原典講読『真のキリスト教』530

(1) 原文
530. Quaeritur itaque, Quomodo paenitentia agenda est? Respondetur quod actualiter; et hoc est, explorare se, cognoscere et agnoscere sua peccata, supplicare ad Dominum, et novam vitam inchoare. Quod paenitentia non dabilis sit absque exploratione, in articulo, qui praecedit, ostensum est. Sed ad quid exploratio, nisi ut cognoscat sua peccata? Et ad quid cognitio nisi agnoscat quod illa in illo sint? Et ad quid tria illa, nisi ut confiteatur illa coram Domino, et supplicet de suppetiis, et ab hoc inchoare novam vitam, quae est finis propter quem? Haec est actualis paenitentia. Quod ita progrediendum et faciendum sit, scire potest unusquisque homo (post primam aetatem, et plus et plus sicut sui juris et suae rationis fit), ex Baptismo, per cujus lavationem intelligitur regeneratio; nam in illo patrini pro illo spoponderunt, quod rejecturus sit diabolum, et omnia ejus opera: similiter ex Sancta Cena, ante cujus accessionem dignam praemonentur omnes, ut a peccatis paenitentiam agant, et se ad Deum convertant, et novam vitam ingrediantur: et praeterea ex Decalogo seu Catechismo, qui in omnium Christianorum manibus est, ubi in sex praeceptis decalogi non aliud mandatur, quam ut non mala faciant: quae nisi quis per paenitentiam removet, non potest amare proximum, et minus Deum; cum tamen ex duobus his mandatis pendent Lex et Prophetae, hoc est, Verbum, proinde salus. Actualis paenitentia, si alternis vicibus agitur, nimirum quoties homo ad communionem Sanctae Cenae se praeparat, si postea ab uno seu altero peccato, quod tunc deprehendit apud se, abstineat, satis est ad initiandum se in actualitatem; in qua cum est, in via est ad caelum, nam tunc homo incipit a naturali spiritualis fieri, et nasci novus a Domino.
 
(2) 直訳
530. Quaeritur itaque, Quomodo paenitentia agenda est? そこで、質問される、どのように悔い改めは行なわれなければならないか?
Respondetur quod actualiter; 答えられる、実際に〔行なわれなければならない〕こと。
et hoc est, explorare se, cognoscere et agnoscere sua peccata, supplicare ad Dominum, et novam vitam inchoare.  またこのことである、自分自身を調べること、自分の罪〔複数〕を知ることと認めること、主へ懇願すること、また新しい生活を始めること。
Quod paenitentia non dabilis sit absque exploratione, in articulo, qui praecedit, ostensum est. 調査なしに悔い改めはありえないことは、節(章)の中に、それは先行する、示されている〔525-527〕。
Sed ad quid exploratio, nisi ut cognoscat sua peccata? しかし、何のために調査は、自分の罪を知るためでないなら?
Et ad quid cognitio nisi agnoscat quod illa in illo sint? また、何のために知識は、それら〔罪〕がその☆中にあることを認めるためでないなら?
「その」が具体的ではありませんが、「自分の」と訳しておけばよいでしょう。
Et ad quid tria illa, nisi ut confiteatur illa coram Domino, et supplicet de suppetiis, et ab hoc inchoare novam vitam, quae est finis propter quem? また、何のためにそれら三つのもの〔調べ、知り、認める〕は、それら〔罪〕を主の前に告白するためでないなら、また助けについて懇願する、またこのことから新しい生活を始めることでないなら? それがそのための目的である☆。
ここの「それがそのための目的である」は、私にとって二つの「それ」がはっきりしません。「その新しい生活が目標である」と捕えておいてよいと思います。また省略することも可能でしょう。
Haec est actualis paenitentia. これが実際の悔い改めである。
Quod ita progrediendum et faciendum sit, scire potest unusquisque homo (post primam aetatem, et plus et plus sicut sui juris et suae rationis fit), ex Baptismo, per cujus lavationem intelligitur regeneratio; このように前進し、行なわなければならないことは、それぞれの人間が知ることができる(最初の年齢から、またさらにまたさらに、自分の責任でまた自分の理性で行なわれるように)、洗礼式から、その洗うことによって再生が意味される。
nam in illo patrini pro illo spoponderunt, quod rejecturus sit diabolum, et omnia ejus opera: なぜなら、その中で教父母(名親)☆は彼(幼児)のために(代わりに)誓約するからである、悪魔を退けること、また彼(悪魔)すべての働きを――
教父とは幼児洗礼の時の(洗礼名の)名付け親です。
similiter ex Sancta Cena, ante cujus accessionem dignam praemonentur omnes, ut a peccatis paenitentiam agant, et se ad Deum convertant, et novam vitam ingrediantur: 同様に、聖餐式から、その近づきにふさわしい〔者である〕前に、すべての者は、罪からの悔い改めを行なうように警告される、また自分自身を神へ向ける(回心させる)、また新しい生活を始める――
et praeterea ex Decalogo seu Catechismo, qui in omnium Christianorum manibus est, ubi in sex praeceptis decalogi non aliud mandatur, quam ut non mala faciant: またさらに十戒または教理問答から、それはすべてのキリスト教徒の手の中にある、そこに十戒の六つの戒めの中に何らかのものは命令されていない、悪を行なわないように以外の――
quae nisi quis per paenitentiam removet, non potest amare proximum, et minus Deum; それらを、だれかが悔い改めによって取り去らないなら(遠ざけないなら)、〔その者は〕隣人を愛することができない、またまして神を。
cum tamen ex duobus his mandatis pendent Lex et Prophetae, hoc est, Verbum, proinde salus. そのときそれでも、これらの二つの命令から(に)法と預言者は、すなわち、みことばはかかっている、ここから救いが〔ある〕。
Actualis paenitentia, si alternis vicibus agitur, nimirum quoties homo ad communionem Sanctae Cenae se praeparat, si postea ab uno seu altero peccato, quod tunc deprehendit apud se, abstineat, satis est ad initiandum se in actualitatem; 実際の悔い改めは、もし交替で機会で行なわれるなら、確かに、人間が聖餐式へ自分自身を準備するたびごとに、もしその後、一つあるいは二つの罪から、それはその時、自分自身のもとに見つかった、やめる、十分である、自分自身を導くために、実現化(実行に移すこと)中に。
in qua cum est, in via est ad caelum, nam tunc homo incipit a naturali spiritualis fieri, et nasci novus a Domino. その中にいるとき、天界への道の中にいる、なぜなら、その時、人間は自然的なものから霊的なものにされることが始めるから、また主からの新しいもの(に)生まれさせられることが。
 
