原典講読『神の摂理』 109

 

(1) 原文


109.  Apparet quandoque sicut externum cogitationis hominis non in se sit quale est internum; sed hoc fit, quia amor vitae cum suis internis circum se, ponit vicarium infra se, qui vocatur amor mediorum, et ei injungit, ut caveat et custodiat ne aliquid ex suis concupiscentiis appareat. Quare ille vicarius ex astutia principis sui, qui est amor vitae, loquitur et agit secundum civilia regni, secundum moralia rationis, et secundum spiritualia ecclesiae; et quidam tam astute et ingeniose, ut nemo videat quin tales sint, quales loquuntur et agunt, et tandem ex circumvelatione ut vix ipsi sciant aliter. Tales sunt omnes hypocritae; et tales sunt sacerdotes qui corde nihili faciunt proximum et non timent Deum, et tamen praedicant de amore proximi et de amore Dei; tales sunt judices, qui judicant secundum dona et amicitias, cum simulant zelum pro justitia, et ex ratione de judicio loquuntur; tales sunt negotiatores corde insinceri ac fraudulenti, cum sincere agunt lucri causa; et tales sunt adulteri, cum ex rationalitate, quae cuivis homini est, de castitate conjugii loquuntur; et sic porro. [2.] At iidem si amorem mediorum, vicarium amoris vitae eorum, exuunt vestibus purpureis et byssinis, quas circumposuerunt, ac induunt illum toga sua domestica, tunc cogitant, et quandoque ex cogitatione sua cum amicissimis, qui in simili amore vitae sunt, loquuntur prorsus contrarium. Credi potest, quod quando illi ex amore mediorum tam juste, sincere et pie locuti sunt, tunc non quale interni cogitationis fuerit in externo cogitationis eorum; at usque fuit; est hypocrisis in illis, est amor sui et mundi in illis, cujus astutia est captare famam honoris aut lucri causa usque ad ultimam apparentiam. Hoc quale interni est in externo cogitationis illorum, quando ita loquuntur et agunt.


 


(2) 直訳


Apparet quandoque sicut externum cogitationis hominis non in se sit quale est internum; 時々、人間の思考の外なるものが本質的にでなく、内的にどんなものであるか見られる。


sed hoc fit, quia amor vitae cum suis internis circum se, ponit vicarium infra se, qui vocatur amor mediorum, et ei injungit, ut caveat et custodiat ne aliquid ex suis concupiscentiis appareat. しかし、このことは生じる、いのちの愛☆がその内的なものにそれ自体のまわりに、代理()にしてそれ自体の下に置くので〔生じる〕、それは中間(手段)の愛と呼ばれる、またそれに連結する、その欲望から何らかのものが見られないように用心する、また守るために。


☆ その後を読めばわかりますが、この「いのちの愛」は「悪のいのちの愛」です。


Quare ille vicarius ex astutia principis sui, qui est amor vitae, loquitur et agit secundum civilia regni, secundum moralia rationis, et secundum spiritualia ecclesiae; それゆえ、この代理()はその原理の欺瞞(欺くこと)ら、それはいのちの愛である、王国の市民にふさわしいものにしたがって話し、行動する、理性の道徳にしたがって、また教会の霊的なものにしたがって。


et quidam tam astute et ingeniose, ut nemo videat quin tales sint, quales loquuntur et agunt, et tandem ex circumvelatione ut vix ipsi sciant aliter. またある者はこのように狡猾に、また如才なく(巧妙に)、だれも見ないように、むしろこのようなものである〔ように〕、話し、行動するような、またついにヴェールでおおうことからほとんどその者自身が他の者と知らないように。


Tales sunt omnes hypocritae; すべての偽善者はこのようなものである。


et tales sunt sacerdotes qui corde nihili faciunt proximum et non timent Deum, et tamen praedicant de amore proximi et de amore Dei; また祭司はこのようなものである、その者は心で隣人を無にする、また神を恐れない、またそれでもなお隣人の愛について、また神の愛について宣べ伝える(説教する)


tales sunt judices, qui judicant secundum dona et amicitias, cum simulant zelum pro justitia, et ex ratione de judicio loquuntur; 裁判官はこのようなものである、その者は贈り物と友情にしたがって裁判する、そのとき公正のために熱意を見せかける、また理性から判決を話す。


tales sunt negotiatores corde insinceri ac fraudulenti, cum sincere agunt lucri causa; 心でふまじめ(不誠実)そしてごまかしの商人はこのようなものである、そのとき利益のために誠実に行動する。


et tales sunt adulteri, cum ex rationalitate, quae cuivis homini est, de castitate conjugii loquuntur; また姦淫者はこのようなものである、そのとき推理力から、それはそれぞれの人間にある、結婚の貞潔について話す。


et sic porro. またこのようにさらに(等々)


