原典講読「神の摂理』 114

 

(1) 原文


114.  (iv.) Quod mala in externo homine a Domino non possint removeri nisi medio homine. In omnibus ecclesiis Christianis receptum est hoc doctrinae, quod homo antequam ad sanctam Communionem accedit, semet exploraturus sit, visurus et agniturus sua peccata, et acturus paenitentiam, desistendo ab illis, et rejiciendo illa, quia a diabolo sunt; et quod alioqui peccata ei non remittantur, et quod sit damnatus. Angli, tametsi in doctrina de sola fide sunt, usque in oratione ad Sanctam Communionem, aperte docent explorationem, agnitionem, confessionem peccatorum, paenitentiam, et renovationem vitae, ac minantur illos qui illa non faciunt, his verbis, quod alioqui diabolus intraturus in illos sicut in Judam, ac impleturus illos omni iniquitate, et destructurus et corpus et animam. Germani, Sueci, Dani, qui etiam in doctrina de sola fide sunt, in oratione ad sanctam Communionem docent similia; minando etiam, quod alioqui se reos paenarum infernalium [1]facturi essent, ac damnationis aeternae, propter commixtionem sancti et profani. Haec a sacerdote alta voce praeleguntur coram illis qui Sanctam Cenam obituri sunt, et auscultantur ab illis cum omni agnitione quod ita sit. [2.] Attamen iidem, cum eodem die audiunt praedicationem de sola fide, et tunc quod lex illos non damnet, quia Dominus illam pro illis impleverat, et quod a se non possint aliquod bonum nisi meritorium facere, et sic opera nihil salutis in se habeant, sed sola fides, redeunt domum cum plena oblivione confessionis prioris, et cum rejectione ejus, quantum ex praedicatione de sola fide cogitant. Quid nunc verum est, sive hoc sive illud? non possunt duo sibi contraria esse vera; ut quod absque exploratione, cognitione, agnitione, confessione et rejectione peccatorum, ita absque paenitentia, non detur remissio illorum, ita non salvatio, sed damnatio aeterna: aut quod talia nihil faciant ad salutem, quia satisfactio plenaria pro omnibus peccatis hominum a Domino per passionem crucis facta est pro illis qui in fide sunt, et quod illi qui in sola fide cum fiducia quod ita sit, et in confidentia de imputatione meriti Domini, absque peccatis sint, et quod appareant coram Deo sicut qui lavati facie nitent. Ex his patet, quod communis religio omnium ecclesiarum in Christiano orbe sit, quod homo se exploraturus sit, visurus et agniturus sua peccata, et postea destiturus ab illis, et quod alioqui non salvatio, sed damnatio. Quod etiam sit ipsa Divina veritas, patet a locis in Verbo, ubi mandatur quod homo paenitentiam acturus sit, ut ab his:


 


[2]Jesus dixit, “Facite.. fructus dignos paenitentia;….jam jam..securis ad radicem arboris jacet; omnis..arbor non faciens fructum bonum, exscindetur et in ignem conjicietur” (Luc. iii. 8, 9).


Jesus dixit, “Nisi paenitentiam egeritis, omnes..peribitis” (Luc. xiii. 3, 5).


Jesus praedicavit “Evangelium Regni Dei;…paenitentiam agite, et credite Evangelio” (Marc. i. 14, 15).


Jesus emisit discipulos, qui exeuntes praedicarent “ut paenitentiam agerent” (Marc. vi. 12).


Jesus dixit ad apostolos, quod illos oporteat praedicare “paenitentiam et remissionem peccatorum, in omnibus gentibus” (Luc. xxiv. 47).


Johannes praedicavit “baptisma paenitentiae in remissionem peccatorum” (Marc. i. 4 Luc. iii. 3).


 


Cogita de hoc etiam ex aliquo intellectu; et si tibi religio est, videbis, quod paenitentia a peccatis sit via ad caelum, et quod fides separata a paenitentia non sit fides; et qui in non fide sunt ex non paenitentia, in via ad infernum sint.


@1 facturi essent pro “facturos esse” @2 “Jesus”:–sic quoque Doc. de Domino, n. 18. Videatur autem V.C.R., n. 528, ubi legiturJohannes.”


