原典講読『結婚愛』461(原文)

(1)原文

461. His adjicietur hoc Memorabile.― 

 

Quondam loquutus sum cum spiritu novitio, qui dum fuit in mundo, de caelo et inferno multum meditatus est. Per spiritus novitios intelliguntur homines noviter defuncti, qui quia tunc sunt homines spirituales, vocantur spiritus. Ille ut primum intravit in mundum spiritualem, coepit de caelo et inferno similiter meditari, et sibi visus est, cum de caelo, in gaudio, et cum de inferno, in tristitia. Ille cum animadvertit se in mundo spirituali esse, statim quaesivit ubi caelum et ubi infernum, tum quid et quale unum et alterum.

Et responderunt, "Caelum est supra caput tuum, et infernum est infra pedes tuos, nunc enim es in mundo spirituum, qui est medius inter caelum et infernum; sed quid et quale caelum et infernum est, non possumus paucis describere:"

Et tunc quia flagrabat desiderio cognoscendi, projecit se super genua, et oravit devote ad Deum, ut instrueretur;

Et ecce apparuit angelus ad dextram ejus, et elevavit illum, et dixit, "Supplicavisti ut instruereris de caelo et inferno. Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces." Et angelus his dictis sublatus est.

[2] Tunc spiritus novitius secum dixit, "Quid hoc, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces quid et quale caelum et infernum est?" sed e loco illo abiens circumvagatus est, et obvios alloquutus dixit, "Dicite quaeso, si placet, quid Jucundum."

Et dicebant aliqui, "Quae qualis est haec quaestio? quis non scit quid Jucundum? estne gaudium et laetitia? quare jucundum est jucundum, unum sicut alterum; non scimus discrimen:"

Alii dicebant, quod jucundum esset risus mentis, "dum enim mens ridet, est facies hilaris, loquela jocularis, gestus ludens, et totus homo in jucundo."

Aliqui autem dicebant, "Jucundum nihil aliud est, quam epulari et edere lautitias, ac bibere et vino generoso inebriari, et tunc confabulari de rebus variis, imprimis de ludis Veneris et Cupidinis."

[3] His auditis, spiritus novitius indignatus secum dixit, "Haec responsa sunt rusticalia et non forensia; haec jucunda non sunt caelum nec infernum; utinam conveniam sapientes;"

Et abivit ab illis, et quaesivit, "Ubi sunt sapientes?"

Et tunc visus est a quodam spiritu angelico, qui dixit, "Percipio quod accensus sis desiderio sciendi id, quod est universale caeli et universale inferni, et quia hoc est jucundum, deducam te super collem, ubi quotidie conveniunt illi, qui rimantur effectus, et illi qui investigant causas, et illi qui explorant fines: sunt tres coetus, et illi qui rimantur effectus vocantur spiritus scientiarum, et abstracte Scientiae; et illi qui investigant causas, vocantur spiritus intelligentiae, abstracte Intelligentiae; et illi qui explorant fines, vocantur spiritus sapientiae, abstracte Sapientiae: directe supra illos in caelo, sunt angeli, qui ex finibus vident causas et ex causis effectus; ex his angelis est tribus illis coetibus illustratio."

[4] ille tunc spiritum novitium prehendens manu duxit super collem, et ad coetum, qui erat ex illis, qui explorant fines, et vocantur Sapientiae. His dixit, "Ignoscite quod ad vos ascenderim: causa est, quia a pueritia meditatus sum de caelo et inferno, et in hunc mundum nuper veni, et quidam mihi tunc associati dixerunt, quod hic caelum sit supra caput meum, et infernum sub pedibus meis; sed non dixerunt, quid et quale unum et alterum; quare ex constante cogitatione de illis anxius factus oravi ad Deum; et tunc adstitit angelus, et dixit, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces.’ Inquisivi, sed adhuc in vanum: peto itaque, ut, si libet, doceatis me, quid jucundum."

[5] Ad haec Sapientiae respondebant, "Jucundum est omne vitae omnibus in caelo, ac omne vitae omnibus in inferno: illis qui in caelo sunt, est jucundum boni et veri; illis autem qui in inferno sunt, est jucundum mali et falsi; omne enim jucundum est amoris, et amor est esse vitae hominis; quare sicut homo est homo secundum quale sui amoris, ita est homo secundum quale sui jucundi; activitas amoris facit sensum jucundi; activitas ejus in caelo est cum sapientia, et activitas ejus in inferno est cum insania; utraque in suis subjectis sistit jucundum. Sunt autem caeli et inferni in oppositis jucundis, quia in oppositis amoribus; caeli in amore et inde jucundo benefaciendi, inferni autem in amore et inde jucundo malefaciendi: si itaque cognoscis quid jucundum, cognosces quid et quale est caelum et infernum. Sed inquire et disce adhuc quid jucundum ab illis, qui investigant causas, et vocantur Intelligentiae; sunt abhinc ad dextrum."

[6] Et abivit, et accessit, et dixit causam adventus, et petiit ut instruerent quid jucundum;

Et hi gavisi ab interrogatione dicebant, "Verum est quod qui cognoscit jucundum, cognoscat quid et quale est caelum et infernum: voluntas, ex qua homo est homo, ne quidem punctulum fertur, nisi a jucundo; nam voluntas in se spectata, non est nisi quam affectus et effectus alicujus amoris, ita jucundi, est enim aliquod placitum, libitum et volupe, quod facit velle; et quia voluntas agit intellectum ad cogitandum, non datur minimum ideae cogitationis, nisi ab influo voluntatis jucundo. Quod ita sit, est causa, quia Dominus per influxum a Se actuat omnia animae et omnia mentis apud angelos, spiritus et homines, et actuat per influxum amoris et sapientiae, et hic influxus est ipsa activitas, ex qua omne jucundum est, quod in origine sua vocatur beatum, faustum et felix, et in derivatione jucundum, amaenum et volupe, et in universali sensu bonum. Sed spiritus inferni apud se invertunt omnia, ita quoque bonum in malum, et verum in falsum, permanente jugiter jucundo; nam absque permanentia jucundi, non est illis voluntas, nec sensatio, ita non vita. Ex his patet, quid, quale et unde jucundum inferni est, tum quid, quale, et unde jucundum caeli est."