(3) 訳文
530. そこで、質問される、どのように悔い改めは行なわれなければならないか?
 答えられる、実際に〔行なわれなければならない〕こと。またこのことは、自分自身を調べること、自分の罪〔複数〕を知ることと認めること、主へ懇願すること、新しい生活を始めることである。
 調査なしに悔い改めはありえないことは、先行する節の中に示されている〔525-527〕。
 しかし、自分の罪を知るためでないなら、調べることは何のためか?
 また、それら〔罪〕が自分の☆にあることを認めるためでないなら、知ることは何のためか?
 また、それら〔罪〕を主の前に告白し、助けについて懇願し、またこのことから新しい生活を始めるためでないなら、それら三つのもの〔調べ、知り、認める〕は何のためか? その新しい生活が目標である。
 これが実際の悔い改めである。
 このように前進し、行なわなければならないことは、洗うことによって再生が意味される洗礼式から、それぞれの人間が知ることができる(最初の年齢から、さらにまたさらにと、自分の責任でまた自分の理性で行なわれるように)。なぜなら、その中で教父母(名親)☆は彼(幼児)のために(代わりに)、悪魔を、また彼(悪魔)すべての働きを退けることを誓約するからである――同様に、聖餐式から、その近づきにふさわしい〔者である〕前に、すべての者は、罪からの悔い改めを行い、自分自身を神へ向け、また新しい生活を始めるように警告される――またさらに、十戒または教理問答から、それはすべてのキリスト教徒の手の中にあり、そこの十戒の六つの戒めの中に悪を行なわないように以外の何らかのものは命令されていない――それら〔悪〕を、だれかが悔い改めによって遠ざけないなら、〔その者は〕隣人を愛すること、まして神を愛することができない。そのときそれでも、これらの二つの命令に律法と預言者は、すなわち、みことばにかかっており、ここから救いが〔ある〕。
 実際の悔い改めは、確かに、人間が聖餐式へ自分自身を準備するたびごとに、もし交替の機会で行なわれるなら、もしその後、その時、自分自身のもとに見つかった一つあるいは二つの罪をやめるなら、自分自身を、実現化(実行に移すこと)に導くために十分である。その中にいるとき天界への道の中にいる、なぜなら、その時、人間は自然的なものから霊的なものにされることが、主により新しいもの生まれことが始まるからである。
 
教父とは幼児洗礼の時の(洗礼名の)名付け親です。

原典講読『真のキリスト教』531

(1) 原文
531. Hoc per sequentes comparationes illustrari potest. Homo ante paenitentiam est tanquam desertum, in quo sunt terribiles ferae, dracones, bubones, ululae, echidnae et haemorrhoides, et in dumetis ibi ochim et tziim, et saltant satyri; at postquam haec industria et opera hominum ejecta sunt, desertum illud potest exarari et excoli in arva, et eis inseminari primum avenae, fabae et linum, et postea hordea et tritica. Et quoque comparari potest cum malitia, quae in copia regnat apud homines, nisi malitiosi secundum leges castigarentur ac punirentur plagis aut morte, nulla urbs consisteret, pariter nullum regnum. Homo est sicut societas in minima forma, nisi similiter secum ageret spirituali modo, sicut agitur cum malitiosis in magna societate naturali modo, ille post mortem castigaretur et puniretur, et hoc usque eo dum ex timore poenae malum non facit, tametsi nusquam redigi potest ad bonum faciendum ex amore boni.
 