 


(2) 直訳


(iv.) Quod mala in externo homine a Domino non possint removeri nisi medio homine.― (iv.) 外なる人間の中の悪は主により遠ざけられることができないこと、人間によってでなく―


In omnibus ecclesiis Christianis receptum est hoc doctrinae, quod homo antequam ad sanctam Communionem accedit, semet exploraturus sit, visurus et agniturus sua peccata, et acturus paenitentiam, desistendo ab illis, et rejiciendo illa, quia a diabolo sunt; すべてのキリスト教の教会の中でこの教えが受けられている、人間は聖餐に近づく前に、自分自身を調べらな(見つけ出さな)ければならない、自分の罪を見、認め〔なければならない〕、また悔い改めを行な〔わなければならない〕、それらから離れる(やめる)、またそれらを退ける、悪魔からであるので。


et quod alioqui peccata ei non remittantur, et quod sit damnatus. また何らかの罪は彼に赦されないこと、断罪されること。


Angli, tametsi in doctrina de sola fide sunt, usque in oratione ad Sanctam Communionem, aperte docent explorationem, agnitionem, confessionem peccatorum, paenitentiam, et renovationem vitae, ac minantur illos qui illa non faciunt, his verbis, quod alioqui diabolus intraturus in illos sicut in Judam, ac impleturus illos omni iniquitate, et destructurus et corpus et animam. イギリス人は、たとえ信仰のみについての教えの中にいても、それでも聖餐に向けての祈りの中で、公然と教えている、罪の調査(調べること)、承認、告白を、悔い改め、またいのち(生活)の新しくすること(一新)、そして彼らを脅す(威嚇する)、それらを行なわない者、これらの言葉で、何らかの悪魔が彼らの中に入る、ユダの中にのように、そして彼らをすべての不正で満たす、また身体と霊魂を破壊する。


Germani, Sueci, Dani, qui etiam in doctrina de sola fide sunt, in oratione ad sanctam Communionem docent similia; ドイツ人、スウェーデン人、デンマーク人、彼らもまた信仰のみについての教えの中にいる、聖餐への祈りの中で同様のことを教える。


minando etiam, quod alioqui se reos paenarum infernalium [1]facturi essent, ac damnationis aeternae, propter commixtionem sancti et profani. さらにまた脅して(威嚇して)、そうでなければ自分自身に地獄の罪の罪(reus)を作り出す、そして永遠の断罪で、聖なるものと世俗のものの混合のために。


Haec a sacerdote alta voce praeleguntur coram illis qui Sanctam Cenam obituri sunt, et auscultantur ab illis cum omni agnitione quod ita sit. これらは祭司により大きな声で彼らの前で朗誦される、聖餐に出席しようとする者、また彼らにより聞かれる、すべての承認をもって、このようであること。


[2.] Attamen iidem, cum eodem die audiunt praedicationem de sola fide, et tunc quod lex illos non damnet, quia Dominus illam pro illis impleverat, et quod a se non possint aliquod bonum nisi meritorium facere, et sic opera nihil salutis in se habeant, sed sola fides, redeunt domum cum plena oblivione confessionis prioris, et cum rejectione ejus, quantum ex praedicatione de sola fide cogitant. [2.] それにもかかわらず、同じ者が、そのとき同じ日に、信仰のみについて説教を聞き、またその時、律法は彼らを断罪しないこと、主はそれら〔律法〕を成就したので、また、自分自身からは何らかの善をもし功績を求めるものでないなら行なうことができないこと、またこのように働きは本質的に救いに何も持たないこと、しかし、信仰のみが〔救うことを聞く〕、家に戻る、前の告白をすっかり忘れて、またそれを拒否して、信仰のみについて説教から考えたその程度に。


Quid nunc verum est, sive hoc sive illud? それで(今や)何が真理であるか、あるいはこれ、あるいはそれ?


non possunt duo sibi contraria esse vera; それ自体に対立した二つのものは真理であることができない。


ut quod absque exploratione, cognitione, agnitione, confessione et rejectione peccatorum, ita absque paenitentia, non detur remissio illorum, ita non salvatio, sed damnatio aeterna: それで調べること、思考、承認、告白と罪の拒否なしに、このように悔い改めなしに、彼らの赦しは存在しない、このように救いは、しかし永遠の断罪〔がある〕こと。


aut quod talia nihil faciant ad salutem, quia satisfactio plenaria pro omnibus peccatis hominum a Domino per passionem crucis facta est pro illis qui in fide sunt, et quod illi qui in sola fide cum fiducia quod ita sit, et in confidentia de imputatione meriti Domini, absque peccatis sint, et quod appareant coram Deo sicut qui lavati facie nitent. または、このようなものは救いに何もなさないこと、人間のすべての罪の代わりに完全な贖罪〔である〕ので、十字架上の受難を通して主による、彼らのためになされた、信仰の中にいる者、また彼らは、信仰のみの中に、このようであることの信頼とともに、また主の功績の転嫁について信任(信頼)中に、罪なしである、また神の前に見られる、顔で洗われて輝く。