[7] His auditis, deductus est ad tertium coetum, ubi erant qui rimantur effectus, et vocantur Scientiae. Hi dicebant, "Descende in terram inferiorem, et ascende in terram superiorem; in hac percepturus et {1}sentiturus es jucunditates angelorum caeli, et in illa jucunditates spirituum inferni."

Sed ecce tunc ad distantiam ab illis hiabat solum, et per hiatum ascendebant tres diaboli, apparentes igniti ex jucundo amoris illorum; et quia consociati cum novitio spiritu percipiebant, quod illi tres ex proviso ex inferno ascenderint, dictum est illis, "Ne accedite propius, sed e loco ubi estis, narrate aliquid de jucundis vestris."

Et dicebant, "Scitote quod unusquisque, sive bonus sive malus sit, in suo jucundo sit, bonus in sui boni jucundo, et malus in sui mali jucundo."

Et quaesiverunt, "Quid vestrum jucundum?"

Dicebant, quod esset jucundum scortandi, furandi, defraudandi, blasphemandi;

Et iterum quaesiverunt, "Qualia sunt jucunda illa?"

Dicebant, quod sentiantur ab aliis sicut foetores ex stercoribus, et sicut putores ex cadaveribus, et sicut nidores ex urinis stagnatis.

Et quaesiverunt, "Sunt illa vobis jucunda?"

Dicebant, "Sunt jucundissima."

Et dixerunt, "Tunc estis sicut immundae bestiae quae in talibus degunt;"

Et responderunt, "Si simus sumus, sed talia sunt delitiae narium nostrarum."

[8] Et quaesiverunt, "Quid plura?"

Dicebant, quod cuivis liceat in suo jucundo esse, etiam immundissimo, ut illud vocant, modo non infestet bonos spiritus et angelos; "sed quia ex jucundo nostro non aliter potuimus, quam illos infestare, conjecti sumus in ergastula, ubi patimur dira: inhibitio et retractio jucundorum nostrorum ibi, est quod vocatur cruciatus inferni; est quoque interior dolor."

Tunc quaesiverunt, "Cur infestavistis bonos?"

Dicebant, quod non potuerint aliter; est sicut furor invadat, cum vident aliquem angelum, et sentiunt sphaeram Divinam circum illum;

Tunc dixerunt, "Sic estis etiam sicut ferae."

Et mox cum viderunt novitium spiritum cum angelis, supervenit diabolos furor, qui apparuit sicut ignis odii; quare ne damnum inferrent, in infernum rejecti sunt.

Post haec apparebant angeli, qui ex finibus vident causas, et per causas effectus, qui in caelo supra tres illos coetus erant, et hi visi sunt in candida luce, quae per spirales flexus se devolvens: secum tulit rotundum sertum ex floribus, et posuit super caput novitii spiritus, et tunc ad illum facta est vox inde, "Haec tibi laurea datur propter causam, quia a pueritia meditatus es de caelo et inferno."

@1. "sentiturus:" sic, nisi praetuleris sensurus.

原典講読『結婚愛』461(直訳)

(2)直訳

461. His adjicietur hoc Memorabile.― 461.これらにこのメモラビリア(単数形)が加えられる――

Quondam loquutus sum cum spiritu novitio, qui dum fuit in mundo, de caelo et inferno multum meditatus est. かつて新参したそのにいた時、天界地獄についてくのものを熟考した

Per spiritus novitios intelliguntur homines noviter defuncti, qui quia tunc sunt homines spirituales, vocantur spiritus. 新参によってたにんだ人間意味されるそのはその時、霊的人間であるからである、霊ばれる

Ille ut primum intravit in mundum spiritualem, coepit de caelo et inferno similiter meditari, et sibi visus est, cum de caelo, in gaudio, et cum de inferno, in tristitia. 彼、霊界ったとすぐに、天界地獄について同様熟考めたまた自分自身られた、天界について〔熟考するとき、楽しさまた地獄について〔熟考するとき、悲しみの

Ille cum animadvertit se in mundo spirituali esse, statim quaesivit ubi caelum et ubi infernum, tum quid et quale unum et alterum. 彼自分自身霊界にいることをめたとき、直ちにねた(めた)、天界がどこに、地獄がどこになおまたつともうつがでどんなものか

Et responderunt, "Caelum est supra caput tuum, et infernum est infra pedes tuos, nunc enim es in mundo spirituum, qui est medius inter caelum et infernum; また〔彼らは〕答えた、「天界はあなたの上方にあるまた地獄はあなたの下方にあるというのは、今あなたはたちの世界にいるからそれは天界地獄中央にある

sed quid et quale caelum et infernum est, non possumus paucis describere:" しかし、天界と地獄でどんなものか、私たちは簡単べることができない」。

Et tunc quia flagrabat desiderio cognoscendi, projecit se super genua, et oravit devote ad Deum, ut instrueretur; またその時、知ることの願望ったので、自分自身をひざのしたまた信心深った、教えられるように

Et ecce apparuit angelus ad dextram ejus, et elevavit illum, et dixit, "Supplicavisti ut instruereris de caelo et inferno. また、見、天使られた(われた)またげた(=たせた)またった、「あなたはえられるように懇願した、天界地獄について

Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces." さか探求せよまたするとあなたは」。

Et angelus his dictis sublatus est. また、天使これらでわれて、上げられた(tollo)