(2) 直訳
531. Hoc per sequentes comparationes illustrari potest. このことは続く(次の)たとえによって説明されることができる。
Homo ante paenitentiam est tanquam desertum, in quo sunt terribiles ferae, dracones, bubones, ululae, echidnae et haemorrhoides, et in dumetis ibi ochim et tziim, et saltant satyri; 悔い改め前の人間はいわば荒野(砂漠)である、その中に恐ろしい野獣がいる、竜、フクロウ、モリフクロウ、マムシと毒ヘビ、また茂みの中にそこにオーヒーム☆1(吠える動物)とツィイーム☆2がいる、またサテュロスが踊っている。
1 「イザヤ書」13:21の「新改訳聖書」で「みみずく」と訳されている語は原語で「オーヒーム」です。
2 ツィイームは、意味の不明確はヘブル語(荒野に住む)。
at postquam haec industria et opera hominum ejecta sunt, desertum illud potest exarari et excoli in arva, et eis inseminari primum avenae, fabae et linum, et postea hordea et tritica. しかし、これらを人間の勤勉と働きが追い出された後、その荒野(砂漠)は耕地の中に掘り返され、耕されることができる、またそれに初めてカラスムギ(オート麦)を種を蒔くことができる、豆と亜麻を、またその後、大麦と小麦。
Et quoque comparari potest cum malitia, quae in copia regnat apud homines, nisi malitiosi secundum leges castigarentur ac punirentur plagis aut morte, nulla urbs consisteret, pariter nullum regnum. そしてまた、悪意にたとえられることができる、それは人間のもとにおびただしく支配的である、悪意(ある行為)が法律にしたがって矯正される(罰せられる)、そして打つことまたは死で罰せられないなら、どんな都市も立たない、同じくどんな王国も(立た)ない。
Homo est sicut societas in minima forma, nisi similiter secum ageret spirituali modo, sicut agitur cum malitiosis in magna societate naturali modo, ille post mortem castigaretur et puniretur, et hoc usque eo dum ex timore poenae malum non facit, tametsi nusquam redigi potest ad bonum faciendum ex amore boni. 人間は最小の形の中の社会のようである、同様に自分自身に霊的な手段(方法)で行なわないなら、悪意(ある行為)が大きな社会の中で自然的な手段(方法)で行なわれるように、彼は、死後、矯正され、罰せられる、またこのことがそれで、時まで、罰の恐れから悪を行なわない、たとえ善の愛から善を行なうことへ決して追いやられなくても(強いられなくても)
 
(3) 訳文
531. このことは次のたとえによって説明されることができる。
 悔い改め前の人間はいわば荒野であり、その中に恐ろしい野獣、竜、フクロウ、モリフクロウ、マムシ、毒ヘビがいる、また茂みの中にそこにオーヒームとツィイームがいて、サテュロスが踊っている。しかし、これらが人間の勤勉と働きによって追い出された後、その荒野は耕地へと掘り返され、耕されることができる、またそれに初めてカラスムギ(オート麦)、豆亜麻を、またその後、大麦と小麦を蒔くことができる。
 そしてまた、人間のもとにおびただしく支配的である悪意にたとえられることができる、悪意ある行為が法律にしたがって懲らしめられ、そして〔ムチ〕打つことまたは死で罰せられないなら、どんな都市も、同じくどんな王国も立ち行かない
 人間は最小の形の中の社会のようであり、悪意ある行為が大きな社会の中で自然的な手段(方法)で行なわれるように、同様に自分自身に霊的な手段(方法)で行なわないなら、彼は、死後、矯正され、罰せられ、またこのことがたとえ善の愛から善を行なうことへ決して追いやられなくても、罰の恐れから悪を行なわない時まで〔続く〕

原典講読『真のキリスト教』532

[VII.]
QUOD VERA PAENITENTIA SIT EXPLORARE NON MODO ACTA VITAE SUAE,
SED ETIAM INTENTIONES VOLUNTATIS SUAE.
真の悔い改めは自分の生活の行為を調べることだけではないこと、
しかし、自分の意志の意図もまた。

 
(1) 原文
532. Quod vera paenitentia sit explorare non modo acta suae vitae, sed etiam intentiones suae voluntatis, est quia intellectus et voluntas faciunt acta; loquitur enim homo ex cogitatione, et agit ex voluntate, quare loquela est cogitatio loquens, et actio est voluntas agens: et quia inde sunt loquelae et actiones, indubie sequitur, quod illa duo sint, quae peccant quando corpus. Et quoque potest homo paenitentiam agere a malis quae corpore egerat, et usque cogitare et velle malum; sed hoc est sicut amputare truncum arboris malae, et relinquere radicem ejus in terra, ex qua excrescit eadem arbor mala, et se circum spargit; aliter vero cum etiam radix evellitur, et hoc fit in homine, quando simul intentiones voluntatis suae explorat, et mala per paenitentiam amovet. Homo explorat intentiones voluntatis suae, dum explorat cogitationes suas, nam intentiones se in illis manifestant; quemadmodum dum cogitat, vult et intendit vindictas, adulteria, furta, et testificationes falsas, et cupiditates ad illa, et quoque blasphemias contra Deum, sanctum Verbum et ecclesiam, et sic porro; hic si illuc usque intendit animum, et scrutatur num facturus sit illa si non timor legis et famae obstaret, qui tunc post scrutinium cogitat, quod non velit illa, quia peccata sunt, ille veram et interiorem paenitentiam agit; et adhuc plus dum in jucundo illorum malorum est, et simul in libero faciendi illa, et tunc resistit et abstinet; qui hoc iteratis vicibis excercet, ille jucunda malorum, dum redeunt, ut injucunda percipit, et demum damnat illa ad infernum. Hoc est, quod intelligitur per haec Domini verba,
 
"Quisquis vult invenire animam suam, perdet eam, et quisquis perdiderit animam suam propter Me, inveniet illam" (Matth. x. 39).
 
