原典講読『神の摂理』 61, 62

 

(1) 原文


61.  Omnis spiritus hominis est affectio et inde cogitatio, et quia omnis affectio est amoris et cogitatio est intellectus, est omnis spiritus suus amor et inde suus intellectus: quae causa est, quod cum homo solum ex suo spiritu cogitat, quod fit cum domi secum meditatur, ex affectione quae est amoris ejus, cogitet. Inde constare potest, quod homo cum fit spiritus, quod fit post mortem, sit sui amoris affectio, et non cogitatio alia quam quae affectionis ejus. Est affectio mala, quae est cupiditas, si ei amor mali fuerat, et affectio bona si ei amor boni fuerat: et cuivis est affectio bona, sicut fugerat mala sicut peccata; et cuivis est affectio mala, sicut mala non ita fugerat. Nunc quia omnes spiritus et angeli sunt affectiones, patet quod universum caelum angelicum, non sit nisi quam amor omnium affectionum boni, et inde sapientia omnium perceptionum veri. Et quia omne bonum et verum est a Domino, et Dominus est ipse Amor et ipsa Sapientia, sequitur quod caelum angelicum sit imago Ipsius. Et quia Divinus Amor et Divina Sapientia in sua forma est Homo, etiam sequitur, quod caelum angelicum non aliter possit quam in tali forma esse. Sed de hoc plura in sequente articulo dicentur.


 


(2) 直訳


Omnis spiritus hominis est affectio et inde cogitatio, et quia omnis affectio est amoris et cogitatio est intellectus, est omnis spiritus suus amor et inde suus intellectus: すべての人間の霊は情愛とそこからの思考である、またすべての情愛は愛のものである、また思考は理解力(知力)のもの〔である〕ので、すべての愛は自分自身の愛である、またそこからの自分自身の理解力(知力)


quae causa est, quod cum homo solum ex suo spiritu cogitat, quod fit cum domi secum meditatur, ex affectione quae est amoris ejus, cogitet. その理由である、人間は単に自分の霊から考えるとき、家で自分自身で熟考するとき生ずる(なる)こと、情愛から、それは彼の愛のものである、考える。


Inde constare potest, quod homo cum fit spiritus, quod fit post mortem, sit sui amoris affectio, et non cogitatio alia quam quae affectionis ejus. ここから明らかにすることができる、人間は霊となるとき、それは死後に生じる、自分の愛の情愛である、また他の思考はないこと、それは彼の情愛以外の。


Est affectio mala, quae est cupiditas, si ei amor mali fuerat, et affectio bona si ei amor boni fuerat: 悪の情愛である、それは欲望である、もし彼に愛が悪のものであったなら、また善の情愛〔である〕もし彼に愛が善のものであったなら。


et cuivis est affectio bona, sicut fugerat mala sicut peccata; またそれぞれの者に善の情愛がある、悪を(あたかも)罪のように☆避けるかのように☆。


ひょっとする「悪を罪のように(sicut)避けるかぎり(sicut)」と訳してしまいそうです。sicutには「~のように」以外に「~かぎり、~ほど」という意味があるからです。でもこの接続詞としての意味は「直接法」で用います。ここは「接続法」なので「あたかも~のように」という意味が正しくなります。


et cuivis est affectio mala, sicut mala non ita fugerat. またそれぞれの者に悪の情愛がある、悪を(あたかも)このように避けないかのように。


Nunc quia omnes spiritus et angeli sunt affectiones, patet quod universum caelum angelicum, non sit nisi quam amor omnium affectionum boni, et inde sapientia omnium perceptionum veri. それで、すべての霊と天使たちは情愛であるので、天使の全天界は明らかであること、すべての情愛の善の愛以外の以外でない、またここからすべての知覚の真理の知恵。


Et quia omne bonum et verum est a Domino, et Dominus est ipse Amor et ipsa Sapientia, sequitur quod caelum angelicum sit imago Ipsius. また、すべての善と真理は主からであるので、また主は愛そのものと知恵そのものである、~ということになる、天使の天界はその方の映像であること。


Et quia Divinus Amor et Divina Sapientia in sua forma est Homo, etiam sequitur, quod caelum angelicum non aliter possit quam in tali forma esse. また、神的な愛と神的な知恵はその形の中で「人間」であるので、さらにまた~ということになる、天使の天界はそのような形である以外に異なってできないこと。


Sed de hoc plura in sequente articulo dicentur. しかし、この多くのものについて続く章の中で言われる。


 


(3) 訳文


61.  すべての人間の霊は情愛とそこからの思考であり、またすべての情愛は愛のものであり、また思考は理解力のものであるので、すべての愛は自分自身の愛であり、またそこからの自分自身の理解力であるその理由、人間は単に自分の霊から考えるとき、家で自分自身で熟考するようになるとき、彼の愛のものである情愛から考えるからである。ここから、人間は死後に生じる霊となるとき、自分の愛の情愛であり、また彼の情愛以外の他の思考はないことを明らかにすることができる。もし彼に愛が悪のものであったなら、悪の情愛であり、それは欲望である。またもし彼に愛が善のものであったなら、善の情愛である。またそれぞれの者に、悪を(あたかも)罪のように避けるかのように、善の情愛がある。またそれぞれの者に、悪を(あたかも)このように避けないかのように悪の情愛がある。それで、すべての霊と天使たちは情愛であるので、天使の全天界は、すべての情愛の善の愛でしかなく、またここからすべての知覚の真理の知恵であることが明らかである。また、すべての善と真理は主からであり、また主は愛そのものと知恵そのものであられるので、天使の天界はその方の映像であることがいえる。また、神的な愛と神的な知恵はその形の中で「人間」であるので、さらにまた、天使の天界はそのような形以外のものではありえないことがいえる。しかし、この多くのものについて続く章の中で言われる。