[2] Tunc spiritus novitius secum dixit, "Quid hoc, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces quid et quale caelum et infernum est?" [2] その時、新参の霊は自分自身に言った、「これは何か、『何が快さか探求せよ、また学べ、するとあなたは天界と地獄が何でどんなものか知る』?」

sed e loco illo abiens circumvagatus est, et obvios alloquutus dixit, "Dicite quaeso, si placet, quid Jucundum." しかし、その場所からって、歩きまわったまた出会ったしかけて、言った、「言、願わくばもしびであるなら、何さか」。

Et dicebant aliqui, "Quae qualis est haec quaestio? またあるった、「何どんなものかこの質問

quis non scit quid Jucundum? だれがらないか? 何さか

estne gaudium et laetitia? 楽しさとびではないのか

quare jucundum est jucundum, unum sicut alterum; それゆえ、快さはさであるあるものがもうつのように

non scimus discrimen:"  たちはいをらない」。

Alii dicebant, quod jucundum esset risus mentis, "dum enim mens ridet, est facies hilaris, loquela jocularis, gestus ludens, et totus homo in jucundo." 他たちはった、快さはのほほえみであったこと、「というのは、心がほほえむ時、顔機嫌がよい(快活である)、話冗談〔まじりである〕、身ぶりはふざけているまた人間全体さのいるから」。

Aliqui autem dicebant, "Jucundum nihil aliud est, quam epulari et edere lautitias, ac bibere et vino generoso inebriari, et tunc confabulari de rebus variis, imprimis de ludis Veneris et Cupidinis." けれどもあるたちはった、「快さはのものではしてない、祝宴(宴会)以外またおいしいもの(ごちそう)べることそしてむことまた銘酒(優良銘柄のワイン)うことまたその時、いろいろな事柄についておしゃべりすること、特にウェヌスとクピドー(愛欲欲望)びについて

ウェヌスは別名ヴィーナス(ミロのヴィーナスが有名)であり、愛と美の女神です。クピドーは別名キューピッドです(恋の橋渡し役)。ここは砕けて言えば(自分自身のまた他人の)「恋愛談議」です。

[3] His auditis, spiritus novitius indignatus secum dixit, "Haec responsa sunt rusticalia et non forensia;  [3] これらでいて、憤慨した新参自分自身った、「これらのえは田舎者(粗野)ものであるまた公共のものでない。

haec jucunda non sunt caelum nec infernum; これらのさは天界でも地獄でもない

utinam conveniam sapientes;" ~てくれたらよいのに、私賢明出会」。

Et abivit ab illis, et quaesivit, "Ubi sunt sapientes?" またらからったまためた、「どこに賢明はいるのか?」

Et tunc visus est a quodam spiritu angelico, qui dixit, "Percipio quod accensus sis desiderio sciendi id, quod est universale caeli et universale inferni, et quia hoc est jucundum, deducam te super collem, ubi quotidie conveniunt illi, qui rimantur effectus, et illi qui investigant causas, et illi qui explorant fines: またその時、天使的なあるによりられたそのった、「私知覚したあなたがそのことを願望にかきてられていることそれは天界全般的なものまた地獄全般的なものまたこのこと〔天界地獄〕さであるので、私はあなたをそこに毎日、彼らがまるその結果調べる(研究する)またらはその原因める(調べる)またらはその目的調べる(つけ)――

sunt tres coetus, et illi qui rimantur effectus vocantur spiritus scientiarum, et abstracte Scientiae; 三つの集団がある、また、彼らはその結果調べる(研究する)知識また抽象的「知識」ばれる

et illi qui investigant causas, vocantur spiritus intelligentiae, abstracte Intelligentiae; またらはその原因める(調べる)、知的また抽象的「知性」ばれる

et illi qui explorant fines, vocantur spiritus sapientiae, abstracte Sapientiae: またらはその目的調べる(つけ)、知恵また抽象的「知恵」ばれる

directe supra illos in caelo, sunt angeli, qui ex finibus vident causas et ex causis effectus; 彼らのまっ上方、天界天使がいる、彼らは目的から原因また原因から結果

ex his angelis est tribus illis coetibus illustratio." これらの天使からそれらのつの集団らしがある」。

[4] ille tunc spiritum novitium prehendens manu duxit super collem, et ad coetum, qui erat ex illis, qui explorant fines, et vocantur Sapientiae. [4] 彼は、その時、新参の霊を、手をつかまえて、丘の上へ導いた、また集団へ、その者たちは彼らからであった、その者は目的を調べる(見つけ出す)、また「知恵」と呼ばれる。

His dixit, "Ignoscite quod ad vos ascenderim: 彼らに言った、「許せ、あなたがたへ私が上ること。

causa est, quia a pueritia meditatus sum de caelo et inferno, et in hunc mundum nuper veni, et quidam mihi tunc associati dixerunt, quod hic caelum sit supra caput meum, et infernum sub pedibus meis; 理由がある、子供時代から天界地獄について熟考したからであるまたこの世界ごろはやってまた仲間となったあるその時、言ったここに天界上方にあるそして地獄下方

sed non dixerunt, quid et quale unum et alterum; しかし、言わなかった、一つのもうつのものがでどんなものか

quare ex constante cogitatione de illis anxius factus oravi ad Deum; それゆえそれらについて不断思考からまされて、私った

et tunc adstitit angelus, et dixit, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces.’ またその時、天使がそばにったまたった、『何「快探求せよまたするとあなたは』。

Inquisivi, sed adhuc in vanum: 私探求したしかし、依然としてむだ(むなしい)――

peto itaque, ut, si libet, doceatis me, quid jucundum." それで、私懇願するそれでよろしかったらあなたがたはえる、何さか」。