Ille qui mala voluntatis suae per hanc paenitentiam removet, similis est illi, qui zizania a diabolo inseminata ex agro in tempore evellit, unde semina a Domino Deo Salvatore implantata nanciscuntur liberam humum, et germinant in messem (Matth. xiii. 24-30).
 
(2) 直訳
532. Quod vera paenitentia sit explorare non modo acta suae vitae, sed etiam intentiones suae voluntatis, est quia intellectus et voluntas faciunt acta; 真の悔い改めは自分の生活の行為を調べることだけではないことは、しかし、自分の意志の意図もまた、理解力と意志が行動を行なうからである。
loquitur enim homo ex cogitatione, et agit ex voluntate, quare loquela est cogitatio loquens, et actio est voluntas agens: というのは、人間は思考から話す、また意志から行なうから、それゆえ、話すことは話す思考であり、行動は行なう意志である。
et quia inde sunt loquelae et actiones, indubie sequitur, quod illa duo sint, quae peccant quando corpus. また、ここから話すことと行動があるので、疑いなくいえる、それら二つのものであること、それらが罪を犯す、身体が〔罪を犯す〕時。
Et quoque potest homo paenitentiam agere a malis quae corpore egerat, et usque cogitare et velle malum; そしてまた、人間は悪からの悔い改めを行なうことができる、それを身体で産んだ、またそれでも、悪を考えることと意志すること〔ができる〕。
sed hoc est sicut amputare truncum arboris malae, et relinquere radicem ejus in terra, ex qua excrescit eadem arbor mala, et se circum spargit; しかし、これは悪の木の幹を切ることのようである、また地の中にその根を残すこと、それ〔根〕から同じ悪の木が生長する、またそれ自体を周囲へ広める。
aliter vero cum etiam radix evellitur, et hoc fit in homine, quando simul intentiones voluntatis suae explorat, et mala per paenitentiam amovet. けれども、根もまた引き離されるとき異なる、またこれは人間の中に生じる、同時に(一緒に)分の意志の意図を調べる時、また悪を悔い改めによって除く。
Homo explorat intentiones voluntatis suae, dum explorat cogitationes suas, nam intentiones se in illis manifestant; 人間は自分の意志の意図を調べる、自分の思考を調べる時、なぜなら、意図はそれ自体をそれら〔思考〕の中に現わすからである。
quemadmodum dum cogitat, vult et intendit vindictas, adulteria, furta, et testificationes falsas, et cupiditates ad illa, et quoque blasphemias contra Deum, sanctum Verbum et ecclesiam, et sic porro;(その)ように、考え、欲し、意図する時〔現わす〕、復讐を、姦淫を、盗みを、また虚偽の証人となること、またそれらへの欲望を、そしてまた神、みことばと教会の聖性に対する冒涜を、その他。
hic si illuc usque intendit animum, et scrutatur num facturus sit illa si non timor legis et famae obstaret, qui tunc post scrutinium cogitat, quod non velit illa, quia peccata sunt, ille veram et interiorem paenitentiam agit; もし、これやそれを、やはりアニムス(心)が意図し、またそれらを行なう(行なってしまうであろう)かどうか調べる、もし、法律と名声の恐れが妨げないなら、その者はその時、調査を考えた後、それを欲しないこと、罪であるからと、その者は真のまた内的な悔い改めを行なう。
et adhuc plus dum in jucundo illorum malorum est, et simul in libero faciendi illa, et tunc resistit et abstinet; またなおさらさらに、その悪の快さの中にいる時、また同時にそれを行なう自由の中に、またその時、抵抗する、またやめる。
qui hoc iteratis vicibis excercet, ille jucunda malorum, dum redeunt, ut injucunda percipit, et demum damnat illa ad infernum. これを機会で繰り返されて「行なう☆」者は、彼は悪の快さを、戻る時、不快なもののように感じる(知覚する)、また最後に、それを地獄の中へ断罪する。
ここの「excercet」が何だかわかりません、いちおう「行なう」としておきました。ご教示くださればありがたいです。
Hoc est, quod intelligitur per haec Domini verba, このことである、これらの主のことばによって意味されることは、
"Quisquis vult invenire animam suam, perdet eam, et quisquis perdiderit animam suam propter Me, inveniet illam" (Matth. x. 39). 「だれでも自分の霊魂を見つけることを欲する〔者〕は、それを滅ぼす(失う)、まただれでも自分の霊魂をわたしのために滅ぼした(失った)〔者〕は、それを見つける」(マタイ10:39)
Ille qui mala voluntatis suae per hanc paenitentiam removet, similis est illi, qui zizania a diabolo inseminata ex agro in tempore evellit, unde semina a Domino Deo Salvatore implantata nanciscuntur liberam humum, et germinant in messem (Matth. xiii. 24-30). 彼は、その者は自分の意志の悪をこの悔い改めによって遠ざける、彼に似ている、その者は悪魔により植え付けられた毒麦が畑から適当な時の中で引き離される、そこから救い主なる神、主により植え付けられた種が自由な土地を得る、また芽を出す、収穫の中へ(マタイ13:24-30)
 