Ex his patet, quod communis religio omnium ecclesiarum in Christiano orbe sit, quod homo se exploraturus sit, visurus et agniturus sua peccata, et postea destiturus ab illis, et quod alioqui non salvatio, sed damnatio. これらから明らかである、キリスト教世界の中のすべての教会のすべての宗教は、人間は自分自身を調べなければならないこと、自分の罪を見、認めなければならないこと、またその後、それらから離れなければならない、そうでなければ救いはない、しかし、断罪。


Quod etiam sit ipsa Divina veritas, patet a locis in Verbo, ubi mandatur quod homo paenitentiam acturus sit, ut ab his: さらにまた〔これが〕神的な真理そのものであることは、みことばの中の個所から明らかである、そこに命じられている、人間は悔い改めを活動しようすること、これらからのように―
[2]Jesus dixit, “Facite.. fructus dignos paenitentia;
 イエス〔ヨハネ〕は言われた、「悔い改めにふさわしい実を結びなさい。


…jamjam..securis ad radicem arboris jacet; …すでに()すでに()☆…斧は木の根元に置かれている。


jamの意味は「今、すでに」なので、jam jamなら、厳密には「今、今」または「すでに、すでに」となります。しかし、スヴェーデンボリはjamjam「すでに、すぐに」の意味で使っています。それでここはjamjamとしたほうがよいと思います。なおウルガータ聖書はiamの一語です。


omnis..arbor non faciens fructum bonum, exscindetur et in ignem conjicietur” (Luc. iii. 8, 9). よい実を結ばない木は、すべて、切り倒される、また火の中に投げ込まれる」(ルカ3:8, 9)


Jesus dixit, “Nisi paenitentiam egeritis, omnes..peribitis” (Luc. xiii. 3, 5). イエスは言われた、「もしあなたがたが悔い改めを産まないなら、すべての者は、あなたがたは滅びます」(ルカ13:3, 5)


Jesus praedicavit “Evangelium Regni Dei; イエスは宣言された、「神の王国の福音を。


…paenitentiam agite, et credite Evangelio” (Marc. i. 14, 15). …悔い改めを行ない、福音を信じなさい」(マルコ1:14, 15)


Jesus emisit discipulos, qui exeuntes praedicarent “ut paenitentiam agerent” (Marc. vi. 12). イエスは弟子たちを送り出された、出て行く彼らが宣言する、「悔い改めを行なうように」(マルコ6:12)


Jesus dixit ad apostolos, quod illos oporteat praedicare “paenitentiam et remissionem peccatorum, in omnibus gentibus” (Luc. xxiv. 47). イエスは使徒たちに言われた、それらを宣言するべきである(ねばならない)こと、「悔い改めと罪の赦しを、すべての国民に」(ルカ24:47)


Johannes praedicavit “baptisma paenitentiae in remissionem peccatorum” (Marc. i. 4 Luc. iii. 3). ヨハネは宣言した、「罪の赦しの中に悔い改めのバプテスマを」(マルコ1:4; ルカ3:3)


Cogita de hoc etiam ex aliquo intellectu; このことについてもまた何らかの理解力から考えよ。


et si tibi religio est, videbis, quod paenitentia a peccatis sit via ad caelum, et quod fides separata a paenitentia non sit fides; またもしあなたに宗教があるなら、あなたは見る、罪からの悔い改めは天界への道であること、また悔い改めから分離した信仰は信仰でないこと。


et qui in non fide sunt ex non paenitentia, in via ad infernum sint. また悔い改め〔の〕ない〔こと〕から信仰の中にない者は、地獄への道の中にあること。


@1 facturi essent pro “facturos esse” 注1 facturos esse」の代わりにfacturi essent


@2 “Jesus”:–sic quoque Doc. de Domino, n. 18. Videatur autem V.C.R., n. 528, ubi legiturJohannes.”  1 Jesus」;このように『主についての教え』18番にもまた。けれども、『真のキリスト教』528番参照、そこに「Johannes」と読める。


 


(3) 訳文


114.  (iv.) 外なる人間の中の悪は、人間によってでなければ、主により遠ざけられることができないこと。


 すべてのキリスト教の教会の中で次の教えが受けられている。人間は聖餐に近づく前に、自分自身を調べ、自分の罪を見、認め、また悔い改めを行ない、悪魔からであるので、それらから離れる、またそれらを退けなければならないこと、また何らかの罪は彼に赦されず、断罪されることである。


 イギリス人は、たとえ信仰のみについての教えの中にいても、それでも聖餐に向けての祈りの中で、罪を調べ、〔それらを〕承認し、告白し、悔い改め、またいのち(生活)新しくすること公然と教えており、そしてそれらを行なわない者らを、ユダの中にのように何らかの悪魔が彼らの中に入り、そして彼らをすべての不正で満たし、また身体と霊魂を破壊するということばでおどしている。信仰のみについての教えの中にいるドイツ人、スウェーデン人、デンマーク人もまた、聖餐への祈りの中で同様のことを教えている。さらにまた、そうでなければ自分自身に地獄の罪を作り出し、そして聖なるものと世俗のものの混合のために永遠に断罪されるとおどしている。これらは祭司により、すべての承認をもって、このようであるこが大きな声で彼らの前で朗誦され、聖餐に出席しようとする者にもまた聞かれる。