[5] Ad haec Sapientiae respondebant, "Jucundum est omne vitae omnibus in caelo, ac omne vitae omnibus in inferno: [5] これに「知恵(たち)えた、「快さは、天界のすべてののいのちのすべてであるまた地獄のすべてののいのちのすべてである――

illis qui in caelo sunt, est jucundum boni et veri; 彼らにその天界にいる、善真理さがある

illis autem qui in inferno sunt, est jucundum mali et falsi; けれども、彼らにその地獄にいる、悪虚偽さがある

omne enim jucundum est amoris, et amor est esse vitae hominis; というのはすべてのさはでありまた人間のいのちのエッセ(存在)であるから

quare sicut homo est homo secundum quale sui amoris, ita est homo secundum quale sui jucundi; それゆえ、人間自分のどんなものか(性質)したがって人間であるようにそのように人間自分さのどんなものか(性質)したがって人間である

activitas amoris facit sensum jucundi; 愛活動さの感覚をつくる

activitas ejus in caelo est cum sapientia, et activitas ejus in inferno est cum insania; 天界でその活動知恵をともにあるまた地獄でその活動狂気をともにある

utraque in suis subjectis sistit jucundum.  両方のものはその対象の中で快さをひき起こす。

原典講読『結婚愛』461(直訳{4}まで)

(2)直訳

461. His adjicietur hoc Memorabile.― 461.これらにこのメモラビリア(単数形)が加えられる――

Quondam loquutus sum cum spiritu novitio, qui dum fuit in mundo, de caelo et inferno multum meditatus est. かつて新参したそのにいた時、天界地獄についてくのものを熟考した

Per spiritus novitios intelliguntur homines noviter defuncti, qui quia tunc sunt homines spirituales, vocantur spiritus. 新参によってたにんだ人間意味されるそのはその時、霊的人間であるからである、霊ばれる

Ille ut primum intravit in mundum spiritualem, coepit de caelo et inferno similiter meditari, et sibi visus est, cum de caelo, in gaudio, et cum de inferno, in tristitia. 彼、霊界ったとすぐに、天界地獄について同様熟考めたまた自分自身られた、天界について〔熟考するとき、楽しさまた地獄について〔熟考するとき、悲しみの

Ille cum animadvertit se in mundo spirituali esse, statim quaesivit ubi caelum et ubi infernum, tum quid et quale unum et alterum. 彼自分自身霊界にいることをめたとき、直ちにねた(めた)、天界がどこに、地獄がどこになおまたつともうつがでどんなものか

Et responderunt, "Caelum est supra caput tuum, et infernum est infra pedes tuos, nunc enim es in mundo spirituum, qui est medius inter caelum et infernum; また〔彼らは〕答えた、「天界はあなたの上方にあるまた地獄はあなたの下方にあるというのは、今あなたはたちの世界にいるからそれは天界地獄中央にある

sed quid et quale caelum et infernum est, non possumus paucis describere:" しかし、天界と地獄でどんなものか、私たちは簡単べることができない」。

Et tunc quia flagrabat desiderio cognoscendi, projecit se super genua, et oravit devote ad Deum, ut instrueretur; またその時、知ることの願望ったので、自分自身をひざのしたまた信心深った、教えられるように

Et ecce apparuit angelus ad dextram ejus, et elevavit illum, et dixit, "Supplicavisti ut instruereris de caelo et inferno. また、見、天使られた(われた)またげた(=たせた)またった、「あなたはえられるように懇願した、天界地獄について

Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces." さか探求せよまたするとあなたは」。

Et angelus his dictis sublatus est. また、天使これらでわれて、上げられた(tollo)

[2] Tunc spiritus novitius secum dixit, "Quid hoc, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces quid et quale caelum et infernum est?" [2] その時、新参の霊は自分自身に言った、「これは何か、『何が快さか探求せよ、また学べ、するとあなたは天界と地獄が何でどんなものか知る』?」

sed e loco illo abiens circumvagatus est, et obvios alloquutus dixit, "Dicite quaeso, si placet, quid Jucundum." しかし、その場所からって、歩きまわったまた出会ったしかけて、言った、「言、願わくばもしびであるなら、何さか」。

Et dicebant aliqui, "Quae qualis est haec quaestio? またあるった、「何どんなものかこの質問

quis non scit quid Jucundum? だれがらないか? 何さか

estne gaudium et laetitia? 楽しさとびではないのか

quare jucundum est jucundum, unum sicut alterum; それゆえ、快さはさであるあるものがもうつのように

non scimus discrimen:"  たちはいをらない」。

Alii dicebant, quod jucundum esset risus mentis, "dum enim mens ridet, est facies hilaris, loquela jocularis, gestus ludens, et totus homo in jucundo." 他たちはった、快さはのほほえみであったこと、「というのは、心がほほえむ時、顔機嫌がよい(快活である)、話冗談〔まじりである〕、身ぶりはふざけているまた人間全体さのいるから」。

Aliqui autem dicebant, "Jucundum nihil aliud est, quam epulari et edere lautitias, ac bibere et vino generoso inebriari, et tunc confabulari de rebus variis, imprimis de ludis Veneris et Cupidinis." けれどもあるたちはった、「快さはのものではしてない、祝宴(宴会)以外またおいしいもの(ごちそう)べることそしてむことまた銘酒(優良銘柄のワイン)うことまたその時、いろいろな事柄についておしゃべりすること、特にウェヌスとクピドー(愛欲欲望)びについて

ウェヌスは別名ヴィーナス(ミロのヴィーナスが有名)であり、愛と美の女神です。クピドーは別名キューピッドです(恋の橋渡し役)。ここは砕けて言えば(自分自身のまた他人の)「恋愛談議」です。

[3] His auditis, spiritus novitius indignatus secum dixit, "Haec responsa sunt rusticalia et non forensia;  [3] これらでいて、憤慨した新参自分自身った、「これらのえは田舎者(粗野)ものであるまた公共のものでない。

haec jucunda non sunt caelum nec infernum; これらのさは天界でも地獄でもない

utinam conveniam sapientes;" ~てくれたらよいのに、私賢明出会」。

Et abivit ab illis, et quaesivit, "Ubi sunt sapientes?" またらからったまためた、「どこに賢明はいるのか?」