(3) 訳文
532. 真の悔い改めは自分の生活の行為だけではなく、しかし、自分の意志の意図もまたを調べることであるのは、、理解力と意志が行動を行なうからである。というのは、人間は思考から話す、また意志から行なうから、それゆえ、話すことは話す思考であり、行動は行なう意志である――また、ここから話すことと行動があるので、疑いなく、身体が〔罪を犯す〕時、それら二つのものが罪を犯す、といえる。
 そしてまた、人間は身体で産んだ悪からの悔い改めを行なうことができる、またそれでも、悪を考えることと意志すること〔ができる〕。しかし、これは悪の木の幹を切り、地の中にその根を残すことことのようである、その根から同じ悪の木が生長する、またそれ自体を周囲へ広める。けれども、根もまた引き離されるとき異なる、またこれは、同時に分の意志の意図を調べ、また悪が悔い改めによって除く時、人間の中に生じる。
自分の思考を調べる時、人間は自分の意志の意図を調べる、なぜなら、意図はそれ自体をそれら〔思考〕の中に現わすからである。復讐、姦淫、盗み、虚偽の証人となること、またそれらへの欲望を、そしてまた神、みことばと教会の聖性に対する冒涜を、その他を考え、欲し、意図する時、(その)ように〔現わす〕。もし、これやそれを、やはりが意図し、またそれらを行なってしまうかどうか調べ、もし、法律と名声の恐れが妨げないなら、その者はその時、調査を考えた後、罪であるからとそれを欲しない者は真のまた内的な悔い改めを行なう。またなおさらさらに〔真のまた内的な悔い改めを行なう〕、その悪の快さの中に、また同時にそれを行なう自由の中にいる時、またその時、抵抗する、またやめる。これを繰り返される機会のたびに「行なう」者は、悪の快さが戻る時、不快なもののように感じる、また最後に、それを地獄の中へと断罪する。
 このことが、これらの主のことばによって意味されることである、
 
 「だれでも自分の霊魂を見つけることを欲する〔者〕は、それを失う、まただれでも自分の霊魂をわたしのために失った〔者〕は、それを見つける」(マタイ10:39)
 
 自分の意志の悪をこの悔い改めによって遠ざける者は、悪魔により植え付けられた毒麦が畑から適当な時の中で引き離され、そこから救い主なる神、主により植え付けられた種が自由な土地を得、また収穫の中へと芽を出す者に似ている(マタイ13:24-30)

原典講読『真のキリスト教』533

(1) 原文
533. Sunt duo amores qui e longaevo tempore generi humano irradicati sunt, amor dominandi super omnes, et amor possidendi omnium bona. Prior amor, si ei relaxantur frena, ruit eo usque ut velit esse Deus caeli; et posterior amor, si ei relaxantur frena, ruit eo usque ut velit esse Deus mundi. His duobus amoribus subordinati sunt omnes reliqui amores mali, qui sunt exercitus: sed illos duos explorare, perquam difficile est, quia intime resident, et se abscondunt, sunt enim sicut viperae in petra foraminosa occultatae, quae venenum suum retinent, ut dum quis super petra illa cubat, letales ictus infligunt, et se retrahunt. Sunt etiam sicut veterum sirenes, quae cantu allectabant homines, et per illum necabant. Illi bini amores etiam se exornant illustribus togis et tunicis, sicut diabolus ex magica phantasia inter suos, et inter alios quos vult illudere. [2.] Sed probe sciendum est, quod illi bini amores possint plus regnare apud parvos quam apud magnos, apud inopes quam apud opulentos, apud subditos quam apud reges; hi enim nati sunt ad dominium et ad gazas, quae tandem illa non aliter aspiciunt, quam sicut alius sua famulitia et possessionata, praetor sua, administrator sua, navarchus sua, immo sicut pauper colonus sua. Aliter vero reges qui ad dominium super aliorum regna. [3.] Quod intentiones voluntatis explorandae sint, est causa, quia in voluntate residet amor, est enim voluntas receptaculum ejus, ut supra ostensum est: omnis amor inde exspirat jucunda sua in intellectus perceptiones et cogitations, nam hae non agunt quicquam ex se, sed ex voluntate; favent enim ei, ac consentiunt et confirmant omnia quae amoris ejus sunt; quare voluntas est ipsa domus, in qua homo habitat, ac intellectus est atrium, per quod exit et intrat. Inde est, quod dictum sit, quod intentiones voluntatis explorandae sint; quae cum exploratae ac remotae sunt, homo elevatur e naturali voluntate, cui mala hereditaria et actualia insident, in voluntatem spiritualem, per quam Dominus reformat et regenerat naturalem, et hac media sensualia et voluntaria corporis, ita totum hominem.
 