[2.] それにもかかわらず、同じ者が、そのとき同じ日に、信仰のみについて説教を聞き、またその時、主は律法を成就したので律法は彼らを断罪しないこと、また、自分自身からは功績を求めるものでないなら何らかの善を行なうことができないこと、またこのように本質的に救いに何の働きも持たないこと、しかし、信仰のみが救うことを聞いて、家に戻ると、信仰のみについて説教から考えたその程度にだけ、前の告白をすっかり忘れて、またそれを拒否する。


 それで、これあるいはそれの何が真理でなのか? それ自体に対立した二つのものは真理であることができない。それで〔一つは〕調べること、思考、承認、告白と罪の拒否なしに、このように悔い改めなしに、彼らに赦しは、したがって救いは存在せず、しかし永遠の断罪があること。または、〔もう一つは〕人間のすべての罪の代わりに、信仰の中にいる者のためになされた十字架上の受難を通して主による完全な贖罪であるので、このようなものは救いに何もなさないこと、信仰のみの中にいる者らは、このようであることの信頼とともに、また主の功績の転嫁について、罪なしであるという信頼の中で、神の前で、顔が洗われて輝いて見られる。


 これらから、キリスト教世界の中のすべての教会のすべての宗教は、人間は自分自身を調べ、自分の罪を見、認めなければならないこと、またその後、それらから離れなければならなず、そうでなければ救いはなく、しかし、断罪されることが明らかである。さらにまた〔これが〕神的な真理そのものであることは、人間が悔い改めを活動をする命じられている、みことばの中の個所から、次のものからのように明らかである―


 


ヨハネは言われた、「悔い改めにふさわしい実を結びなさい。…すでに…斧は木の根元に置かれている。よい実を結ばない木は、すべて、切り倒される、また火の中に投げ込まれる」(ルカ3:8, 9)


 イエスは言われた、「もしあなたがたが悔い改めを産まないなら、すべての者は、あなたがたは滅びます」(ルカ13:3, 5)


 イエスは、「神の王国の福音を…悔い改めを行ない、福音を信じなさい」と宣言された(マルコ1:14, 15)


 イエスは弟子たちが出て行き、「悔い改めを行なうように」と宣言するよう送り出された(マルコ6:12)


 イエスは使徒たちに、「すべての国民に悔い改めと罪の赦しを」宣言しなければならないと、言われた(ルカ24:47)


 ヨハネは、「罪の赦しの中に悔い改めのバプテスマを」宣言した(マルコ1:4; ルカ3:3)


 


 次のことについてもまた何らかの理解力から考えよ。また、もしあなたに宗教があるなら、あなたは、罪からの悔い改めは天界への道であること、また悔い改めから分離した信仰は信仰でないこと、また悔い改めないことから、信仰の中にない者は、地獄への道の中にあることを見る。

原典講読「神の摂理』 115

 

(1) 原文


115.  Illi qui in fide separata a charitate sunt, et confirmaverunt se ex dicto Pauli ad Romanos,


 


Quod fide justificetur homo sine operibus legis (iii. 28),


 


adorant hoc dictum sicut qui adorant solem; et fiunt sicut qui oculos obnixe figunt in sole, ex quo acies obtusa facta non videt aliquid in media luce: non enim vident quid ibi intelligitur per “opera legis,” quod sint ritualia quae a Mose descripta sunt in libri ejus, quae ubivis ibi vocantur Lex; et quod non praecepta decalogi. Quare ne intelligantur praecepta decalogi, explicat illud dicendo,


 


“Ergone legem arbrogamus per fidem? absit, sed legem stabilimus” (verse 31 ejusdem capitis).


 


Qui ex illo dicto se in fide separata confirmaverunt, illi ex intuitione illius loci sicut in sole, nec vident ubi enumerat leges fidei, quod sint ipsa opera charitatis; quid itaque fides absque suis legibus? Nec vident ubi enumerat mala opera, dicendo, quod qui illa faciunt, non possint intrare in caelum. Ex quo patet, qualis caecitas inducta est ex unico hoc loco male intellecto.