Et tunc visus est a quodam spiritu angelico, qui dixit, "Percipio quod accensus sis desiderio sciendi id, quod est universale caeli et universale inferni, et quia hoc est jucundum, deducam te super collem, ubi quotidie conveniunt illi, qui rimantur effectus, et illi qui investigant causas, et illi qui explorant fines: またその時、天使的なあるによりられたそのった、「私知覚したあなたがそのことを願望にかきてられていることそれは天界全般的なものまた地獄全般的なものまたこのこと〔天界地獄〕さであるので、私はあなたをそこに毎日、彼らがまるその結果調べる(研究する)またらはその原因める(調べる)またらはその目的調べる(つけ)――

sunt tres coetus, et illi qui rimantur effectus vocantur spiritus scientiarum, et abstracte Scientiae; 三つの集団がある、また、彼らはその結果調べる(研究する)知識また抽象的「知識」ばれる

et illi qui investigant causas, vocantur spiritus intelligentiae, abstracte Intelligentiae; またらはその原因める(調べる)、知的また抽象的「知性」ばれる

et illi qui explorant fines, vocantur spiritus sapientiae, abstracte Sapientiae: またらはその目的調べる(つけ)、知恵また抽象的「知恵」ばれる

directe supra illos in caelo, sunt angeli, qui ex finibus vident causas et ex causis effectus; 彼らのまっ上方、天界天使がいる、彼らは目的から原因また原因から結果

ex his angelis est tribus illis coetibus illustratio." これらの天使からそれらのつの集団らしがある」。

[4] ille tunc spiritum novitium prehendens manu duxit super collem, et ad coetum, qui erat ex illis, qui explorant fines, et vocantur Sapientiae. [4] 彼は、その時、新参の霊を、手をつかまえて、丘の上へ導いた、また集団へ、その者たちは彼らからであった、その者は目的を調べる(見つけ出す)、また「知恵」と呼ばれる。

His dixit, "Ignoscite quod ad vos ascenderim: 彼らに言った、「許せ、あなたがたへ私が上ること。

causa est, quia a pueritia meditatus sum de caelo et inferno, et in hunc mundum nuper veni, et quidam mihi tunc associati dixerunt, quod hic caelum sit supra caput meum, et infernum sub pedibus meis; 理由がある、子供時代から天界地獄について熟考したからであるまたこの世界ごろはやってまた仲間となったあるその時、言ったここに天界上方にあるそして地獄下方

sed non dixerunt, quid et quale unum et alterum; しかし、言わなかった、一つのもうつのものがでどんなものか

quare ex constante cogitatione de illis anxius factus oravi ad Deum; それゆえそれらについて不断思考からまされて、私った

et tunc adstitit angelus, et dixit, ‘Inquire et disce quid Jucundum, et cognosces.’ またその時、天使がそばにったまたった、『何「快探求せよまたするとあなたは』。

Inquisivi, sed adhuc in vanum: 私探求したしかし、依然としてむだ(むなしい)――

peto itaque, ut, si libet, doceatis me, quid jucundum." それで、私懇願するそれでよろしかったらあなたがたはえる、何さか」。

原典講読『結婚愛』461(直訳[5]~[8])

[5] Ad haec Sapientiae respondebant, "Jucundum est omne vitae omnibus in caelo, ac omne vitae omnibus in inferno: [5] これに「知恵(たち)えた、「快さは、天界のすべてののいのちのすべてであるまた地獄のすべてののいのちのすべてである――

illis qui in caelo sunt, est jucundum boni et veri; 彼らにその天界にいる、善真理さがある

illis autem qui in inferno sunt, est jucundum mali et falsi; けれども、彼らにその地獄にいる、悪虚偽さがある

omne enim jucundum est amoris, et amor est esse vitae hominis; というのはすべてのさはでありまた人間のいのちのエッセ(存在)であるから

quare sicut homo est homo secundum quale sui amoris, ita est homo secundum quale sui jucundi; それゆえ、人間自分のどんなものか(性質)したがって人間であるようにそのように人間自分さのどんなものか(性質)したがって人間である

activitas amoris facit sensum jucundi; 愛活動さの感覚をつくる

activitas ejus in caelo est cum sapientia, et activitas ejus in inferno est cum insania; 天界でその活動知恵をともにあるまた地獄でその活動狂気をともにある

utraque in suis subjectis sistit jucundum.  両方のものはその対象の中で快さをひき起こす。

Sunt autem caeli et inferni in oppositis jucundis, quia in oppositis amoribus; けれども、天界のものと地獄のものは対立するさのにある、対立するあるので

caeli in amore et inde jucundo benefaciendi, inferni autem in amore et inde jucundo malefaciendi:  天界のものはまたここからなうさのある〕、けれども、地獄のものはまたここからなうさのある〕――

si itaque cognoscis quid jucundum, cognosces quid et quale est caelum et infernum. それでもしあなたがさかるならあなたは天界地獄でどんなものであるかであろう〕。

Sed inquire et disce adhuc quid jucundum ab illis, qui investigant causas, et vocantur Intelligentiae; しかし、何さか探求せよまた、彼らからその原因める(調べる)また「知性」ばれる

sunt abhinc ad dextrum." 〔彼らはこの場所から右側にいる」。

[6] Et abivit, et accessit, et dixit causam adventus, et petiit ut instruerent quid jucundum; [6] また、私ったまた〔彼〕近づいたまた到来理由ったまたさかえるように懇願した