 


(1) 原文


62.  Quod caelum angelicum sit imago Infiniti ac Aeterni, est quia est imago Domini, ac Dominus est Infinitus et Aeternus. Imago Infiniti ac Aeterni Ipsius apparet in eo, quod myriades myriadum angelorum sint, ex quibus caelum, et quod totidem societates constituant, quot sunt affectiones communes amoris caelestis, et quod unusquisque angelus in quavis societate sit distincte sua affectio: et quod ex tot affectionibus in communi et in particulari sit Forma Caeli, quae est sicut unum coram Domino, non aliter quam sicut homo est unum; et quod haec Forma in aeternum perficiatur secundum pluralitatem, nam quo plures formam Amoris Divini, quae est Forma formarum, intrant, eo fit unio perfectior. Ex his manifeste patet, quod imago Infiniti ac Aeterni exstet in caelo angelico.


 


(2) 直訳


Quod caelum angelicum sit imago Infiniti ac Aeterni, est quia est imago Domini, ac Dominus est Infinitus et Aeternus. 天使の天界が「無限である者」そして「永遠である者」の映像であることは、主の映像であるからである、そして主は「無限である者」そして「永遠である者」である。


Imago Infiniti ac Aeterni Ipsius apparet in eo, quod myriades myriadum angelorum sint, ex quibus caelum, et quod totidem societates constituant, quot sunt affectiones communes amoris caelestis, et quod unusquisque angelus in quavis societate sit distincte sua affectio: 「無限である者」そして「永遠である者」の映像はその中に見られる、天使たちの一万の一万(無数の無数)が存在すること、それらから天界、またそれだけ多くの☆社会を構成する、天界の愛の全般的な情愛と同数である☆、またそれぞれの社会の中のそれぞれの天使は区別して自分自身の情愛であること。


totidemquottotquotと同類の相関文です。後者の有名な例はquot capita tot animi「頭と同数のそれだけの心」すなわち「十人十色」であり、これはスヴェーデンボリも用いています。


et quod ex tot affectionibus in communi et in particulari sit Forma Caeli, quae est sicut unum coram Domino, non aliter quam sicut homo est unum; また全情愛から全般的にまた個別的に「天界の形」が存在すること、それは主の前に一つのようである、人間が一人であるように以外に異なって。


et quod haec Forma in aeternum perficiatur secundum pluralitatem, nam quo plures formam Amoris Divini, quae est Forma formarum, intrant, eo fit unio perfectior. また永遠の中のこの「形」は数の多いこと(複数性)にしたがって永遠に完成されること、なぜなら、神的な愛の形を多くの者が、入れば入るほど、結合は完全になるから。


Ex his manifeste patet, quod imago Infiniti ac Aeterni exstet in caelo angelico. これらからはっきりと明らかである、「無限である者」そして「永遠である者」は天使の天界の中に現われること。


 


(3) 訳文


62.  天使の天界が「無限である者」そして「永遠である者」の映像であることは、主の映像であり、そして主は「無限である者」と「永遠である者」であるからである。「無限である者」そして「永遠である者」の映像は、天界の愛の全般的な情愛と同数である天使たちからの天界が、またそれぞれの社会の中のそれぞれの天使は区別された自分自身の情愛であり、それだけ多くの社会を構成する天使たちが無数に存在すること、また全情愛から全般的にまた個別的に「天界の形」が、それは主の前に一人の人間と〔まったく〕異ならないようにも一つのようである存在すること、また永遠の中のこの「形」は数の多いことにしたがって永遠に完成されることの中に見られる、なぜなら、神的な愛の形に多くの者が、入れば入るほど、結合は完全になるから。これらから、「無限である者」そして「永遠である者」は天使の天界の中に現われることがはっきりと明らかである。

原典講読『神の摂理』 63, 64

 

(1) 原文


63.  Ex cognitione caeli per brevem hanc descriptionem data, patet, quod affectio quae est amoris boni, faciat caelum apud hominem. Sed quis hoc novit hodie? immo quis novit quid affectio amoris boni? tum quod affectiones amoris boni innumerabiles sint, immo infinitae? nam, ut dictum est, unusquisque angelus est distincte sua affectio, et Forma caeli est forma omnium affectionum Divini Amoris ibi. Omnes affectiones in hanc formam unire, non potest alius quam qui est ipse Amor et simul ipsa Sapientia, ac una Infinitus et Aeternus; nam infinitum et aeternum est in omni formae, infinitum in conjunctione, ac aeternum in perpetuitate; si [1]auferretur ei infinitum ac aeternum, momento dilaberetur. Quis alius potest unire affectiones in formam? immo quis alius potest unire unum ejus? Unum enim ejus non potest uniri nisi ex idea universali omnium, et universale omnium nisi ex idea singulari cujusvis. Sunt myriades myriadum qui componunt illam formam, et sunt myriades qui intrant illam quotannis, et qui intrabunt in aeternum. Omnes infantes intrant, ac tot adulti quot sunt affectiones amoris boni. Ex his iterum videri potest imago Infiniti ac Aeterni in caelo angelico.