[2.] At iidem si amorem mediorum, vicarium amoris vitae eorum, exuunt vestibus purpureis et byssinis, quas circumposuerunt, ac induunt illum toga sua domestica, tunc cogitant, et quandoque ex cogitatione sua cum amicissimis, qui in simili amore vitae sunt, loquuntur prorsus contrarium. [2.] しかし、同じ者が、もし中間の愛を、彼のいのちの愛の代理()、紫の色のまた亜麻布の衣服を脱ぐなら、それを周りに置いた、そしてそれを着る、自分の家庭のローブ(ガウン)を着る、その時、考える、また時々、自分の思考から最も親しい者(友人)に、その者は似たいのちの愛の中にいる、まったく反対のものを話す。


Credi potest, quod quando illi ex amore mediorum tam juste, sincere et pie locuti sunt, tunc non quale interni cogitationis fuerit in externo cogitationis eorum; 信じられることができる、彼らは中間(手段)の愛から、このように公正に、誠実に,また敬虔に話される、その時、思考の内なるものがどんなものであるか彼らの思考の外なるものからではなかった☆(接続法)


at usque fuit; しかし、それでも、あった☆(直接法)


初等的なことですがsumはここで時制は「完了」です。文脈からそうなります。またquod以下の複文で使われているので「接続法」を使います。そのあと、事実を述べるので単文の直接法です。


さて、ここの直訳は「あった」が正しいでしょう。柳瀬訳は「伝えられる」、長島訳は「洩れている」と意訳しています。やりすぎ思います。「内なるものがどんなものか」、「外なるものから」それがどのような存在で「ある」かわかったのです。


est hypocrisis in illis, est amor sui et mundi in illis, cujus astutia est captare famam honoris aut lucri causa usque ad ultimam apparentiam. それらの中に偽善がある、それらの中に自己と世への愛がある、その狡猾さは名誉の名声を獲得することである、または利益のために、それでも最外部の外観に。


Hoc quale interni est in externo cogitationis illorum, quando ita loquuntur et agunt. この内なるものがどんなものかは彼らの思考の外なるものの中にある、そのとき、そのように話し、行動する。


 


(3) 訳文


109.  時々、人間の思考が、内的にどんなものであるか本質的にでなく、外なるものが見られる。しかし、このことは、〔悪の〕いのちの愛がその内的なものをそれ自体のまわりに、中間(手段)の愛と呼ばれる代理をそれ自体の下に、それに連結させ、その欲望から何らかのものが見られないように用心し、守るために置くので生じる。それゆえ、この代理は〔悪の〕いのちの愛であるその源の欺くことから、王国の市民にふさわしいものにしたがって、理性の道徳にしたがって、また教会の霊的なものにしたがって話し、行動する。またある者は、だれも見ないように、このように狡猾に、また巧妙に、むしろこのような者であるかのように、ついにヴェールでおおうことからほとんどその者自身が他の者とわからないように話し、行動する。すべての偽善者はこのようなものである。また、心で隣人を無とし、神を恐れない祭司はこのようなものであり、それでもなお、隣人の愛について、また神の愛について説教する。贈り物と友情にしたがって裁判する裁判官はこのようなものであり、そのとき公正のために、また理性から熱意を見せかけ、判決を語る。心では不誠実でごまかしの商人はこのようなものであり、〔それでも〕そのとき利益のために誠実に行動する。また姦淫者はこのようなものであり、そのときそれぞれの人間にある推理力から結婚の貞潔について話す。またこのようにさらに(等々)


[2.] しかし、同じ者が、もし中間(手段)の愛、彼のいのちの愛の代理が、着ていた紫の色の亜麻布の衣服を脱ぎ、そして自分の部屋着のガウンを着るなら、その時に考え、また時には、自分の思考から、似たいのちの愛の中にいる最も親しい者に、まったく反対のことを話す。


彼らは、中間(手段)の愛から、このように公正に、誠実に,また敬虔に話し、その時、思考の内なるものがどんなものであるか彼らの思考の外なるものからあったものではない信じさせることができる、しかし、それでも、〔そのようなもので〕あった〔のである〕。それらの中に偽善があり、それらの中に自己と世への愛があり、その狡猾さは名誉の名声を、または利益のために獲得することであり、それでも〔そのことは〕最外部の外観に〔向けたものである〕。この内なるものがどんなものかは、そのとき、そのように話し、行動する、彼らの思考の外なるものの中に〔隠されて〕ある。

コメントを残す