Et hi gavisi ab interrogatione dicebant, "Verum est quod qui cognoscit jucundum, cognoscat quid et quale est caelum et infernum: またこれらの質問からうれしがってった、「真理である、快さをs天界地獄でどんなものであるかるであろうこと

voluntas, ex qua homo est homo, ne quidem punctulum fertur, nisi a jucundo; 意志それ〔意志〕から人間人間である、決して瞬間じない、快さからでないなら

nam voluntas in se spectata, non est nisi quam affectus et effectus alicujus amoris, ita jucundi, est enim aliquod placitum, libitum et volupe, quod facit velle; なぜなら、本質的められた意志、愛らかの情愛以外でないならないからそのように、快さのというのは、何らかのえり(選択)、好みと心地よさであるからそれがすることをなう

et quia voluntas agit intellectum ad cogitandum, non datur minimum ideae cogitationis, nisi ab influo voluntatis jucundo. また、意志理解力えることへてるまた思考観念最小量存在しない、意志さのるものからでないなら

Quod ita sit, est causa, quia Dominus per influxum a Se actuat omnia animae et omnia mentis apud angelos, spiritus et homines, et actuat per influxum amoris et sapientiae, et hic influxus est ipsa activitas, ex qua omne jucundum est, quod in origine sua vocatur beatum, faustum et felix, et in derivatione jucundum, amaenum et volupe, et in universali sensu bonum. そのようであることは、理由がある、主自分自身から流入によって、天使、霊、また人間のもとのすべての霊魂とすべての拍動させるまた知恵流入によって活動させるまたこの流入活動そのものであるそれ〔活動〕からすべてのさがあるその起源幸福(祝福)、至幸福ばれるまた派生物、楽しさまた快楽(心地よさ)また全般的意味「善」〔ばれる〕。

Sed spiritus inferni apud se invertunt omnia, ita quoque bonum in malum, et verum in falsum, permanente jugiter jucundo; しかし、地獄自分自身のもとのすべてのものをにするそのようにまたまた真理虚偽、常さを持続して

nam absque permanentia jucundi, non est illis voluntas, nec sensatio, ita non vita. なぜなら、快さの持続なしに、彼らに意志はないからである、感覚もなくそのようにいのちがない

Ex his patet, quid, quale et unde jucundum inferni est, tum quid, quale, et unde jucundum caeli est." これらかららかである、地獄さがまたどんなものか(性質)またどこからかなおまた天界さが何、(また)どんなものか(性質)またどこからであるか

[7] His auditis, deductus est ad tertium coetum, ubi erant qui rimantur effectus, et vocantur Scientiae. [7] これらで聞いて、第三の集団へ導かれた、そこに結果を調べる(研究する)者がいた、また「知識」と呼ばれる。

Hi dicebant, "Descende in terram inferiorem, et ascende in terram superiorem; これらのった、「よりまたより

in hac percepturus et {1}sentiturus es jucunditates angelorum caeli, et in illa jucunditates spirituum inferni." これらからあなたは知覚されまたじられる、天界天使快感また地獄快感をその

Sed ecce tunc ad distantiam ab illis hiabat solum, et per hiatum ascendebant tres diaboli, apparentes igniti ex jucundo amoris illorum; しかし、見その時、隔たりにかって(=ある程度距離のところに)それ〔隔たりから地面いたまたから三人悪魔った、彼らのさからって

et quia consociati cum novitio spiritu percipiebant, quod illi tres ex proviso ex inferno ascenderint, dictum est illis, "Ne accedite propius, sed e loco ubi estis, narrate aliquid de jucundis vestris." また新参仲間となって知覚したので、彼三人摂理から、地獄からったこと、彼らに言われた、「さらに、近づくなしかし、場所から、そこにあなたがたがいる、何らかのものを語れ、あなたがたの快さについて」。

Et dicebant, "Scitote quod unusquisque, sive bonus sive malus sit, in suo jucundo sit, bonus in sui boni jucundo, et malus in sui mali jucundo." また、彼らはった、「(あなたは)☆、それぞれのあるいは善良あるいはである、自分さのにいること、善良、自分また自分さのいる〕」。

命令法の未来形という珍しい形です(会話以外に出て来ないでしょう)。どのような意味でしょうか? 「(今までは知らなかったかもしれないが、これから)知りなさい」、といった意味でしょうか?

Et quaesiverunt, "Quid vestrum jucundum?" また、質問した、「あなたがたのさは?」

Dicebant, quod esset jucundum scortandi, furandi, defraudandi, blasphemandi; 彼らはった、淫行する、激怒する、だます、冒涜する(中傷する)さであったこと

Et iterum quaesiverunt, "Qualia sunt jucunda illa?" また質問した、「それらのさはどんなものであるのか?」

Dicebant, quod sentiantur ab aliis sicut foetores ex stercoribus, et sicut putores ex cadaveribus, et sicut nidores ex urinis stagnatis. 彼らはった、他によりじられること、糞からの悪臭のようにまた死体からの腐臭のようにまたよどんだ尿からのいのように

Et quaesiverunt, "Sunt illa vobis jucunda?" また、質問した、「それらがあなたがたにいものであるのか〕?」

Dicebant, "Sunt jucundissima." 言った、「極めて()いものである」。

Et dixerunt, "Tunc estis sicut immundae bestiae quae in talibus degunt;" またった、「その時、あなたがたは不潔(=immundae)であるそれらはそれらのごす(生活する)」。

Et responderunt, "Si simus sumus, sed talia sunt delitiae narium nostrarum." またえた、「もしたちである(接続)なら、私たちである(直接)☆、しかしそのようなものがたちの歓喜(するもの)ある」。