 @1 auferretur pro “auferetur”


 


(2) 直訳


Ex cognitione caeli per brevem hanc descriptionem data, patet, quod affectio quae est amoris boni, faciat caelum apud hominem. 簡潔なこの記述によって与えられた天界の知識によって、明らかである、情愛が、それは善の愛のものである、人間のもとに天界をつくること。


Sed quis hoc novit hodie? しかし、だれがこのことを今日、知っているか?


immo quis novit quid affectio amoris boni? それどころか、だれが知っているか? 何が善の愛の情愛か。


tum quod affectiones amoris boni innumerabiles sint, immo infinitae? なおまた、善の愛の情愛が数えきれないのもの(無数)あること、それどころか、無限なもの〔であることを知っているか〕?


nam, ut dictum est, unusquisque angelus est distincte sua affectio, et Forma caeli est forma omnium affectionum Divini Amoris ibi. なぜなら、言われたように、それぞれの天使は区別して(明確に)分自身の情愛であるから、また天界の「形」はそこに神的な愛のすべての情愛である〔から〕。


Omnes affectiones in hanc formam unire, non potest alius quam qui est ipse Amor et simul ipsa Sapientia, ac una Infinitus et Aeternus; すべての情愛がこの形の中に結合することは、以外に他の者はできない、「愛」そのものまた同時に「知恵」そのものである者、そして一つの「無限である者」と「永遠である者」。


nam infinitum et aeternum est in omni formae, infinitum in conjunctione, ac aeternum in perpetuitate; なぜなら、無限なものと永遠なものがすべての形の中にあるから、結合の中に無限なもの、そして永続の中に永遠なものが。


si [1]auferretur ei infinitum ac aeternum, momento dilaberetur. もしそれに無限なものそして永遠なものが取り除かれるなら、たちまち消滅する(崩壊する)


Quis alius potest unire affectiones in formam? だれが、他の者が情愛を形の中に結合することができるか?


immo quis alius potest unire unum ejus? それどころか、だれが、他の者がその一つを結合することができるか?


Unum enim ejus non potest uniri nisi ex idea universali omnium, et universale omnium nisi ex idea singulari cujusvis. というのは、その一つは結合されることができないから、すべての普遍的な(例外なしに)念からでなければ、またすべての普遍的なものはそれぞれの個々の観念からでなければ。


Sunt myriades myriadum qui componunt illam formam, et sunt myriades qui intrant illam quotannis, et qui intrabunt in aeternum. 数万の数万(無数)がある、それらはその形を作り上げる(構成する)、また数万(無数)ある、それらは毎年それに入る、またそれらは永遠に入る。


Omnes infantes intrant, ac tot adulti quot sunt affectiones amoris boni. すべての幼児が入る、そしてこれだけ多くの☆おとなたちと同数の☆善の愛の情愛のものである〔おとな〕。


tot~quot62番の直訳の解説部分を参照。


Ex his iterum videri potest imago Infiniti ac Aeterni in caelo angelico. これらから再び、「無限である者」そして「永遠である者」の映像が天使の天界の中に見られることができる。


@1 auferretur pro “auferetur” 注1 54」の代わりに55


 


(3) 訳文


63. 簡潔なこの記述によって与えられた天界の知識によって、善の愛のものである情愛が人間のもとに天界をつくることが明らかである。しかし、だれが今日、このことを知っているのか? それどころか、何が善の愛の情愛かだれが? なおまた、善の愛の情愛が数えきれないのものあること、それどころか、無限であることを知っているのか? なぜなら、言われたように、それぞれの天使は明確に自分自身の情愛であり、また天界の「形」はそこの神的な愛のすべての情愛であるからである。すべての情愛がこの形の中に結合することは、「愛」そのものまた同時に「知恵」そのものである者、そして一つの「無限である者」と「永遠である者」でなければできない。なぜなら、無限なものと永遠なものがすべての形の中に、結合の中に無限なもの、そして永続の中に永遠なものがあるからである。もしその形に無限なものそして永遠なものが取り除かれるなら、たちまち消滅する。他のだれが情愛を形の中に結合することができるのか? それどころか、他のだれがその情愛の一つを結合することができるのか? というのは、すべての普遍的な念からでなければ、またすべての普遍的なものはそれぞれの個々の観念からでなければ、その一つ情愛は結合されることができないからである。その情愛の形を作り上げる無数のものがあり、また毎年その形に入り、また永遠にそれに入る無数のものがある。すべての幼児が入り、そして善の愛の情愛のものと同数のそれだけ多くのおとなたちが入る。


 これらから再び、「無限である者」そして「永遠である者」の映像が天使の天界の中に見られることができる。


 


(1) 原文


64.  (v.) Quod spectare Infinitum et Aeternum in formando caelum angelicum, ut sit coram Domino ut unus Homo, qui Imago Ipsius, sit intimum Divinae Providentiae.Quod universum caelum sit sicut unus Homo coram Domino, et quod omnis societas caeli similiter, et quod inde sit quod unusquisque angelus sit in perfecta forma homo, et quod hoc sit quia Deus Creator, qui est Dominus ab aeterno, est Homo, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 59-86). Tum quod inde sit correspondentia omnium caeli cum omnibus hominis (n. 87-102). Quod universum caelum sit sicut unus Homo, non mihi visum est, quia universum caelum non potest videri ab ullo, sed a solo Domino; at quod integra societas caeli, major et minor, apparuerit sicut unus homo, id aliquoties visum est; et tunc dictum, quod societas maxima, quae est caelum in toto complexu, similiter appareat, sed coram Domino; et quod hoc sit causa quod unusquisque angelus sit in omni forma homo.