 


(2) 直訳


Illi qui in fide separata a charitate sunt, et confirmaverunt se ex dicto Pauli ad Romanos, 彼らは、仁愛から分離した信仰の中にいる者、また「ローマ〔人への手紙〕」でパウロの言われたことから自分自身に確信した、


Quod fide justificetur homo sine operibus legis (iii. 28), 信仰により人間は義とされること、律法の働きなしに(3:28)


adorant hoc dictum sicut qui adorant solem; この言われたことを崇拝する、太陽を崇拝する者のように。


et fiunt sicut qui oculos obnixe figunt in sole, ex quo acies obtusa facta non videt aliquid in media luce: また、目を頑固に太陽の中に固定させた者のようになる、そのことから鈍くなったまなざし(凝視)は、何も見ない、真ん中の光の中で☆。


「真ん中の光」と何でしょうか? 私は朝や夕方でなく「真昼の光」と解釈します。


non enim vident quid ibi intelligitur per “opera legis,” quod sint ritualia quae a Mose descripta sunt in libri ejus, quae ubivis ibi vocantur Lex; というのは、何がそこに「律法の働き」によって意味されるか見ないから、儀式であること、それがモーセにより彼の本の中に書かれている、それらはどこでもそこに「律法」と呼ばれている。


et quod non praecepta decalogi. また、十戒の戒めでないこと。


Quare ne intelligantur praecepta decalogi, explicat illud dicendo, それゆえ、十戒の戒めが意味されていない、それを説明する、言って、


“Ergone legem arbrogamus per fidem? 「それゆえ、ないのか?☆1 律法を私たちは信仰によって廃止した(終わりにした)2


1 疑問小辞「-ne」は肯定の答えを期待します。


2  arboroabrogoの誤植です。初版は正しい。


absit, sed legem stabilimus” (verse 31 ejusdem capitis). 〔そんなことは〕ない、しかし、律法を私たちは確立させる」(31節、同じ章の)


Qui ex illo dicto se in fide separata confirmaverunt, illi ex intuitione illius loci sicut in sole, nec vident ubi enumerat leges fidei, quod sint ipsa opera charitatis; その言われたことから自分自身に〔仁愛から〕分離した信仰を確信した者は、彼らはその個所のその熟視から、太陽の中のように、見ない、そこに信仰の律法を〔パウロが〕列挙している、それらは仁愛の働きそのものである。


quid itaque fides absque suis legibus? そこで、信仰は何か? その律法なしに。


Nec vident ubi enumerat mala opera, dicendo, quod qui illa faciunt, non possint intrare in caelum. そこに悪の働きを列挙しているのも見ない、言って、それらを行なう者は、天界の中に入ることができないこと。


Ex quo patet, qualis caecitas inducta est ex unico hoc loco male intellecto. そのことから明らかである、どのような盲目が引き起こされるか、ただ一つのこの個所の悪い理解から。


 


(3) 訳文


115.  仁愛から分離した信仰の中にいて、また「ローマ人への手紙」でパウロの言葉、


 


 人間は律法の働きなしに信仰により義とされること(3:28)


 


から自分自身に確信した者は、太陽を崇拝する者のように、この言葉を崇拝し、目を頑固に太陽の中に固定させた者のようになり、そのことから鈍くなったまなざしは、真昼の光の中で何も見ない、というのは、モーセにより彼の本の中に書かれているそこの「律法の働き」によって、儀式が意味されており、それらはどこでもそこに「律法」と呼ばれており、また、十戒の戒めでないことを見ないから。


 それゆえ、十戒の戒めが意味されていないで、それを〔次のように〕言って、説明する、


 


 「それゆえ、私たちは信仰によって律法を廃止したのではないのか? 〔そんなことは〕ない、しかし、私たちは律法を確立させる」(同章の第31)


 


 その言葉から自分自身に〔仁愛から〕分離した信仰を確信した者は、彼らは太陽のようにそれを熟視して、その個所に信仰の律法が列挙されているのを見ない、それらは仁愛の働きそのものである。そこで、その律法なしに信仰とは何か? 悪の働きを行なう者は、天界の中に入ることができない、と言って、そこにその悪の働きが列挙されていることも見ない。


 そのことから、たった一つのこの個所の悪い理解から、どのような盲目が引き起こされるか明らかである。

原典講読「神の摂理』 116

 

(1) 原文


116.  Quod mala in externo homine non removeri possint nisi quam medio homine, est quia ex Divina Domini Providentia est, quod quicquid homo audit, videt, cogitat, vult, loquitur et facit, appareat prorsus sicut ejus. Quod absque illa apparentia non foret homini aliqua receptio Divini veri, nulla determinatio ad faciendum bonum, nulla appropriatio amoris et sapientiae, tum charitatis et fidei, et inde nulla conjunctio cum Domino, proinde nulla reformatio et regeneratio, et sic salvatio, supra (n. 71-95 et seq.) ostensum est. Quod absque illa apparentia non dabilis sit paenitentia a peccatis, immo nec fides, evidens est; tum quod homo absque illa apparentia non sit homo, sed expers vitae rationalis, similis bestiae. Consulat qui vult suam rationem, num apparet aliter, quam quod homo de bono et vero, tam spirituali, quam morali et civili, cogitet ex se; et tunc recipe id doctrinale, quod omne bonum et verum sit a Domino, et nihil ab homine; annon agnosces hoc consequens, quod homo bonum faciet et verum cogitabit sicut ex se, sed usque agnoscet, quod illa a Domino? proinde etiam, quod homo removebit mala sicut a se, sed usque agnoscet quod id faciat ex Domino?