(スヴェーデンボリ出版)『神の摂理』340番の注釈を以下に引用しておきます。

三四〇 接続法と直接法「もし私たちがそうであるなら、そうである」

 原文はSi simus, sumusであり、直訳すれば「もし、私たちであるなら、私たちである」です。ラテン語にこのように簡潔でしかも明快な表現法、すなわち、接続法と直接法があることに、感心してしまいます。これを日本語で「そのようなもの〝である〟なら、そのようなもの〝である〟かもしれない」と言えば、これで意味が通じます、それでもこの二つの〝である〟の間に接続法と直接法が使われていて、しかも意味を持っています。すなわち認識上の「である」(接続法)、「あなたはそう思うかもしれない」というニュアンスと、事実上の「である」(直接法)、「それでもこれが私たちの実態である」のニュアンスです。このニュアンスの違いを、接続法と直接法を並び立てて明確にしています。これは日本語にはない、味わうべきラテン語の特徴でしょう。

[8] Et quaesiverunt, "Quid plura?" [8] また質問した、「もっと〔ほかに〕何が〔あるか〕?」

Dicebant, quod cuivis liceat in suo jucundo esse, etiam immundissimo, ut illud vocant, modo non infestet bonos spiritus et angelos; 言ったそれぞれの自分さのにいることがされていることさらにまた不潔なものそれをぶように、善天使攻撃しない(ませない)かぎり

"sed quia ex jucundo nostro non aliter potuimus, quam illos infestare, conjecti sumus in ergastula, ubi patimur dira: 「しかし、私たちのさからなってできない、他攻撃する(ませる)こと以外、私たちは強制収容所まれるそこでひどく

inhibitio et retractio jucundorum nostrorum ibi, est quod vocatur cruciatus inferni; そこにたちのさの抑制(禁止)めること(撤回)がある、地獄拷問()ばれる

est quoque interior dolor." そしてまた内的しみである」。

Tunc quaesiverunt, "Cur infestavistis bonos?" また質問した、「なぜあなたがたは善良攻撃する(ませる)のか?」

原典講読『結婚愛』461(直訳[5]~[8])

[5] Ad haec Sapientiae respondebant, "Jucundum est omne vitae omnibus in caelo, ac omne vitae omnibus in inferno: [5] これに「知恵(たち)えた、「快さは、天界のすべてののいのちのすべてであるまた地獄のすべてののいのちのすべてである――

illis qui in caelo sunt, est jucundum boni et veri; 彼らにその天界にいる、善真理さがある

illis autem qui in inferno sunt, est jucundum mali et falsi; けれども、彼らにその地獄にいる、悪虚偽さがある

omne enim jucundum est amoris, et amor est esse vitae hominis; というのはすべてのさはでありまた人間のいのちのエッセ(存在)であるから

quare sicut homo est homo secundum quale sui amoris, ita est homo secundum quale sui jucundi; それゆえ、人間自分のどんなものか(性質)したがって人間であるようにそのように人間自分さのどんなものか(性質)したがって人間である

activitas amoris facit sensum jucundi; 愛活動さの感覚をつくる

activitas ejus in caelo est cum sapientia, et activitas ejus in inferno est cum insania; 天界でその活動知恵をともにあるまた地獄でその活動狂気をともにある

utraque in suis subjectis sistit jucundum.  両方のものはその対象の中で快さをひき起こす。

Sunt autem caeli et inferni in oppositis jucundis, quia in oppositis amoribus; けれども、天界のものと地獄のものは対立するさのにある、対立するあるので

caeli in amore et inde jucundo benefaciendi, inferni autem in amore et inde jucundo malefaciendi:  天界のものはまたここからなうさのある〕、けれども、地獄のものはまたここからなうさのある〕――

si itaque cognoscis quid jucundum, cognosces quid et quale est caelum et infernum. それでもしあなたがさかるならあなたは天界地獄でどんなものであるかであろう〕。

Sed inquire et disce adhuc quid jucundum ab illis, qui investigant causas, et vocantur Intelligentiae; しかし、何さか探求せよまた、彼らからその原因める(調べる)また「知性」ばれる

sunt abhinc ad dextrum." 〔彼らはこの場所から右側にいる」。

[6] Et abivit, et accessit, et dixit causam adventus, et petiit ut instruerent quid jucundum; [6] また、私ったまた〔彼〕近づいたまた到来理由ったまたさかえるように懇願した

Et hi gavisi ab interrogatione dicebant, "Verum est quod qui cognoscit jucundum, cognoscat quid et quale est caelum et infernum: またこれらの質問からうれしがってった、「真理である、快さをs天界地獄でどんなものであるかるであろうこと

voluntas, ex qua homo est homo, ne quidem punctulum fertur, nisi a jucundo; 意志それ〔意志〕から人間人間である、決して瞬間じない、快さからでないなら

nam voluntas in se spectata, non est nisi quam affectus et effectus alicujus amoris, ita jucundi, est enim aliquod placitum, libitum et volupe, quod facit velle; なぜなら、本質的められた意志、愛らかの情愛以外でないならないからそのように、快さのというのは、何らかのえり(選択)、好みと心地よさであるからそれがすることをなう

et quia voluntas agit intellectum ad cogitandum, non datur minimum ideae cogitationis, nisi ab influo voluntatis jucundo. また、意志理解力えることへてるまた思考観念最小量存在しない、意志さのるものからでないなら

Quod ita sit, est causa, quia Dominus per influxum a Se actuat omnia animae et omnia mentis apud angelos, spiritus et homines, et actuat per influxum amoris et sapientiae, et hic influxus est ipsa activitas, ex qua omne jucundum est, quod in origine sua vocatur beatum, faustum et felix, et in derivatione jucundum, amaenum et volupe, et in universali sensu bonum. そのようであることは、理由がある、主自分自身から流入によって、天使、霊、また人間のもとのすべての霊魂とすべての拍動させるまた知恵流入によって活動させるまたこの流入活動そのものであるそれ〔活動〕からすべてのさがあるその起源幸福(祝福)、至幸福ばれるまた派生物、楽しさまた快楽(心地よさ)また全般的意味「善」〔ばれる〕。