 


(2) 直訳


(v.) Quod spectare Infinitum et Aeternum in formando caelum angelicum, ut sit coram Domino ut unus Homo, qui Imago Ipsius, sit intimum Divinae Providentiae.― (v.) 天使の天界の形成の中で「無限である者」と「永遠である者」を眺める(目を向ける)ことが、主の前に一人の人間であるように〔その〕ために、それはその方の映像、神的な摂理の最内部のものであること―


Quod universum caelum sit sicut unus Homo coram Domino, et quod omnis societas caeli similiter, et quod inde sit quod unusquisque angelus sit in perfecta forma homo, et quod hoc sit quia Deus Creator, qui est Dominus ab aeterno, est Homo, videatur in opere De Caelo et Inferno (n. 59-86). 全天界は主の前に一人の「人間」のようであることは、また同様に天界のすべての社会、またここからであること、それぞれの天使は完全な形の中の人間であること、またこのことは神が創造者であるから〔である〕こと、その者は永遠からの主であられる、「人間」である、著作『天界と地獄』(59-86)の中に見られる。


Tum quod inde sit correspondentia omnium caeli cum omnibus hominis (n. 87-102). なおまた、ここから天界のすべてのものは人間のすべてのものと対応があること(87-102)


Quod universum caelum sit sicut unus Homo, non mihi visum est, quia universum caelum non potest videri ab ullo, sed a solo Domino; 全天界は一人の「人間」のようであることは、私に見られない、全天界はだれによっても見られることができないので、しかし、主おひとりにより。


at quod integra societas caeli, major et minor, apparuerit sicut unus homo, id aliquoties visum est; しかし、天界の全体の社会は、大きいまた小さい、一人の人間のように見えた、それは何度か見られた。


et tunc dictum, quod societas maxima, quae est caelum in toto complexu, similiter appareat, sed coram Domino; またその時、言われた、最大の社会は、それは全体として(統一体として)界である、同様に見られること、しかし主の前に。


et quod hoc sit causa quod unusquisque angelus sit in omni forma homo. また、このことが理由であること、それぞれの天使がすべての☆形の中で人間であること。


この「すべての」は「まったき~」の訳がふさわしいでしょう。


 


(3) 訳文


64.  (v.) 天使の天界の形成の中で、主の前にその方の映像である一人の人間であるように、「無限である者」と「永遠である者」に目を向けることが、神の摂理の最内部のものであること。


 全天界がまた同様に天界のすべての社会が主の前に一人の「人間」のようであることは、それぞれの天使は完全な形の中の人間であること、またこのことは神が永遠からの主であられ、「人間」であられる創造者であるからであることは、著作『天界と地獄』(59-86)の中に、なおまた、ここから天界のすべてのものは人間のすべてのものと対応があることも見られる(87-102)。全天界は一人の「人間」のようであることは、全天界はだれによっても見られることができないので、私に見られないが、しかし、主おひとりにより見られる。しかし、天界の全体の大小の社会が一人の人間のように見えたことは、それは何度か見られた。またその時、統一体として天界である最大の社会が、同様に見られること、しかし主の前であって、また、それぞれの天使がまったき形で人間であることがその理由であると言われた。

原典講読『神の摂理』 65, 66, 67

 

(1) 原文


65.  Quoniam universum caelum in conspectu Domini est sicut unus Homo, ideo caelum in tot societates communes distinctum est, quot sunt organa, viscera et membra apud hominem: et unaquaevis societas communis in tot societates minus communes seu particulares, quot sunt partes majores cujusvis visceris et organi: ex quo patet quale caelum est. Nunc quia Dominus est Ipse Homo, et Caelum est imago Ipsius, ideo in caelo esse, dicitur in Domino esse; quod Dominus sit Ipse Homo, videatur in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 11-13, n. 285-289).


 


(2) 直訳


Quoniam universum caelum in conspectu Domini est sicut unus Homo, ideo caelum in tot societates communes distinctum est, quot sunt organa, viscera et membra apud hominem: 全天界は主の視野の中で一人の「人間」のようであるので、それゆえ、天界はこれだけ多くの全般的な(通常の)社会に分かれている、人間のもとの器官、内臓、また肢体と同数である。


et unaquaevis societas communis in tot societates minus communes seu particulares, quot sunt partes majores cujusvis visceris et organi: またそれぞれの全般的な(通常の)社会はこれだけ多くの小さい全般的なもの、すなわち、特殊なもの〔に分かれている〕、内臓と器官のそれぞれの大きな部分と同数である。


ex quo patet quale caelum est. このことから明らかである、天界がどんなものであるか。


Nunc quia Dominus est Ipse Homo, et Caelum est imago Ipsius, ideo in caelo esse, dicitur in Domino esse; そこで、主は「人間そのもの」であられ、また天界はその方の映像であるので、それゆえ、天界の中に存在する(いる)ことは、言われる、主の中に存在する(いる)こと。


quod Dominus sit Ipse Homo, videatur in transactione De Divino Amore et Divina Sapientia (n. 11-13, n. 285-289). 主は「人間そのもの」であられことは、論文『神的な愛と神的な知恵について』(11-13番、285-289)の中に見られる。


 