 


(2) 直訳


Quod mala in externo homine non removeri possint nisi quam medio homine, est quia ex Divina Domini Providentia est, quod quicquid homo audit, videt, cogitat, vult, loquitur et facit, appareat prorsus sicut ejus. 外なる人間の中の悪は、人間によってでなければ、主により遠ざけられることができないことは、主の神的な摂理からのものであるからである、何でも人間が聞く、見る、考える、意志する、話し、行なうものは、まったく彼の〔ものである〕ように見える。


Quod absque illa apparentia non foret homini aliqua receptio Divini veri, nulla determinatio ad faciendum bonum, nulla appropriatio amoris et sapientiae, tum charitatis et fidei, et inde nulla conjunctio cum Domino, proinde nulla reformatio et regeneratio, et sic salvatio, supra (n. 71-95 et seq.) ostensum est. その外観なしに人間に神的な真理の何らかの受け入れはなくなったであろうこと、善を行なおうとする決定は何もない、愛と知恵の専有は何もない、なおまた仁愛と信仰の、またここから主の結合は何もない、それゆえに改心と再生は何もない、またしたがって救いは、上に(71-95番と続き)示されている。


Quod absque illa apparentia non dabilis sit paenitentia a peccatis, immo nec fides, evidens est; その外観なしに罪からの悔い改めはありえないことは、それどころか信仰もない、明らかである。


tum quod homo absque illa apparentia non sit homo, sed expers vitae rationalis, similis bestiae. なおまた、人間はその外観なしに人間でないこと、しかし、理性的ないのちを欠いて、獣と等しい。


Consulat qui vult suam rationem, num apparet aliter, quam quod homo de bono et vero, tam spirituali, quam morali et civili, cogitet ex se; 自分の理性を欲する者は、思い巡らす、異なって見えるかどうか、人間は、善と真理について、霊的にも、道徳的で市民的にも、自分自身から考えること以外に。


et tunc recipe id doctrinale, quod omne bonum et verum sit a Domino, et nihil ab homine; またその時、その教義を受け入れよ、すべての善と真理は主からであること、また決して人間からではない。


annon agnosces hoc consequens, quod homo bonum faciet et verum cogitabit sicut ex se, sed usque agnoscet, quod illa a Domino? これを結果〔として〕あなたは認めるのではないのか? 人間は自分自身からのように善を行ない、真理を考えねばならないこと、しかし、それでも認なければならない、それらが主からであること。


proinde etiam, quod homo removebit mala sicut a se, sed usque agnoscet quod id faciat ex Domino? それゆえにさらにまた、人間は自分自身からのように悪を遠ざけなくてはならないこと、しかし、それでも認めなくてはならない、それを主から行なうことことを。


 


(3) 訳文


116.  外なる人間の中の悪は、人間によってでなければ、主により遠ざけられることができないことは、主の神的な摂理から、何でも人間が聞き、見、考え、意志し、話し、行なうものは、まったく彼のものであるように見えるからである。その外観なしに人間に神的な真理の何らかの受け入れはなく、善を行なおうとする決定もなく、愛と知恵、なおまた仁愛と信仰の専有もなく、またここから主の結合はなく、それゆえに改心と再生はなく、またしたがって救いもなかったであろうことは、前に示されている(71-95番とその続き)。その外観なしに罪からの悔い改めは、それどころか信仰も、ありえないこと、なおまた、人間はその外観なしに人間でないく、しかし、理性的ないのちを欠いて、獣と等しいことは明らかである。


 自分の理性を欲する者は、人間が善と真理について、霊的にも、道徳的で市民的にも、自分自身から考えること以外に異なって見えるかどうか思い巡らす。またその時、すべての善と真理は主からであり、決して人間からではないという、その教義を受け入れよ。この結果、あなたは、人間が自分自身からのように善を行ない、真理を考えねばならないこと、しかし、それでもそれらが主からであること認なければならない、そのことを認めるのではないのか? それゆえにさらにまた、人間は自分自身からのように悪を遠ざけ、しかし、それでもそれを主から行なうことことを認めなくてはならない。

原典講読「神の摂理』 117

 

