcri inest aliquid funeris, quod si removebant; 墓の観念もまたも☆たらした(示した)、しかし、同時に主の観念は〔もたらさ(示さ)〕ない、主であることをほとんど知覚しないようなこのような遠く離れてでないなら、いわば遠方からでないなら、その理由は墓の観念に死の(葬式の)何らかのものが内在するから、それをこのように遠ざけた。
☆(o)があるのでこのetiam(もまた)も省いたほうがよいかもしれません。
postea admittebant prudentissime in sepulcrum quoddam atmosphaericum apparens usque ut tenue aqueum, quo significabant, etiam per remotionem decentem, vitam spiritualem in baptismo: その後、彼らは墓の中へ極めて慎重に入れた、希薄な水のようにまでも見えるある種の気体を、それによって彼らは意味した(表わした)、適切な距離を置くことによってもまた、洗礼の中の霊的ないのちを。
postea vidi repraesentari ab iis Domini descensum ad vinctos et ascensum cum vinctis in caelum, et hoc incomparabili prudentia et pietate; その後、私は表象しようとしているもの☆を見た、彼らにより、縛られた者(束縛された者)に向けて主の降下、そして縛られた者(束縛された者)とともに天界の中に上昇、またこのことがたとえようもない思慮分別(慎重)と敬虔さで。
☆ reoraesentariは未来能動分詞なので「~しようとしている」(予定・意図)と訳します。しかし厳密に訳出する必要はないでしょう。
et quod infantile erat, cum repraesentarent Dominum apud vinctos in inferiore terra, funiculos fere inconspicuos, molliusculos et tenerrimos demittebant quibus Dominum allevarent in ascensu, semper in sancto timore ne quicquam in repraesentativo attingeret aliquid in quo non spirituale caeleste: また幼児らしかったこと、低い地の中で縛られた者のもとの主を表象した時はいつも、ほとんど見えないような綱を、やや柔らかでもっともきゃしゃな〔綱を〕降ろし、それでもって主を上昇の中に上げた、常に聖なる恐れ(畏れ)の中に、何も表象するものの中に何かが触れない〔ように〕、その中に霊的で天的でないもの。
praeter alia repraesentativa, in quibus sunt, et per quae {1}in cognitiones veri et affectiones boni, sicut per ludos infantum animis conformes, perducuntur. ほかに他の表象するものが〔あった〕、それらの中にある、それによって真理の思考と善の情愛の中に、幼児の心に一致した遊びによってかのように、連れて行かれる。
@1 ad. 注1 ad〔であったものをinに変えた〕
(3) 訳文
270(2299) 幼児たちは特に彼らの性質に釣り合った表象するものによって教えられる、その表象するものがどれほど美しいか、また同時に内的なものから知恵に満ちているか、決してだれも信じることができない。このように彼らに、善からその霊魂を得ている知性が次第にしみ込む――一つの表象するものだけを私は見ることが与えられ、ここに物語ることが許されている、それらから残りのものに向けて結論することができる。墓から上がる主を、また同時にその方の人間性の神性との結合を表象した、このことは、人間の知恵のすべてを越えるような、そして同時に幼児の無垢の(無邪気な)方法で、それほど賢明な方法で行なわれた。墓の観念もまたも示された、しかし、同時に主の観念は、主であることをほとんど知覚しないようなこのような遠く離れてでないなら、いわば遠方からでないなら示さなかった、その理由は墓の観念に死の何らかのものが内在し、それをこのように遠ざけたからである。その後、彼らは墓の中へ極めて慎重に、希薄な水のようにまでも見えるある種の気体を入れた、それによって彼らは、適切な距離を置くことによってもまた、洗礼の中の霊的ないのちを表わした。その後、私は表象しようとしているもの、彼らにより、縛られた者に向けて主の降下、そして縛られた者とともに天界の中に上昇を見た、またこのことはたとえようもない思慮分別(慎重)と敬虔さであった。また、低い地の中で縛られた者のもとの主を表象した時はいつも幼児らしかったこと、ほとんど見えないような、やや柔らかでもっともきゃしゃな綱を降ろし、それでもって主を上昇の中に上げたが、表象するものの中に常に霊的で天的でない何かが触れないようにとする聖なる恐れ(畏れ)があった。ほかに他の表象するものがあり、それらの中に、幼児の心に一致した遊びによるかのようにものがあり、それによって真理の思考と善の情愛の中に導かれる。