(2) 直訳
533. Sunt duo amores qui e longaevo tempore generi humano irradicati sunt, amor dominandi super omnes, et amor possidendi omnium bona. 二つの愛がある、それは長く続く時から人類に根づいてきた、すべての者の上に支配する愛、またすべての財産(所有物)を所有する愛。
Prior amor, si ei relaxantur frena, ruit eo usque ut velit esse Deus caeli; 前の(前者の)は、もしそれに馬勒(ろく)(束縛・抑制)がゆるめられるなら、天界の神であることを欲するようにまでもそれだけ突進する。
et posterior amor, si ei relaxantur frena, ruit eo usque ut velit esse Deus mundi. また後の(後者の)愛は、もしそれに馬勒(ろく)(束縛・抑制)がゆるめられるなら、世の神であることを欲するようにまでもそれだけ突進する。
His duobus amoribus subordinati sunt omnes reliqui amores mali, qui sunt exercitus: これらの二つの愛にすべての残りの(他の)悪の愛が従属している、それらは大群(大勢)である。
sed illos duos explorare, perquam difficile est, quia intime resident, et se abscondunt, sunt enim sicut viperae in petra foraminosa occultatae, quae venenum suum retinent, ut dum quis super petra illa cubat, letales ictus infligunt, et se retrahunt. しかし、それらの二つを調べることは、非常に困難である、深く(内部に)んでいるので、またそれ自体を隠す、というのは、マムシのようであるから、穴だらけの岩の中に隠れた、それは自分の毒を保有する、だれかがその岩の上に伏せる(横になる)ようなとき、致命的な一撃を加える、またそれ自体を引き戻す。
Sunt etiam sicut veterum sirenes, quae cantu allectabant homines, et per illum necabant. さらにまた古い(昔の)セイレーンのようである、彼女は歌で人間を誘惑した、またそれによって殺した。
Illi bini amores etiam se exornant illustribus togis et tunicis, sicut diabolus ex magica phantasia inter suos, et inter alios quos vult illudere. それらの二つの愛もまたそれ自体をトーガと下着で惑わせて飾る、悪魔のように、空想の魔術から、自分たちの間で、また他の者の間で、その者を惑わすことを欲する。
[2.] Sed probe sciendum est, quod illi bini amores possint plus regnare apud parvos quam apud magnos, apud inopes quam apud opulentos, apud subditos quam apud reges; [2] しかし、よく知らなければならない、それらの二つの愛はさらに支配することができること、小さい者(卑しい者)のもとで大きい者(大人物・高官)のもとよりも、不足している者のもとで富んでいる者のもとよりも、臣民(家来)のもとで王のもとよりも。
hi enim nati sunt ad dominium et ad gazas, quae tandem illa non aliter aspiciunt, quam sicut alius sua famulitia et possessionata, praetor sua, administrator sua, navarchus sua, immo sicut pauper colonus sua. というのは、これらの者は支配権にまた宝に生まれているから、それらの者は最後にそれらを異なって眺めないから、他の者が自分の使用人と所有物のように以外に、指導者が自分のもの〔眺めるように以外に〕、船長が自分のものを、それどころか貧しい農夫が自分のものを。
Aliter vero reges qui ad dominium super aliorum regna. けれども、王たちに異なっている、その者は他の王国の上の支配に向かう。
[3.] Quod intentiones voluntatis explorandae sint, est causa, quia in voluntate residet amor, est enim voluntas receptaculum ejus, ut supra ostensum est: [3] 意志の意図が調べられなければならないことは、理由がある、意志の中に愛が住んでいるからである、というのは、意志はその容器であるから、上に示されたように――
omnis amor inde exspirat jucunda sua in intellectus perceptiones et cogitations, nam hae non agunt quicquam ex se, sed ex voluntate; ここからすべての愛はその快さを理解力の知覚と思考の中に発散させている、なぜなら、それら〔知覚と思考〕はどんなものでもそれ自体から行なわないからである、しかし、意志から。
favent enim ei, ac consentiunt et confirmant omnia quae amoris ejus sunt; というのは、それ〔意志〕に好意を持つ(賛同する)から、そしてすべてのものを同意する(承諾する)、また確信する、それらは彼の愛のものである。
quare voluntas est ipsa domus, in qua homo habitat, ac intellectus est atrium, per quod exit et intrat. それゆえ、意志は家そのものである、その中に人間が住む、そして理解力は張り出し玄関(前庭)ある、それを通って出る、また入る。
Inde est, quod dictum sit, quod intentiones voluntatis explorandae sint; ここからである、言われたこと、意志の意図が調べられなければならないこと。
quae cum exploratae ac remotae sunt, homo elevatur e naturali voluntate, cui mala hereditaria et actualia insident, in voluntatem spiritualem, per quam Dominus reformat et regenerat naturalem, et hac media sensualia et voluntaria corporis, ita totum hominem. それらが調べられ、そして遠ざけられたとき、人間は自然的な意志から高揚させられる、それに遺伝と実際の悪が固く宿っている、霊的な意志の中へ、それによって主は自然的なもの(意志)を改心させ、再生させる、またこの方法(手段)が身体の感覚的なものと意志のものを、そのように人間全体を。
 