(1) 原文


117.  Plures sunt qui non sciunt quod in malis sint, quia non in externis faciunt illa; timent enim leges civiles, et quoque jacturam famae, et sic ex assuetudine et habitu imbuunt fugere mala ut damna sui honoris et sui lucri. Sed si mala non fugiunt ex principio religionis, quia peccata sunt, et contra Deum, tunc apud illos concupiscentiae mali cum jucundis illarum remanent, sicut aquae impurae obturatae aut stagnatae. Explorent cogitationes ac intentiones suas, et invenient illas, modo sciunt quid peccata. [2.] Sunt tales multi, qui se in fide separata a charitate confirmaverunt, qui quia credunt, quod lex non damnet, ne quidem attendunt ad peccata; et quidam dubitant num sint, et si sunt, non coram Deo sint, quia condonata. Tales etiam sunt naturales moralistae, qui credunt civilem et moralem vitam cum ejus prudentia producere omnia, et Divinam Providentiam non aliquid. Tales etiam sunt, qui honestatis et sinceritatis famam et nomen propter honorem aut propter lucrum multo studio affectant. Sed illi qui tales sunt, et simul aspernati religionem, post mortem fiunt spiritus concupiscentiarum, qui apparent sibi sicut forent ipsi homines, sed aliis e longinquo sicut priapi; ac vident in tenebris, et nihil in luce, sicut noctuae.


 


(2) 直訳


Plures sunt qui non sciunt quod in malis sint, quia non in externis faciunt illa; 多くの者がいる、その者は悪の中にいることを知らない、外なるものの中でそれらを行なわないので。


timent enim leges civiles, et quoque jacturam famae, et sic ex assuetudine et habitu imbuunt fugere mala ut damna sui honoris et sui lucri. というのは市民の法律を恐れるから、また名声の失われることもまた、またこのように慣れと習慣から悪を避けることを吸収する、害として、自分の名誉に、また自分の利益に。


Sed si mala non fugiunt ex principio religionis, quia peccata sunt, et contra Deum, tunc apud illos concupiscentiae mali cum jucundis illarum remanent, sicut aquae impurae obturatae aut stagnatae. しかし、もし悪を宗教の原理から避けないなら、罪であるからと、また神に反する〔ものであるからと〕、その時、彼らのもとに悪の欲望(情欲)がそれらの快さとともに残る、ふさがれたまたはよどんだ不潔な水のように。


Explorent cogitationes ac intentiones suas, et invenient illas, modo sciunt quid peccata. 自分の思考そして意図を調べる(未来)、するとそれらを見つける、何が罪か知る条件で☆。


ここのmodoは副詞でなく接続詞です。その意味は「~する間は、~するかぎりは、~の条件で、もし~とすれば」です。ここを柳瀬訳は「もし罪の何であるかを知っているなら」としており、この訳もありえます。長島訳は「罪の実体を知るようになります」としていますが、modoをどのようにとらえてもこの訳はありえません。「何が罪か知っている」ことが前提であり、その結果、自分の中に罪があることを知り、見つけるのであり、これでは論理が逆転しています。


[2.] Sunt tales multi, qui se in fide separata a charitate confirmaverunt, qui quia credunt, quod lex non damnet, ne quidem attendunt ad peccata; [2.] 多くの者はこのような者である、自分自身に仁愛から分離した信仰を確信した者、その者は信じるので、律法が断罪しないことを、ある者は罪を留意しない。


et quidam dubitant num sint, et si sunt, non coram Deo sint, quia condonata. またある者は〔罪が〕あるかどうか疑わない、またもしあるなら、神の前に〔罪が〕ない、赦されたので。


Tales etiam sunt naturales moralistae, qui credunt civilem et moralem vitam cum ejus prudentia producere omnia, et Divinam Providentiam non aliquid. さらにまたこのような者は自然的な道徳家である、その者は市民的で道徳な生活が彼の思慮分別とともにすべてのものを生み出していることを信じる、また神的な摂理は何らかのものを〔生み出さ〕ない。


Tales etiam sunt, qui honestatis et sinceritatis famam et nomen propter honorem aut propter lucrum multo studio affectant.  さらにまたこのような者である、正直と誠実の名声と名前(称号)を名誉のためにまたは利益のために多くの熱意(関心)を装う(ふりをする)


Sed illi qui tales sunt, et simul aspernati religionem, post mortem fiunt spiritus concupiscentiarum, qui apparet sibi sicut forent ipsi homines, sed aliis e longinquo sicut priapi; しかし、彼らは、その者はこのような者である、また同時に宗教を軽蔑した者、死後、欲望(情欲)の霊になる、その者〔霊〕は自分自身に人間そのものであったように見える、しかし、他の者たちに遠方からプリアーポス〔好色な男の霊〕のように見える。


ac vident in tenebris, et nihil in luce, sicut noctuae. そして彼らは暗やみの中で見る、また光の中で何も見ない、フクロウのように。