(3) 訳文


65.  全天界は主の視野の中で一人の「人間」のようであるので、それゆえ、天界は、人間のもとの器官、内臓、肢体と同数のそれだけ多くの全般的な社会に分かれている。またそれぞれの全般的な社会は内臓と器官のそれぞれの大きな部分と同数のそれだけ多くの小さい全般的なもの、すなわち、特殊なものに分かれている。このことから、天界がどんなものであるか明らかである。そこで、主は「人間そのもの」であられ、また天界はその方の映像であられるので、それゆえ、天界の中にいることは、主の中にいると言われる。主が「人間そのもの」であられことは、著作『神の愛と知恵に』(11-13番、285-289)の中に見られる。


 


(1) 原文


66.  Ex his hoc arcanum, quod vocari potest angelicum, aliquatenus videri potest quod unaquaevis affectio boni et simul veri sit in sua forma homo; nam quicquid procedit a Domino trahit ex Divino Amore Ipsius quod sit affectio boni, et ex Divina Sapientia Ipsius quod sit affectio veri. Affectio veri, quae procedit a Domino, apparet ut perceptio et inde cogitatio veri in angelo et in homine, ex causa quia ad perceptionem et cogitationem attenditur, et parum ad affectionem ex qua, quae tamen cum affectione veri ut unum a Domino procedunt.


 


(2) 直訳


Ex his hoc arcanum, quod vocari potest angelicum, aliquatenus videri potest quod unaquaevis affectio boni et simul veri sit in sua forma homo; これらからこのアルカナが、それは天使のものと呼ばれることができる、ある程度見られることができる、善のまた同時に真のそれぞれの情愛はその人間の形の中にあること。


nam quicquid procedit a Domino trahit ex Divino Amore Ipsius quod sit affectio boni, et ex Divina Sapientia Ipsius quod sit affectio veri. なぜなら、何でも主から発出するものは神的な愛そのものから得る(引き出す)から、それは善の情愛である、また神的な知恵そのものから、それは真理の情愛である。


Affectio veri, quae procedit a Domino, apparet ut perceptio et inde cogitatio veri in angelo et in homine, ex causa quia ad perceptionem et cogitationem attenditur, et parum ad affectionem ex qua, quae tamen cum affectione veri ut unum a Domino procedunt. 真理の情愛は、それは主から発出する、天使の中と人間の中の知覚とそこからの思考のように見える、その理由は知覚と思考に注意(注目)するからである、またそこからの〔=そのもととなる〕情愛にほとんど〔注意し〕ない、それらはそれでも、真理の情愛と一つとして主から発出する。


 


(3) 訳文


66.  これらから、善のまた同時に真のそれぞれの情愛はその人間の形の中にあることである、天使のものと呼ばれることができるこのアルカナがある程度見られることができる。なぜなら、何でも主から発出するものは神的な愛そのものから善の情愛を得え、また神的な知恵そのものから真理の情愛を得るからである。主から発出する真理の情愛は、、天使と人間の中の知覚とそこからの思考のように見える。その理由は知覚と思考に注意し、そのもととなる情愛にほとんど注意しないからであるが、それでも、それらは真理の情愛と一つとして主から発出する。


 


(1) 原文


67.  Nunc quia homo a creatione est in minima forma caelum, et inde imago Domini, et quia caelum ex tot affectionibus quot sunt angeli consistit, et unaquaevis affectio in sua forma est homo, sequitur quod continuum Divinae Providentiae sit, ut homo fiat caelum in forma, et inde imago Domini; et quia hoc fit per affectionem boni et veri, ut fiat affectio illa: hoc itaque est continuum Divinae Providentiae. Intimum autem ejus est, ut sit hic aut ibi in caelo, seu hic aut ibi in Divino caelesti Homine, sic enim in Domino est. Sed hoc fit cum illis, quos Dominus ad caelum ducere potest. Et quia Dominus id praevidet, etiam continue providet ut talis fiat; sic enim omnis, qui ad caelum se duci patitur, ad suum locum in caelo praeparatur. 


 


(2) 直訳


Nunc quia homo a creatione est in minima forma caelum, et inde imago Domini, et quia caelum ex tot affectionibus quot sunt angeli consistit, et unaquaevis affectio in sua forma est homo, sequitur quod continuum Divinae Providentiae sit, ut homo fiat caelum in forma, et inde imago Domini; そこで、人間は創造から最小の形の中の天界であるので、またここから主の映像〔である〕、またこれだけ多くの情愛から天界は、天使と同数である、構成されるので、またそれぞれの情愛はその形の中の人間である〔ので〕~ことになる、絶え間ない(永続する)神的な摂理がある、人間が天界を形の中につくる(なる☆)ような、またここから主の映像が〔生じる☆ような〕。


fioは多義語です。ここでも「つくる、~なる、生じる」など、いろいろな意味が考えられます。


なお、「人間が天界を形の中につくる」は、じっくり味わえばこのままでも意味が通じそうですが、平たく言えば「人間が天界の形になる」または「天界が人間の形になる」のどちらでもよいと思います。


et quia hoc fit per affectionem boni et veri, ut fiat affectio illa: またこのことは善と真理の情愛でつくるので、その結果として(それで)☆その情愛になる。


このutは副詞「~のように」ではなく、接続法を伴う接続詞です。これには目的「~のため」など、いろいろな意味がありますが、ここでは「結果」でしょう。


hoc itaque est continuum Divinae Providentiae. そこでこのことは絶え間ない(永続する)神的な摂理である。


Intimum autem ejus est, ut sit hic aut ibi in caelo, seu hic aut ibi in Divino caelesti Homine, sic enim in Domino est. けれども、その〔摂理の〕最内部のものである、天界の中のここまたはそこにあるように☆、すなわち、神的な天界の「人間」の中に、というのはこうして主の中にある。