Sed spiritus inferni apud se invertunt omnia, ita quoque bonum in malum, et verum in falsum, permanente jugiter jucundo; しかし、地獄自分自身のもとのすべてのものをにするそのようにまたまた真理虚偽、常さを持続して

nam absque permanentia jucundi, non est illis voluntas, nec sensatio, ita non vita. なぜなら、快さの持続なしに、彼らに意志はないからである、感覚もなくそのようにいのちがない

Ex his patet, quid, quale et unde jucundum inferni est, tum quid, quale, et unde jucundum caeli est." これらかららかである、地獄さがまたどんなものか(性質)またどこからかなおまた天界さが何、(また)どんなものか(性質)またどこからであるか

[7] His auditis, deductus est ad tertium coetum, ubi erant qui rimantur effectus, et vocantur Scientiae. [7] これらで聞いて、第三の集団へ導かれた、そこに結果を調べる(研究する)者がいた、また「知識」と呼ばれる。

Hi dicebant, "Descende in terram inferiorem, et ascende in terram superiorem; これらのった、「よりまたより

in hac percepturus et {1}sentiturus es jucunditates angelorum caeli, et in illa jucunditates spirituum inferni." これらからあなたは知覚されまたじられる、天界天使快感また地獄快感をその

Sed ecce tunc ad distantiam ab illis hiabat solum, et per hiatum ascendebant tres diaboli, apparentes igniti ex jucundo amoris illorum; しかし、見その時、隔たりにかって(=ある程度距離のところに)それ〔隔たりから地面いたまたから三人悪魔った、彼らのさからって

et quia consociati cum novitio spiritu percipiebant, quod illi tres ex proviso ex inferno ascenderint, dictum est illis, "Ne accedite propius, sed e loco ubi estis, narrate aliquid de jucundis vestris." また新参仲間となって知覚したので、彼三人摂理から、地獄からったこと、彼らに言われた、「さらに、近づくなしかし、場所から、そこにあなたがたがいる、何らかのものを語れ、あなたがたの快さについて」。

Et dicebant, "Scitote quod unusquisque, sive bonus sive malus sit, in suo jucundo sit, bonus in sui boni jucundo, et malus in sui mali jucundo." また、彼らはった、「(あなたは)☆、それぞれのあるいは善良あるいはである、自分さのにいること、善良、自分また自分さのいる〕」。

命令法の未来形という珍しい形です(会話以外に出て来ないでしょう)。どのような意味でしょうか? 「(今までは知らなかったかもしれないが、これから)知りなさい」、といった意味でしょうか?

Et quaesiverunt, "Quid vestrum jucundum?" また、質問した、「あなたがたのさは?」

Dicebant, quod esset jucundum scortandi, furandi, defraudandi, blasphemandi; 彼らはった、淫行する、激怒する、だます、冒涜する(中傷する)さであったこと

Et iterum quaesiverunt, "Qualia sunt jucunda illa?" また質問した、「それらのさはどんなものであるのか?」

Dicebant, quod sentiantur ab aliis sicut foetores ex stercoribus, et sicut putores ex cadaveribus, et sicut nidores ex urinis stagnatis. 彼らはった、他によりじられること、糞からの悪臭のようにまた死体からの腐臭のようにまたよどんだ尿からのいのように

Et quaesiverunt, "Sunt illa vobis jucunda?" また、質問した、「それらがあなたがたにいものであるのか〕?」

Dicebant, "Sunt jucundissima." 言った、「極めて()いものである」。

Et dixerunt, "Tunc estis sicut immundae bestiae quae in talibus degunt;" またった、「その時、あなたがたは不潔(=immundae)であるそれらはそれらのごす(生活する)」。

Et responderunt, "Si simus sumus, sed talia sunt delitiae narium nostrarum." またえた、「もしたちである(接続)なら、私たちである(直接)☆、しかしそのようなものがたちの歓喜(するもの)ある」。

(スヴェーデンボリ出版)『神の摂理』340番の注釈を以下に引用しておきます。

三四〇 接続法と直接法「もし私たちがそうであるなら、そうである」

 原文はSi simus, sumusであり、直訳すれば「もし、私たちであるなら、私たちである」です。ラテン語にこのように簡潔でしかも明快な表現法、すなわち、接続法と直接法があることに、感心してしまいます。これを日本語で「そのようなもの〝である〟なら、そのようなもの〝である〟かもしれない」と言えば、これで意味が通じます、それでもこの二つの〝である〟の間に接続法と直接法が使われていて、しかも意味を持っています。すなわち認識上の「である」(接続法)、「あなたはそう思うかもしれない」というニュアンスと、事実上の「である」(直接法)、「それでもこれが私たちの実態である」のニュアンスです。このニュアンスの違いを、接続法と直接法を並び立てて明確にしています。これは日本語にはない、味わうべきラテン語の特徴でしょう。

[8] Et quaesiverunt, "Quid plura?" [8] また質問した、「もっと〔ほかに〕何が〔あるか〕?」

Dicebant, quod cuivis liceat in suo jucundo esse, etiam immundissimo, ut illud vocant, modo non infestet bonos spiritus et angelos; 言ったそれぞれの自分さのにいることがされていることさらにまた不潔なものそれをぶように、善天使攻撃しない(ませない)かぎり

"sed quia ex jucundo nostro non aliter potuimus, quam illos infestare, conjecti sumus in ergastula, ubi patimur dira: 「しかし、私たちのさからなってできない、他攻撃する(ませる)こと以外、私たちは強制収容所まれるそこでひどく

inhibitio et retractio jucundorum nostrorum ibi, est quod vocatur cruciatus inferni; そこにたちのさの抑制(禁止)めること(撤回)がある、地獄拷問()ばれる

est quoque interior dolor." そしてまた内的しみである」。

Tunc quaesiverunt, "Cur infestavistis bonos?" また質問した、「なぜあなたがたは善良攻撃する(ませる)のか?」

投稿ナビゲーション