(3) 訳文
533. 人類に長く続く時から根づいてきた二つの愛がある、すべての者の上に支配する愛とすべての財産(所有物)を所有する愛〔である〕。
 前者の愛は、もしそれに抑制がゆるめられるなら、天界の神であることを欲するようにまでも突進する。また後者の愛は、もしそれに抑制がゆるめられるなら、世の神であることを欲するようにまでも突進する。
 これらの二つの愛にすべての残りの悪の愛が従属し、それらは大群である――しかし、それらの二つを調べることは、深く(内部に)住み、またそれ自体を隠しているので、非常に困難である、穴だらけの岩の中に隠れたマムシのようであるから、それは自分の毒を保有し、だれかがその岩の上に横になるようなとき、致命的な一撃を加え、また引き戻る。
 さらにまた昔のセイレーンのようであり、彼女は歌で人間を誘惑し、それによって殺した。
 それらの二つの愛もまた、惑わすことを欲する自分たちの間の者また他の者の間で、悪魔のように、空想の魔術からトーガと下着で惑わせて自分自身を飾っている。
 [2] しかし、それらの二つの愛は、小さい者(卑しい者)のもとで大きい者(大人物・高官)のもとよりも、不足している者のもとで富んでいる者のもとよりも、臣民(家来)のもとで王のもとよりも、さらに支配することができることをよく知らなければならない。というのは、これらの者は支配権にまた宝に生まれており、それらの者は最後にはそれらを自分の使用人と所有物のように、指導者が自分のものを、船長が自分のものを、それどころか貧しい農夫が自分のものを眺めるようにしか眺めないからである。
 けれども、他の王国の支配に向かう王たちは異なる。
[3] 意志の意図が調べられなければならない理由は、意志の中に愛が住んでいるからである、というのは、前に示されたように、意志はその容器であるから――ここからすべての愛はその快さを理解力の知覚と思考の中に発散させている、なぜなら、それら〔知覚と思考〕はどんなものでもそれ自体から行なわず、しかし、意志から行なうからである。というのは、それ〔意志〕に好意を持ち、そしてすべてのものを同意し、また確信するから、それらは彼の愛のものである。それゆえ、意志は家そのものであり、その中に人間が住む、そして理解力は張り出し玄関あり、それを通って出る、また入る。
 ここから、意志の意図が調べられなければならないことが言われたのである。それらが調べられ、そして遠ざけられたとき、人間は遺伝と実際の悪が固く宿っている自然的な意志から霊的な意志の中へ高揚させられる、それによって主は自然的なもの(意志)を、またこの方法(手段)が身体の感覚的なものと意志のものを、そのように人間全体を改心させ、再生させる。
 
excercetについて
 前回、疑問としてexcercetについて、さっそくコメントがありました「exercetのミスプリでしょう」とのことでした。(すなわち、一文字「c」が紛れ込んだ)
 ありがとうございました。それで訳も「行なう」であり、文脈からもそうなります。これで、疑問解決か、としたいのですが、何パーセントかの疑問が残ります。
 初版もexcercetであり、厳密な校正をしたであろう、本講座の底本であるサミュエル・ウスター版もそのままです。この類のミスプリはだれかがすぐ気付くであろう思えます、それで疑問がわくのは、このような別綴りもあるので、校正しないで「そのままとしたのではなかろうか」というものです。  
スヴェーデンボリによる別綴りはいくらでもあります。(有名なのは天界coelum、その通常の綴りはcaelumです。)これもそうした一つなのかもしれませんが、その確証は私にできません。

原典講読『真のキリスト教』534

(1) 原文
534. Illi qui non explorant se, in similitudine sunt sicut aegri, apud quos sanguis ex occlusis minimis vasis vitiosus est, unde atrophia, somnolentia membrorum, ac morbi acuti chronici, ex spissitudine, tenacitate, acrimonia et aciditate humorum, et inde sanguinis oriundi: at vero illi qui explorant se etiam quoad intentiones voluntatis, in similitudine sunt sicut illi qui a morbis illis sanati sunt, et redeunt in vitam, in qua fuerunt dum juvenes. Illi qui rite explorant se, sunt sicut naves ex Ophiro, auro, argento et pretiosis refertae; at antequam exploraverunt se, sunt sicut naves onustae immundis, quibus exportantur platearum caena et stercora. Illi qui interius explorant se, fiunt sicut fodinae, quarum omnes parietes splendent mineris nobilis metalli; prius autem sicut paludes nidorosae, in quibus sunt colubri et serpentes venenati, qui coruscant squamis, et insecta noxia quae nitent alis. Illi qui non explorant se, sunt sicut ossa arida in valle; at postquam exploraverunt se, sunt sicut eadem ossa, super quae Dominus Jehovih dedit nervos, ascendere fecit carnem, quae obduxit cute, et in quae dedit spiritum, et vixerunt (Ezech. [1]xxxvii. 1-14).
 