このutは「願望」でしょう。


Sed hoc fit cum illis, quos Dominus ad caelum ducere potest. しかし、このことは彼らに生じる、彼らを主が天界に導くことができる。


Et quia Dominus id praevidet, etiam continue providet ut talis fiat; また、主はそのことを先見するので、さらにまた〔主は〕絶えず備える、このように〔人間が〕なるように。


sic enim omnis, qui ad caelum se duci patitur, ad suum locum in caelo praeparatur. というのはこうしてすべての者が、その者たちは天界へ(自分自身が)導かれるのを許す(甘んじる、させておく)天界の中に用意された自分自身の場所へ。


 


(3) 訳文


67.  そこで、人間は創造から最小の形の中の天界であり、またここから主の映像であり、また天使と同数のそれだけ多くの情愛から天界が構成され、またそれぞれの情愛はその形をした人間であるので、人間の形をした天界をつくるような、またここから主の映像が生じるような、絶え間ない神的な摂理がある。またこれは善と真理の情愛でつくるので、それでその情愛になる。そこでこのことは絶え間ない神的な摂理である。けれども、天界の中のここまたはそこにあるように、すなわち、神的な天界の「人間」の中に、こうして主の中にあるようにすることは、その摂理の最内部のものである。しかし、このことは主により天界に導かれることのできる者たちに生じる。また、主はそのことを先見されるので、さらにまた〔主は人間が〕このようになるように絶えず備えられている。というのは、こうしてすべての者が、天界の中に用意された自分自身の場所へ導かれるがままになるからである。

原典講読『神の摂理』 68, 69

 

(1) 原文


68.  Est caelum, ut supra dictum est, in societates distinctum, quot sunt organa, viscera, et membra in homine; et in his non potest una pars in alio loco esse quam in suo. Cum itaque angeli sunt tales partes in Divino caelesti Homine, et non alii fiunt angeli quam qui fuerunt homines in mundo, sequitur quod homo, qui se duci patitur ad caelum, a Domino continue praeparetur ad suum locum, quod fit per talem affectionem boni et veri quae correspondet. In hunc locum etiam quisque homo angelus post excessum e mundo inscribitur. Hoc est intimum Divinae Providentiae de caelo.


 


(2) 直訳


Est caelum, ut supra dictum est, in societates distinctum, quot sunt organa, viscera, et membra in homine; 天界は、上に言われたように、社会に分かれている、人間の中の器官、内臓、また肢体と同数の。


et in his non potest una pars in alio loco esse quam in suo. またそれらの中で、一つの部分が他の場所の中にあることはできない、自分自身の〔場所〕中に以外に。


Cum itaque angeli sunt tales partes in Divino caelesti Homine, et non alii fiunt angeli quam qui fuerunt homines in mundo, sequitur quod homo, qui se duci patitur ad caelum, a Dome praeparetur ad suum locum, quod fit per talem affectionem boni et veri quae correspondet. そこで、天使たちが神的な天界の「人間」の中にこのような部分であるとき、また天使たちは他の者ではなかった、世で人間であった者以外の、~ことがいえる、人間は、自分自身を天界へ導かれることを許す(甘んじる、させておく)者は、主により自分の場所へ用意される、このような善と真理の情愛によって生じる、それらは対応する。


In hunc locum etiam quisque homo angelus post excessum e mundo inscribitur. さらにまたこの場所の中に、それぞれの人間天使は世から去った後、割り当てられる。


Hoc est intimum Divinae Providentiae de caelo. これは天界について神的な摂理の最内部のものである。


 


(3) 訳文


68.  天界は、前に言われたように、人間の中の器官、内臓、また肢体と同数の社会に分かれている。またそれらの中で、一つの部分が自分自身の場所の中に以外の他の場所の中にあることはできない。そこで、天使たちが神的な天界の「人間」の中のこのような部分であり、また天使たちは世で人間であった者以外の他の者ではなかったとき、人間は、自分自身を天界へ導かれることに甘んじる者は、主によりこのような善と真理の情愛によって生じ、対応する自分の場所へと用意される。さらにまたこの場所の中に、それぞれの人間天使は世から去った後、割り当てられる。これは天界について神的な摂理の最内部のものである。


 


(1) 原文


69.  Homo autem qui se ad caelum non duci et inscribi patitur, praeparatur ad locum suum in inferno. Homo enim a se continue tendit ad infimum inferni, sed a Domino continue abducitur: et qui non abduci potest, praeparatur ad quendam locum ibi, cui etiam inscribitur statim post excessum suum e mundo; et hic locus ibi est oppositus cuidam loco in caelo, nam infernum in opposito est contra caelum. Quare sicut homo angelus secundum affectionem boni et veri suum sortitur locum in caelo, ita homo diabolus secundum affectionem mali et falsi suum sortitur locum in inferno: duo enim opposita ordinata in simili situ contra invicem continentur in nexu. Hoc est intimum Divinae Providentiae de inferno.