 


(3) 訳文


117.  悪の中にいることを知らない多くの者がいる、その者は外なるものの中でそれらを行なわないからである。というのは、市民の法律を、また名声の失われることも恐れ、また自分の名誉また自分の利益に害があるとして、このように慣れと習慣から悪を避けることを吸収するるからである。しかし、もし罪であり、また神に反するものであるからと、悪を宗教の原理から避けないなら、その時、彼らのもとに悪の欲望がそれらの快さとともに、ふさがれたまたはよどんだ不潔な水のように残る。自分の思考そして意図を調べなくてはならない、すると、何が罪か知るかぎり、それらを見つける。


[2.] 自分自身に仁愛から分離した信仰を確信した多くの者はこのような者であり、その者は律法が断罪しないことを信じるので、ある者は罪を留意しない、またある者は〔罪が〕あるかどうか疑わず、またもしあるなら、赦されたので神の前に〔罪が〕ないとする。さらにまたこのような者は自然的な道徳家であり、その者は市民的で道徳な生活が彼の思慮分別とともにすべてのものを生み出し、神的な摂理は何も生み出さないと信じる。さらにまたこのような者は、名誉のためにまたは利益のために、正直と誠実の名声と称号に多くの熱意(関心)を装う。しかし、このような者であり、また同時に宗教を軽蔑した者は、死後、欲望の霊になり、その霊は自分自身に人間そのものであったように見えるが、しかし、他の者たちに遠方からプリアーポス〔好色な男の霊〕のように見える。そして、彼らはフクロウのように暗やみの中で見る、また光の中で何も見ない。

原典講読「神の摂理』 118

 

(1) 原文


118.  Ex his nunc sequitur v. articulus confirmatus, qui est, Quod ideo homo mala ab externo homine removere debeat sicut a se; quae etiam explicata videantur in tribus articulis in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma: in uno, Quod non aliquis possit fugere mala ut peccata, usque ut interius aversetur illa, nisi quam per pugnas contra illa (n. 92-100): in altero, Quod homo debeat fugere mala ut peccata, et pugnare contra illa, sicut a se (n. 101-107): in tertio, Quod si quis fugit mala ex quacunque alia causa, quam quia peccata sunt, non fugiat illa, sed modo faciat ut non appareant coram mundo (n. 108-113).


 


(2) 直訳


Ex his nunc sequitur v. articulus confirmatus, qui est, Quod ideo homo mala ab externo homine removere debeat sicut a se; これらからそこで第五の節()の確信がいえる、「それゆえ、人間は悪を外なる人間により遠ざけなくてはならないこと、自分自身からのように」。


quae etiam explicata videantur in tribus articulis in Doctrina Vitae pro Nova Hierosolyma: それもまた『新しいエルサレムのための生活の教え』の三つの章の中に説明されているのが見られる―


in uno, Quod non aliquis possit fugere mala ut peccata, usque ut interius aversetur illa, nisi quam per pugnas contra illa (n. 92-100): 一つの〔章〕中に、ある者は悪を罪として避けることができないこと、内的にそれを退けるようにまでも、もしそれに対する闘争によってでないなら(92-100)


in altero, Quod homo debeat fugere mala ut peccata, et pugnare contra illa, sicut a se (n. 101-107): 第二の〔章〕の中に、人間は悪を罪として避けなくてはならない☆こと、そしてそれらに対して闘うこと☆、自分自身からのように(101-107)


debeoは不定法(fugere, pugnare)を伴って「~しなくてはならない」という意味です。


in tertio, Quod si quis fugit mala ex quacunque alia causa, quam quia peccata sunt, non fugiat illa, sed modo faciat ut non appareant coram mundo (n. 108-113). 第三の〔章〕の中に、もしだれかがどんな他の理由から悪を避けるなら、罪であるので以外の、それを避けないこと、しかし、ただ世の前に現われないようにだけ避ける(108-113)


 


(3) 訳文


118.  そこでこれらから第五の節、「それゆえ、人間は悪を外なる人間により遠ざけなくてはならないこと、自分自身からのように」が確信していえる


さらにまたそれは『新しいエルサレムのための生活の教え』の三つの章の中に説明されているのが見られる――一つの章の中に、ある者は、悪に対する闘争によって内的にそれを退けるようにまでも避けないなら、悪を罪として避けることができないこと(92-100)――もう一つの章の中に、人間は自分自身からのように悪を罪として避け、そしてそれらに対して闘わなくてはならないこと(101-107)――三つめの章の中に、もしだれかが罪であるので避けないでそれ以外の何らかの他の理由から悪を避けるなら、ただ世の前に現われないようにだけ避けること(108-113)