   @1 xxxvii. (cum exemplo Auctoris,) pro “xxvii.”
 
(2) 直訳
534. Illi qui non explorant se, in similitudine sunt sicut aegri, apud quos sanguis ex occlusis minimis vasis vitiosus est, unde atrophia, somnolentia membrorum, ac morbi acuti chronici, ex spissitudine, tenacitate, acrimonia et aciditate humorum, et inde sanguinis oriundi: 彼らは、その者は自分自身を調べない、類似の中で病人のようである、その者のもとで血は最小の血管の閉鎖から腐敗している、そこから、委縮症、四肢の眠け(=麻痺)、そして慢性の鋭い(=厳しい)病気〔がある〕、体液の濃縮、粘着性、酸味(酸性化)と酸味から、またここから血に生まれる。
at vero illi qui explorant se etiam quoad intentiones voluntatis, in similitudine sunt sicut illi qui a morbis illis sanati sunt, et redeunt in vitam, in qua fuerunt dum juvenes. しかし、彼らは、その者は自分自身を意志の意図に関してもまた調べる、類似の中で彼らのようである、その者はその病気から癒された、またいのち(生活、活力)の中に戻った、その中に若者の時いた。
Illi qui rite explorant se, sunt sicut naves ex Ophiro, auro, argento et pretiosis refertae; 彼らは、その者は自分自身を正しく調べる、オフィルからの船のようである、金、銀や貴重なものが詰め込まれている。
at antequam exploraverunt se, sunt sicut naves onustae immundis, quibus exportantur platearum caena et stercora. しかし、自分自身を調べた前に、汚れたものの荷を積んだ船のようである、それらで運び出される、街路の汚物や糞が。
Illi qui interius explorant se, fiunt sicut fodinae, quarum omnes parietes splendent mineris nobilis metalli; 彼らは、その者は内的に自分自身を調べる、鉱山のようになる、そのすべての壁が貴金属の鉱石で輝く。
prius autem sicut paludes nidorosae, in quibus sunt colubri et serpentes venenati, qui coruscant squamis, et insecta noxia quae nitent alis. けれども、前に、悪臭のある沼沢地のよう〔である〕、その中にヘビと毒ヘビがいる、それはうろこでキラキラ輝く、また有害な昆虫〔がいる〕、それは羽で励む。
Illi qui non explorant se, sunt sicut ossa arida in valle; 彼らは、その者は自分自身を調べない、谷間の中の乾いた骨のようである。
at postquam exploraverunt se, sunt sicut eadem ossa, super quae Dominus Jehovih dedit nervos, ascendere fecit carnem, quae obduxit cute, et in quae dedit spiritum, et vixerunt (Ezech. [1]xxxvii. 1-14). しかし、自分自身を調べた後、同じ骨のようである、その上に主エホビが神経を与えた、肉を上らせる(育てる)ことをした、それは皮膚を被せた、またその中に例を与えた、また生きた(エゼキエル37:1-14)
 
@1 xxxvii. (cum exemplo Auctoris,) pro “xxvii.” 注1 xxvii」の代わりにxxxvii(著者の写し(本))
 
(3) 訳文
534. 自分自身を調べない者は、類似の中で病人のようである、その者のもとで血は、毛細管の閉鎖から腐敗していて、そこから、体液の濃縮、粘着性、酸味(酸性化)と酸味から、またここから血に生まれる、委縮症、四肢の眠け(=麻痺)、そして慢性の鋭い(=厳しい)病気〔がある〕――しかし、自分自身を意志の意図に関してもまた調べる者は、類似の中で、その病気から癒され、また若者の時いたいのち(生活、活力)の中に戻った者である。
 自分自身を正しく調べる者は、オフィルからの金、銀、貴重なものが詰め込まれている船のようである。しかし、自分自身を調べる前には、街路の汚物や糞が運び出される汚れたものの荷を積んだ船のようである。
 内的に自分自身を調べる者は、すべての壁が貴金属の鉱石で輝く鉱山のようになる。けれども、〔その〕前に、悪臭のある沼沢地のよう〔である〕、その中にヘビと毒ヘビがいる、それはうろこでキラキラ輝く、また有害な昆虫〔がいる〕、それは羽で(輝かせることを)励む。
 自分自身を調べない者は、谷間の中の乾いた骨のようである。しかし、自分自身を調べた後、同じその骨に主エホビが神経を与え、肉をもり上らせ、皮膚を被せた、またその中に霊を与え、生きた骨のようである(エゼキエル37:1-14)
 
excercetについて再度
 このことについて再度コメントがありました。『真のキリスト教』の他の箇所(おそらく全部)がどうなっているか、調べてくださり、「やはり誤記の可能性が高い」というものでした。
 初版もその通りだったので、「(ミスプリでなく)誤記であった」ということで99.99パーセント(フォーナイン、すなわち一万分の一)間違いないでしょう。(万が一にもありえない)
 お手数をかけた再度のコメントをありがとうございました。