 


(2) 直訳
Homo autem qui se ad caelum non duci et inscribi patitur, praeparatur ad locum suum in inferno. けれども、人間は、自分自身を天界へ導かない、また割り当てられることを許す(甘んじる、させておく)〔ない〕者、地獄の中に自分の場所へ準備される。
Homo enim a se continue tendit ad infimum inferni, sed a Domino continue abducitur: というのは人間は自分自身から地獄の最低のものへ向かう(傾向がある)、しかし、主により絶えず導き出されるから。


et qui non abduci potest, praeparatur ad quendam locum ibi, cui etiam inscribitur statim post excessum suum e mundo; また、導き出されることのできない者は、そこにある場所へ準備される、さらにまたその者に直ちに割り当てられる、世から自分の去った後。


et hic locus ibi est oppositus cuidam loco in caelo, nam infernum in opposito est contra caelum. またこの場所はそこに天界の中のある場所に対立している、なぜなら地獄は天界に対して対立しているから。


Quare sicut homo angelus secundum affectionem boni et veri suum sortitur locum in caelo, ita homo diabolus secundum affectionem mali et falsi suum sortitur locum in inferno: それゆえ、人間天使が自分の善と真理の情愛にしたがって天界の中に場所を定められるように、そのように人間悪魔は自分の悪と虚偽の情愛にしたがって地獄の中に定められる。


duo enim opposita ordinata in simili situ contra invicem continentur in nexu. というのは、二つの対立するものは、同様の位置の中に秩序づけられて、相互に対して、結びつきの中に存続するから。


Hoc est intimum Divinae Providentiae de inferno. これは地獄について神的な摂理の最内部のものである。


 


(3) 訳文
69.   けれども、自分自身を天界へ導かず、また割り当てられることに甘んじない人間は、地獄の中に自分の場所へと準備される。というのは人間は自分自身から地獄の最低のものへ向かうが、しかし、主により絶えず導き出されるから。また、導き出されることのできない者は、そこのある場所へと準備され、さらにまた世から自分の去った後、その者に直ちに割り当てられる。またそこのこの場所は天界の中のある場所に対立している、なぜなら地獄は天界に対して対立しているから。それゆえ、人間天使が自分の善と真理の情愛にしたがって天界の中に場所を定められるように、そのように人間悪魔は自分の悪と虚偽の情愛にしたがって地獄の中に定められる。というのは、二つの対立するものは、同様の位置の中に秩序づけられて、相互に対して、結びつきの中に存続するから。これは地獄について神的な摂理の最内部のものである。

原典講読『神の摂理』 70

 

QUOD LEGES DIVINAE PROVIDENTIAE SINT,
QUAE IGNOTAE HOMINIBUS SUNT.


神的な摂理の法則がある、
それらは人間に知られていない


 


(1) 原文


70.  Quod Divina Providentia sit, notum est; sed qualis illa est, non notum est. Quod non notum sit qualis Divina Providentia est, est quia leges sunt arcanae, huc usque reconditae in sapientia apud angelos, at nunc revelandae, ut addicatur Domino quod Ipsius est, et non alicui homini quod illius non est: plerique enim in munda attribuunt sibi suaeque prudentiae omnia, et quae attribuere non possunt, illa vocant fortuita et contingentia, non scientes quod prudentia humana nihil sit, et quod fortuita et contingentia sint vanae voces. [2.] Dicitur quod leges Divinae Providentiae arcanae sint, huc usque reconditae in sapientia apud angelos: causa est, quia in Christiano orbe ex religione occlusus est intellectus in Divinis, et inde ille in his tam obtusus et renitens factus est, ut homo non potuerit quia non voluit, aut non voluerit quia non potuit, intelligere aliud de Divina Providentia quam solum quod sit; et ratiocinari num sit vel non sit, ut et num solum sit universalis, vel etiam paricularis: intellectus ex religione occlusus in Divinis non ultra potuit progredi. [3.] Sed quia agnitum est in ecclesia, quod homo non possit a se facere bonum quod in se bonum est, neque a se cogitare verum quod in se verum est, et haec unum sunt cum Divina Providentia, quare fides unius pendet a fide alterius, ne itaque affirmetur unum et negetur alterum, et sic utrumque cadat, omnino revelandum est, quid Divina Providentia est. At hoc non revelari potest, nisi detegantur leges, per quas Dominus providet et regit voluntaria et intellectualia hominis; leges enim dant scire quale ejus, et qui scit quale, ille et non alius potest agnoscere illam, videt enim tunc illam. Haec causa est, quod Leges Divinae Providentiae huc usque in sapientia apud angelos reconditae nunc revelentur.


 


(2) 直訳


Quod Divina Providentia sit, notum est; 神的な摂理があることは、よく知られている。


sed qualis illa est, non notum est. しかし、それがどんなものであるかは、よく知られていない。


Quod non notum sit qualis Divina Providentia est, est quia leges sunt arcanae, huc usque reconditae in sapientia apud angelos, at nunc revelandae, ut addicatur Domino quod Ipsius est, et non alicui homini quod illius non est: 神的な真理がどんなものであるかよく知られていないことは、〔その〕法則がアルカナ(秘義)であるからである、ここまでそれでも天使たちのもとの知恵の中に深く隠されたもの(秘宝)、しかし、今や啓示されなければならないもの、主に帰せられるために、その方のものであるもの、また何らかの人間に〔帰せられ〕ない、彼のものでないもの。


plerique enim in munda attribuunt sibi suaeque prudentiae omnia, et quae attribuere non possunt, illa vocant fortuita et contingentia, non scientes quod prudentia humana nihil sit, et quod fortuita et contingentia sint vanae voces. というのは、世の中の多くの者は自分自身に自分のすべての思慮もまた帰する(せいにする)、また帰することのできないものを、それらを偶然(の出来事)や偶発的なものと呼ぶ、知らないで、〔そこに〕人間の思慮は何もないことを、また偶然(の出来事)や偶発的なものは空虚な言葉であること。


[2.] Dicitur quod leges Divinae Providentiae arcanae sint, huc usque reconditae in sapientia apud angelos: [2.] 言われる、神的な摂理の法則がアルカナ(秘義)であること、ここまでそれでも天使たちのもとの知恵の中に深く隠されたもの(秘宝)


causa est, quia in Christiano orbe ex religione occlusus est intellectus in Divinis, et inde ille in his tam obtusus et renitens factus est, ut homo non potuerit quia non voluit, aut non voluerit quia non potuit, intelligere aliud de Divina Providentia quam solum quod sit; 理由である、キリスト教世界の中で宗教から理解力が神性の中に隠されているからである、またここから、それはこれらの中でこのように鈍く、また反抗するものとなっている、人間ができなかったように、欲しなかったので、またはできなかったので欲しなかった、神的な摂理について何らかのものを理解すること、単に存在すること以外に。


et ratiocinari num sit vel non sit, ut et num solum sit universalis, vel etiam paricularis: また推論する(考える)、存在するか、あるいは存在しないか、また(例えば)、単なる普遍的なものであるか、あるいはまた特殊なものであるかのような。


intellectus ex religione occlusus in Divinis non ultra potuit progredi. 理解力は宗教から神性の中に隠されて、超えて進むことができなかった。


[3.] Sed quia agnitum est in ecclesia, quod homo non possit a se facere bonum quod in se bonum est, neque a se cogitare verum quod in se verum est, et haec unum sunt cum Divina Providentia, quare fides unius pendet a fide alterius, ne itaque affirmetur unum et negetur alterum, et sic utrumque cadat, omnino revelandum est, quid Divina Providentia est. [3.] しかし、教会の中で認められているので、人間は自分自身から善をなすことができないこと、本質的に善であるもの、また自分自身から真理を考えることも〔できない〕、本質的に真理であるもの、またこれは神的な摂理と一つであること、それゆえ、一つの信仰が他の信仰に依存する(~によって決まる)、そこで、一つが肯定され、他が否定されないように、またこうして両方が倒れる、確かに啓示されなければならない、何が神的な摂理であるか。


At hoc non revelari potest, nisi detegantur leges, per quas Dominus providet et regit voluntaria et intellectualia hominis; しかし、このことは啓示されることができない、法則が明らかにされないなら、


leges enim dant scire quale ejus, et qui scit quale, ille et non alius potest agnoscere illam, videt enim tunc illam. というのは、法則はその〔法則☆1〕どんなものか知ることを与えるから、彼はまた他の者でなく☆2それが〔どんなものか〕認めることができる、というのはその時、それを〔どんなものか〕見るから。


1 ejus quale「その性質(どんなものか)」の「それ」とは何でしょうか? 普通は直前の「法則」ですが、文脈から「神的な摂理」ですね。


2 「彼はまた他の者でなく」は「他でもなく彼が」、「その者だけが」ですね。


Haec causa est, quod Legs Divinae Providentiae huc usque in sapientia apud angelos reconditae nunc revelentur. この理由である、神的な摂理の法則、ここまでそれでも天使たちのもとの知恵の中に深く隠されたもの(秘宝)が啓示されること。


 


(3) 訳文


70.  神的な摂理があることは、よく知られている。しかし、それがどんなものであるかは、よく知られていない。神的な真理がどんなものであるかよく知られていないものは、〔その〕法則がここまで天使たちのもとの知恵の中に深く隠されたアルカナであるからである、しかし、今や、主にその方のものであるもの帰せられ、また何らかの人間に彼のものでないものが帰せられないために、啓示されなければならないものである。というのは、世の中の多くの者は、自分自身に自分のすべての思慮もまた帰し、また帰することのできないものを、偶然や偶発的なものと呼び、〔そこに〕人間の思慮は何もなく、また偶然や偶発的なものは空虚な言葉であること知らないからである。


[2.] 神的な摂理の法則がここまで天使たちのもとの知恵の中に深く隠されたアルカナである、と言われる。その理由は、キリスト教世界の中で宗教から理解力が神性の中に隠されているからであり、またここから、それはこれらの中で、人間が欲しなかったので、またはできなかったので欲することができなかったように、単に存在すること以外に神的な摂理について何らかのものを理解することが、このように鈍く、また反抗するものとなっているからであり、また、存在するか、あるいは存在しないか、また例えば、単なる普遍的なものであるか、あるいはまた特殊なものであるか、というように推論するからであり、理解力は宗教から神性の中に隠されて、超えて進むことができなかったからである。


[3.] しかし、人間は自分自身から本質的に善である善をなすことができないこと、また自分自身から本質的に真理である真理を考えることもできず、またこれは神的な摂理と一つであることが教会の中で認めらてられているので、それゆえ、一つの信仰が他の信仰に依存し、そこで、一つが肯定され、他が否定されないように、またこうして両方が倒れないように、何が神的な摂理であるか、確かに啓示されなければならない。しかし、このことはその法則が明らかにされないなら、啓示されることができない。というのは、法則はその〔神的な摂理が〕どんなものか知ることを与え、他でもなくその者だけが、その時、それが〔どんなものか〕見て、それが〔どんなものか〕認めることができるからである。


これが、ここまで天使たちのもとの知恵の中に深く隠された神的な摂理の法則が啓示されることの理由である